IV SA/WA 1755/05

IV SA/Wa 1755/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-08-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wójcik.
Krystyna Napiórkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Marta Laskowska
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Sygn. powiązane
I OSK 84/07 - Wyrok NSA z 2008-02-13
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi J. K. i A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] na rzecz skarżących A. i J. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania T. i A. K., R. K. i E. W., od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] sierpnia 2003 r. odmawiającej wprowadzenia zmiany w rejestrze ewidencji gruntów obrębu K. polegającej na wykreśleniu współwłaścicieli działki nr [...] J. i A. K. i wypisania w ich miejsce E. W., uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekł o wykazaniu w ewidencji gruntów właścicieli działki nr [...] ujawnionych w księgach wieczystych KW nr [...] i KW nr [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że dla działki nr [...] prowadzone są dwie księgi wieczyste – KW Nr [...] i KW [...], w których ujawnieni są różni współwłaściciele: w księdze wieczystej KW nr [...] – małż. A. i T. K., R. K., E. W., w KW [...] – Z. P. i jak wynika z odpisów tych ksiąg wieczystych, sporządzonych w dniu 8 kwietnia 2003 r. przez Sąd Rejonowy w L. w dziale III ksiąg, wpisane zostało ostrzeżenie o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze z rzeczywistym stanem prawnym. Organ stwierdził, że skoro dla działki nr [...] istnieją dwie księgi wieczyste, to informacje wynikające z działu II tychże ksiąg odzwierciedlające aktualny stan prawny nieruchomości, należy ujawnić w rejestrze gruntów.
Ponadto organ wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2000 r. Nr 1000 poz. 1086 z późń. zm.) celem ewidencji gruntów jest stworzenie jednolitego dla kraju zbioru informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych i prawnych władających tymi gruntami.
Stosownie zaś do art. 20 wyżej wskazanej ustawy ewidencja obejmuje informacje dotyczące gruntów jak również wykazuje właściciela. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalane w innym trybie lub przez inne organy orzekające.
Skargi na powyższą decyzję wnieśli J. i A. K. oraz Z. P. Skarga złożona przez Z. P. została prawomocnym postanowieniem tut. Sądu odrzucona z przyczyn formalnych.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd w niniejszej sprawie jest skarga J. i A. K., którzy podnieśli, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ nie uwzględnia istniejącego sporu co do współwłasności działki, bowiem skarżący są współwłaścicielami prawnymi działki w jednej czwartej części, który to udział nabyli aktem notarialnym w repertorium [...] z dnia [...] lipca 1999 r. od Z. P.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż została wydana z naruszeniem przepisów procesowych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 20 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także ich właściciela. Według § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454) dane dotyczące właścicieli nieruchomości uwidacznia się w ewidencji m.in. na podstawie wpisów dokonywanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych o ostatecznych decyzji administracyjnych.
W postępowaniu administracyjnym, dotyczącym zmian w ewidencji gruntów, nie można oceniać skutków aktów, orzeczeń i czynności prawnych objętych § 12 wymienionego rozporządzenia ani uzależniać zmian w ewidencji od wyroku takiej oceny (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 2003 r. sygn. II SA 1907/01 opub. LEX nr 156364).
Skutkiem, uchylenia przez organ odwoławczej decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenia o wykazaniu w ewidencji gruntów właścicieli działki nr [...] ujawnionych w księgach wieczystych KW Nr [...] i KW Nr [...] jest równocześnie wykreślenie jako współwłaścicieli tej działki J. i A. K. Jak wynika bowiem z materiału dokumentacyjnego sprawy, skarżący zostali ujawnieni w rejestrze ewidencyjnej gruntów obrębu K., jednostka rejestrowa [...] jako współwłaściciele w ¼ części działki nr [...] na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z dnia [...] lipca 1999 r. na mocy którego nabyli od Z. P. udział własności podmiotowej działki.
Należy zauważyć, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek T. i A. K., R. K., którzy pismem z dnia 28 maja 2003 r. wnieśli o wykreślenie J. i A. K. i wpisanie w ich miejsce E. W.. Zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zmiany w ewidencji gruntów mogą być dokonywane tyko na podstawie dokumentów. Wnioskodawcy, żądając wykreślenia skarżących z ewidencji gruntów nie wykazali, ażeby akt notarialny na podstawie, którego organ dokonał ujawnienia w ewidencji skarżących jako współwłaścicieli działki nr [...], został skutecznie podważony. Zatem organ administracji jest związany dokumentem, jakim jest wskazany wyżej akt notarialny i nie może pominąć jego istnienia. Jeśli w stosownym trybie ważność takiego dokumentu zostanie podważona, a tytuł własności zostanie ustalony inaczej, niż to wynika z w/w aktu notarialnego, to organ wówczas poczyni stosowne wpisy w ewidencji gruntów.
W obecnym stanie prawnym, kiedy występuje spór, co do tytułu własności, organ ewidencji gruntów nie jest powołany do tego, aby spór ten rozstrzygać.
Słusznie organ odwoławczy zauważył, iż organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, jednakże orzekł w sprawie wbrew przytoczonej regulacji.
Uwadze organu uszedł fakt, iż skarżący uprzednio zostali wpisani do ewidencji gruntów jako współwłaściciele przedmiotowej działki w części wynikającej z umowy nabycia wymienionym wyżej aktem notarialnym (co potwierdzone zostało wypisem z rejestru gruntów z dnia [...] marca 2003 r.), zaś wnioskodawcy postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie domagali się wykreślenia skarżących z ewidencji i wpisania w ich miejsce E. W. Jak już wcześniej Sąd zauważył, akt notarialny który stanowił podstawę wpisu skarżących nie został skutecznie podważony w przewidzianym do tego trybie.
Wnioskodawcy nie wykazali, że zapadło prawomocne orzeczenie stwierdzające jego nieważność. Uzasadniając wniosek o wykreślenie z ewidencji gruntów J. i A. K. powołali się na postanowienie Sądu Rejonowego w L. – Wydziału Ksiąg Wieczystych z dnia [...] lutego 2002 r. i Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] maja 2002 r. (Sygn. akt [...]), z których to orzeczeń – zdaniem wnioskodawców – wynika, że A. i J. K. nie mogą być wpisani jako właściciele działki drogi nr ew. [...] ponieważ umowa, na mocy której nabyli oni udział od Z. P. jest bezskuteczna.
Należy zauważyć, iż wskazane przez stronę postępowania administracyjnego postanowienia Sądu powszechnego zapadały w sprawie wniosku J. K. o wpis współwłasności przedmiotowej działki. Natomiast Sąd ten nie rozstrzygał sporu z zakresu własności i w uzasadnieniu postanowienia (zarówno pierwszoinstancyjnego, jak i apelacyjnego) zostało wskazane, że spór o współwłasność działki nr [...] może być rozstrzygnięty w procesie cywilnym o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece).
Pomimo, iż wniosek J. K. o wpis współwłasności do księgi wieczystej KW [...] został oddalony, to Sąd Okręgowy potwierdził słuszność zarzutu skarżących, iż A. i T. małżonkowie K. do ¼ części oraz ich syn R. K. do ¼ części, wpisani zostali jako współwłaściciele działki [...] do księgi wieczystej KW Nr [...] bez podstawy prawnej. Jednakże wpis ten nie został zaskarżony i stał się prawomocny – nie podlega więc wykreśleniu z tej tylko przyczyny, że jest całkowicie błędny.
Organ odwoławczy, dokonując zmian w rejestrze ewidencji gruntów stwierdził, iż umowa na mocy której skarżący wraz z żoną nabyli udział w działce nr [...] od Z. P. i zostali wpisani do rejestru gruntów, jest bezskuteczna, a tym samym nie może stanowić podstawy do utrzymania w rejestrze gruntów wpisu niezgodnego z aktualnym stanem prawnym.
Należy podkreślić, iż wywód organu dotyczący skuteczności tego aktu w postępowaniu o zmianę wpisu do ewidencji gruntów nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 stycznia 1998 r. (sygn. akt II SA 1283/97) stwierdził, iż nie jest możliwe w postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów ustalenia i rozstrzygania o prawidłowości tytułów własności, które były podstawą dokonania wpisów w ewidencji.
Zatem organ nie był władny w postępowaniu samodzielnie ustalić, iż akt ten nie wywiera skutków w sferze prawa rzeczowego, do tego bowiem jest uprawniony jedynie sąd powszechny.
Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów wynikających z art. 107 § 3 kpa, gdyż nie określa w sposób jasny osób – właścicieli, którzy mają być wykazani w ewidencji. Organ odwoławczy w osnowie decyzji powołał się na właścicieli ujawnionych w księgach wieczystych KW nr [...] i KW nr [...]. Nie jest to rozstrzygnięcie, którego treść, pozwoliłaby na ocenę, czy jest ono zgodne z żądaniem wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne w sprawie.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 powołanej ustawy.
D.S.
10