IV SA/WA 172/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-11-23
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowyinteres prawnystrona postępowaniakodeks postępowania administracyjnegowspólnota mieszkaniowasąsiedztwooddziaływanie inwestycji WSASKO

WSA uchylił decyzję SKO o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając, że Wspólnota Mieszkaniowa sąsiadująca z terenem inwestycji ma interes prawny do bycia stroną postępowania o warunki zabudowy.

Sprawa dotyczyła skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o umorzeniu postępowania odwoławczego. SKO uznało, że Wspólnota nie jest stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji budowlanej, ponieważ jej nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji. WSA uchylił decyzję SKO, stwierdzając, że Wspólnota Mieszkaniowa, mimo braku bezpośredniego sąsiedztwa, posiada interes prawny do bycia stroną postępowania, ze względu na potencjalny wpływ inwestycji na jej nieruchomość, w tym na obsługę komunikacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która umorzyła postępowanie odwoławcze. SKO uznało, że Wspólnota Mieszkaniowa nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Głównym argumentem SKO było to, że nieruchomość Wspólnoty nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną, a także brak wskazania przez Wspólnotę przepisów prawa materialnego uzasadniających jej interes prawny. Sąd administracyjny uznał jednak, że Wspólnota Mieszkaniowa ma interes prawny do bycia stroną postępowania. Sąd podkreślił, że o statusie strony w postępowaniu o warunki zabudowy decyduje nie tylko bezpośrednie sąsiedztwo, ale także zasięg oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości. W tej konkretnej sprawie, nieruchomości Wspólnoty znajdowały się w obszarze analizowanym, a planowana inwestycja miała korzystać z tej samej działki drogowej, która stanowi obsługę komunikacyjną nieruchomości Wspólnoty. Sąd uznał, że powstanie budynku wielorodzinnego może istotnie wpłynąć na komunikację i sposób wykorzystania nieruchomości zarządzanej przez Wspólnotę. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżoną decyzję SKO, stwierdzając naruszenie art. 28 KPA i nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej oceny prawnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, Wspólnota Mieszkaniowa posiada interes prawny do bycia stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, nawet jeśli jej nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, jeśli planowana inwestycja może wpłynąć na jej nieruchomość, w tym na obsługę komunikacyjną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że o statusie strony decyduje nie tylko bezpośrednie sąsiedztwo, ale także zasięg oddziaływania inwestycji i jej uciążliwość. W tej sprawie, wspólnota korzystała z tej samej działki drogowej, która miała obsługiwać inwestycję, co mogło wpłynąć na komunikację i sposób wykorzystania jej nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotą interesu prawnego jest związek o charakterze materialnoprawnym między normą prawną a sytuacją podmiotu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

pkt.3 - umorzenie postępowania odwoławczego

u.p.z.p. art. 59 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 60

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

pkt. 1 - obszar analizowany

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi

pkt. 1 lit. c - uchylenie decyzji

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Ochrona prawa własności.

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

Obowiązek powstrzymania się od działań zakłócających korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę.

u.p.z.p. art. 6 § 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

pkt. 2 - prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób.

Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych art. 19 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Wpływ powstania budynku na możliwość zagospodarowania działki sąsiedniej.

Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych art. 325 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Obowiązek sytuowania budynków mieszkalnych w miejscach najmniej narażonych na hałas i drgania.

Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych art. 324

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Kształtowanie i zabezpieczanie budynków w celu ograniczenia hałasu i drgań przenikających do otoczenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wspólnota Mieszkaniowa, mimo braku bezpośredniego sąsiedztwa, posiada interes prawny do bycia stroną w postępowaniu o warunki zabudowy, ze względu na potencjalny wpływ inwestycji na jej nieruchomość (obsługa komunikacyjna, hałas, drgania). Organ odwoławczy nie przeprowadził wystarczającej analizy wpływu inwestycji na nieruchomości skarżącej. Przepisy prawa materialnego (KC, Rozporządzenie ws. warunków technicznych) uzasadniają interes prawny wspólnoty.

Odrzucone argumenty

Argumentacja SKO, że brak bezpośredniego sąsiedztwa i brak wskazania przepisów prawa materialnego wyklucza przymiot strony.

Godne uwagi sformułowania

O interesie prawnym tych osób przesądzał, bowiem zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości. O posiadaniu przez konkretny podmiot przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy nie decyduje zatem tylko bezpośrednie sąsiedztwo z działką (nieruchomością) przewidzianą pod inwestycję. Stosowanie do powyższego Sąd za przedwczesne uznał prezentowane przez organ odwoławczy stanowisko, że skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej nie przysługuje przymiot strony w prowadzonym postępowaniu.

Skład orzekający

Leszek Kobylski

przewodniczący sprawozdawca

Iwona Owsińska-Gwiazda

członek

Iwona Szymanowicz-Nowak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu o warunki zabudowy, zwłaszcza w kontekście interesu prawnego podmiotów niebędących bezpośrednimi sąsiadami inwestycji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie kluczowe znaczenie miało wspólne korzystanie z działki drogowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak szeroko można interpretować pojęcie 'strony postępowania' w kontekście planowania przestrzennego, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości.

Czy sąsiadujesz z inwestycją? Niekoniecznie musisz być stroną postępowania o warunki zabudowy!

Dane finansowe

WPS: 997 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 172/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-11-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda
Iwona Szymanowicz-Nowak
Leszek Kobylski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1344/21 - Wyrok NSA z 2022-11-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] przy ul. [...] oraz [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2019 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] przy ul. [...] oraz [...] w [...] kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga Wspólnoty Mieszkaniowej [...] przy ul. [...] [...] ,[...] oraz Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] [...] i [...] w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] ( dalej jako: "SKO w [...] ", "organ odwoławczy") z dn. [...] listopada 2019r. znak [...] na podstawie której działając na podstawie art. 127§ 2 ustawy z dn. 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz U 2018r. poz. 2096, dalej jako: "kpa"), po rozpatrzeniu odwołań ww. Wspólnot Mieszkaniowych od decyzji Zarządu Dzielnicy [...] [...] Nr [...] z dn. [...] sierpnia 2019r. o ustaleniu warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...] w [...] – orzekło na podstawie art. 138§1 pkt.3 kpa umorzyć postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu powyższej decyzji SKO w [...] wskazało, że pismem z dnia [...] stycznia 2019 r., K. B. wystąpił do Zarządu Dzielnicy [...] . [...] o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...] z obrębu [...] , położonej przy ul. [...] . Decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak: [...] , Zarząd Dzielnicy [...] ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...] z obrębu [...] , położonej przy ul.[...] .
Od powyższej decyzji odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosły m.in. Wspólnota Mieszkaniowa [...] przy ul. [...] [...] , [...] i [...] oraz [...] [...] i [...] w [...] , a także Wspólnota Mieszkaniowa [...] [...] , reprezentowane przez radcę prawnego P. Z..
SKO w [...] , po rozpatrzeniu ww. odwołania orzekając o umorzeniu postępowania odwoławczego podniosło następującą argumentację:
Organ odwoławczy przede wszystkim wskazał, że w zakresie ustalenia stron postępowania administracyjnego, którego przedmiot - w świetle art. 59 ust. 1, art. 60 oraz 61 ustawy z dnia 27 marca 2002 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) - dotyczy szczegółowych zasad zagospodarowania przestrzennego działki nr [...] z obrębu [...] , położonej przy ul. [...] , przepisy ww. ustawy nie zawierając szczególnej regulacji, odsyłają do ogólnych norm postępowania administracyjnego (art. 28 Kpa).
Przede wszystkim zatem stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest podmiot składający wniosek. Ponadto stroną jest właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej wnioskiem, który został złożony przez podmiot nie mający tytułu prawnego do nieruchomości.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich. Naczelny Sąd Administracyjny uznawał również, iż stronami tego postępowania mogą być, w zależności od okoliczności, także właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. O interesie prawnym tych osób przesądzał, bowiem zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2001 r. sygn. akt IV SA 594/99, Lex nr 54166 oraz z dnia 8 września 2004 r. sygn. akt OSK 394/04, Lex 160631).
Następnie SKO w [...] podniosło, że w warunkach niniejszej sprawy Skarżące wniosły o uznanie za stronę postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla działki nr [...] z obrębu [...] , położonej przy ul. [...] , z uwagi na fakt, że zarządzają nieruchomościami bezpośrednio sąsiadującymi z działkami na których planowana jest inwestycja wraz z prowadzoną komunikacją. Organ odwoławczy w swoim stanowisku wskazał, że teren inwestycji nie graniczy bezpośrednio z działkami nr [...] , i nr [...] , które znajdują się po przeciwnej stronie działki nr [...] na której ustanowiona została służebność drogi koniecznej i przez którą inwestor planuje dojazd do działki nr [...] . Przede wszystkim skarżące Wspólnoty Mieszkaniowe, w ocenie organu odwoławczego, nie wykazały, że legitymują się tytułem prawnym do ww. nieruchomości oznaczonej nr [...] . Ponadto wg. Danych wniosku, inwestycja obejmuje budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, a jej oddziaływanie zamyka się w granicach terenu objętego wnioskiem. W ocenie organu odwoławczego zasięg oddziaływania projektowanej inwestycji na nieruchomości skarżących, których nieruchomości również są zabudowane budynkami wielorodzinnymi oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości nie przemawia za przyznaniem legitymacji w niniejszym postępowaniu.
W związku z powyższym, według SKO w [...] , wskazać należy, że skarżące Wspólnoty Mieszkaniowe mają jedynie interes faktyczny w rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy, a zatem brak jest podstaw prawnych do uznania ich za strony postępowania. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że skarżące nie wskazały na żaden przepis prawa materialnego z którego wynikałby ich przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Skarżące nie wykazały aby projektowana inwestycja oddziaływała na nieruchomości oznaczone jako działki nr [...], [...] i nr [...], jak również negatywny sposób ich oddziaływania nie wynika z danych wniosku. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, należy stwierdzić że skarżące Wspólnoty Mieszkaniowe nie są stroną w rozumieniu art. 28 kpa, co skutkuje umorzeniem postępowania odwoławczego na podstawie art. 138§1 pkt.3 kpa.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skargę na powyższą decyzją pismem z dn. [...] grudnia 2019r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły Wspólnota Mieszkaniowa [...] przy ul. [...] [...] , [...] , [...] oraz [...] [...] i [...] w [...] ( dalej jako: "skarżąca Wspólnota") reprezentowane przez pełnomocnika będącego radcą prawnym.
1) Zaskarżonej decyzji w skardze zarzucono naruszenie art. 28 kpa poprzez przyjęcie, iż z uwagi na brak interesu prawnego skarżącej Wspólnocie nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o warunkach zabudowy ustalającej warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na zabudowie nieruchomości położonej na działce ew. nr [...] obrębu [...] położonej przy ul. [...] w Dzielnicy [...] [...] . Skarżąca Wspólnota wniosła o:
1/ uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2019 r., znak: [...] ;
2) zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 28 kpa ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie przyjęło, iż Wspólnocie nie przysługuje w niniejszej sprawie przymiot strony. Organ wskazał, iż nieruchomość Wspólnoty nie sąsiaduje bezpośrednio z inwestycją, lecz znajduje się po drugiej Stornie działki drogowej (nr [...] ), a także iż nie wskazała przepisów prawa materialnego, które wskazywałyby na istnienie interesu prawnego uzasadniającego przyznanie przymiotu strony. Skarżąca na poparcie swojego stanowiska w zakresie błędnego rozstrzygnięcia przez SKO zagadnienia legitymacji procesowej w sprawie powołała się na poglądy NSA w tym przedmiocie, m.in. wyrażone w wyroku NSA z dn. 12 marca 2019r. II OSK sygn.. akt 1024/17, stosownie do którego "Stroną postępowania w sprawie warunków zabudowy może być nie tylko właściciel (użytkownik wieczysty) działki bezpośrednio graniczącej z działką, której dotyczy postępowanie w sprawie warunków zabudowy, ale również innej działki znajdującej się w granicach obszaru analizowanego w rozumieniu art 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przyjmuje się, że stronami postępowania są właściciele tych nieruchomości, na które planowana inwestycja będzie oddziaływać. Może to dotyczyć działek bezpośrednio graniczących z terenem zamierzonej inwestycji, ale też położonych w dalszej odległości. O interesie prawnym właścicieli działki leżącej w sąsiedztwie działki, której dotyczy postępowanie o wydanie warunków zabudowy, decyduje nie charakter tego sąsiedztwa (bezpośredni, pośredni), ale zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości. Organ prowadzący postępowanie w sprawie warunków zabudowy ma obowiązek zbadać rodzaj inwestycji, jej rozmiary oraz stopień i zakres jej uciążliwości dla otoczenia, a następnie ustalić, jak daleko sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji. Zakres tego oddziaływania pozwala na ustalenie kręgu osób, które mają interes prawny w sprawie".
Według stanowiska skarżącej Wspólnoty w przedmiotowym postępowaniu zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji nie przeprowadziły postępowania, które wskazywałoby na brak wpływu przedmiotowej inwestycji na nieruchomość zarządzaną przez Wspólnotę.
Przyznanie przymiotu strony Skarżącej, jest uzasadnione nie tylko przez wzgląd na fakt, iż jest ona oddzielona jedynie wąską działką od nieruchomości, której dotyczy zaskarżona decyzja, ale każdoczesnym właścicielom zarządzanej przez nieruchomości zarządzano przez Wspólnotę przyznano prawo przejazdu i przechodu przez działkę nr [...] , przez którą zgodnie z zaskarżoną Decyzją ma zostać prowadzona komunikacja także do planowanej inwestycji.
Co więcej, na przedmiotowej działce zorganizowany jest nie tylko dojazd do nieruchomości Wspólnoty, ale także miejsca postojowe. Tym samym powstanie budynku mieszkalnego na nieruchomości przylegającej do tej działki może istotnie wpłynąć na komunikację i sposób wykorzystywania nieruchomości zarządzanej przez Wspólnotę.
Tym bardziej więc nie ulega wątpliwości, iż Wspólnocie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu, a wykonanie inwestycji zgodnie z zaskarżoną decyzją będzie bezpośrednio oddziaływało na nieruchomość zarządzaną przez Wspólnotę (zwiększenie, ruchu, ewentualna kolizja z wyjazdem z nieruchomości Wspólnoty, hałas, pył itp.) . Tym samym Wspólnota posiadała interes prawny w uczestnictwie w postępowaniu dotyczącym decyzji o warunkach zabudowy zakresie powyższej inwestycji, a w związku z brzmieniem art. 28 KPA przysługiwał jej przymiot strony w tym postępowaniu.
Ponadto autor skargi wskazał na przepisy prawa materialnego wskazujące na istnienie interesu prawnego Wspólnoty w rozumieniu art. 28 kpa, tj. § 19 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r. poz. 1422; dalej: Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych). Powyższy przepis prawa materialnego wprost powoduje więc, iż powstanie budynku mieszkalnego na terenie inwestycji wpływa na możliwość zagospodarowania działki sąsiedniej ([...] ) oraz nieruchomości Wspólnoty, co do której Wnioskodawca uzyskał decyzję o warunkach zabudowy w zakresie budowy budynków mieszkalnych. Zgodnie z przytoczonym stanowiskiem orzecznictwa już z tego powodu Wnioskodawcy przysługuje interes prawny oraz przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu. Należy przy tym podkreślić, iż przymiot strony należy przyznać Wnioskodawcy niezależnie od obecnej oceny organu, co do wpływu powstania inwestycji na sąsiednie nieruchomości, lecz wynika z samego faktu, iż przepis prawa materialnego wprowadza ograniczenia zagospodarowania sąsiedniej działki w związku z planowaną inwestycją.
Ponadto skarżąca wskazała na przepis § 325 ust. 1 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zgodnie z którym: "Budynki mieszkalne, budynki zamieszkania zbiorowego i budynki użyteczności publicznej należy sytuować w miejscach najmniej narażonych na występowanie hałasu i drgań, a jeżeli one występują i ich poziomy będą powodować w pomieszczeniach tych budynków przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu i drgań, określonych w Polskich Normach dotyczących dopuszczalnych wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach oraz oceny wpływu drgań na budynki i na ludzi w budynkach, należy stosować skuteczne zabezpieczenia."
oraz § 324 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, zgodnie z którym: "Budynek, w którym ze względu na prowadzoną w nim działalność lub sposób eksploatacji mogą powstawać uciążliwe dla otoczenia hałasy lub drgania, należy kształtować i zabezpieczać tak, aby poziom hałasów i drgań przenikających do otoczenia z pomieszczeń tego budynku nie przekraczał wartości dopuszczalnych określonych w odrębnych przepisach dotyczących ochrony środowiska, a także nie powodował przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu i drgań w pomieszczeniach innych budynków podlegających ochronie przeciwhałasowej i przeciwdrganiowej określonego w Polskich Normach dotyczących dopuszczalnych wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach oraz oceny wpływu drgań na budynki i na ludzi w budynkach."
W ocenie skarżącej nie ulega wątpliwości, iż użytkowanie budynku mieszkalnego na działce niemal bezpośrednio przylegającej do działki, będzie powodowało występowanie hałasu oraz drgań, co może skutkować obowiązkiem dodatkowych zabezpieczeń po stronie inwestora,. Przymiot strony Wspólnoty wynika więc także z tego przepisu prawa materialnego.
W odpowiedzi na skargę SKO w [...] , przedkładając akta sprawy wniosło o oddalenie skargi, podtrzymało argumentacje zwartą w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Dodać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny według tak ustalonych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja SKO w [...] którą ww. organ, po rozpatrzeniu odwołań skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej od decyzji Zarządu Dzielnicy [...] [...] z dn. [...] sierpnia 2019r. o ustaleniu warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...] w [...] – na podstawie art.138§1 pkt.3 kpa umorzyło postępowanie odwoławcze z uwagi na brak przymiotu strony odwołującej się Wspólnoty Mieszkaniowej.
Powyższa decyzja została wydana w odniesieniu do postępowania którego przedmiotem było ustalenie warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego budowy budynku wielomieszkaniowego regulowanego przepisami ustawy z dn. 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz U 2020r., poz. 293, dalej jako: "u.p.z.p."). W tym momencie przypomnienia wymaga, że żaden z przepisów u.p.z.p. nie określa na gruncie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu szczegółowych zasad ustalania kręgu stron takiego postępowania. W konsekwencji zastosowanie znajduje zasada ogólna wyrażona w art. 28 kpa, zgodnie z którą stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowania albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotą tak rozumianego interesu prawnego jest ustalenie związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawną a sytuacją konkretnego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy więc to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Przy czym podkreślenia wymaga, że przy ocenie, czy dana osoba jest stroną postępowania nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tej osoby, a jedynie to, czy interes taki osobie przysługuje (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 46/13, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu są dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W orzecznictwie sądowym jednolicie przyjmuje się, że stronami w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy obok inwestora i właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości objętej ustaleniami warunków zabudowy oraz właścicieli lub użytkowników wieczystych działek sąsiednich mogą także być właściciele lub użytkownicy wieczyści działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. Ustalenie kręgu stron postępowania zależy nie tylko od usytuowania poszczególnych nieruchomości względem terenu inwestycji, ale też od charakteru planowanego przedsięwzięcia, rodzaju, stopnia i zakresu uciążliwości inwestycji oraz zasięgu oddziaływania na otoczenie (por. wyrok NSA z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt II OSK 2235/16 i powołane tam orzecznictwo). Powyższy pogląd Sąd w pełni podziela na gruncie niniejszej sprawy.
O posiadaniu przez konkretny podmiot przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy nie decyduje zatem tylko bezpośrednie sąsiedztwo z działką (nieruchomością) przewidzianą pod inwestycję. Ustalenie kręgu stron tego postępowania zależy również od okoliczności faktycznych występujących w konkretnej sprawie. O interesie prawnym tych osób przesądza bowiem zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości. Natomiast źródłem interesu prawnego strony w takim przypadku jest m.in. art. 140 i art.144 K.c., na podstawie których określony podmiot może domagać się ochrony prawnej. Stosownie bowiem do treści art. 140 K.c., w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. Wedle zaś art. 144 K.c., właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Tak więc obowiązkowi właściciela odpowiada - po stronie właścicieli nieruchomości sąsiednich - uprawnienie do egzekwowania tego ograniczenia. Określając krąg podmiotów posiadających status strony w omawianym postępowaniu nie można też pominąć art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy, z którego wynika, że każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II OSK 1261/13).
W konsekwencji należy uznać, że osoba trzecia ma interes prawny wynikający z art. 140 K.c. i 144 K.c. do uczestniczenia jako strona w postępowaniu ustalającym warunki zabudowy (lokalizacji inwestycji celu publicznego), w wyniku którego zapaść może lub zapadła decyzja tak kształtująca stosunki na nieruchomości (sposób korzystania z niej), iż będzie to miało wpływ na sposób wykonywania przez nią prawa własności na jej nieruchomości, nawet jeśli nieruchomość ta nie sąsiaduje bezpośrednio z terenem inwestycji. Oddziaływanie inwestycji może bowiem rozciągać się także na nieruchomości położone dalej, które nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycyjnym. Nie musi to przy tym być oddziaływanie ponad przeciętną miarę.
Przenosząc powyższe rozważania na okoliczności rozpoznawanej sprawy bezsporne jest, wynika to z analizy urbanistycznej dołączonej do decyzji organu I instancji, że nieruchomości zarządzane przez skarżąca Wspólnotę znajdują się w granicach obszaru analizowanego w rozumieniu art. 61 ust.1 u.p.z.p. w odniesieniu do zamierzonej inwestycji. Jest faktem, że nieruchomości zarządzane przez skarżącą Wspólnotę nie graniczą bezpośrednio z terenem inwestycji, ale znajduje się po drugiej stronie działki drogowej nr [...], która stanowi obsługę komunikacyjną nieruchomości zarządzanej przez skarżąca i przez którą zgodnie z decyzją I instancji ma zostać prowadzona komunikacja także planowanej inwestycji. Tym samym nie ulega wątpliwości, że powstanie budynku wielorodzinnego na nieruchomości przylegającej do tej działki może istotnie wpłynąć na komunikację i sposób wykorzystania nieruchomości zarządzanej przez Wspólnotę.
Natomiast podniesione w skardze przepisy prawa materialnego uzasadniające istnienie po stronie Wspólnoty interesu prawnego będą aktualne ewentualnie na póżniejszym etapie postepowania w zakresie uzyskania pozwolenia na budowę.
Ustalenie w sprawie interesu prawnego danego podmiotu nie przesądza o wyniku końcowym rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Jak już wcześniej wskazano, brak naruszenia interesu prawnego oznacza, że działania innych podmiotów lub organów nie przekraczają granic wyznaczonych przez prawo. Jednocześnie jednak nie jest to okoliczność uzasadniająca pominięcie strony w postępowaniu. Powtórzyć przyjdzie, że czym innym jest istnienie interesu prawnego dającego możliwość bycia stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, a czym innym naruszenie tego interesu, w tym przez wystąpienie ograniczeń, utrudnień w zakresie wykonywania prawa własności.
Stosowanie do powyższego Sąd za przedwczesne uznał prezentowane przez organ odwoławczy stanowisko, że skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej nie przysługuje przymiot strony w prowadzonym postępowaniu. Brak ustaleń i analizy we wskazanym przez Sąd zakresie uniemożliwił bowiem dokonanie prawidłowej i wyczerpującej oceny co do rzeczywistego oddziaływania planowanej inwestycji na ich nieruchomości. Tym samym, zdaniem Sądu, należało stwierdzić, że do wydania zaskarżonej decyzji doszło z naruszeniem art. 28 kpa K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku. Natomiast orzeczenie o kosztach, zawarte w pkt 2 sentencji wyroku, uzasadnia treść art. 200 i art. 205 § 2P.p.s.a.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI