IV SA 4106/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2004-04-02
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęstwierdzenie nieważnościwznowienie postępowaniak.p.a.prawo budowlaneskarżącyorgan nadzoru budowlanegopostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że brak udziału strony w postępowaniu zwykłym nie jest przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji.

Skarżący B. i W. K. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, argumentując, że nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podkreślając, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma charakter nadzwyczajny i wymaga wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Sąd uznał, że brak udziału strony w postępowaniu zwykłym może być podstawą do wznowienia postępowania, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę małżonków B. i W. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy o pozwoleniu na przebudowę części budynku składowego na mieszkalny. Skarżący zarzucali, że nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, co ich zdaniem stanowiło rażące naruszenie prawa. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i jego celem jest eliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadą nieważności, zgodnie z katalogiem przesłanek zawartym w art. 156 § 1 k.p.a. Sąd uznał, że zarzuty skarżących dotyczące braku udziału w postępowaniu zwykłym i niedoręczenia decyzji mogą być podstawą do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), ale nie do stwierdzenia nieważności decyzji, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia prawa własności, wskazując, że kwestie takie jak usytuowanie szamba czy likwidacja ogrodzenia nie były przedmiotem kwestionowanych decyzji, a przepisy dotyczące zgody sąsiada na usytuowanie obiektu w granicy działki zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Wobec braku przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, brak udziału strony w postępowaniu zwykłym nie jest przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji. Może być natomiast podstawą do wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter nadzwyczajny i jego przesłanki są ściśle określone w art. 156 § 1 k.p.a. Brak udziału strony w postępowaniu zwykłym nie mieści się w tym katalogu, ale jest przewidziany jako podstawa do wznowienia postępowania na mocy art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Taksatywne wyliczenie kwalifikowanych przesłanek nieważnościowych. Żadne inne przyczyny oprócz wskazanych tym przepisem nie mogą skutkować stwierdzenia nieważności decyzji i nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca.

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o oddaleniu skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka stanowiąca podstawę wznowienia postępowania.

Pr. bud. art. 5

Ustawa Prawo budowlane

Przepisy dotyczące dopuszczalności usytuowania obiektu budowlanego.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa art. 6 § ust. 1 pkt 1

Przepis dotyczący wymogu zgody sąsiada na usytuowanie obiektu budowlanego w granicy działki, uznany za niezgodny z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane przez Trybunał Konstytucyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak udziału strony w postępowaniu zwykłym nie jest przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji, a jedynie do jej wznowienia.

Odrzucone argumenty

Brak udziału w postępowaniu administracyjnym jako rażące naruszenie prawa. Naruszenie prawa własności przez decyzję o pozwoleniu na budowę. Usytuowanie szamba inwestora w pobliżu granicy działki. Likwidacja części ogrodzenia na granicy działek.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie nieważnościowe ma charakter nadzwyczajny. Taksatywne wyliczenie kwalifikowanych przesłanek nieważnościowych zawiera art. 156 § 1 kpa. Przesłanka stanowiąca podstawę wznowienia postępowania nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji.

Skład orzekający

Halina Kuśmirek

przewodniczący

Bożena Walentynowicz

sprawozdawca

Mariola Kowalska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w kontekście braku udziału strony w postępowaniu zwykłym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań nieważnościowych i wznowieniowych w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową różnicę między postępowaniem zwykłym, wznowieniowym a stwierdzeniem nieważności decyzji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy brak udziału w postępowaniu może, a kiedy nie może unieważnić decyzję?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA 4106/02 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-04-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-10-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Walentynowicz /sprawozdawca/
Halina Kuśmirek /przewodniczący/
Mariola Kowalska.
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędziowie WSA Bożena Walentynowicz (spr.), As. WSA Mariola Kowalska, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. i W. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargi
Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2002r. znak [...], po rozpatrzeniu odwołania B. i W. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r. znak [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2001 r., którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił J.K. pozwolenia na przebudowę części budynku składowego z przeznaczeniem na część mieszkalną, zlokalizowanego na działce nr [...] w S. przy ul. [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podniesiono, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...], opisanej wyżej, zgłosili małżonkowie K., powołując jako przyczynę fakt, że nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem powyższej decyzji. Wojewoda [...] dokonał oceny decyzji w aspekcie art. 156 § 1 kpa i nie stwierdził, by zachodziły przesłanki nieważnościowe badanej decyzji.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił to stanowisko, bowiem inwestor do wniosku o pozwolenie na przebudowę, złożył projekt techniczny oraz wszystkie niezbędne uzgodnienia, wykazał prawo do dysponowania terenem na cele budowlane. Wykonana przebudowa nie utrudni prawidłowego zagospodarowania działki sąsiadów tj. skarżących K.
Podnoszona okoliczność, iż nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na przebudowę – może być podstawą wniosku o wznowienie postępowania a nie o stwierdzenie nieważności decyzji.
Decyzją z dnia [...] września 2002r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania małżonków K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1998 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej R. i T. małżonkom K. pozwolenia na rozbudowę budynku handlowego na działce nr [...] położonej w S. przy ul. [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podniesiono, że wniosek o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji Wójta Gminy [...], małżonkowie K. uzasadniali faktem, że nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji. Wojewoda nie dopatrzył się przyczyn przewidzianych art. 156 § 1 kpa uzasadniających stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji – a ocenę tę podzielił Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Organ podkreślił, że inwestorzy dopełnili wszelkich formalności prawnych do uzyskania decyzji pozytywnej. Obawy skarżących, że inwestorzy w przyszłości mogą wykuć otwory okienne w ścianie budynku usytuowanego 3,5m od granicy działki są bezpodstawne. Sama decyzja nie narusza prawa budowlanego ani przepisów techniczno-budowlanych. Brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji
W skardze, złożonej na powyższe decyzje organu odwoławczego, małżonkowie K. zarzucili naruszenie prawa polegające na wydaniu decyzji przez Wójta Gminy [...] na rzecz J.K. jak i na rzecz T. i R. małżonków K. bez udziału skarżących oraz bez doręczenia im przedmiotowych decyzji. stanowi to naruszenie prawa skarżących o znamionach rażącego naruszenia prawa.
Na rozprawie sądowej skarżący K. dodatkowo zarzucił, że decyzje naruszają ich prawo własności, bowiem w pobliżu granicy usytuowane jest szambo inwestorów a ponadto inwestorzy zlikwidowali część ogrodzenia stojącego na granicy między działkami.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując swoje stanowisko z decyzji, domagał się oddalenia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przede wszystkim należy podkreślić, że obie decyzje zaskarżone zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym, które ma charakter nadzwyczajny. Jego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności. Taksatywne wyliczenie kwalifikowanych przesłanek nieważnościowych zawiera art. 156 § 1 kpa. Oznacza to, że żadne inne przyczyny oprócz wskazanych tym przepisem nie mogą skutkować stwierdzenia nieważności decyzji i nie niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 156 § 1 kpa.
Jako podstawę żądania stwierdzenia nieważności obu decyzji Wójta Gminy [...] skarżący małż. K. wskazali fakt nie brania udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji na rzecz J. K. oraz R. i T. małż. K. o pozwoleniu na rozbudowę budynku handlowego i na przebudowę budynku składowego. Zarzucili także nie doręczenie im powyższych decyzji.
Zasadnie organy obu instancji oceniły, iż te zarzuty nie mogą stanowić przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zakwestionowanych albowiem są to wyłącznie przesłanki mogące stanowić podstawę złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, w którym zapadły przedmiotowe decyzje.
Przewiduje je art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przesłanka stanowiąca podstawę wznowienia postępowania nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego opublikowany ONSA nr 1, 1988 r., poz. 45).
Jak zaznaczono na wstępie przesłanki nieważnościowe określa wyłącznie art. 156 § 1 kpa i w aspekcie tych przesłanek organ nadzorczy dokonuje kontroli decyzji w postępowaniu nieważnościowym, stanowiącym odrębne postępowanie. Ponieważ fakt, że skarżący nie brali udziału w postępowaniu zwykłym, nie może być przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż nie zawiera jej art. 156 § 1 kpa, ocenę skarżących, że jest to rażące naruszenie prawa, należy uznać za bezzasadną.
Jak stwierdził organ w decyzji, ochrony swych praw i interesów skarżący mogli dochodzić w innym postępowaniu, także o charakterze nadzwyczajnym tj. wznowieniu postępowania, które przeprowadzono bez ich udziału.
Pozostałe zarzuty podniesione na rozprawie nie mają żadnego istotnego znaczenia w sprawie, albowiem kwestionowane decyzje nie dotyczyły ani szamba, ani ogrodzenia stojącego na granicy obu nieruchomości. Niezasadny jest zarzut skargi jakoby obie decyzje zaskarżone naruszały w jakikolwiek sposób własność skarżących. Ich działka sąsiadująca z działką inwestycyjną nie jest zabudowana. Budynek gospodarczy, na który J.K. otrzymał decyzję zezwalającą na jego przebudowę ze zmianą korzystania częściowo jako mieszkalny, przed decyzją już tam był usytuowany. Jego przebudowa jak również zmiana sposobu użytkowania nie mają żadnego negatywnego wpływu na prawo własności skarżących. W tym miejscu należy też wyjaśnić skarżącym, że zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r. P 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. "w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie" w zakresie wymogu zgody sąsiada na usytuowanie obiektu budowlanego w granicy działki jego, jest niezgodny z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.
Oznacza to wyeliminowanie powyższego przepisu wykonawczego z obrotu prawnego. W konsekwencji należy uznać, że zgoda taka nie jest wymagana a o usytuowaniu obiektu w zbliżeniu do granicy lub ostrej granicy decyduje organ wydający pozwolenie na budowę po dokonaniu własnej oceny dopuszczalności takiego usytuowania i z uwzględnieniem przepisów art. 5 Prawa budowlanego.
Sąd podzielił stanowisko oceniane obu organów, że żadna z decyzji zakwestionowanych przez skarżących nie narusza w żaden sposób ich interesów prawnych a już całkowicie należy wykluczyć by zaistniało rażące naruszenie prawa. Tylko takie mogłoby skutecznie w myśl art. 156 § 1 pkt 2 kpa wzruszyć zaskarżone decyzje.
Brak występowania którejkolwiek z przesłanek art. 156 § 1 kpa w badanych decyzjach w pełni uzasadnia oceniane stanowisko organów o bezpodstawności żądania skarżących o stwierdzenie nieważności przedmiotowych decyzji.
Ponieważ zarzuty skargi stanowią powtórzenie zarzutów podnoszonych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny również nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi.
Z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzeczono o oddaleniu skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI