IV SA/Wa 1752/21

IV SA/Wa 1752/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-12-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alina Balicka
Aneta Dąbrowska /przewodniczący/
Tomasz Wykowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 1805/22 - Wyrok NSA z 2025-09-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 247
art. 71
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Aneta Dąbrowska Sędziowie: sędzia WSA Alina Balicka sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg G. B., M. S. i D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2021 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oddala skargi
Uzasadnienie
I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia 30 września 2021 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją" albo "decyzją odwoławczą") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej "SKO" albo "Organ"), po rozpatrzeniu odwołań M.; S. (dalej także "M.S.") oraz G.B.(dalej także "G.B.") od decyzji Wójta Gminy [...] (dalej "Wójta") z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...], stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, polegającego na rozbudowie drogi powiatowej [...] – utrzymało decyzję Wójta w mocy.
II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżonej obecnie decyzji odwoławczej, przedstawia się następująco:
1. Pismem z dnia 12 lutego 2021 r., które wpłynęło do Wójta w dniu 15 lutego 2021 r., Powiat [...], dalej "Inwestor", reprezentowany przez Powiatowy Zarząd Dróg w [...], wniósł o ustalenie na podstawie art.71 i nast. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (w dacie zakończenia postępowania t.j. Dz.U. z 2021, poz.247), dalej "u.u.i.ś.", środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, polegającego na [...]" (dalej "przedsięwzięcie" albo "rozbudowa drogi"), załączając do wniosku m.in. kartę informacyjną przedsięwzięcia (dalej także "KIP").
Obwieszczeniem z dnia 22 lutego 2021 r. Wójt zawiadomił strony o wszczęciu postępowania z wniosku Inwestora.
2. Stwierdzając, iż planowane przedsięwzięcie należy do kategorii przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, Wójt wystąpił do organów, o których mowa w art.64 ust.1 pkt 1, 2 i 4 u.u.i.ś. (t.j. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...], dalej "PPIS", Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], dalej "RDOŚ" oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - Zarząd Zlewni w [...], dalej "WP") o opinię w przedmiocie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. W następstwie powyższego:
1) w opinii sanitarnej z dnia 30 marca 2021 r. nr [...] "podtrzymał opinię o odstąpieniu od potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia";
2) w opinii z dnia 8 kwietnia 2021 r. WP wydał opinię, w której stwierdził, iż nie istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko;
3) w postanowieniu z dnia 30 kwietnia 2021 r. nr [...] RDOŚ wyraził opinię, iż nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz wskazał, że istnieje konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach warunków lub wymagań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c u.u.i.ś., określając zakres niezbędnych czynności do wykonania.
RDOŚ zajął stanowisko, iż: (-) zakres i lokalizacja przedsięwzięcia, a także założenia przedstawione w KIP wskazują na to, iż realizacja i funkcjonowanie planowanej inwestycji nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na przedmioty ochrony i integralności obszaru Natura 2000, a tym samym spójność Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000, (-) projektowane przedsięwzięcie nie będzie powodowało zagrożenia dla środowiska przyrodniczego, (-) istniejący ciąg drogowy jest od długiego czasu wpisany w krajobraz i dostosowany do istniejącego terenu, (-) rozbudowa drogi z nową nawierzchnia bitumiczną oraz nowa ścieżka rowerowa nie zmieni w sposób istotny i nie zakłóci estetyki krajobrazu, (-) najbliżej położony obszar Natura 2000 to obszar specjalnej ochrony ptaków [...] i [...] [...], znajdujący się w odległości około 10,10 km w kierunku północno-zachodnim od planowanej inwestycji.
3. Decyzją z dnia 17 czerwca 2021 r., wydaną na podstawie art.84 ust.1 i 2 u.u.i.ś., Wójt stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz określił warunki realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia.
4. M.S., G.B. oraz D.B.(dalej także "D.B.’’) wnieśli do SKO jednobrzmiące odwołania od decyzji Wójta (za pośrednictwem tego organu).
III. Jak już wskazano, decyzją zaskarżoną obecnie SKO rozpoznało odwołania od decyzji Wójta, utrzymując tę decyzję w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia odwoławczego wskazano w szczególności, co następuje:
1. Brak podstaw do uznania, iż odwołujący się D.B. posiada w sprawie interes prawny w rozumieniu art.28 k.p.a., legitymujący do uczestniczenia w niniejszym postępowaniu jako strona. D.B. nie wykazał bowiem, iż spełnia kryteria wskazane w art.74 ust.3a u.u.i.ś., tj., iż przysługuje mu prawo rzeczowe do nieruchomości, o których mowa w tym przepisie.
2. Podstawę materialno - prawną do rozpoznania przedmiotowej sprawy stanowią przepisy u.u.i.ś. oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1839), dalej "r.p.m.z.o.ś".
Planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć, o których mowa w przepisie § 3 ust. 1 pkt 62 r.p.m.z.o.ś. - "drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32 lub obiekty mostowe w ciągu drogi o nawierzchni twardej, z wyłączeniem przebudowy dróg lub obiektów mostowych, służących do obsługi stacji elektroenergetycznych i zlokalizowanych poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody". Inwestycja ta ma polegać na rozbudowie drogi powiatowej Nr [...]. przewidzianej do realizacji w granicach działek szczegółowo przedstawianych w toczącym się postępowaniu.
3. System ochrony środowiska dopuszcza dwa rodzaje decyzji, tj.: 1) takie, których wydanie było poprzedzone przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko oraz 2) takie, które mogą być wydane bez tej części postępowania (tj. przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. Wówczas organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, w której stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
4. Stwierdzić należy, iż KIP, przedłożona przez Inwestora przy wniosku, w pełni umożliwia ustalenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko bez konieczności przeprowadzania na tę okoliczność rozbudowanej, kwalifikowanej oceny oddziaływania na środowisko, wymagającej przedłożenia przez Skarżącego raportu oddziaływania na środowisko. Tego rodzaju stanowisko zgodnie zajęły wyspecjalizowane organy współdziałające (PPIS, WP, RDOŚ). Stosownie do powyższego:
3.1. W opinii sanitarnej z dnia 30 marca 2021 r. PPIS uznał, że po zapoznaniu się z materiałami, następczo uzupełnionymi, dot. planowanego przedsięwzięcia, nie istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
3.2 W swojej opinii z dnia 30 kwietnia 2021 r. RDOŚ wskazał, iż dla planowanej inwestycji nie istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Na poparcie swojego stanowiska przedstawił następujące argumenty:
(-) na skutek realizacji nie zwiększy się kategoria ruchu czyli obciążenie ruchem drogowym;
(-) analizowany odcinek drogi przekracza kompleksy leśne, a na przedmiotowym odcinku wystąpi konieczność wycinki pojedynczych drzew i krzewów. Przewidziano w jak najszerszym zakresie pozostawienie istniejącej szaty roślinnej, aby uniknąć zbędnego karczowania, a także zaplanowana wycinka 66 drzew kolidujących z planowaną przebudową zastąpiona zostanie poprzez kompensację przyrodniczą w postaci nasadzeń w ilości nie mniejszej niż 66 sztuk nowych drzew;
(-) planowana inwestycja nie będzie miała istotnego wpływu na skład gatunkowy i populacje gatunków zaobserwowanych w skali krótko i długoterminowej;
(-) inwestycja znajduje się na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, wskazując na rozporządzenie nr 24 Wojewody [...] z dnia 15 kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. Podkreślając przy tym, że choć ww. rozporządzenie zawiera szereg zakazów to stosownie do zapisów rozporządzenia zakaz nie dotyczy przedsięwzięć służących obsłudze ruchu komunikacyjnego, turystyce oraz przedsięwzięć bezpośrednio związanych z rolnictwem i przemysłem spożywczym;
(-) powołano się na art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody, iż zakazy obowiązujące w obszarze chronionego krajobrazu nie dotyczą inwestycji celu publicznego;
(-) przedsięwzięcie nie będzie powodowało zagrożenia dla środowiska przyrodniczego, gdyż istniejący ciąg drogowy jest od długiego czasu wpisany w krajobraz i dostosowany do istniejącego terenu, a rozbudowa drogi z nową nawierzchnią bitumiczna oraz nową ścieżką rowerową, nie zmieni w sposób istotny i nie zakłóci estetyki krajobrazu;
(-) z uwagi na zakres i lokalizację przedsięwzięcia, a także założenia przedstawione w KIP, realizacja i funkcjonowanie planowanej inwestycji, nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na przedmioty ochrony i integralność obszaru Natura 2000. a tym samym na spójność Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000.
(-) równocześnie stosownie do art. 64 ust. 3a u.u.i.ś. wskazano na konieczność określenia w decyzji stosownych warunków dotyczących procesu realizacji przedsięwzięcia, grupując w pięć w punktów poprzez wskazanie, w jakich warunkach maja odbywać się prace, a także na co inwestor musi zwrócić uwagę.
3.3. W swojej opinii z 8 kwietnia 2021 r. WP również wyraziły opinię, iż dla planowanej inwestycji nie istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a to z następujących powodów:
(-) zgodnie z informacją w KIP na skutek realizacji nie zwiększy się kategoria ruchu, czyli obciążenie ruchem drogowym, która została określona na KR3. Głównym zadaniem tej drogi jest obsługa istniejącego terenu. Zapewnia dojazd do zlokalizowanych przy drodze posesji. gospodarstw, obszarów leśnych i dojazd do pól.
(-) na przedmiotowym terenie znajduje się sieć wodociągowa, sieć teletechniczna i sieć elektroenergetyczna. Planowana jest przebudowa istniejącej sieci energetycznej, usuniecie kolizji z istniejącą siecią telekomunikacyjną, natomiast sieć wodociągowa nie koliduje z rozbudową drogi.
(-) przedstawione uwarunkowania w opinii Organu w7 ppkt 1-15 przyczynią się do ochrony środowiska gruntowo-wodnego. Szczegółowo określając zakres działań, które inwestor przewidział do zastosowania w trakcie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia w celu ochrony gruntu oraz wód powierzchniowych i podziemnych;
(-) organizacja zaplecza budowy spełniać będzie wymogi przepisów ochrony środowiska w dziedzinie gospodarki wodno - ściekowej;
(-) planowane przedsięwzięcie nie jest położone na obszarach wodno -błotnych lub innych obszarach o niski poziomie wód gruntowych w tym siedliskach łęgowych oraz przy ujściu rzek. Przedsięwzięcie znajduje się w pobliżu strefy ochronnej ujęcia wody ustanowionej decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] obejmującej teren ochrony bezpośredniej, samo przedsięwzięcie jest w odległości bezpiecznej od przedmiotowej strefy;
(-) lokalizacja przedsięwzięcia znajduje się w dorzeczu [...] w obszarach jednolitych części wód powierzchniowych o kodach: [...] ([...]), [...] (Topielica/oraz PLRW200019268599 ([...] od [...] do [...] bez [...]);
(-) nie przewiduje się bezpośredniego wpływu przedsięwzięcia na stan jakościowy i ilościowy wód powierzchniowych. Stwierdzając przy tym. że określone w opinii rozwiązania techniczne pozwolą zabezpieczyć środowisko wodne przed emisją substancji ropopochodnych do wód podziemnych;
(-) teren realizacji przedsięwzięcia zlokalizowany jest w granicy jednolitej części wód podziemnych o europejskim kodzie: [...] których stan chemiczny określono jako dobry, a ilościowy określono jako dobry, a osiągniecie celów środowiskowych uznano za niezagrożone;
(-) ze względu na skalę, charakter i zakres przedmiotowego przedsięwzięcia stwierdzono, że planowane zamierzenie inwestycyjne nie będzie stwarzać zagrożeń dla osiągnięcia celów środowiskowych jednolitych części wód, w tym będzie odbywało się w sposób zapewniający nienaruszalność przepisów prawnych dotyczących ochrony wód, określonych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...];
(-) planowana inwestycja częściowo znajduje się w otoczeniu terenów leśnych, znajduje się po za obszarami wybrzeży, obszarami morskimi oraz po za granicami górskimi, zlokalizowana jest na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu;
(-) nie znajduje się w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią.
4. Podsumowując, na podstawie informacji zawartych w KIP można stwierdzić brak możliwości wystąpienia oddziaływania o znacznej wielkości lub złożoności. Przedsięwzięcie zarówno w fazie eksploatacji jak i w fazie realizacji, przy zachowaniu odpowiednich środków i technik, nie powinno znacząco oddziaływać na środowisko.
5. Planowane przedsięwzięcie ma bowiem polegać na rozbudowie drogi powiatowej już istniejącej, z częściowym wybudowaniem nowego odcinka drogi, stanowiącego obwodnicę dla miejscowości [...]. Inwestycja w większości nie będzie się zatem wiązała z wybudowaniem nowych obiektów, ale z rozbudową i częściowo budową nowego fragmentu drogi. W ramach inwestycji przewiduje się częściową zmianę dotychczasowej formy użytkowania terenu poprzez pozyskanie części z działek nie stanowiących obecnie elementów trwałych drogi. Projekt przewiduje poszerzenie istniejącej jezdni oraz wykonanie na cały projektowanym odcinku ścieżki rowerowej oraz wykonanie obwodnicy miejscowości [...]. Obwodnica będzie przebiegała po terenie nie stanowiącym obecnie drogi, tylko wykorzystywanym rolniczo. Powodem projektowania obwodnicy jest brak możliwości zaprojektowania tych elementów drogi, które są projektowane na pozostałych odcinkach trasy, po za miejscowością [...]. Wskazując, iż istniejący obecnie pas drogowy w [...] ma szerokość 9,0 do 10,5 m. aby zaprojektować przekrój normalny założony przez inwestora, w którym zawarta byłaby jezdnia szerokości 6,50 - 7,00 m. jednostronny chodnik 2,23 m. jednostronna dwukierunkowa ścieżka rowerowa szerokości 2,23 m. należałoby uzyskać pas drogowy o szerokości minimalnej 11,0 - 11,5 m. Należałoby zatem zrezygnować z planowanej ścieżki rowerowej, która ma docelowo połączyć [...] z [...] (m. in. dojazd dzieci do szkoły w [...]). Ponadto istniejący chodnik nie mógłby pozostać i musiałby być przebudowany, ponieważ jego szerokość to tylko 1,2-1,8 m.
Biorąc pod uwagę obliczenia zawarte w KIP oraz rozwiązania, które Inwestor planuje podjąć, aby chronić środowisko należy uznać, iż w trakcie eksploatacji planowanej inwestycji dopuszczalne poziomy hałasu oraz dopuszczalne poziomy emisji substancji w powietrzu zostaną dotrzymane bądź będą stanowić jedynie czasowe utrudnienia występujące w trakcie przebudowy. W trakcie inwestycji Inwestor przewidział wycinkę 66 drzew kolidujących z planowaną przebudową, planując równocześnie nasadzenia kompensacyjne w ilości nie mniejszej niż 66 sztuk nowych drzew. Przewiduje się także karczowanie pasów lasów, ponadto wskazując, że planowana wycinka na potrzeby poszerzenia drogi nie będzie odbywała się kosztem zwartego kompleksu leśnego, ale poprzez karczowanie z pasa jaki pozostał miedzy drogą a terenem po wykarczowaniu drzew pod potrzeby telekomunikacji.
W ścisłym rejonie planowanego do przebudowy odcinka drogi nie stwierdzono tzw. siedlisk przyrodniczych zamieszczonych w [...] I [...] Unii Europejskiej z 1992 r., a także kryteriów obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000. W zakresie gospodarki wodno-ściekowej nie stwierdzono w konsekwencji pogorszenia stanu wód gruntowych. W odniesieniu do powietrza atmosferycznego i hałasu wskazano, że może wystąpić krótkotrwała emisja zapylenia związana z budową, również może mieć to miejsce w zakresie emisji hałasu. Przewidziano w tejże materii działania mające na celu zapobiegnięcie nadmiemości uciążliwości. W KIP podkreślono także, że istniejąca droga od wielu lat jest wpisana w krajobraz i dostosowana do istniejącego terenu. Po rozbudowie natomiast, z nową nawierzchnią bitumiczną, nową ścieżką rowerową nie zmieni w sposób istotny i nie zakłóci estetyki krajobrazu a poprawią się warunki komunikacji. Wskazując przy tym na kryteria uwarunkowań środowiskowych, które nie doprowadzą do naruszenia obowiązujących przepisów.
6. Z karty informacyjnej przedsięwzięcia wyraźnie wynika, iż planowane przedsięwzięcie nie należy (jak twierdzą skarżący) do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 rozporządzenia), ale do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - § 3 ust. 1 pkt 62 rozporządzenia - "drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32 lub obiekty mostowe w ciągu drogi o nawierzchni twardej, z wyłączeniem przebudowy dróg lub obiektów mostowych, służących do obsługi stacji elektroenergetycznych i zlokalizowanych poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody". Twierdzenie strony skarżącej, iż nieuwzględnienie w trakcie podjęcia decyzji wszystkich kryteriów łącznie, doprowadziło do błędnego przyjęcia odstąpienia od przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, nie znajduje odzwierciedlenia w ustaleniach poczynionych odpowiednio przez organy opiniujące, jak i Wójta Gminy [...]. Ponadto stanowisko to nie zostało skonkretyzowane, a jedynie dowolnie przedstawione i nie mające odpowiedniego poparcia w przedstawionym i kwestionowanym stanie faktycznym.
7. W odniesieniu do braku wskazań dotyczących oddziaływań skumulowanych, podkreślić należy, że w świetle całokształtu zebranego materiału dowodowego nie sposób dopatrzeć się zwiększenia oddziaływań skumulowanych w rejonie inwestycji. Jednakże przedmiotowy zarzut należy uznać za nieznajdujący uzasadnienia, gdyż powiązanie z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowanie się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie uwzględnia się przy stwierdzaniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b uioś).
8. W odniesieniu do zrzutów odwołań co do treści karty informacyjnej podkreślić należy, iż w świetle stanowiska sądów administracyjnych dokument ten ma szczególną moc dowodową w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej. ,,Jakkolwiek przedłożona przez inwestorów i spełniająca wymogi karta informacyjna przedsięwzięcia stanowi podlegający swobodnej ocenie dokument prywatny, to jednak jej szczegółowa i specjalistyczna treść oraz fakt, że stanowi ona punkt wyjścia do ustaleń faktycznych organów w zakresie cech i parametrów planowanego przedsięwzięcia, nadają jej szczególne znaczenie jako źródła ustaleń faktycznych. Dokumentowi temu przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie jego ustaleń mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie nowej analizy uwarunkowań środowiskowych (sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy karty informacyjnej przedsięwzięcia), z której wynikałyby wnioski pozostające w sprzeczności do tych zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia." – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 713/16 (Lex nr 2435556). Weryfikacja wiarygodności i mocy dowodowej powyższego dokumentu wymaga zatem przeprowadzenia co najmniej porównywalnych pod względem fachowości i specjalistycznej analizy dowodów (np. dowodu z ekspertyzy specjalistycznej, która w sposób udokumentowany wykazywałaby m.in. wady lub błędne założenia lub ustalenia karty informacyjnej przedsięwzięcia).
Nie ma zatem podstaw do prewencyjnego zgłaszania zastrzeżeń, że inwestor w sposób nieuprawniony będzie mógł w przyszłości realizować przedsięwzięcie, które z jednej strony będzie odwoływało się do decyzji wydanej na podstawie art. 84 ustawy środowiskowej z dnia 3 października 2008 r., z drugiej zaś będzie odbiegało od uwarunkowań określonych w tej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 84 ust. 2 cyt. ustawy opracowana na podstawie karty informacyjnej charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a zatem jako integralna część powyższej decyzji wiąże nie tylko inwestora, lecz również organy wydające decyzje inwestycyjne, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy środowiskowej z dnia 3 października 2008 r. (art. 86 cyt. ustawy). Organy wydające powyższe decyzje mają zatem obowiązek ustalić warunki realizacji inwestycji zgodnie z treścią decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Stwierdzić należy, iż karta informacyjna przedsięwzięcia została przeanalizowana przez organy współdziałające - organy wyspecjalizowane w swych dziedzinach, które (gdyby miały wątpliwości co do rzetelności, a także kompletności wskazanego dokumentu) miały możliwość żądania uzupełnienia (wyjaśnienia wątpliwości, rozszerzenia informacji, przeanalizowania brakujących lub wątpliwych aspektów itp.) treści wskazanego dokumentu, z którego to prawa nie skorzystały. Na podstawie przedłożonej przez inwestora karty informacyjnej wszystkie trzy organy, tj. PPIS, RDOŚ oraz PGWWP uznały, iż po pierwsze mamy w rozpatrywanej sprawie do czynienia z przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, po drugie zaś, że karta informacyjna zawiera wszelkie niezbędne elementy określone w uioś, po trzecie zaś. że na jej podstawie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, iż w rozpatrywanym przypadku należy odstąpić od konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Oceny KIP dokonał również organ I instancji (ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej), a także tut. Kolegium, które uznało, iż przedmiotowy dokument pozwala na przyjęcie, iż istotnie w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z inwestycją, której realizacja nie musi być poprzedzona przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko; stanowisko organu I instancji należało zatem uznać za w pełni uprawnione. Jakkolwiek organ I instancji nie był formalnie związany opiniami organów współdziałających, to jednak podkreślenia wymaga, że mowa jest tu o organach wyspecjalizowanych w swoich dziedzinach, które dokonały szczegółowej analizy karty informacyjnej oraz innych dowodów i uznały, że w sprawie nie jest konieczne przeprowadzenie postępowania oceniającego; organy te jednak wskazały konkretne warunki. jakie powinien spełnić inwestor, adekwatne do skali i rodzaju przewidywanych oddziaływań planowanej inwestycji. Oceny KIP dokonał również organ I instancji a także SKO, które uznało, iż przedmiotowy dokument pozwala na przyjęcie, iż istotnie w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z inwestycją, której realizacja nie musi być poprzedzona przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko; stanowisko organu I instancji należało, zatem uznać za w pełni uprawnione.
9. Nietrafne są zarzuty odwołań w zakresie: (-) umocowania przedstawiciela Inwestora do działania w jego imieniu (wbrew w/w zarzutom w niniejszej sprawie nie doszło do zmiany przedmiotu objętego pełnomocnictwem, a wyłącznie do posłużenia się inną terminologią, niemniej tożsamą z tą, jaką posługuje się pełnomocnictwo), (-) wadliwego oznaczenia stron (por. m.in. wyjaśnienia Wójta zawarte w piśmie z dnia 27 sierpnia 2021 r. nr 6220.3.2021, uzupełnienie wykaz stron postępowania dla poszczególnych obrębów geodezyjnych o wydruki informacji o działkach, będących przedmiotem postępowania).
IV. Pismami z dnia 28 października 2021 r. G.B., D.B. oraz M.S. wnieśli do tut. Sądu trzy odrębne skargi na decyzję odwoławczą SKO, podnosząc przeciwko tej decyzji następujące zarzuty:
1) rażącego naruszenia prawa tj. art. 84 ust. 1 u.u.i.ś., co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
2) naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik postępowania, tj. art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. poprzez niezastosowanie się do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko oraz nieuwzględnienie w trakcie podjęcia decyzji wszystkich kryteriów łącznie, podczas gdy prawidłowe rozważenie kryteriów określonych w naruszonym przepisie powinno skutkować wydaniem postanowienia o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia;
3) naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik postępowania, tj. art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b. pkt 3 lit. f w związku z art. 62a ust. 1 pkt 11 u.u.i.ś. poprzez błędne przyjęcie, że w karcie informacyjnej przedsięwzięcia inwestor wskazał wystarczające dane m.in. na temat oddziaływań skumulowanych, podczas gdy, oddziaływania te nie zostały opisane w karcie informacyjnej przedsięwzięcia i nie zostały wzięte pod uwagę w wydanym przez organ II instancji rozstrzygnięciu;
4) naruszenie prawa materialnego, mającego wpływ na wynik postępowania, tj. art. 62a ust. 1 pkt 9 u.u.i.ś., poprzez błędne przyjęcie, że w karcie informacyjnej przedsięwzięcia inwestor wskazał podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, umożliwiające analizę kryteriów, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. lub określenie zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 69 ustawy, w szczególności dane o obszarach podlegających ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz korytarzach ekologicznych, znajdujących się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia. Podczas gdy karta informacyjna przedsięwzięcia nie zawiera danych o korytarzach ekologicznych, znajdujących się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, co więcej twierdzi, że na obszarze inwestycji nie znajdują cię korytarze ekologiczne, podczas gdy inwestycja ma przebiegać przez korytarze ekologiczne. Prawidłowe ustalenia w tym zakresie powinny skutkować wydaniem postanowienia o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia;
5) naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik postępowania, tj. art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody poprzez jego zastosowanie, podczas gdy istotą postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest rozpoznanie wszelkich zagrożeń i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska;
6) naruszenia prawa materialnego mające wpływ na wynik postępowania, tj. § 3 ust. 2 rozporządzenia Wojewody [...] Nr 24 z dnia 15 kwietnia 2005 roku poprzez jego zastosowanie, podczas gdy istotą postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest rozpoznanie wszelkich zagrożeń i uciążliwości zamierzonego przedsięwzięcia wobec środowiska;
7) naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 32 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kpa w zw. z art. 33 § 2 kpa poprzez błędne uznanie, iż Powiat M. działał przez pełnomocnika na podstawie przedłożonego pełnomocnictwa w niniejszej sprawie, podczas gdy do akt sprawy załączone zostało pełnomocnictwo szczególne nieuprawniające pełnomocnika do działania w imieniu Powiatu [...] w przedmiotowej sprawie, co miało istotny wpływ- na wynik postępowania oraz w konsekwencji skutkowało wydaniem skarżonej decyzji, podczas gdy skutkiem prawidłowego zbadania granic przedłożonego umocowania powinno być pozostawienie złożonego wniosku bez rozpoznania;
8) naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6 i art. 7 k.p.a. w zw. z m.in. art. 3 pkt 13 i art. 59 u.u.i.ś. przez stosowanie zasady "salami slicing", tj. podzielenie zamierzenia na części i niewydanie decyzji w stosunku do całości przedsięwzięcia, co miało istotny wpływ na wynik postępowania;
9) naruszenia przepisów postępowania tj. art. 10 kpa i 28 kpa, poprzez brak ustalenia kręgu stron postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania i w konsekwencji skutkowało wydaniem przedmiotowej decyzji bez udziału wszystkich stron postępowania;
10) naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 84 § 1 kpa w zw. z art. 7, 77 § 1. 80 kpa w zw. z art. 80 ust. 1 u.u.i.ś., polegające na wybiórczej analizie materiału dowodowego i wydaniu rozstrzygnięcia jedynie w oparciu o kartę informacyjną przedsięwzięcia z pominięciem pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie, w szczególności dokumentacji fotograficznej, filmowej, przedłożonych map i przedłożonych załączników, co miało istotny wpływ na wynik postępowania i w konsekwencji skutkowało wydaniem przedmiotowej decyzji na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego;
11) naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez brak zebrania wyczerpującego materiału dowodowego, a przez to brak ustalenia całościowego stanu faktycznego, co uniemożliwiało wydane prawidłowej decyzji, brak wskazania, które dowody uznał za kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a jakie dowody pominął lub nie przeprowadził i z jakich przyczyn, co miało istotny wpływ na wynik postępowania;
12) naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., poprzez niestosowanie się w swoich działaniach do zasady prawdy obiektywnej wyrażone w niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz pominięcie interesu społecznego w wydawaniu decyzji, co miało istotny wpływ na wynik postępowania,
13) naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji w zakresie podstaw faktycznych jak i prawnych wynikające z błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz braku wyczerpującego i należytego wyjaśnienia przez organ, jakie były motywy jego rozstrzygnięcia;
14) naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niewskazanie w decyzji organu I i II instancji stron postępowania, podczas gdy decyzja, która nie zawiera wszystkich składników określonych w art. 107 § 1 k.p.a. jest decyzją wadliwą, co dotyczy także elementu stanowiącego określenie stron postępowania;
15) naruszenia art. 15 k.p.a. poprzez brak rozpoznania przez organ odwoławczy sprawy Skarżącego w drugiej instancji w sposób powtórny, podczas gdy w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada dwuinstancyjności, a uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie zaw iera analizy okoliczności faktycznych sprawy, tym bardziej spornych. Stanowi jedynie skrótowe potwierdzenie stanowiska organu I instancji z dodanym lakonicznym i chybionym argumentem załatwiającym zarzuty odwołania.
16) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji, utrzymującej w mocy niezgodną z prawem decyzję organu I instancji.
Postanowieniami z dnia 4 marca 2022 r. tut. Sąd na podstawie art.111 § 1 p.p.s.a. połączył sprawy ze skarg Skarżących G.B., D.B. i M.S., zarejestrowanych pod sygn. akt IV SA/Wa 1752 – 1754, do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i połączone sprawy prowadzić dalej pod sygn. akt IV SA/Wa 1752/21.
V. W odpowiedziach na skargi SKO wniosło o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Organu z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U z 2019, poz. 2167). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325, zwanej dalej "p.p.s.a.").
W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.
W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.
Zgodnie z art.15 zzs4 ust.3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz.374) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
VII. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji odwoławczej SKO prowadzi do następujących wniosków:
1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, uregulowanym w art. 71 i nast. u.u.i.ś., było określenie na wniosek Inwestora środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 62 r.p.m.z.o.ś, t.j. drogi o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km innej niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32.
Przekonująco wykazały organy obu instancji, iż w sprawie wystąpiły przesłanki do określenia żądanych przez Inwestora środowiskowych uwarunkowań na zasadzie art.84 ust.1 u.u.i.ś., tj. bez konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, o której mowa w art.3 pkt 8 u.u.i.ś. Zarzuty skarg G. B. i M.S. nie zasługują na uwzględnienie (z związku z czym skargi tych osób podlegają oddaleniu). Z kolei skarga D.B. podlega oddalaniu z uwagi na niewykazanie przez tego Skarżącego interesu prawnego w sprawie.
Stosownie bowiem do art.50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Oczywistym jest, iż w odniesieniu do Skarżącego D.B. legitymacja skargowa była uzależniona od wykazania przez tego Skarżącego, iż posiada On interes prawny w sprawie w rozumieniu art.28 k.p.a. Z racji tego, iż przepisy u.u.i.ś. zawierają definicję strony postępowania o wydanie decyzji środowiskowej (art.74 ust.3a u.u.i.ś.), stanowiąc, iż stroną tą jest obok wnioskodawcy także podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę (ustawa definiuje dalej ten obszar), w niniejszej sprawie koniecznym było wykazanie, iż Skarżącemu D.B. przysługuje prawo rzeczowe do takiej nieruchomości. Skarżący jednakże tego prawa nie wykazał zarówno przed Sądem, jak też i wcześniej, w postępowaniu przed organami. Z oświadczenia Skarżącego G.B. – ojca Skarżącego D. B., złożonego SKO w dniu 30 sierpnia 2021 r., wynika bowiem, iż Skarżący D.B. jest jedynie użytkownikiem działki nr [...] (na której prowadzi sad i pasiekę).
Stwierdzić należy, iż w świetle art. 74 ust.3a u.u.i.ś. podstawą do nabycia statusu strony postępowania o wydanie decyzji środowiskowej nie jest legitymowanie się jakimikolwiek tytułem prawnym do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, ale wyłącznie tytułem w postaci prawa rzeczowego do takiej nieruchomości (tj. w szczególności prawem własności, czy też użytkowania wieczystego). Jakkolwiek do katalogu praw rzeczowych należy również ograniczone prawo rzeczowe w postaci prawa użytkowania, uregulowanego w art.252 i nast. k.c., niemniej prawo tego rodzaju, mające przysługiwać Skarżącemu D.B., nie zostało ujawnione w księgi wieczystej, prowadzonej dla nieruchomości, stanowiącej w/w działkę nr [...] (Kw nr [...]). Z treści tej księgi, prowadzonej elektronicznie, wynika, iż: (-) wyłącznym właścicielem działki jest Skarżący G.B., (-) na nieruchomości tej nie ustanowiono użytkowania na rzecz Skarżącego D.B., (-) jedynym ograniczonym prawem rzeczowym, jakie obciążało przedmiotową nieruchomość jest służebność osobista, ustanowiona na rzecz T. i J. B.. Jednocześnie Skarżący D.B. nie przedłożył SKO aktu notarialnego, potwierdzającego ustanowienie na Jego rzecz (przed dniem wydania decyzji w sprawie) w/w prawa użytkowania nieruchomości.
2. Stan prawny, regulujący przedmiot sprawy, przedstawia się następująco:
(i) Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia (art.71 ust.1 u.u.i.ś.).
Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, 2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art.72 ust.2 u.u.i.ś.).
(ii) Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie musi się łączyć z obowiązkiem przeprowadzenia przez organ środowiskowy postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w rozumieniu art.3 pkt 8 u.u.i.ś. W świetle tej definicji ustawowej przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko należy rozumieć postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: a) weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, b) uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, c) zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.
Rozstrzygające kryterium w tym zakresie stanowi rodzaj planowanego przedsięwzięcia. Jak bowiem wskazano w art.59 ust.1 u.u.i.ś. przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.
Jak zatem trafnie wskazano w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 427/15: "Uznanie inwestycji jako mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko skutkuje koniecznością uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W żadnym natomiast razie przyjęcie takiej kwalifikacji nie pociąga za sobą obowiązku sporządzenia oceny jej oddziaływania na środowisko. O tym, czy taka potrzeba istnieje decyduje organ administracji na podstawie całokształtu okoliczności konkretnej sprawy.".
Artykuł 63 ust. 1 u.u.i.ś. wskazuje, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przy uwzględnieniu warunków wymienionym w powyższym artykule, przy czym ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku obliguje organ, w myśl art. 64 ust. 1 u.u.i.ś., do wcześniejszego zasięgnięcia opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz państwowego inspektora sanitarnego. Organ prowadzący postępowanie jest zatem zobowiązany do ustalenia, czy w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia przy uwzględnieniu stanowiska organów opiniujących. O tym, czy taka potrzeba istnieje decyduje on na podstawie całokształtu okoliczności konkretnej sprawy.
Na podstawie art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. organ I instancji wydaje postanowienie zarówno wówczas, gdy stwierdzi obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jak i wówczas, gdy takiej potrzeby nie stwierdzi (art. 63 ust. 2 u.u.i.ś.). W przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przy czym charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 84 ust. 1 i 2 u.u.i.ś.).
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem sądów administracyjnych w przypadku, gdy odstąpiono od konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymogów przewidzianych w przepisach k.p.a, powinno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.u.i.ś., uwzględnionych przy stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Umożliwia to bowiem dokonanie oceny, co do prawidłowości rozstrzygnięcia w przedmiocie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 234/16; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Po 323/15; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 14 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 559/15.
3. Odniesienie w/w uwarunkowań prawnych do stanu faktycznego niniejszej sprawy prowadzi do następujących wniosków:
3.1. Nie ulega wątpliwości, iż ewentualna realizacja planowanego przedsięwzięcia, dla którego wydano obecnie decyzje środowiskowe obu instancji, tj. przedsięwzięcia, polegającego na rozbudowie drogi powiatowej, obejmującej wybudowanie obwodnicy tej drogi w miejscowości [...], spowoduje daleko idącą ingerencję w prawo własności gruntów, w tym w szczególności gruntów niezbędnych pod budowę pasa drogowego obwodnicy. Nie może jednakże również ulegać wątpliwości, mając na uwadze związanie organu środowiskowego granicami obszarowymi przedsięwzięcia, określonymi przez inwestora we wniosku, iż: (-) weryfikacja w postępowaniu środowiskowym dopuszczalności realizacji inwestycji w kształcie planowanym przez Inwestora mogła mieć miejsce wyłącznie w kontekście oceny zgodności takiego przebiegu inwestycji z wymogami ochrony środowiska, (-) poza kompetencjami orzekających w sprawie organów głównych obu instancji, podobnie, jak i organów współdziałających, pozostawała natomiast ocena przebiegu planowanego przedsięwzięcia pod kątem jego celowości, czy też pod kątem tego, czy przebieg ten nie pociąga za sobą nadmiernej, czy też nieuzasadnionej ingerencji w prawa rzeczowe innych osób.
3.2. Istota zarzutów skarg sprowadza się do twierdzeń, iż w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym doszło do: (-) niezasadnego odstąpienia przez organy od przeprowadzenia postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko w oparciu o raport oddziaływania na środowisko i ograniczenia się w to miejsce do oceny uproszczonej, bazującej na danych wskazanych przez Inwestora w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, (-) przeprowadzenia uproszczonej oceny oddziaływania na środowisko w oparciu o kartę informacyjną przedsięwzięcia, nie zawierającą wszystkich danych na temat tego oddziaływania, (-) nieuwzględnienia w toku postępowania wniosków Skarżących o uwzględnienie pominiętych w karcie oddziaływań przedsięwzięcia na środowisko, (-) nieuzasadnionego wyodrębnienia planowanego przedsięwzięcia jako samodzielnego przedsięwzięcia inwestycyjnego w sytuacji, w której stanowi ono integralną część przedsięwzięcia większego, które traktowane łącznie, obligowałoby organy do przeprowadzenia pełnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (w oparciu o stosowny raport).
W ocenie Sądu zarzuty te nie znajdują przekonującego potwierdzenia. Stosownie do powyższego:
3.3. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją o charakterze uznaniowym i organ jest zobligowany do jej wydania wraz z określeniem warunków realizacji planowanego przez inwestora przedsięwzięcia, gdy zostały spełnione wszystkie warunki wymagane ustawą u.u.i.s., ma natomiast obowiązek wydać decyzję odmowną w sytuacji, gdy zaszła któraś z opisanych wyżej przesłanek negatywnie.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy upoważnia do stwierdzenia, iż oszacowanie realnego zakresu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko nie wymagało przeprowadzenia pełnej oceny tego oddziaływania, wymagającej przedłożenia przez Inwestora raportu, a było możliwe w oparciu o samą KIP, a to z uwagi na sam fakt relatywnie nieduży zakres przedsięwzięcia.
Przedsięwzięcie to ma bowiem polegać na rozbudowie drogi powiatowej, już istniejącej, z częściowym wybudowaniem nowego odcinka drogi, stanowiącego obwodnicę dla miejscowości [...]. Inwestycja w większości nie będzie się zatem wiązała z wybudowaniem nowych obiektów, ale z rozbudową i częściowo budową nowego fragmentu drogi. W ramach inwestycji przewiduje się częściową zmianę dotychczasowej formy użytkowania terenu poprzez pozyskanie części z działek niestanowiących obecnie elementów trwałych drogi. Projekt przewiduje poszerzenie istniejącej jezdni oraz wykonanie na cały projektowanym odcinku ścieżki rowerowej oraz wykonanie obwodnicy miejscowości [...]. Obwodnica będzie przebiegała po terenie niestanowiącym obecnie drogi, tylko wykorzystywanym rolniczo. Powodem projektowania obwodnicy jest brak możliwości zaprojektowania tych elementów drogi, które są projektowane na pozostałych odcinkach trasy, po za miejscowością Pokrytki.
Wskazując, iż istniejący obecnie pas drogowy w [...] ma szerokość 9,0 do 10,5 m, aby zaprojektować przekrój normalny założony przez inwestora, w którym zawarta byłaby jezdnia szerokości 6,50 - 7,00 m. jednostronny chodnik 2,23 m, jednostronna dwukierunkowa ścieżka rowerowa szerokości 2,23 m, należałoby uzyskać pas drogowy o szerokości minimalnej 11,0 - 11,5 m. Należałoby, zatem zrezygnować z planowanej ścieżki rowerowej, która ma docelowo połączyć S. z S. (m. in. dojazd dzieci do szkoły w [...]). Ponadto istniejący chodnik nie mógłby pozostać i musiałby być przebudowany, ponieważ jego szerokość to tylko 1.2-1.8 m.
Biorąc pod uwagę obliczenia zawarte w KIP oraz rozwiązania, które Inwestor planuje podjąć, aby chronić środowisko należy uznać, iż w trakcie eksploatacji planowanej inwestycji dopuszczalne poziomy hałasu oraz dopuszczalne poziomy emisji substancji w powietrzu zostaną dotrzymane bądź będą stanowić jedynie czasowe utrudnienia występujące w trakcie przebudowy. W trakcie inwestycji Inwestor przewidział wycinkę 66 drzew kolidujących z planowaną przebudową, planując równocześnie nasadzenia kompensacyjne w ilości nie mniejszej niż 66 sztuk nowych drzew. Przewiduje się także karczowanie pasów lasów, ponadto wskazując, że planowana wycinka na potrzeby poszerzenia drogi nie będzie odbywała się kosztem zwartego kompleksu leśnego, ale poprzez karczowanie z pasa, jaki pozostał miedzy drogą a terenem po wykarczowaniu drzew pod potrzeby telekomunikacji. W ścisłym rejonie planowanego do przebudowy odcinka drogi nie stwierdzono tzw. siedlisk przyrodniczych zamieszczonych w [...] I [...] Unii Europejskiej z 1992 r., a także kryteriów obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia, jako obszary' Natura 2000. W zakresie gospodarki wodno-ściekowej nie stwierdzono w konsekwencji pogorszenia stanu wód gruntowych. W odniesieniu do powietrza atmosferycznego i hałasu wskazano, że może wystąpić krótkotrwała emisja zapylenia związana z budową, również może mieć to miejsce w zakresie emisji hałasu. Przewidziano w tejże materii działania mające na celu zapobiegnięcie nadmierności uciążliwości. W KIP podkreślono także, że istniejąca droga od wielu lat jest wpisana w krajobraz i dostosowana do istniejącego terenu. Po rozbudowie natomiast, z nową nawierzchnią bitumiczną, nową ścieżką rowerową nie zmieni w sposób istotny i nie zakłóci estetyki krajobrazu a poprawią się warunki komunikacji. Wskazując przy tym na kryteria uwarunkowań środowiskowych, które nie doprowadzą do naruszenia obowiązujących przepisów.
3.4. Istotne znaczenie w sprawie ma fakt pozytywnego zaopiniowania przedsięwzięcia przez wyspecjalizowane organy współdziałające (PPIS, RDOŚ, WP). Szczególne znaczenie w tym kontekście należy przypisać postanowieniu RDOŚ z dnia 30 kwietnia 2021 r., (-) stwierdzającemu brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, (-) wskazującemu konieczność określenia w decyzji warunków i wymagań, mających na celu ochronę poszczególnych elementów przyrodniczych (RDOŚ wskazał pięć tego rodzaju warunków i wymagań, (-) dokonującemu wyczerpujących ustaleń na okoliczność skali oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Wskazując zatem wspomniane wyżej warunki i wymagania, mające zapewnić stosowną ochronę najcenniejszym elementom przyrodniczym (przeniesione następnie do decyzji), RDOŚ przesądził jednoznacznie, że:
1) przed przystąpieniem do jakichkolwiek działań należy dokonać oględzin terenu pod kątem występowania gatunków chronionych i ich siedlisk oraz analizy planowanych prac w kontekście przepisów dotyczących w szczególności dziko występujących zwierząt objętych ochroną gatunkową; analiza winna być prowadzona również w kontekście możliwości uzyskania decyzji zezwalającej na odstępstwa od zakazów obowiązujących w stosunku do ww. formy ochrony przyrody;
2) prace związane z wycinką drzew i krzewów należy prowadzić poza okresem lęgowym, tj. w terminie od 15 września do końca lutego lub w tym okresie pod nadzorem przyrodniczym;
3) drzewa zlokalizowane w sąsiedztwie inwestycji (rosnące przy granicy pasa drogowego), znajdujące się w zasięgu pracy maszyn oraz ich korzenie należy, na czas prowadzenia robót, zabezpieczyć przed uszkodzeniem;
4) należy rozważyć kwestię wyboru gatunków drzew do nasadzeń; sugeruje się zastosować gatunki drzew miejscowego pochodzenia, przy ograniczaniu gatunków obcych rodzimej florze czy też modyfikowanych genetycznie, o składzie i strukturze odpowiadającej siedlisku;
5) po zakończeniu prac teren zamierzenia należy uprzątnąć i przywrócić do użyteczności przyrodniczej. "
Analizując następnie w uzasadnieniu oddziaływanie inwestycji na środowisko, RDOŚ poczynił m.in. następujące konkluzje:
(-) Na skutek realizacji inwestycji nie zwiększy się kategoria ruchu czyli obciążenie ruchem drogowym;
(-) Wśród przyległych do drogi terenów zabudowanych i pól zaobserwowano przedstawicieli ptaków: jaskółka, jeżyk, skowronek, słowik, gołąb, przepiórka, kuropatwa i bażant. W przyległych do rejonu inwestycji terenach leśnych zaobserwowano występowanie przedstawicieli ssaków: jeleń, sama, dzik, tchórz, kuna, wiewiórka pospolita oraz pospolite gatunki gadów i płazów. Planowana rozbudowa drogi nie będzie miała istotnego wpływu na skład gatunkowy i populacje powyższych gatunków w skali krótko i długoterminowej;
(-) Planowana inwestycja znajduje się na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, dla którego aktualnym aktem prawnym jest Rozporządzenie Nr 24 Wojewody [...] z dnia 15 kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. M.. Nr [...], poz. [...], ze zm.). Ww. rozporządzenie określa szereg zakazów, w tym zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W myśl § 3 ust. 2, zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko), nie dotyczy przedsięwzięć służących obsłudze ruchu komunikacyjnego, turystyce oraz przedsięwzięć bezpośrednio związanych z rolnictwem i przemysłem spożywczym;
(-) Jednocześnie zgodnie z art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody zakazy obowiązujące* w obszarze chronionego krajobrazu, m.in. dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka oraz likwidowania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy i obszarów wodno-błotnych, nie dotyczą realizacji inwestycji celu publicznego;
(-) Najbliżej położony obszar Natura 2000 to obszar specjalnej ochrony ptaków [...] i [...], znajdujący się w odległości około 10,10 km w kierunku północno-zachodnim od planowanej inwestycji;
(-) Projektowane przedsięwzięcie nie będzie powodowało zagrożenia dla środowiska przyrodniczego. Istniejący ciąg drogowy jest od długiego czasu wpisany w krajobraz i dostosowany do istniejącego terenu. Rozbudowa drogi z nową nawierzchnią bitumiczną oraz nową ścieżką rowerową, nie zmieni w sposób istotny i nie zakłóci estetyki krajobrazu;
(-) Biorąc pod uwagę zakres i lokalizację przedsięwzięcia, a także założenia przedstawione w KIP, realizacja i funkcjonowanie planowanej inwestycji, nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać a przedmioty ochrony i integralność ww. obszaru Natura 2000, a tym samym na spójność Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000.
(-) W związku z powyższym, postanawiam stwierdzić brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.
Nie można zaprzeczyć, iż co do zasady pozytywne uzgodnienie danego przedsięwzięcia przez organy współdziałające nie ma mocy bezwzględnie wiążącej dla organu głównego (w przeciwieństwie do odmowy uzgodnienia), z czym łączy się obowiązek organu głównego do równoległego, samodzielnego przenalizowania kwestii objętych uzgodnieniem. Realizacja powyższego obowiązku w niniejszej sprawie, prowadząca organy obu instancji do pełnego podzielenia stanowisk organów współdziałających, nie budzi jednakże zastrzeżeń Sądu.
Mając na uwadze: (-) wspomniany wcześniej, a mający zasadnicze znaczenie dla wyniku postępowania, relatywnie nieduży zakres planowanego przedsięwzięcia, zwiększający zasięg oddziaływania już istniejącej drogi na środowisko jedynie w ograniczonym stopniu, (-) fakt, iż inwestycje tego rodzaju nie mają charakteru nowatorskich, czy też technologicznie złożonych, a przeciwnie są to inwestycje realizowane na szeroką skalę, których zasięg oddziaływania jest standardowy, przewidywalny i łatwy do zidentyfikowania, zarówno celowość ograniczenia się w sprawie jedynie do uproszczonej oceny środowiskowej, jak i miarodajność takiej oceny, dokonanej w oparciu o KIP, którą przedłożył Inwestor, nie mogą budzić zastrzeżeń.
W świetle tych okoliczności kontrargumentację Skarżących, dążących do podważenia zarówno rzetelności KIP, jak i stanowisk organów współdziałających, uznać należy za polemikę, nie mogącą odnieść pożądanego przez Skarżących skutków. W taki też sposób należy się odnieść do zarzutu sztucznego wydzielenia przedmiotu inwestycji z przedsięwzięcia większego.
Czytelną, pierwszoplanową intencją Skarżących jest zablokowanie na drodze prawnej realizacji inwestycji drogowej, której przebieg znacząco zmieni sposób wykonywania prawa własności Ich nieruchomości. Co do zasady zatem Skarżący podważają samą celowość planowanej inwestycji, ewentualnie jej szczegółowy przebieg, upatrując w tym nieuzasadnionego naruszenia Ich praw właścicielskich. Ponownie podkreślić należy, iż tego rodzaju kryterium nie mogło być przyjęte przez orzekające w niniejszej sprawie organy obu instancji do oceny zasadności wniosku Inwestora o ustalenie środowiskowych uwarunkowań (Skarżący mogą podnieść tego rodzaju argumentację na etapie postępowania lokalizacyjnego, niemniej Sąd nie przesądza obecnie w żadnym zakresie zasadności takich zarzutów).
3.5. Trafnie podnosi SKO, iż w świetle całokształtu zebranego materiału dowodowego nie sposób dopatrzeć się zwiększenia oddziaływań skumulowanych w rejonie inwestycji. Przedmiotowy zarzut należy uznać za nieznajdujący uzasadnienia, gdyż powiązanie z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowanie się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie uwzględnia się przy stwierdzaniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b uioś).
3.6. Podzielić należy stanowisko SKO co do braku podstaw do kwestionowania umocowania pełnomocnika Inwestora do działania w postępowaniu administracyjnym. Trafnie zatem przyjęło SKO, iż pomimo literalnej rozbieżności w oznaczeniu samego przedmiotu przedsięwzięcia w pełnomocnictwie ("ETAP II" /"ZADANIE II"), rozstrzygające znaczenie ma wskazany w dokumencie pełnomocnictwa zakres umocowania pełnomocnika, obejmujący umocowanie ,,(...) do występowania w imieniu Powiatowego Zarządu Dróg w [...] w zakresie uzyskania wszelkich niezbędnych decyzji, pozwoleń, zezwoleń i zgód od właściwych władz, urzędów, organów i osób fizycznych oraz do załatwiania wszelkich innych spraw związanych z uzgodnieniami projektów budowlanych (...)". W mejlu z dnia 22 lipca 2021 r. pełnomocnik Inwestora przekonująco wyjaśnił przyczyny zaistniałych rozbieżności w nazewnictwie. W sprawie nie wystąpiła zatem zmiana przedmiotu umocowania, a odmiennego nazewnictwa tożsamego w swym założeniu z tym umiejscowionym w pełnomocnictwie.
3.7. Nie można podzielić zarzutów skarg co do błędnego określenia stron postępowania przez organy.
W ujęciu procesowym odnotować należy, iż zarzut pominięcia strony przez organ prowadzący postępowanie jest równoznaczny z zarzutem niezapewnienia stronie udziału w postępowaniu, co do zasady stanowiącym przesłankę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zarzut taki może być jednakże skutecznie podniesiony w odwołaniu od decyzji organu I instancji, czy też w skardze do sądu administracyjnego na decyzję odwoławczą, wyłącznie przez stronę pominiętą, nie zaś przez jakąkolwiek inną stronę ("Przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej przesłanki, to jest ten, który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Dotyczy to również Sądu Administracyjnego rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który z urzędu nie ma podstaw do podnoszenia, że podmiot nie wnoszący skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a." – por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1837/17. Nie ulega wątpliwości, iż w tym kontekście, zważywszy na aktywny udział wszystkich Skarżących w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, zarzuty nie mają podstaw.
W ujęciu materialno - prawnym natomiast, tj. w odniesieniu do tezy, iż w decyzji administracyjnej winny być wskazane wszystkie strony tego postępowania, wskazać należy na pewne zróżnicowanie statusu procesowego strony, będącej wnioskodawcą postępowania oraz jego pozostałych stron – nie wnioskodawców (czego oczywistą konsekwencją jest pobawienie tych ostatnich, w odróżnieniu od wnioskodawcy, uprawnienia do dokonania czynności dyspozytywnej w postaci cofnięcia wniosku). Decyzja kończąca postępowanie wszczęte na wniosek strony rozstrzyga w sposób bezpośredni o prawach i obowiązkach tego podmiotu. Decyzja ta skierowana jest zatem bezpośrednio do tego podmiotu, tj. adresata decyzji, który oczywiście musi być w niej precyzyjnie zidentyfikowany (z imienia i nazwiska albo z nazwy) jako jej materialno - prawny beneficjent. Brak tego elementu uniemożliwia pełną rekonstrukcję wszystkich elementów stosunku administracyjno – prawnego, ukształtowanego tą decyzją (na które to elementy składa się podmiot, przedmiot i treść tego stosunku), uniemożliwiając tym samym wykonanie tej decyzji. Inaczej rzecz przedstawia się w odniesieniu do innych stron tego postępowania (tj. stron – nie wnioskodawców), o których prawach i obowiązkach administracyjnych decyzja ta nie rozstrzyga w sposób bezpośredni, a którym to podmiotom jedynie stwarza się możliwość bronienia swojego interesu prawnego, potencjalnie zagrożonego przy rozstrzyganiu o prawach i obowiązkach wnioskodawcy. Niewskazanie tych stron w decyzji (a ściślej w służącym do tego celu rozdzielniku decyzji): a) nie stanowi żadnej przeszkody do wykonalności decyzji, b) nie uniemożliwia takim stronom realizacji swoich uprawnień procesowych.
W świetle powyższych okoliczności wniesiona skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Z tej racji Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.