II SA/Rz 758/19
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę C.C. na decyzję Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającą potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych z powodu braku wystarczających dowodów.
Skarżący C.C. domagał się potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, wskazując na działalność w NSZZ "Solidarność", malowanie haseł i kolportaż ulotek, a także rzekome zatrzymanie i internowanie. Szef Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania statusu, uznając zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i legitymację związkową, za niewystarczający do potwierdzenia przesłanek ustawowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu o braku wystarczających dowodów potwierdzających działalność opozycyjną lub represje w rozumieniu ustawy.
Przedmiotem skargi C.C. była decyzja Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej: Organ) odmawiająca potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Skarżący domagał się przyznania tego statusu, powołując się na działalność w NSZZ "Solidarność" od 1980 r., malowanie haseł "Polska Walcząca", kolportaż ulotek, a także rzekome zatrzymanie i internowanie na poligonie wojskowym w okresie stanu wojennego. Organ dwukrotnie odmówił przyznania statusu, uznając, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym oświadczenia świadków i legitymacja związkowa, nie spełnia wymogów ustawowych. Organ podkreślił brak dokumentów potwierdzających zatrzymanie, internowanie czy inne represje ze strony organów bezpieczeństwa państwa, a także brak informacji o poligonie wojskowym jako miejscu internowania w publikacjach IPN. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7 K.p.a. (niepodjęcie niezbędnych kroków), art. 107 § 3 K.p.a. (lakoniczne uzasadnienie) i art. 75 § 1 K.p.a. (niewyjaśnienie istotnych faktów), a także naruszenie prawa materialnego (błędna wykładnia art. 3 ust. 1b ustawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Sąd stwierdził, że organ przeprowadził wszechstronne postępowanie dowodowe, zwracając się do IPN i innych instytucji, jednakże brak było wystarczających dowodów potwierdzających działalność opozycyjną lub represje w rozumieniu ustawy. Sąd podkreślił, że samo członkostwo w NSZZ "Solidarność" nie jest wystarczające do przyznania statusu, a zeznania świadków, bez potwierdzenia w dokumentach, nie mogą stanowić samodzielnej podstawy. Sąd uznał, że organ prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i nie naruszył przepisów prawa, co skutkowało oddaleniem skargi.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ brak jest wystarczających dowodów potwierdzających spełnienie przesłanek ustawowych, w szczególności brak jest dokumentów potwierdzających internowanie lub inne represje ze strony organów bezpieczeństwa państwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy, ale zeznania świadków i legitymacja związkowa nie są wystarczające do potwierdzenia statusu bez potwierdzenia w dokumentach urzędowych. Brak jest dowodów na internowanie na poligonie wojskowym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o działaczach art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych
ustawa o działaczach art. 3 § pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych
ustawa o działaczach art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 127 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa o działaczach art. 4
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych
Dekret z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym art. 42
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Argumenty
Odrzucone argumenty
Działalność w NSZZ "Solidarność" od października 1980 r. i inne działania opozycyjne uzasadniają przyznanie statusu. Internowanie na poligonie wojskowym w okresie stanu wojennego. Zatrzymanie i przesłuchanie przez MO. Brak wystarczającego zebrania materiału dowodowego przez organ. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 75, 107 K.p.a.).
Godne uwagi sformułowania
nie każda działalność opozycyjna jak również nie każda represja z powodów politycznych ze strony władz komunistycznych jest przez prawodawcę uznawana jako podlegająca ustawie nie można mieć wątpliwości, że SUKOR podjął stosowne dla przedmiotu sprawy działania wyjaśniające, które mogły opierać się na dokumentach urzędowych powstałych w czasie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy samo oświadczenie świadka L.B., przy braku innych dowodów w postaci dokumentów, nie mogłoby stanowić uzasadnienia dla decyzji potwierdzającej posiadanie przez stronę statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych fakt internowania, skierowania na ćwiczenia wojskowe w celu represji czy także osadzenia w więzieniu w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku, powinien znaleźć jakiekolwiek odzwierciedlenie w dokumentach oficjalnych pochodzących z tego okresu
Skład orzekający
Elżbieta Mazur-Selwa
przewodniczący
Paweł Zaborniak
sprawozdawca
Stanisław Śliwa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie, że samo członkostwo w NSZZ \"Solidarność\" lub pojedyncze akty oporu nie są wystarczające do uzyskania statusu działacza opozycji antykomunistycznej bez potwierdzenia w dokumentach urzędowych, zwłaszcza w kontekście braku dowodów na internowanie lub inne represje."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej i osób represjonowanych, a jego zastosowanie wymaga analizy konkretnych dowodów i spełnienia ustawowych przesłanek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego historycznie okresu stanu wojennego i represji, ale rozstrzygnięcie opiera się na braku dowodów, co czyni je mniej interesującym z perspektywy nowej interpretacji prawa.
“Czy działalność w "Solidarności" i internowanie to za mało, by uzyskać status działacza opozycji?”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Rz 758/19 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2019-10-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-07-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący/ Paweł Zaborniak /sprawozdawca/ Stanisław Śliwa Symbol z opisem 6340 Potwierdzenie represji Hasła tematyczne Kombatanci Sygn. powiązane III OSK 2475/21 - Wyrok NSA z 2023-06-30 Skarżony organ Inne Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1302 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz.U. 2018 poz 690 art. 2 ust. 1, art. 3 pkt 1 lit. b, art. 5 Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych - tekst jedn. Dz.U. 2018 poz 2096 art. 7, art. 77, art. 80, art. 145 § 1 pkt 5 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Paweł Zaborniak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2019 r. sprawy ze skargi C. C. na decyzję Szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w sprawie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych -skargę oddala- Uzasadnienie Przedmiotem skargi C.C. (dalej jako: Skarżący) jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej zwanego: Organem) z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, którą wydano w następującym stanie sprawy; Wnioskiem z dnia 6 grudnia 2017 r. Skarżący wystąpił do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych na podstawie ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 690). Skarżący przedstawił decyzję Prezesa IPN, w której stwierdzono, że nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, oraz że w archiwach Instytutu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez Stronę lub przy jej udziale w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...], Organ odmówił Skarżącemu potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Zdaniem Organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do stwierdzenia, że Skarżący prowadził działalność opozycyjną w rozumieniu przepisów obowiązującej ustawy. Jak wyjaśnił Organ, jako tytuł do ubiegania się o status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej w powodów politycznych Skarżący wskazał, że po wprowadzeniu stanu wojennego zajął się malowaniem haseł "Polska Walcząca" na murach hal produkcyjnych Zakładów Metalowych [...]. Ponadto wskazał, że kolportował ulotki i gazetki sygnowane przez NSZZ "Solidarność". Po udziale w tych akcjach miał być zatrzymywany i przesłuchiwany przez funkcjonariuszy MO. W ocenie Organu Skarżący nie wskazał jednak jakichkolwiek konkretnych działań prowadzonych w ramach nielegalnych struktur organizacyjnych, których celem było odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Zdaniem Organu również przedstawione przez Skarżącego oświadczenie świadka J.C. ma charakter ogólny i nie opisuje faktów wskazujących na spełnienie przesłanek z art. 2 ustawy. Z wydaną decyzją nie zgodził się Skarżący składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku podał, że prowadził działalność w "Solidarności" od października 1980 r. W dniu 14 grudnia miał zostać zabrany przez żołnierzy LWP na poligon w [...], gdzie miał być "internowany" do końca lutego 1982 r. Wskazał również, że był inwigilowany i wielokrotnie zabierany z zakładu pracy przez funkcjonariuszy MO na komisariat MO w [...] oraz pobity przez funkcjonariuszy MO w połowie lipca 1990 r., co miało spowodować uszkodzenie ciała na okres powyżej 7 dni. Na powyższą okoliczność Skarżący przedłożył oświadczenie świadka L.B. Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], Organ, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 – dalej: K.p.a.) oraz art. 5 ust. 1 w zw. z art. 2 i 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2019 r. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Organ wyjaśnił, że fakt zaangażowania Skarżącego w działalność legalnego NSZZ "Solidarność" w latach 1980-1981 nie ulega wątpliwości, jednak Skarżący nie przedstawił dowodów, które mogłyby potwierdzić w sposób spójny i nie budzący wątpliwości jego działalność opozycyjną w rozumieniu art. 2 ustawy. Organ zaznaczył, że rozpoznając ponownie sprawę zwrócił się do IPN Oddziałowego Archiwum w [...] oraz do Zakładów Metalowych [...] o dodatkowe informacje w sprawie. W odpowiedzi IPN poinformował, że w wyniku kwerendy przeprowadzonej w zasobie archiwalnym IPN Oddział w [...] oraz w dostępnych pomocach archiwalno-historycznych nie odnaleziono dokumentów potwierdzających fakt zatrzymania przez funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa państwa w latach 1982-1983 Skarżącego oraz jego współpracowników. Brak jest również jakichkolwiek dokumentów potwierdzających fakt internowania strony czy podlegania represjom określonym w art. 3 ustawy. Natomiast w dokumentach nadesłanych przez były zakład pracy Skarżącego również brak jest informacji o podleganiu przez w/w represjom. W ocenie Organu także nadesłana przez Skarżącego książeczka wojskowa nie potwierdza faktu skierowania go na ćwiczenia wojskowe w stanie wojennym. Samo oświadczenie świadka L.B. — przy braku dowodów z dokumentów - nie może być podstawą do potwierdzenia stronie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej powodów politycznych. Jak wyjaśnił Organ, praktyka orzecznicza Urzędu wskazuje, że fakt internowania, skierowania na ćwiczenia woskowe czy osadzenia w więzieniu w latach osiemdziesiątych XX w. znajduje zwykle odzwierciedlenie w dokumentach nadesłanych przez IPN bądź w innych dowodach z dokumentów. Na powyższą decyzję Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej: WSA), w której wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie rozstrzygnięć Organu oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Jako podstawę powyższego Skarżący wskazał naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 K.p.a. z uwagi na niepodjęcie przez Organ wszelkich niezbędnych kroków do załatwienia sprawy, art. 107 § 3 K.p.a. z uwagi na lakoniczność uzasadnienia faktycznego decyzji oraz art. 75 § 1 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie faktów istotnych do rozstrzygnięcia, tj. zaniechanie uzyskania dowodu z zeznania świadka L.B. Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1b ustawy, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że stan faktyczny sprawy nie uzasadnia uwzględnienia wniosku Skarżącego o nadanie mu statusu działacza opozycji antykomunistycznej, podczas gdy rzetelna analiza sprawy prowadzi do odmiennych wniosków. Uzasadniając powyższe Skarżący podniósł, że na podstawie informacji uzyskanych od IPN Oddziałowego Archiwum w [...] oraz Zakładów Metalowych [...], Organ ustalił jedynie, że w zasobach tych podmiotów nie odnaleziono dokumentów dotyczących jego osoby, nie wykazano jednak czy znajdują się tam dokumenty potwierdzające istnienie od grudnia 1981 do końca lutego 1982 r. na poligonie wojskowym w [...] obozu dla internowanych. Zdaniem Skarżącego Organ nie przeprowadził w sposób wystarczający postępowania dowodowego. Nie dokonał chociażby ustalenia w jednostce wojskowej w [...], gdzie położony jest poligon. Według Skarżącego skoro obiekt internowania położony był na terenie wojskowym to w archiwach wojskowych powinny być dokumenty potwierdzające jego istnienie. Ponadto niezrozumiałym dla Skarżącego jest, dlaczego Organ nie dał wiary dokumentowi w postaci legitymacji członka NSZZ "Solidarność", gdzie wyraźnie zaznaczony jest okres jego przynależności do formacji związkowej. Zdaniem Strony dokument ten jest jedynym dowodem jaki można było uzyskać w tamtym czasie na potwierdzenie działalności opozycyjnej w rozumieniu art. 2 ustawy. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wyjaśnił również, że wbrew uzasadnieniu skargi, przesłana przez Stronę legitymacja członkowska NSZZ "Solidarność" nie potwierdza działalności opozycyjnej Skarżącego, a jedynie jego przynależność do Związku od października 1980 r. Odnosząc się do zeznań świadka L.B. wyjaśnił, że zeznania te nie mogą stanowić samodzielnej podstawy potwierdzenia wnioskowanego statusu. W ocenie Organu nie ulega również wątpliwości, że wbrew twierdzeniom Strony, ewentualne jej zatrzymanie nie stanowiło internowania. Organ wyjaśnił, że nie są mu znane przypadki internowania działaczy "Solidarności" na poligonach wojskowych. [...] jako miejsce pobytu internowanych nie figuruje też w wydanej przez Instytut Pamięci Narodowej publikacji Grzegorza Wołka Ośrodki odosobnienia w Polsce południowo-wschodniej (1981-1982). Nazwisko Skarżącego nie znajduje się zaś na zawartej w tej książce liście 1495 osób internowanych w regionie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje : Skarga jako niezasadna została przez Sąd oddalona. W pierwszej kolejności należy podnieść, iż sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwana dalej w skrócie "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym został wyrażony w odpowiedzi na skargę, zaś skarżący po doręczeniu odpowiedzi na skargę nie wnosił o rozpoznanie skargi na rozprawie. Przedmiotem swej skargi C.C., reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, uczynił decyzję SUKOR o odmowie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Skontrolowana przez WSA decyzja została wydana po wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu niezbędnego dla sprawy materiału dowodowego – art. 7, 77 i 80 K.p.a. Ponieważ Organ nie naruszył zasady prawdy obiektywnej, to mógł dokonać władczej konkretyzacji przepisów prawa materialnego, wyrażonych w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 690; zwana dalej ustawą o działaczach). Ustalony stan faktyczny mógł stanowić podstawę sądowej kontroli decyzji SUKOR. Należy wyraźnie podkreślić, iż nie każda działalność opozycyjna jak również nie każda represja z powodów politycznych ze strony władz komunistycznych jest przez prawodawcę uznawana jako podlegająca ustawie a tym samym uprawniająca do ubiegania się o świadczenia pieniężne czy pomoc pieniężną. Ustawa o działaczach dla potrzeb realizacji przewidzianych w niej uprawnień, każe wyróżniać dwie kategorie podmiotów, wyodrębnianych ze względu na specyficzne desygnaty działalności opozycyjnej wobec władz ustroju komunistycznego. Pierwszą kategorią są "działacze opozycji antykomunistycznej, czyli osoby, które w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziły, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce (art. 2 ust. 1 ustawy o działaczach). Do wskazanego w art. 2 ust. 1 ustawy o działaczach okresu 12 miesięcy z mocy wyraźnej decyzji ustawodawcy nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. Natomiast drugą kategorię uprawnionych stanowią "osoby represjonowane z powodów politycznych". Definicję takiej osoby zawarto w art. 3 ustawy o działaczach. Powołany przepis wskazuje na kilka rodzajów okoliczności uznawanej przez ustawodawcę za represjonowanie z powodów politycznych, co powoduje że zaistnienie choćby jednej z nich uzasadnia nadanie przez Organ żądanego przez wnioskodawcę statusu. W niniejszej sprawie skarżący nieskutecznie twierdził, że zaistniały w stosunku do niego przesłanki uznania za osobę represjonowaną określone w art. 3 pkt 1 lit. b w/w ustawy. Wskazany przepis stanowi: Osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r. przebywała w ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011 r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Dodać do tego należy, iż w myśl art. 5 ustawy o działaczach status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4. Materiał dowodowy zebrany z inicjatywy Organu jak również przedłożony przez samą Stronę nie pozwalał na wydanie decyzji pozytywnej dla wnioskującego, czyli decyzji potwierdzającej status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Strona skarżąca niesłusznie zarzuca organowi naruszenie art. 7 K.p.a. Z akt sprawy wynika bowiem bezsprzecznie, że Organ, do którego zwrócił się skarżący podjął ze swej inicjatywy szereg działań mających na celu ustalenie prawdy obiektywnej. Szef Urzędu w toku postępowania zwracał się do Instytutu Pamięci Narodowej (IPN) o przekazanie informacji o treści zgromadzonych przez Instytut dokumentów dotyczących C.C. Instytut w piśmie z dnia 9 lipca 2018 r., w odpowiedzi na zapytanie Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych odpowiedział, iż w wyniku szczegółowej kwerendy dotyczącej C.C. przeprowadzonej w zasobie archiwalnym Instytutu nie odnaleziono dokumentów spełniających wymogi z art. 2 lub 3 ustawy o działaczach. Na etapie postępowania odwoławczego Organ ponownie zwrócił się do IPN o wyjaśnienie czy w zasobach archiwalnych znajdują się dokumenty z Komisariatu Milicji Obywatelskiej w [...], z których wynikałoby, że C.C. lub też określeni co do imienia i nazwiska współpracownicy, byli w latach 1982 - 1983 zatrzymywani na 48 godzin oraz przesłuchiwani bądź inwigilowani przez funkcjonariuszy MO lub USB w związku z podejrzeniami o prowadzenie przez nich działalności opozycyjnej. Również i to zapytanie nie przyniosło pozytywnej dla strony skarżącej odpowiedzi, bowiem jak wynika z pisma z dnia 8 marca 2019 r., Instytut nie odnalazł dokumentów potwierdzających fakt zatrzymania przez funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa państwa zarówno C.C. oraz jego współpracowników wymienionych w pisemnym zapytaniu Urzędu. Nie można mieć wątpliwości, że SUKOR podjął stosowne dla przedmiotu sprawy działania wyjaśniające, które mogły opierać się na dokumentach urzędowych powstałych w czasie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. SUKOR po wszczęciu postępowania w piśmie z dnia 3 kwietnia 2018 r., poinformował C.C., że zgodnie z zapisami art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy o działaczach do wniosku o potwierdzenie statusu należy dołączyć dowody potwierdzające prowadzenie działalności opozycyjnej zagrożonej odpowiedzialnością karną oraz doznanie represji z powodów politycznych. Dowodami tymi mogą być m.in. dokumenty, zaświadczenia z instytucji, urzędów, organizacji jak również oświadczenia i zeznania świadków, a także publikacje naukowe. Skarżący załączył do swego wniosku m.in. oświadczenie J.C., który opisuje aktywność strony wnioskującej jako członka związku NSZZ "Solidarność". Należy zgodzić się z Organem, iż to oświadczenie nie zawiera opisu konkretnych zdarzeń wskazujących na spełnienie przesłanek z art. 2 ustawy o działaczach. Ze względu na swą ogólność wskazane oświadczenie nie mogło stanowić dowodu o prowadzeniu przez skarżącego działalności w opozycji antykomunistycznej przez okres co najmniej 12 miesięcy. Przypomnieć należy, iż przepis art. 2 ustawy o działaczach wymaga wykazania takich dowodów, które potwierdzałyby, iż zainteresowany przez okres co najmniej 12 miesięcy prowadził w sposób zorganizowany działalność podlegającą odpowiedzialności karnej na rzecz niepodległego bytu państwowego. Przesłana przez stronę legitymacja członkowska NSZZ "Solidarność" nie stanowi przesądzającego dowodu prowadzenia przez stronę działalności opozycyjnej, a potwierdza jedynie przynależność do związku zawodowego Solidarność. Pozostawanie członkiem "Solidarności" przez okres lat osiemdziesiątych nie może stanowić podstawy do jednoznacznego wnioskowania o tym, iż C.C. prowadził nielegalną podziemną działalność opozycyjną czy podlegał represjom. Organ dokonał oceny tego dowodu, jednakże kierując się zasadami logiki oraz wiedzą historyczną uznał, że dokument ten nie jest wystarczający do wydania dla strony decyzji pozytywnej. Strona przedłożyła również pisemne oświadczenie L.B. z dnia 17 stycznia 2019 r., w którym w/w potwierdza działalność związkową oraz czas internowania na poligonie wojskowym w [...]. Także i to oświadczenie zostało poddane należytej weryfikacji. Organ w celu potwierdzenia tych twierdzeń zwrócił się z zapytaniem do zakładów metalowych [...] oraz do Oddziałowego Archiwum IPN w [...]. W odpowiedzi na tą prośbę IPN poinformował, iż nie odnaleziono dokumentów potwierdzających fakt zatrzymania przez funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa państwa C.C. oraz jego współpracowników w latach 1982 - 1983. Natomiast Spółka [...] przesłała dokumentację pracowniczą skarżącego, z której to bynajmniej nie wynika, aby strona skarżąca podlegała jakimkolwiek formom represji. Zarówno skarżący jak również Organ nie zdołali zdobyć dowodów wskazujących na zatrzymanie strony w dniu 14 grudnia 1981 roku jak również dowodów potwierdzających jego nieobecność w pracy wynikającą z czasu internowania do miesiąca lutego 1982 roku. W celu ustalenia czy wskazywane przez Skarżącego internowanie na poligonie w [...] nie stanowiło w rzeczywistości powołania na ćwiczenia wojskowe, które stanowiły formę represji, Organ zwrócił się do zainteresowanego z prośbą o przekazanie książeczki wojskowej. Jednakże z jej treści nie wynika, aby strona była powoływana na ćwiczenia wojskowe, w tym o charakterze represyjnym, które SUKOR określił mianem inteligentnej formy internowania. Należy zgodzić się z opinią Organu, że samo oświadczenie świadka L.B., przy braku innych dowodów w postaci dokumentów, nie mogłoby stanowić uzasadnienia dla decyzji potwierdzającej posiadanie przez stronę statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Znajduje uzasadnienie stanowisko Organu, że fakt internowania, skierowania na ćwiczenia wojskowe w celu represji czy także osadzenia w więzieniu w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku, powinien znaleźć jakiekolwiek odzwierciedlenie w dokumentach oficjalnych pochodzących z tego okresu. Wobec braku śladów w dokumentach urzędowych powoływanych przez skarżącego okoliczności jego aktywności jako członka Solidarności, nie było potrzeby przeprowadzania kolejnego dowodu z zeznania świadka, który swą wiedzę na temat działalności skarżącego wyraził w sposób dostateczny we wspomnianym wyżej pisemnym oświadczeniu podpisanym w obecności notariusza przez A.B. Zarzucane Szefowi Urzędu zaniechanie przeprowadzenia dowodu nie miało wpływu na wynik postępowania, bowiem wszystkie interesujące i potrzebne informacje znajdują się w tym oświadczeniu, które nie znalazło potwierdzenia w innych zebranych przez organ dowodach. Zatem dalsze prowadzenie dowodu z zeznań w/w prowadziłoby do nieuzasadnionego w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przedłużenia postępowania, które zostało wszczęte pod koniec roku 2017 r. Należy przyznać rację Szefowi Urzędu, że z powodu znacznego upływu czasu pamięć świadka mogła ulec przekształceniu, a skoro nie znalazła ona żadnego potwierdzenia w treści innych dowodów, to nie mogła wpłynąć na pozytywne załatwienie wniosku strony skarżącej. Przeciwko twierdzeniom strony przemawia również przytoczona w odpowiedzi na skargę informacja o tym, iż nie są znane przypadki internowania działaczy "Solidarności" na poligonach wojskowych zaś [...] jako miejsce pobytu internowanych nie figuruje w wydanej przez Instytut Pamięci Narodowej publikacji o tytule: Ośrodki odosobnienia w Polsce południowo-wschodniej 1981 - 1982. Ponadto nazwisko wnioskodawcy nie znajduje się w zawartej w tej książce liście 1495 osób internowanych w regionie. Sąd zgadza się ze stanowiskiem Organ, iż w sprawie zostało przeprowadzone wszechstronne postępowanie polegające m.in. na zwracaniu się do kompetentnych Instytucji, które mogły posiadać poszukiwane dokumenty. Strona była także informowana o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a także zgłoszonych żądań, a pomimo tego nie skorzystała z możliwości wnioskowania o przeprowadzenie dowodów, o których istnieniu wspomina pełnomocnik dopiero w skardze sądowoadministracyjnej. Wykazywanie tego rodzaju inicjatywy dowodowej po ostatecznym zakończeniu postępowania administracyjnego jest aktywnością spóźnioną, tym bardziej że skarżący do swej skargi nie załączył jakichkolwiek dowodów mogących świadczyć o nierzetelnym zgromadzeniu materiału dowodowego. Innymi słowy, Strona nie wykazała przed WSA przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., które mogłyby spowodować uwzględnienie skargi. Reasumując, kwestionowana przez skarżącego decyzja jest w pełni legalna i jako taka powinna pozostać w obrocie prawnym. Organ wykazał się dostateczną aktywnością dowodową, która doprowadziła do jednoznacznego ustalenia o konieczności odmowy przyznania żądanego przez Stronę statusu. Oczywistym jest, że wydanie decyzji przez SUKOR nie przekreśla możliwości wznowienia zakończonego postępowania, o ile wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję – art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Sąd, działając z urzędu nie dopatrzył się w działaniach Organu takich naruszeń, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi z przyczyn w niej niewskazanych – art. 134 § 1 P.p.s.a. Przedstawione motywy nakazywały oddalić skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę