IV SA/WA 1701/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółdzielnia Eksploatacyjna "[...]" zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i wymierzającą spółdzielni karę pieniężną w wysokości 209 517 zł za przekroczenie warunków pozwolenia wodnoprawnego w zakresie poboru próbek ścieków w 2015 r. Spółdzielnia podnosiła zarzuty dotyczące przedawnienia roszczenia, naruszenia przepisów k.p.a. oraz znikomej wagi naruszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że od 5 września 2014 r. pobór próbek ścieków musiał być dokonywany przez akredytowane laboratorium, a spółdzielnia nie spełniła tego wymogu. Niespełnienie tego warunku, zgodnie z art. 305a ust. 2 w zw. z art. 147a ust. 1 Prawa ochrony środowiska, stanowiło wystarczającą podstawę do wymierzenia kary pieniężnej. Sąd odrzucił argumenty o przedawnieniu, wskazując na zastosowanie art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej z uwagi na nieprzedkładanie przez spółdzielnię wyników pomiarów. Sąd uznał również, że naruszenie nie miało znikomej wagi, a odstąpienie od wymierzenia kary nie spełniłoby celów prewencyjnych i ochronnych. Wnioski dowodowe dotyczące sytuacji finansowej spółdzielni uznano za zbędne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obowiązku poboru próbek przez akredytowane laboratoria w kontekście kar pieniężnych za naruszenie warunków pozwoleń wodnoprawnych oraz stosowania przepisów o przedawnieniu w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności zmian w przepisach dotyczących poboru próbek i kar pieniężnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pobór próbek ścieków przez nieakredytowane laboratorium, mimo badań wykonywanych przez akredytowane laboratorium, stanowi podstawę do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za naruszenie warunków pozwolenia wodnoprawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pobór próbek ścieków przez nieakredytowane laboratorium od 5 września 2014 r. stanowi wystarczającą przesłankę do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, nawet jeśli badania były wykonywane przez akredytowane laboratorium.
Uzasadnienie
Niespełnienie wymogu poboru próbek przez akredytowane laboratorium, zgodnie z art. 147a Prawa ochrony środowiska, jest równoznaczne z nieprowadzeniem wymaganych pomiarów wielkości emisji i stanowi podstawę do przyjęcia przekroczenia warunków pozwolenia, co uzasadnia wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 305a ust. 2 w zw. z art. 147a ust. 1 Prawa ochrony środowiska.
Czy w przypadku nieprzedkładania wyników pomiarów przez stronę, termin przedawnienia do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej wynosi 3 lata (art. 68 § 1 o.p.) czy 5 lat (art. 68 § 2 o.p.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku nieprzedkładania wyników pomiarów przez stronę, zastosowanie znajduje 5-letni termin przedawnienia określony w art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Zastosowanie art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej wynika z faktu, że spółdzielnia nie przedkładała organowi pierwszej instancji wyników pomiarów, co zostało stwierdzone w protokole kontroli. Organ zgromadził wyniki dopiero w 2019 r., co uzasadniało zastosowanie dłuższego terminu przedawnienia.
Czy waga naruszenia polegającego na poborze próbek ścieków przez nieakredytowane laboratorium jest znikoma, uzasadniając odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, waga naruszenia nie jest znikoma, a odstąpienie od wymierzenia kary nie spełniłoby celów prewencyjnych i ochronnych.
Uzasadnienie
Niespełnienie wymogów formalnych dotyczących poboru próbek przez akredytowane laboratorium jest traktowane jako równoznaczne z nieprowadzeniem pomiarów, co uniemożliwia ocenę rzeczywistej wielkości emisji. Kara ma charakter prewencyjny i zabezpieczający realizację obowiązków środowiskowych.
Przepisy (24)
Główne
p.o.ś. art. 305a § ust. 1 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Niespełnienie warunków prowadzenia pomiarów, w tym pobierania próbek, przez akredytowane laboratorium, jest podstawą do przyjęcia przekroczenia warunków korzystania ze środowiska.
p.o.ś. art. 305a § ust. 1 pkt 2 lit. c
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Niespełnienie warunków prowadzenia pomiarów, w tym pobierania próbek, przez akredytowane laboratorium, jest podstawą do przyjęcia przekroczenia warunków korzystania ze środowiska.
p.o.ś. art. 305a § ust. 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Jeżeli nie są spełnione warunki prowadzenia pomiarów, o których mowa w art. 147a, w tym pobierania próbek, przyjmuje się, że doszło do przekroczenia warunków korzystania ze środowiska.
p.o.ś. art. 298 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Podstawa wymierzenia kary pieniężnej za przekroczenie warunków pozwoleń wodnoprawnych.
p.o.ś. art. 299 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Stwierdzenie przekroczenia warunków pozwolenia wodnoprawnego na podstawie pomiarów.
p.o.ś. art. 305 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Stwierdzenie przekroczenia warunków korzystania ze środowiska.
p.o.ś. art. 305 § ust. 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Możliwość nieuznania wyników pomiarów przez organ.
p.o.ś. art. 305 § ust. 3 pkt 3
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Wyniki pomiarów nasuwają zastrzeżenia, jeżeli nie były przestrzegane zasady pobierania próbek.
p.o.ś. art. 305 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Wymierzenie kary za przekroczenie stwierdzone w roku kalendarzowym.
Pomocnicze
p.o.ś. art. 147a § ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Obowiązek zapewnienia wykonania pomiarów wielkości emisji, w tym pobierania próbek, przez akredytowane laboratorium lub certyfikowane jednostki badawcze.
o.p. art. 68 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Termin przedawnienia do wymierzenia kary pieniężnej wynosi 3 lata od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek.
o.p. art. 68 § § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
W przypadku nieprzedkładania wyników pomiarów, termin przedawnienia wynosi 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek.
k.p.a. art. 189f § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki obligatoryjnego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (znikoma waga naruszenia, zaprzestanie naruszania, uprzednie ukaranie).
k.p.a. art. 189f § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanki fakultatywnego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (wyznaczenie terminu do usunięcia naruszenia lub powiadomienia).
P.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.o.ś. art. 147a § ust. 1a
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Możliwość wykonywania pomiarów we własnym laboratorium, jeśli spełnione są warunki.
Prawo wodne art. 545 § ust. 3d
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Przepis przejściowy umożliwiający wymierzanie kar pieniężnych na podstawie przepisów dotychczasowych za przekroczenia do 31 grudnia 2017 r.
p.o.ś. art. 281 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Do kar stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej.
p.o.ś. art. 181 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Rodzaje pozwoleń, których dotyczą warunki.
p.o.ś. art. 181 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Rodzaje pozwoleń, których dotyczą warunki.
p.o.ś. art. 149 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Obowiązek przedkładania wyników pomiarów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie wymogu poboru próbek przez akredytowane laboratorium od 5 września 2014 r. stanowi podstawę do wymierzenia kary pieniężnej. • Zastosowanie 5-letniego terminu przedawnienia (art. 68 § 2 o.p.) z uwagi na nieprzedkładanie wyników pomiarów przez stronę. • Naruszenie nie miało znikomej wagi, a odstąpienie od kary nie spełniłoby celów prewencyjnych i ochronnych.
Odrzucone argumenty
Przedawnienie roszczenia o wymierzenie kary pieniężnej (powołanie się na art. 68 § 1 o.p.). • Znikoma waga naruszenia. • Możliwość odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f k.p.a. • Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego. • Brak uwzględnienia sytuacji społecznej i ekonomicznej strony.
Godne uwagi sformułowania
Niespełnienie przez skarżącą warunku prowadzenia pomiarów, o których mowa art. 147a p.o.ś., przez niedopełnienie ustawowego obowiązku zapewnienia wykonywania pomiarów przez odpowiednie laboratorium, jest równoznaczne z nieprowadzeniem wymaganych pomiarów wielkości emisji. • Jeżeli nie są spełnione warunki prowadzenia pomiarów, o których mowa w art. 147a, w tym pobierania próbek, przyjmuje się, że doszło do przekroczenia warunków korzystania ze środowiska. • Administracyjna kara pieniężna za wprowadzanie ścieków do środowiska z przekroczeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, stanowi instrument finansowo-prawny chroniący środowisko jako dobro wspólne. • Odpowiedzialność na podstawie art. 298 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. ma charakter odpowiedzialności obiektywnej, niezależnej od winy podmiotu zobowiązanego do zapłaty kary administracyjnej.
Skład orzekający
Aneta Dąbrowska
przewodniczący sprawozdawca
Alina Balicka
sędzia
Paweł Dańczak
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku poboru próbek przez akredytowane laboratoria w kontekście kar pieniężnych za naruszenie warunków pozwoleń wodnoprawnych oraz stosowania przepisów o przedawnieniu w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności zmian w przepisach dotyczących poboru próbek i kar pieniężnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska – prawidłowości poboru próbek ścieków, co ma bezpośrednie przełożenie na wiarygodność wyników i odpowiedzialność podmiotów. Wyjaśnia również zawiłości proceduralne związane z przedawnieniem kar administracyjnych.
“Czy pobieranie próbek ścieków przez pracownika firmy zamiast akredytowanego laboratorium może kosztować setki tysięcy złotych?”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.