IV SA/Wa 1701/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2009-02-27
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ewidencja ludnościwymeldowaniepobyt stałyprawo procesoweKodeks postępowania administracyjnegonaruszenie proceduryprawo materialneustawa o ewidencji ludności

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o wymeldowaniu matki z pobytu stałego z powodu naruszeń proceduralnych, jednocześnie oddalając skargę w części dotyczącej wymeldowania jej małoletnich dzieci.

Sprawa dotyczyła skargi J. G. na decyzję Wojewody o wymeldowaniu jej i małoletnich dzieci z pobytu stałego. Sąd administracyjny uchylił decyzję w części dotyczącej wymeldowania matki, wskazując na istotne naruszenia przepisów proceduralnych, w tym brak możliwości czynnego udziału strony w postępowaniu dowodowym. Natomiast w części dotyczącej wymeldowania dzieci, sąd oddalił skargę, uznając, że matka wyraziła wolę skoncentrowania ich aktywności życiowej w innym miejscu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi J. G. na decyzję Wojewody o wymeldowaniu jej oraz małoletnich dzieci M. i P. G. z pobytu stałego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wymeldowania J. G., stwierdzając istotne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 79 Kpa, który nakłada obowiązek zawiadamiania stron o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu ze świadków. Sąd uznał, że skarżąca nie została prawidłowo powiadomiona o przesłuchaniach świadków, co uniemożliwiło jej czynny udział w postępowaniu i mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo, sąd wskazał na brak odniesienia się przez organ odwoławczy do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, w tym kwestii dowodów dotyczących zużycia energii elektrycznej, posiadania kluczy do lokalu czy opłacania czynszu. W części dotyczącej wymeldowania małoletnich dzieci, sąd oddalił skargę, uznając, że matka wyraziła wolę skoncentrowania ich aktywności życiowej w innym miejscu, co potwierdziły jej zeznania i notatka z kontroli meldunkowej. Sąd podkreślił, że ewidencja ludności ma charakter rejestracyjny i nie przesądza o uprawnieniach do lokalu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, istotne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, stanowi podstawę do uchylenia decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak zawiadomienia strony o terminie przesłuchania świadków stanowi istotne uchybienie procesowe, które uniemożliwiło czynny udział w postępowaniu i mogło wpłynąć na ustalenie stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.e.l. art. 15 § 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organy administracji przepisów postępowania, w szczególności art. 79 Kpa, poprzez brak zawiadomienia strony o terminie przesłuchania świadków. Naruszenie przez organ odwoławczy obowiązku ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji oparte na zeznaniach świadków i informacjach policyjnych wskazujących na niezamieszkiwanie J. G. w lokalu. Argumenty dotyczące tego, że obecność rzeczy osobistych w lokalu nie przesądza o centrum życiowym.

Godne uwagi sformułowania

sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi funkcją ewidencji ludności jest wyłącznie rejestracja danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, która wymaga daleko idącej zgodności pomiędzy zapisami, a stanem faktycznym. Nie przesądza zatem o uprawnieniach do danego lokalu. o opuszczeniu miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy można mówić wówczas, gdy osoba, której postępowanie dotyczy, fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym uprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie w tym lokalu jest wynikiem woli, zamiaru tej osoby wydanie decyzji administracyjnej o wymeldowaniu z pobytu stałego, stanowi wyjątek od ogólnej zasady realizacji obowiązku wymeldowania przez osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego. Dlatego też obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę o wymeldowanie jest nie budzące wątpliwości ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanki do wymeldowania.

Skład orzekający

Marian Wolanin

przewodniczący

Łukasz Krzycki

członek

Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza dotyczące prawa strony do udziału w postępowaniu dowodowym (art. 79 Kpa) i obowiązku organu odwoławczego do rozpatrzenia wszystkich zarzutów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania o wymeldowanie i może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych spraw administracyjnych, choć zasady proceduralne są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytoryczne podstawy wydają się mocne. Pokazuje też złożoność ustalania 'centrum życiowego' w kontekście wymeldowania.

Błąd proceduralny uchylił wymeldowanie matki – sąd przypomina o prawach strony w postępowaniu administracyjnym.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 1701/08 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2009-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-10-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Łukasz Krzycki
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /sprawozdawca/
Marian Wolanin /przewodniczący/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1974 nr 14 poz 85
art. 15 ust. 2
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 10 § 1, art. 75, art. 77, art. 19, art. 80, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2009 r. sprawy ze skargi J. G. działającej w imieniu własnym oraz jako przedstawiciel ustawowy małoletnich M. G. i P. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta miasta W. z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w części, w której orzeczono o wymeldowaniu z pobytu stałego J. G.; 2. w pozostałej części oddala skargę; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej J. G. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2008r. o wymeldowaniu J. G. wraz z dziećmi M. i P. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W..
W uzasadnieniu Wojewoda podał, że z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, zebranego w oparciu o zeznania świadków wynika, że J. G. wraz z dziećmi nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Świadkowie – M. S. , E. G., M. G., H. P., H. J., T. C., L. S. potwierdzili fakt niezamieszkiwania przez J. G. wraz z dziećmi w przedmiotowym lokalu. Natomiast J. G. w zeznaniach złożonych przed organem I instancji wyjaśniła, że nigdy nie straciła kontaktu z lokalem, bywa w nim 2-3 razy w tygodniu i wtedy tam nocuje. Pozostałe zaś dni spędza u starszego syna. Jej młodsze dzieci zamieszkują natomiast w lokalu przy ul. [...] ze starszym bratem. W trakcie przeprowadzonej kontroli meldunkowej J. G. okazała swoje rzeczy osobiste i oświadczyła, że dzieci nie zamieszkują w miejscu pobytu stałego ze względu na konfliktową sytuacje ze współwłaścicielami mieszkania. W celu usunięcia rozbieżności zaistniałych w postępowaniu, Prezydent W. wystąpił do Komendy Rejonowej Policji W. [...] o ustalenie czy J. G. wraz z dziećmi zamieszkuje w miejscu pobytu stałego, czy też w lokalu syna przy ul. [...] w W.. Z informacji komisariatu, sporządzonej w oparciu o rozmowę z gospodarzem domu i sąsiadami ustalono, iż J. G. wraz z dziećmi zamieszkuje w lokalu przy ul. [...].
Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy organ postanowił dać wiarę zeznaniom M. S., H. P., L. S. gdyż ich zeznania są w ocenie organu ze sobą spójne i zostały potwierdzone przez dołączone do akt zeznania złożone przed Sądem Rejonowym dla W. [...] Wydział Cywilny przez: M. G., J. K. i T. C. oraz informację z Komendy Rejonowej Policji W. [...]. Jakkolwiek w trakcie kontroli meldunkowej przeprowadzonej w przedmiotowym lokalu zainteresowana okazała swoje rzeczy, to jednak współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości oświadczyli, iż zostały one przywiezione tam przed kontrolą. Z tego
sygn. akt IV SA/Wa 1701/08
względu Wojewoda uznał, że J. G. próbuje stworzyć jedynie pozory zamieszkiwania na potrzeby toczącego się postępowania, natomiast jej dzieci –M. i P. G. nie zamieszkują w przedmiotowym lokalu. Zdaniem organu okoliczność, iż J. G. bywa w miejscu pobytu stałego nie może przesądzać o uznaniu, iż mieszkanie to rzeczywiście stanowi centrum jej aktywności życiowej. Również fakt znajdowania się w tym lokalu rzeczy stanowiących własność J. G. nie podważa, zdaniem Wojewody, tezy o opuszczeniu przez nią tego lokalu. Opuszczenie lokalu nie musi być bowiem połączone z opróżnieniem zajmowanego mieszkania. Nadto argumenty dotyczące relacji skarżącej z wnioskodawcą, choć istotne dla strony, nie mają, zdaniem organu, wpływu na ocenę spełnienia warunku koniecznego do wymeldowania. Utrzymanie zameldowania J. G. wraz z dziećmi na pobyt stały w lokalu, w którym faktycznie nie przebywają, stwarzałoby w ocenie organu odwoławczego fikcję meldunkową.
Na wskazaną decyzję Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. G. działając w imieniu własnym i małoletnich dzieci M. i P. G., reprezentowana przez adwokata. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
-naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dnia 10 kwietnia 1974 r. (Dz. U. nr 14 poz. 85 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;
- naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, tj. prawa do udziału strony w postępowaniu; -naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 10 §1, 75, 77, 79, 80 oraz 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie, zaniechanie zgromadzenia całości materiału, pominięcie dowodów świadczących na korzyść skarżącej, jednostronną i dowolną ocenę zgromadzonego materiału, brak ustaleń faktycznych w zakresie opuszczenia lokalu przez skarżącą i zmiany centrum życiowego, daty takiego zachowania oraz jego trwałości.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organ II instancji przy rozpatrywaniu sprawy skupił się wyłącznie na analizie przesłanki opuszczenia przez skarżącą miejsca pobytu stałego i w żadnej mierze nie ustosunkował się do pozostałych zarzutów odwołania, w szczególności do wskazywanych naruszeń procedury. Materiał dotyczący ustalenia faktu zamieszkiwania bądź niezamieszkiwania organ
sygn. akt IV SA/Wa 1701/08
zinterpretował wyłącznie na niekorzyść skarżącej. Nadto w polu zainteresowania organu w ogóle nie znalazło się wyjaśnienie tego, czy J. G. trwale zaniechała posiadania lokalu na ul. [...] i opuściła je z zamiarem założenia swojego (i dzieci) centrum życiowego w innym miejscu. Kontrola meldunkowa przeprowadzona w mieszkaniu przy ul. [...] w W. w dniu 14 kwietnia 2008 r. ujawniła, że jest to lokal w pełni umeblowany i znajdują się w nim rzeczy osobiste skarżącej. Lokatorzy zazwyczaj przywożą do swojego mieszkania rzeczy i to świadczy o ich związkach z lokalem. Ponadto miesiąc przed kontrolą strony nie mogły wiedzieć o zamiarze jej przeprowadzenia. W przeciwnym razie kontrola mijałaby się z celem. Dlatego powiązanie przywożenia jakiś rzeczy do lokalu przez osoby w nim zameldowane z wynikami kontroli jest nielogiczne i bezpodstawne. Wbrew zarzutom odwołania, w ocenie skarżącej organ zupełnie pominął fakt, że J. G. wraz z mężem posiada klucze do przedmiotowego lokalu, ma do niego swobodny dostęp, dba o niego, opłaca czynsz.
Organ, zdaniem skarżącej, nie odniósł się do zarzutów odwołania odnośnie braku obiektywizmu świadków - właścicieli nieruchomości, zamieszkujących pod innymi adresami. Wiedza świadków pochodzi nie tyle z osobistych obserwacji, ile z rozmów między sobą, a przede wszystkim, oświadczeń wnioskującego o wymeldowanie M. S. Pomiędzy nimi a J. G. i jej mężem trwa wieloletni konflikt. Wynika on, w ocenie skarżącej, przede wszystkim z zajmowania przez rodzinę G. jednego z dwóch pozostałych w kamienicy lokali "pokomunalnych". Pozostałe lokale są we władaniu członków rodziny współwłaścicieli, głównie M. S.. J. G. jest lokatorką, wobec której od wielu lat trwają próby pozbycia się jej z nieruchomości. Konflikt nasilił się po 2005 r., kiedy kamienica została zwrócona prywatnym właścicielom, a jego ostatnim przejawem po podwyższeniu czynszu, zakwestionowanym do sądu i złożeniu przez M. S. oświadczenia o wypowiedzeniu stosunku najmu ze skutkiem miesięcznym - jest wniosek o wymeldowanie A. G. wraz z rodziną ze spornego lokalu.
Jeżeli organ uznaje, że strona wyzbyła się woli stałego przebywania w określonym miejscu, to niezbędne jest ustalenie, w jaki sposób do wyprowadzki doszło i zakreślenie, choćby w przybliżeniu daty tego faktu. Tymczasem nikt ze świadków - współwłaścicieli czy sąsiadów nie wskazał takiego momentu. Precyzyjne określenie momentu rzekomego opuszczenia przez J. G. miejsca
sygn. akt IV SA/Wa 1701/08
stałego pobytu ma, zdaniem skarżącej, fundamentalne znaczenie dla stwierdzenia zaistnienia przesłanek z art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, gdyż wymeldowanie może nastąpić jedynie wtedy, gdy dana osoba opuściła miejsce pobytu stałego od ponad 3 miesięcy i taki stan rzeczy istnieje w momencie orzekania. Warunkiem uznania, że osoba opuściła miejsce stałego pobytu jest ustalenie trwałości opuszczenia. W przeciwnym razie przebywanie w innym lokalu może mieć charakter co najwyżej czasowy, jeżeli w miejscu zameldowania na pobyt stały nadal koncentruje się życie tej osoby. W ocenie skarżącej organy zaniechały jakichkolwiek analiz tej sytuacji, choć J. G. podkreślała, również w ostatnim oświadczeniu złożonym pisemnie, że nigdy nie wyzbyła się związków z lokalem na ul. [...]. W sposób dowolny przyjęto, że 2-3 dniowe pobyty w tym lokalu stanowią jedynie pozór zamieszkania. Organ nie wskazał żadnych okoliczności, które przemawiałby za brakiem zamiaru zamieszkiwania przy ul. [...], ani okoliczności wykazujących zamiar skarżącej przebywania w innym miejscu. Tym samym naruszył, w ocenie skarżącej, art. 7, 77 i 80, a także 107 § 2 Kpa.
Całkowitą dowolnością, w ocenie skarżącej, wykazał się organ uznając za dowód informację komisariatu sporządzoną w oparciu o rozmowę z gospodarzem domu i sąsiadami. Wobec faktu, że oświadczenia uzyskiwane z trzeciej ręki (przez policjantów) mogą być mylne, konieczne byłoby, zdaniem skarżącej, uzyskanie zeznań bezpośrednio od świadków – M. G., czy gospodarza domu. Nadto podniesiono, że organ I instancji zwracał się do STOEN-u o wykaz zużycia energii elektrycznej przedmiotowym lokalu i nie otrzymał go. Wykaz ten dostarczyła jednak organowi skarżąca. Wynika z niego normalny poziom zużycia energii, co świadczy o tym, że lokal do dnia złożenia wniosku o wymeldowanie był zamieszkały. Jednak do tej okoliczności organ odwoławczy się nie ustosunkował. Jednostronnie, zdaniem skarżącej, organ ocenił także materiał wynikający z dołączonych przez M. S. protokołów rozpraw przed Sądem Rejonowym dla W.. Organ odwoławczy pominął także i to, że w sprawie nie przesłuchano bezpośrednich sąsiadów lokalu nr [...] – W. R., zamieszkałej pod nr [...] oraz lokatorów spod nr [...].
W ocenie skarżącej doszło także do naruszenia przepisów proceduralnych, czego organ wbrew podnoszonym zarzutom, w ogóle nie uwzględnił. Pozbawiono bowiem J. G. możliwości brania czynnego udziału w postępowaniu. Nie
sygn. akt IV SA/Wa 1701/08
powiadomiono jej wszak o miejscu i terminie przeprowadzania dowodów, w szczególności przesłuchań świadków (art. 10 § 1 i 79 Kpa). Tym samym pozbawiono ją możliwości obrony jej praw, udostępniając jej jedynie w fazie końcowej postępowania akta administracyjne sprawy. J. G. w dniu 20 maja 2008 r. (wtorek) została powiadomiona, że do dnia 26 maja (poniedziałek) może zapoznać się z aktami meldunkowymi, niemniej okres 22-25 maja stanowił wolny od pracy tzw. długi weekend (Boże Ciało) i strona mogła zrealizować swe uprawnienia jedynie w ciągu 2 dni roboczych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Pismem procesowym z dnia 23 grudnia 2008 r. o oddalenie skargi wniósł także uczestnik postępowania M. S., który wnioskował o to wymeldowanie. Jego zdaniem podstawowe znaczenia mają zeznania T. C. złożone przed sądem powszechnym, który stwierdził, że państwo G. wynajęli mu mieszkanie przy ul. [...] i w związku z tym J. G. nie mieszkała w przedmiotowym lokalu od 2005 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Należy nadto zaznaczyć, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W pierwszej kolejności należy zważyć, że zaskarżoną decyzją orzeczono o wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. trzech osób : J.G.oraz jej małoletnich dzieci – M. i P. G..
O ile wątpliwości Sądu nie budzi decyzja w części dotyczącej wymeldowania małoletnich dzieci, to jednak w zakresie wymeldowania J. G., z racji
sygn. akt IV SA/Wa 1701/08
naruszeń prawa procesowego decyzja musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
Należy bowiem podkreślić, że oprócz prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego organy administracji publicznej obowiązane są stosować przepisy prawa procesowego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego. Choćby więc organy orzekające w sposób prawidłowy zastosowały normy prawa materialnego, lecz w sposób istotny naruszyły przepisy procedury, orzeczenie będzie podlegać uchyleniu przez sąd administracyjny.
Podstawę materialną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.), który stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Należy nadmienić, że funkcją ewidencji ludności jest wyłącznie rejestracja danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, która wymaga daleko idącej zgodności pomiędzy zapisami, a stanem faktycznym. Nie przesądza zatem o uprawnieniach do danego lokalu.
W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, iż o opuszczeniu miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy można mówić wówczas, gdy osoba, której postępowanie dotyczy, fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym uprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie w tym lokalu jest wynikiem woli, zamiaru tej osoby (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2001 r., V SA 1496/00, LEX nr 54454). Należy mieć na uwadze, że wydanie decyzji administracyjnej o wymeldowaniu z pobytu stałego, stanowi wyjątek od ogólnej zasady realizacji obowiązku wymeldowania przez osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego. Dlatego też obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę o wymeldowanie jest nie budzące wątpliwości ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanki do wymeldowania.
Kontrolując decyzję Wojewody [...] w zakresie dotyczącym wymeldowania małoletnich M. i P. G. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Sąd uznał, że rozstrzygniecie w tym zakresie odpowiada prawu. Przesądza o tym m.in. treść zeznań osoby im najbliższej, a mianowicie ich matki, która w dniu 17 marca 2008 r. zeznała do protokołu, iż "dzieci
sygn. akt IV SA/Wa 1701/08
zamieszkują w lokalu przy ul. [...], gdyż są tam lepsze warunki". Również z notatki służbowej z kontroli meldunkowej przeprowadzonej w dniu 16 kwietnia 2008 r. wynika, że obecna wówczas w lokalu przy ul. [...] skarżąca poinformowała, "że dzieci do lokalu przychodzą, ale nie zamieszkują". Także obecny przy tej kontroli meldunkowej mąż skarżącej nie zanegował tego oświadczenia. W obu przypadkach zeznania zostały podpisane przez J. G.. Wobec tego, w ocenie Sądu, w sposób nie budzący wątpliwości, matka dzieci wyraziła wolę skoncentrowania ich aktywności życiowej w innym miejscu. Zaznaczyć, przy tym trzeba, że oboje rodzice posiadają pełnię władzy rodzicielskiej.
W tym stanie rzeczy nie zasługuje na uwzględnienie, w odniesieniu do wymeldowania małoletnich dzieci, zarzut naruszenia przez organy orzekające tak prawa materialnego, jak i prawa procesowego. W tym też zakresie - wymeldowania małoletnich dzieci - brak powiadomienia skarżącej o przeprowadzeniu dowodów z zeznań świadków, jakkolwiek stanowiący poważne uchybienie procesowe nie mógł mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, wobec oświadczeń matki nieletnich o ich niezamieszkiwaniu. Jakkolwiek bowiem skarżąca ma dwoje dzieci małoletnich, to jednakże nie są to małe dzieci (14 i 16 lat). Nie jest więc wykluczone ich stałe, samodzielne zamieszkiwanie ze starszym 21- letnim bratem w innym lokalu.
Odmiennie od wymeldowania dzieci należy natomiast ocenić zakwestionowane rozstrzygnięcie w zakresie wymeldowania J. G..
Przede wszystkim J. G., jako strona postępowania powinna mieć możliwość czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. Szczególne obowiązki dotyczące udziału strony w postępowaniu dowodowym statuuje art. 79 § 1 Kpa, nakładając na organy obowiązek zawiadamiania stron o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Strona ma także prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia (art. 79 § 2 Kpa). Takie stanowisko jest powszechnie akceptowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjny, który m.in. w wyroku z dnia 18 listopada 1999 r. sygn. II SA 1210/00, publ. Lex 46806 stwierdził, że art. 79 Kpa stanowi następną (po wyrażonej w art. 10 Kpa ) gwarancję realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu i nakłada obowiązek zawiadomienia strony co najmniej na 7 dni przed terminem czynności. Zachowanie wymogu z art. 79 Kpa, niezależnie od treści i wagi przeprowadzonego dowodu, jest obowiązkiem organu
sygn. akt IV SA/Wa 1701/08
administracji publicznej. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca, nie została powiadomiona o terminie przesłuchania świadków. Uniemożliwiono jej zatem skorzystanie z prawa uczestniczenia w przeprowadzaniu dowodu z przesłuchania świadków, tym samym zadawania im pytań, co mogłoby się przyczynić do właściwego ustalenia stanu faktycznego. To uchybienie procesowe mogło mieć, w ocenie Sądu, istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ I instancji w stosunku do skarżącej ograniczył się jedynie do zawiadomienia jej o możliwości przejrzenia akt i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i to w dodatku w okrojonym terminie. Jakkolwiek jednak zawiadomienie w tym przedmiocie otrzymała w dniu 20 maja 2008 r., a więc ze względu na dni świąteczne miała jedynie 2 dni robocze na skorzystanie ze swych uprawnień (zapoznanie się z aktami i wypowiedzenie się co do zebranych w sprawie dowodów), to jej pełnomocnik po zapoznaniu się z aktami sprawy zdążyła przedstawić swe stanowisko na piśmie. Zakreślenie więc na te czynności zbyt krótkiego terminu, jakkolwiek stanowiło uchybienie procesowe, to jednakże nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Wskazanego uchybienia art. 79 Kpa względem skarżącej dopuścił się, jak zaznaczono, Prezydent W. i zarzut ten był podniesiony w odwołaniu. Jednakże Wojewoda [...] utrzymując w mocy kwestionowaną decyzję o wymeldowaniu skarżącej do zarzutu tego się nie odniósł.
W tym też zakresie - odnośnie wymeldowania skarżącej - decyzje obu instancji wydano z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy nadto zaznaczyć, że jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji publicznej jest obowiązek organów administracji należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu, strony bowiem mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanej decyzji, by miały możliwość obrony swoich interesów zarówno w odwołaniu, jak i w skardze do Sądu.
Organ I instancji w szerokim zakresie, jakkolwiek wadliwie z racji naruszenia art. 79 Kpa, zebrał materiał dowodowy, ale nie ustosunkował się do niego. Uzasadnienie decyzji Prezydenta W. jest lakoniczne i w żaden sposób
sygn. akt IV SA/Wa 1701/08
nie przekonuje o trafności zajętego rozstrzygnięcia, w związku z czym dodatkowo narusza art. 80 i 107 § 3 Kpa.
Z art. 15 Kpa wynika ogólna zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ odwoławczy po raz drugi rozpoznaje sprawę i rozstrzyga co do istoty. Wobec tego organ odwoławczy po raz drugi prowadzi postępowanie wyjaśniające w sprawie. Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji nie konwalidował naruszeń zarzuconych decyzji organu I instancji. Co prawda Wojewoda dość obszernie przedstawił materiał dowodowy zebrany w sprawie, wyjaśniono motywy zajętego stanowiska, jednakże w ocenie Sądu, organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich argumentów podniesionych w odwołaniu. Zabrakło m.in. wyjaśnienia dlaczego odstąpiono od przesłuchania najbliższych sąsiadów państwa G. oraz przesłuchania A. G., męża skarżącej, zaniechano odniesienia się do przedstawionego rachunku za zużycie energii elektrycznej w przedmiotowym lokalu, obejmującym okres do lutego 2008 r., a więc skierowania wniosku o wymeldowanie oraz faktu posiadania kluczy do tego lokalu przez skarżącą i swobodnego do niego dostępu, a także opłacania czynszu.
Uchybienia te również, w ocenie Sądu, mogły mieć wpływ na wynik sprawy, być może istotny, a jako zarzuty sformułowane zostały już w odwołaniu, a następnie powtórzone w skardze.
Odnosząc się także do zarzutu skargi, że w decyzjach obu instancji, czy protokołach organy zamiennie używają imion skarżącej - raz J., raz E. należy stwierdzić, że ta niedokładność nie miała istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. J. G., jak wynika z akt sprawy, posiada drugie imię –E., co pozwala przyjąć przy tożsamości nazwiska, iż za każdym razem chodziło o skarżącą.
Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności, Sąd uznał, że skarga J. G.j w części kwestionujące jej wymeldowanie zasługuje na uwzględnienie. Z tej przyczyny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie 1 sentencji. Odmiennie rozstrzygnął natomiast odnośnie skargi J. G. działającej jako przedstawiciel ustawowy małoletnich M. i P. G., uznając, iż w tej części skarga podlega oddaleniu, w związku czym na podstawie art. 151 cyt. ustawy Sąd orzekł jak w punkcie 2 sentencji.
sygn. akt IV SA/Wa 1701/08
O zwrocie kosztów postępowania, w punkcie 3 sentencji orzeczono na podstawie art. 200 i 205 cyt. ustawy.
Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku organy administracji publicznej, które ponownie będą orzekać w sprawie winny zastosować się do wskazań Sądu zawartych w uzasadnieniu tego wyroku. Prawidłowo przeprowadzą w niezbędnym zakresie postępowanie dowodowe, ustosunkują się co do zebranych dowodów i poczynionych ustaleń w uzasadnieniu decyzji oraz do wszystkich argumentów podnoszonych przez skarżącą.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI