IV SA/WA 1723/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2018-10-30
NSAnieruchomościŚredniawsa
wyłączenie gruntówgrunty leśnenależnośćoperat szacunkowywycena nieruchomościprawo administracyjnegospodarka nieruchomościamiochrona gruntów rolnych i leśnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę miasta na decyzję Ministra Środowiska dotyczącą pomniejszenia należności za trwałe wyłączenie gruntów leśnych z produkcji.

Sprawa dotyczyła skargi miasta na decyzję Ministra Środowiska, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych o pomniejszeniu należności za trwałe wyłączenie gruntów leśnych z produkcji na cele budowy ośrodka sportów zimowych. Miasto kwestionowało prawidłowość wyceny gruntu, zarzucając organom naruszenie przepisów dotyczących wyceny nieruchomości i sporządzania operatów szacunkowych. Sąd uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że organy prawidłowo oparły się na operacie szacunkowym zleconym przez Dyrektora RDLP, który ustalił wartość gruntu na dzień faktycznego wyłączenia z produkcji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Miasta [...] na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2018 r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] października 2015 r. Decyzje te dotyczyły pomniejszenia należności ustalonej w związku z trwałym wyłączeniem z produkcji gruntów leśnych o powierzchni 0,9957 ha, położonych w obrębie działek ewidencyjnych nr [...] i [...], w celu budowy ośrodka sportów zimowych. Skarżące miasto zarzucało organom naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości, kwestionując prawidłowość sporządzenia i aktualizacji operatu szacunkowego, który stanowił podstawę do pomniejszenia należności. Miasto argumentowało, że aktualizacja operatu z sierpnia 2015 r. nie spełniała wymogów formalnych i powinna zostać zastąpiona nowym operatem. Sąd jednak oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oparły się na operacie szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę A. Z. na zlecenie Dyrektora RDLP. Sąd podkreślił, że dla ustalenia należności kluczowe jest sporządzenie operatu szacunkowego określającego wartość gruntu na dzień faktycznego wyłączenia go z produkcji, zgodnie z art. 12 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W ocenie Sądu, operat ten, mimo pewnych nieścisłości w sformułowaniach zlecenia i samego dokumentu, stanowił nowy operat, a nie jedynie aktualizację, i prawidłowo ustalił wartość gruntu na dzień faktycznego wyłączenia. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące dezaktualizacji operatu z powodu upływu 12 miesięcy, wskazując, że przepisy te mają zastosowanie głównie przy wycenie nieruchomości na dzień sporządzenia operatu, a nie na dzień faktycznego wyłączenia z produkcji. Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły sporządzenia kolejnej opinii przez innego rzeczoznawcę, zgodnie z art. 157 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że operat szacunkowy sporządzony na zlecenie organu, mimo pewnych nieścisłości w nazewnictwie, stanowił nowy operat, a nie jedynie aktualizację, i prawidłowo ustalił wartość gruntu na dzień faktycznego wyłączenia z produkcji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że w kontekście art. 12 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, celem operatu jest ustalenie ceny gruntu na dzień faktycznego wyłączenia, a nie na dzień sporządzenia operatu. W związku z tym, operat ten, nawet jeśli został nazwany 'aktualizacją', faktycznie określał wartość historyczną gruntu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.o.g.r.l. art. 12 § ust. 6

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Należność pomniejsza się o wartość gruntu, ustaloną według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości w obrocie gruntami, w dniu faktycznego wyłączenia tego gruntu z produkcji.

Pomocnicze

u.o.g.r.l. art. 12 § ust. 2

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

u.g.n. art. 151

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 155 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 156 § ust. 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 156 § ust. 4

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 157 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Rozp. RM art. 55

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego

Rozp. RM art. 58

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 155 ust. 1, art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 12 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz § 55 i § 58 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. poprzez wadliwe uznanie możliwości aktualizacji operatu szacunkowego zamiast sporządzenia nowego. Naruszenie art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 12 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez niewłaściwą wykładnię i uznanie, że aktualizacja operatu z sierpnia 2015 r. mogła być podstawą pomniejszenia opłaty, mimo że nie uwzględniała różnicy w cenie dla terenu zadrzewionego i nie miała klauzuli aktualizacyjnej. Naruszenie § 58 rozporządzenia Rady Ministrów poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że możliwa była aktualizacja operatu, gdy w rzeczywistości wymagane było sporządzenie nowego. Znaczne zróżnicowanie ceny za metr kwadratowy działek w przywołanych operatach szacunkowych, skutkujące naruszeniem interesu strony i bezpodstawnym pomniejszeniem opłaty.

Godne uwagi sformułowania

Należność pomniejsza się o wartość gruntu, ustaloną według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości w obrocie gruntami, w dniu faktycznego wyłączenia tego gruntu z produkcji. Nie ma natomiast, w ocenie Sądu, żadnego znaczenia dla ustalenia przedmiotowej należności, podnoszona przez organ okoliczność błędnie wskazanej przez rzeczoznawcę strony – K. D. - daty faktycznego wyłączenia przedmiotowego gruntu, a powołanej w operatach szacunkowych strony - dzień 10 października 2013 r. (opinia z maja 2015 roku, czy 10 listopada 2013 r. (opinia z sierpnia 2015 roku). Dwu czy jedno-miesięczna rozbieżność nie powoduje ani wzrostu ani szczególnego spadku cen nieruchomości, tym samym nie mogła mieć żadnego wpływu na oszacowanie wartości przedmiotowego gruntu. W ocenie Sądu także, wbrew twierdzeniom skarżącego, w stosunku do operatu sporządzonego na użytek ustalenia wartości nieruchomości wyłączonych z produkcji leśnej na konkretną datę tego wyłączenia (art. 12 ust.6 ww ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych), nie ma miejsca jego dezaktualizacja spowodowana upływem terminu (12 miesięcy). Określa on bowiem tylko i wyłącznie ceny historyczne z badanego okresu, które występowały w danym momencie (a w sprawie niniejszej 12 grudnia 2013 roku), nie odnośni się natomiast do zmiennej sytuacji, która może mieć miejsce przy ustalaniu wartości nieruchomości na dzień sporządzenia operatu szacunkowego, jak ma to min. miejsce w przypadku ustalania wartości wywłaszczonych na konkretny cel nieruchomości.

Skład orzekający

Anna Falkiewicz-Kluj

przewodniczący

Katarzyna Golat

członek

Anita Wielopolska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania należności z tytułu trwałego wyłączenia gruntów leśnych z produkcji, w szczególności kwestii związanych z operatami szacunkowymi i ich aktualizacją."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wyceną gruntów leśnych na potrzeby pomniejszenia należności, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości i administracyjnym ze względu na szczegółową analizę przepisów dotyczących wyceny i operatów szacunkowych.

Kiedy aktualizacja operatu szacunkowego wystarczy, a kiedy potrzebny jest nowy? Kluczowe rozstrzygnięcie WSA w sprawie wyceny gruntów leśnych.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 1723/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-06-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anita Wielopolska /sprawozdawca/
Anna Falkiewicz-Kluj /przewodniczący/
Katarzyna Golat
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 83/21 - Wyrok NSA z 2022-10-05
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Protokolant ref. Paweł Jastrzębski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2018 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie pomniejszenia należności z tytułu trwałego wyłączenia z produkcji gruntów leśnych oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2018r. Generalny Dyrektor lasów Państwowych, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Miasto [...] reprezentowane przez Prezydenta Miasta [...], od decyzji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] października 2015 r., pomniejszającej należność ustaloną w decyzji Dyrektora RDLP z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w związku z faktycznym wyłączeniem gruntów leśnych z produkcji, położonych w obrębie działek ewidencyjnych nr [...] i [...], obręb ewidencyjny [...], Gmina [...], w celu budowy ośrodka sportów zimowych - utrzymał ww decyzję Dyrektora RDLP w mocy.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.
Miasto [...] wystapiło w dniu [...] maja 2015 r., do Dyrektora RDLP z wnioskiem o wydanie decyzji pomniejszającej należność ustaloną w powołanej decyzji Dyrektora RDLP z dnia [...] września 2013 r., w przedmiocie zezwolenia na trwałe wyłączenie z produkcji leśnej terenu o obszarze 0,9957 ha gruntów leśnych, wchodzących w skład działek ewidencyjnych [...] i [...], położonych w obrębie ewidencyjnym [...], Gmina [...] w celu budowy ośrodka sportów zimowych. Do wniosku strona dołączyła dwa operaty szacunkowe sporządzone odrębnie dla każdej z ww. działek, przez rzeczoznawcę majątkowego K. D., określające wartość gruntu na dzień faktycznego wyłączenia z produkcji leśnej (data wskazana w ww operatach - 10 października 2013 r., zaś data faktycznego wyłączenia gruntów leśnych z produkcji wskazana w oświadczeniu przedłożonym przez stronę to dzień 12 grudnia 2013 r.). W przywołanych operatach szacunkowych wartość gruntu została wyceniona na kwotę 517 764,00 zł. Niezależnie, Dyrektor RDLP pozostawał w posiadaniu także operatu szacunkowego z dnia [...] października 2012 r., sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego A. Z. w celu ustalenia wartości nieruchomości na użytek ww decyzji zezwalającej na trwałe wyłączenie przedmiotowych gruntów z produkcji leśnej. Z uwagi na powzięte wątpliwości co do prawidłowości przedstawionych przez skarżącego operatów, powziętych w świetle treści ww operatu organu (znaczne zróżnicowanie wartości działek mimo niewielkiej odległości czasowej pomiędzy datami ich sporządzenia), Dyrektor RDLP pismem z dnia 9 czerwca 2015 r. wystąpił do Regionalnego Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych w [...] o dokonanie oceny prawidłowości sporządzenia ww operatów szacunkowych strony oraz o wskazanie operatu, który winien być podstawą merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Stowarzyszenie Rzeczoznawców, po dokonaniu ich analizy negatywnie ocenił operaty szacunkowe sporządzone przez rzeczoznawcę majątkowego K. D. (przedstawione przez stronę) stwierdzając, że zawierają one istotne uchybienia merytoryczne i formalno - prawne rzutujące na wadliwe określenie wartości przedmiotowych działek gruntu (ocena z dnia [...] lipca 2015 roku). Natomiast, operat szacunkowy (pierwszy) sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego A. Z., pomimo drobnych uchybień merytorycznych, oceniony został pozytywnie. Pismem z dnia 21 lipca 2015 r., Dyrektor RDLP poinformował stronę o wynikach oceny przedłożonych operatów szacunkowych i wystąpił o przedstawienie poprawnie sporządzonego operatu szacunkowego określającego prawidłową wartość rynkową przedmiotowego gruntu, sporządzonego zgodnie z zaleceniami Stowarzyszenia. Wobec powyższego w dniu 6 sierpnia 2015 r., Zastępca Prezydenta Miasta [...] przedstawił taki operat szacunkowy, sporządzony także przez biegłego K. D. z sierpnia 2015 roku, określający wartość gruntu na dzień faktycznego wyłączenia z produkcji leśnej ustalonego na dzień 10 listopada 2013 r. (zgodnie z powyższym, data faktycznego wyłączenia gruntów leśnych z produkcji wskazaną w oświadczeniu przedłożonym przez stronę, tj. z datą 12 grudnia 2013 r.). W przywołanym operacie wartość gruntu wyceniono łącznie na kwotę 527 721,00 zł. (kwotę jeszcze wyższą niż uprzednio wyliczoną w operacie poddanym analizie Stowarzyszenia).
Nie zgadzając się z powyższą wyceną Dyrektor RDLP ostatecznie zlecił dotychczasowemu rzeczoznawcy majątkowemu A. Z. uzupełnienie sporządzonego przez niego operatu szacunkowego z dnia [...] października 2012 r. Nowy operat Ww rzeczoznawca wykonał w dniu [...] sierpnia 2015 r., wskazując wartość gruntu o powierzchni 1,5069 ha na kwotę 204 500,00 zł. Ostatecznie organ I instancji zadecydował o przyjęciu dla określenia powyższej wartości gruntu trwale wyłączonego z produkcji leśnej wartość jednostkową z powyższego operatu wskazującą za 1 m2 gruntu - 13,57 zł/m2.
Miasto [...], reprezentowane przez Prezydenta Miasta [...], wniosło od powyższej decyzji odwołanie, zarzucając naruszenie art. 155 ust. 1, art. 156 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 12 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, z § 55 i § 58 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego.
Organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie uznał działania podjęte przez Dyrektora RDLP za prawidłowe. Wskazał, iż z materiału dowodowego wynika, wbrew twierdzeniom odwołującego się, iż rzeczoznawca nie aktualizował poprzedniego operatu z 2012 rok, lecz sporządził nowy operat (pismo A. Z. z dnia [...] listopada 2015 r., adresowane do Dyrektora RDLP). W oparciu o nowy operat Dyrektor RDLP zasadnie ustalił wartość rynkową 1 m2 gruntu wyłączonego z produkcji na kwotę 13,57 zł/m2, jednocześnie odmawiając waloru prawidłowości przeprowadzonej wyceny w operatach strony, zdaniem organu odwoławczego, całkowicie niewiarygodnych, sporządzonych wbrew zasadom wynikającym z powszechnie obowiązujących przepisów prawa. W związku z powyższym zarzuty skarżącego uznać należało za bezzasadne.
Od powyższego rozstrzygnięcia Miasto [...] wniosło skargę do tut. Sądu wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] kwietnia 2018r. jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora RDLP w [...] z dnia [...] października 2015r.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
art. 156 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku § 55 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie i wadliwe uznanie przez organ II instancji, że dla pomniejszenia opłaty za trwałe wyłączenie ww gruntów leśnych z produkcji, w związku z przeznaczeniem ich pod budowę ośrodka sportów zimowych możliwym było dokonanie jedynie aktualizacji operatu szacunkowego z dnia [...] października 2012r., a nie sporządzenie nowego, na potrzeby niniejszej sprawy; natomiast taka aktualizacja operatu dokonana w dniu [...] sierpnia 2015r była podstawą do pomniejszenia należności;
art. 156 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. ugn. w związku z art. 12 ust. 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych z dnia 3 lutego 1995 r. poprzez ich niewłaściwą wykładnię i uznanie przez organ II instancji, że na okoliczność pomniejszenia ww opłaty było dokonanie aktualizacji operatu szacunkowego z dnia [...] października 2012 r., określającego wartość rynkową ww nieruchomości wraz z drzewostanem leśnym, a celem pierwotnej wyceny było określenie wartości rynkowej gruntów, jako wyjściowej do zbycia. Aktualizacja operatu z dnia [...] sierpnia 2015r. określiła nową wartość całych działek o łącznej pow. 1,5069 ha bez uwzględnienia powierzchni wyłączonej z produkcji leśnej i różnicy w cenie dla terenu zadrzewionego o powierzchni 0,5112 ha (jednakowa cena metra kwadratowego dla całej nieruchomości), przy jednoczesnym twierdzeniu przez organ II instancji, że nie dokonano aktualizacji operatu tylko sporządzono nowy dokument, przy czym w ocenie skarżącego również ten ostatni nie został zaktualizowany (brak klauzuli aktualizacyjnej), a termin jego ważności upłynął po 12 miesiącach od jego sporządzenia tj. w dniu [...] sierpnia 2016r., przed wydaniem decyzji przez organ II Instancji;
§ 58 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez organ odwoławczy, że w niniejszej sprawie na potrzeby pomniejszenia opłaty za trwałe wyłączenie gruntów leśnych z produkcji o powierzchni 0,9957 ha, wchodzących w skład ww działek możliwym było dokonanie aktualizacji operatu szacunkowego w sytuacji, gdy w rzeczywistości korekta wartości oszacowanej nieruchomości winna skutkować sporządzeniem nowego operatu.
W uzasadnieniu skargi podniesiono w znacznej części zarzuty odwołania. Wskazano, iż sporządzona aktualizacja operatu szacunkowego w dniu [...] sierpnia 2015 r. nie powinna być wykorzystana dla innego celu, niż cel pierwotny, dla którego został sporządzony operat z dnia [...] października 2012 r. W aktualizacji jest podany nowy cel wyceny tj. określenie wartości gruntów - bez drzewostanu, jako wyjściowej do ustalenia należności z tytułu trwałego wyłączenia gruntów z produkcji leśnej. Ponadto wartość nieruchomości uległa również zmianie. Korekta wartości oszacowanej nieruchomości winna skutkować sporządzeniem nowego operatu (min. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 192/10). Dokument "aktualizacja operatu szacunkowego" - sporządzony w sierpniu 2015 r. nie spełnia warunków, jakim powinna odpowiadać klauzula aktualizacyjna, bowiem dokonano w nim istotnych zmian w stosunku do pierwotnego operatu i nie stanowi on potwierdzenia aktualności operatu z 2012 roku. Potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego, może nastąpić jedynie zgodnie z wyżej przedstawionymi przepisami i tylko w formie klauzuli. Klauzula powinna być opatrzona datą oraz pieczęcią i podpisem rzeczoznawcy majątkowego. Niezbędnym elementem klauzuli jest również oświadczenie rzeczoznawcy co do aktualności operatu. Brak potwierdzenia aktualności operatu szacunkowego jest uchybieniem istotnym i nie pozwala na rozstrzygnięcie, czy dane stanowiące podstawę wyceny i w efekcie oparta na nich opłata są zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy (min. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 7 października 2015 r., I SA/Ol 54/15.) Natomiast oparcie się przez organ odwoławczy na nieaktualnym operacie szacunkowym i dokonanie rozstrzygnięcia na jego podstawie spowodowałoby naruszenie art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n. oraz art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. (min. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 września 2014 r., II SA/Gd 34/14). Termin dotyczy także organu odwoławczego (min. wyroki WSA w Warszawie z dnia 6 marca 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 727/08 i WSA we Wrocławiu z dnia 3 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 658/11). Ważność operatu należy oceniać w dniu orzekania przez organ; dokonane uzupełnienia i aktualizacje nie mają wpływu na aktualność operatu i same przez się nie przedłużają terminu jego wykorzystania (min. wyroki WSA w Warszawie z dnia 4 listopada 2008 r., I SA/Wa 726/08, oraz z dnia 25 lutego 2009 r; I SA/Wa 1751/08).
Nadto skarżący wskazał na znaczne zróżnicowanie ceny za metr kwadratowy działek w przywołanych operatach szacunkowych, a tak duża dysproporcja w określeniu ceny gruntu skutkuje istotnym naruszeniem i interesu strony i bezpodstawnym pomniejszeniem opłaty. Nie można w tych okolicznościach zgodzić się z twierdzeniem organu I instancji, że operaty przedłożone przez stronę są zawyżone. Dysproporcja w określeniu ceny gruntu jest tak duża i znacząca, że prowadzi do stwierdzenia, iż ww aktualizacja operatu dokonana z naruszeniem prawa z jednej strony zaniżała wartość gruntu, z drugiej zaś naruszała istotny interes strony.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor lasów Państwowych podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną ustalenia należności z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej stanowią przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1161). W myśl art. 12 ust. 2 ww. ustawy, właściciel, który w okresie 2 lat zrezygnuje w całości lub w części z uzyskanego prawa do wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej lub leśnej, otrzymuje zwrot należności jaką uiścił, odpowiednio do powierzchni gruntów niewyłączonych z produkcji. Zwrot uiszczonej należności następuje w terminie do trzech miesięcy od dnia zgłoszenia rezygnacji. Należność pomniejsza się o wartość gruntu, ustaloną według cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości w obrocie gruntami, w dniu faktycznego wyłączenia tego gruntu z produkcji (ust. 6). Zatem kluczowym dla ustalenia wysokości powyższej należności było sporządzenie operatu szacunkowego przez uprawnionego rzeczoznawcę wskazującego wartość wyłączonego z produkcji leśnej gruntu na dzień jego faktycznego wyłączenia. W sprawie niniejszej miało to miejsce, zgodnie z przedłożonym przez skarżącego oświadczeniem w dniu 12 grudnia 2013 r. Nie ma natomiast, w ocenie Sądu, żadnego znaczenia dla ustalenia przedmiotowej należności, podnoszona przez organ okoliczność błędnie wskazanej przez rzeczoznawcę strony – K. D. - daty faktycznego wyłączenia przedmiotowego gruntu, a powołanej w operatach szacunkowych strony - dzień 10 października 2013 r. (opinia z maja 2015 roku, czy 10 listopada 2013 r. (opinia z sierpnia 2015 roku). Dwu czy jedno-miesięczna rozbieżność nie powoduje ani wzrostu ani szczególnego spadku cen nieruchomości, tym samym nie mogła mieć żadnego wpływu na oszacowanie wartości przedmiotowego gruntu.
Jednakże odnosząc się do zarzutów błędnego wyliczenia przez organ wartości wyłączonego gruntu, w tej mierze Sąd nie podzielił zarzutów i argumentacji strony skarżącej zawartych w uzasadnieniu skargi. Organ rozpatrujący sprawę prawidłowo oparł się o kolejny operat sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego A. Z. na zlecenie organu z dnia [...] sierpnia 2015 roku, mając na uwadze stanowisko Stowarzyszenia pozytywnie oceniającego operat przez niego sporządzony w dniu [...] października 2012 r., na użytek wydania decyzji z dnia [...] września 2013 r., znak [...], zezwalającej skarżącemu na trwałe wyłączenie z produkcji 0,9957 ha gruntów leśnych, wchodzących w skład działek ewidencyjnych [...] i [...], położonych w obrębie ewidencyjnym [...], Gmina [...]. Trzeba mieć na uwadze, iż w sprawie operatów sporządzonych przez biegłego [...] Regionalne Stowarzyszenie Rzeczoznawców Majątkowych w [...] wypowiedziało się negatywnie w swoich dwóch opiniach "oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego, dotyczącego określenia wartości nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka gruntu nr [...] (część) i dla działki nr [...]" wykonanych w dniu [...] lipca 2015 roku, nr sprawy: [...], stwierdzając, że zawierają one istotne uchybienia merytoryczne i formalno-prawne rzutujące w daleko idący sposób na poziom określenia wartości nieruchomości gruntowych. W przywołanych przez stronę operatach wartość gruntu wyceniono łącznie na kwotę 517 764,00 zł. Przestawiony przez stronę na wezwanie organu kolejny operat szacunkowy, sporządzony przez tego samego rzeczoznawcę majątkowego K. D. dla ww działek, określający wartość gruntu łącznie na kwotę 527 721,00 zł; tj. wyższą niż pierwotnie wskazaną, budzi bowiem zasadnicze watpliwości w kontekście stanowiska Stowarzyszenia, nieuwzględniającego przedstawionych przez ww Stowarzyszenie uwag i zaleceń. Zatem, racjonalnym było zlecenie sporządzenia stosownego operatu celem ustalenia rzeczywistej wartości przedmiotowego gruntu, przez pozytywnie oceninioego rzeczoznawcę majątkowego A. Z., znającego okoliczności niniejszej sprawy. Przy czym, oczywiście pomimo niefortunnego sformułowania zawartego w zleceniu przez organ "uzupełnienie operatu szacunkowego wyceny przedmiotowej nieruchomości", jak i użycie tego samego określenia w sporządzonym przez Ww biegłego operacie z dnia [...] sierpnia 2015 r., zarówno zgodnie z udzielonymi przez Ww wyjaśnieniami (pismo A. Z. z dnia [...] listopada 2015 r. adresowane do Dyrektora RDLP), jak i analizą poczynioną najpierw przez organy a następnie przez tut. Sąd, nie ma żadnych wątpliwości, aby powyższy operat był uzupełnieniem operatu z dnia [...] października 2012 r. W ocenie Sądu jest to nowy operat sporządzony na okoliczność oszacowania ww działek gruntu, na datę ich faktycznego wyłączenia z produkcji leśnej. W przywołanym operacie wartość gruntu o powierzchni 1,5069 ha wyceniono łącznie na kwotę 204 500,00 zł. (wartość jednostkowa 1 m2 gruntu trwale wyłączonego z produkcji leśnej ustalił na kwotę 13,57 zł/m2).
W ocenie Sądu także, wbrew twierdzeniom skarżącego, w stosunku do operatu sporządzonego na użytek ustalenia wartości nieruchomości wyłączonych z produkcji leśnej na konkretną datę tego wyłączenia (art. 12 ust.6 ww ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych), nie ma miejsca jego dezaktualizacja spowodowana upływem terminu (12 miesięcy). Określa on bowiem tylko i wyłącznie ceny historyczne z badanego okresu, które występowały w danym momencie (a w sprawie niniejszej 12 grudnia 2013 roku), nie odnośni się natomiast do zmiennej sytuacji, która może mieć miejsce przy ustalaniu wartości nieruchomości na dzień sporządzenia operatu szacunkowego, jak ma to min. miejsce w przypadku ustalania wartości wywłaszczonych na konkretny cel nieruchomości. Bierze się wówczas pod uwagę stan nieruchomości z daty wwłaszczenia (stosownej decyzji), jej wartość zaś ustala się na datę wydania decyzji odszkodowawczej. Wówczas w istocie, mają zastosowanie przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami (ugn), gdzie stosownie do treści art. 156 ust. 3 ugn, operat szacunkowy może być wykorzystany jedynie w okresie 12 miesięcy od daty jego sporządzenia. Zakreślony 12 miesięczny okres ważności operatu ma jednak znaczenie tylko w sytuacji, gdy wynikająca z operatu cena ma być aktualna na dzień wykonania zamierzonej czynności. Upływ czasu - ww ustawowego terminu, powoduje, co do zasady, konieczność opracowania operatu na nowo. Przy czym ustawodawca przewidział jednak możliwość wykorzystania operatu po upływie tego okresu, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego, co wymaga dodatkowo (między innymi) dołączenia do operatu szacunkowego analizy potwierdzającej, że od daty jego sporządzenia nie wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154 (art. 156 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Powyższa regulacja nie ma jednak żadnego odniesienia do sprawy będącej przedmiotem niniejszego rozpoznania, gdyż, jak wyżej podniesiono, zgodnie z art. 12 ust. 6 uogril. "należność pomniejsza się o wartość gruntu ustaloną wg cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości w obrocie gruntami, w dniu faktycznego wyłączenia tego gruntu z produkcji". W takim przypadku celem operatu szacunkowego jest ustalenie ceny gruntu na dzień, w którym nastąpiło faktyczne wyłączenie z produkcji, a nie na dzień sporządzenia operatu. W tej sprawie faktyczne wyłączenie z produkcji przedmiotowego gruntu nastąpiło [...] grudnia 2015r. Zatem celem operat szacunkowego było ustalenie ceny rynkowej przedmiotowego gruntu, na podstawie cen rynkowych, stosowanych w danej miejscowości w obrocie gruntami obowiązujących właśnie (plus minus) w tym dniu. Zatem operat szacunkowy, którego celem jest ustalenie ceny na potrzeby pomniejszenia należności w trybie art.12 ust.6 uogril, niezależnie kiedy będzie wykonywany, będzie posługiwał się cenami gruntu historycznymi, z daty faktycznego wyłączenia gruntu z produkcji, a nie cenami aktualnymi na dzień wydawania operatu.
Zdaniem Sądu, zasadnym była także odmowa stronie skarżącej, w tym również także celem uniknięcia eskalacji powoływania biegłych, sporządzenia kolejnej opinii, zgodnie z sugestią skarżącego, przez biegłego (spoza województwa [...]). Przepis art. 157 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami stanowi, na co słusznie wskazały organy, iż sporządzenie przez innego rzeczoznawcę majątkowego wyceny tej samej nieruchomości w formie operatu szacunkowego nie może stanowić podstawy oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego, o którym mowa w ust. 1. Weryfikacja zatem powyższej opinii nie może być czyniona poprzez kontroperat sporządzony przez innego rzeczoznawcę. Powyższe zostało skarżącemu wyjaśnione, przy czym należy też mieć na uwadze, iż skarżący jest podmiotem dysponującym szczególnie rozwiniętą komórką prawną, zatem samodzielnie winien był podjąć stosowne czynności zmierzające do weryfikacji oszacowanej, na zlecenie organu, wartości przedmiotowego gruntu. Powyższego jednak skarżący nie uczynił.
Dlatego też, w obliczu powołanych okoliczności, w ocenie Sądu, skarga jako niezasadna, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI