IV SA/Wa 1658/06

IV SA/Wa 1658/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Opyrchał
Anna Szymańska /przewodniczący/
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2007 roku sprawy ze skargi I.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) czerwca 2006 r. nr (...) w przedmiocie odmowy sprostowania błędu pisarskiego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie adwokatowi J.F. - Kancelaria Adwokacka ulica (...) m. (...) w (...) kwotę 240 (dwieście czterdzieści ) złotych wraz z należnym podatkiem VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
IV SA/Wa 1658/06
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia (...) października 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...)., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144, 113 § 1 i art. 66 § 3 Kpa oraz art. 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy-Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz. U. Nr 11, poz. 81 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia I.M. uchyliło postanowienie wydane z upoważnienia Starosty O. przez Naczelnika Wydziału Geodezji, Kartografii i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w O. z dnia (...) września 2005 r. o odmowie sprostowania błędu pisarskiego w akcie własności ziemi nr (...) z dnia (...) stycznia 1973 r. i o zwrocie podania skarżącej oraz umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymało w mocy postanowienie tego organu.
Wyrokiem z dnia 13 marca 2006 r., sygn.akt IVSA/Wa2243/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi I.M. , uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) października 2005 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że w sprawie niewłaściwe są zarówno sądy powszechne jak i organy administracji publicznej. Po wejściu w życie art. 63 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 107, poz. 464 ze zm.) sąd jest związany decyzją administracyjną-aktem własności ziemi, jeżeli została uznana ona za ostateczną. To związanie oznacza związanie co do osoby właściciela, obszaru nieruchomości , przebiegu granic oraz zakresu prawa własności ( wyrok SN z dnia 5 marca 2003 r. III CKN 962/00 Lex nr 78268). W obecnym stanie prawnym nie ma zatem podstaw prawnych do wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej jakim jest akt własności ziemi. Dlatego zdaniem Sądu, błędnie postąpiły organy I i II instancji, rozpoznając wniosek I.M. z dnia 16 września 2005 r. o zmianę ostatecznego aktu własności ziemi w zakresie wyszczególnionej w nim powierzchni działki rolnej uznając, iż w tym zakresie istnieje właściwość sądu powszechnego. W ocenie Sądu w tej sytuacji zamiast zastosować art. 66 § 3 Kpa, organ winien umorzyć postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe.
Na mocy prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Kolegium winno było ponownie rozpatrzyć zażalenie skarżącej na postanowienie Starosty O. z dnia (...) września 2005r.
Postanowieniem z dnia (...) czerwca 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) działając na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 Kpa uchyliło zaskarżone postanowienie Starosty O. w całości i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyła I.M. wnosząc o poprawienie błędów w akcie własności ziemi, ewentualnie o wskazanie innego organu wymiaru sprawiedliwości lub organu administracji kompetentnego do rozstrzygnięcia jej sprawy zgodnie z obowiązującym prawem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) zadaniem sądu jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dacie ich wydania. W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, iż wbrew zarzutom skargi kwestionowane postanowienie nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jego legalności.
Jak wynika z treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
W przedmiotowej sprawie orzekał już sąd administracyjny, który wyrokiem z dnia 13 marca 2006 r., sygn. akt IVSA/Wa2243/05 uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...). z dnia (...) października 2005 r. uchylające
postanowienie Starosty O. z dnia (...) września 2005 r. o odmowie sprostowania błędu pisarskiego w akcie własności ziemi nr (...) z dnia (...) stycznia 1973 r. i o zwrocie podania skarżącej oraz umarzające postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Na podstawie art. 153 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiązały zatem w sprawie organ. Oznacza to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) rozpoznając ponownie zażalenie I.M. musiało mieć na względzie wywody i wskazania zawarte w prawomocnym wyroku z dnia 13 marca 2006 r.
W powyższym wyroku zwrócono uwagę, iż wniosek skarżącej dotyczy zmian wielkości powierzchni działki rolnej nr (...), objętej aktem własności ziemi z dnia (...) stycznia 1973 r. z wpisanej w nim powierzchni (...) ha na (...)ha.
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz. U. Nr 27, poz. 250), stanowiąca podstawę wydania aktu własności ziemi została z dniem 6 kwietnia 1982 r. uchylona przez ustawę z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy- Kodeks cywilny oraz uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Rozpoznawanie spraw o stwierdzenie nabycia na podstawie tej ustawy własności nieruchomości przez posiadacza samoistnego zostało przekazane sądom powszechnym. Jednakże ustawa ta wyłączyła właściwość sądów powszechnych co do spraw, które zostały ostatecznie zakończone przed jej wejściem w życie. Dla spraw zatem, które toczyły się przed organem administracji państwowej, zakończonych przed dniem 6 kwietnia 1982 r. ostateczną decyzją tego organu, droga sądowa nie została otwarta.
Jedyną ingerencję w sprawy zakończone ostatecznymi decyzjami przewidywał art. 8 § 4 powyższej ustawy uchylającej, który stanowił, że jeżeli po wejściu w życie tej ustawy, w związku z uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności ostatecznej decyzji terenowego organu administracji państwowej ma nastąpić ponowne rozpatrzenie sprawy- podlega ona przekazaniu właściwemu sądowi. Przepis ten został jednak z dniem 1 stycznia 1992 r. skreślony przez art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarce nieruchomościami Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. Nr 104, poz. 464). Na mocy art. 62 ust. 2 i 3 tej ustawy do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się
przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a postępowanie administracyjne toczące się w tych sprawach podlega umorzeniu.
Powyższe przepisy oznaczają, że brak jest możliwości prawnych po 1 stycznia 1992 r. skutecznego wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej jakim jest akt własności ziemi. Należy zatem uznać, że w momencie wydawania przez organ pierwszej instancji postanowienia z dnia (...) września 2005 r. nie funkcjonował w obrocie prawnym żaden przepis prawa pozwalający na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, w tym także dokonania zmiany w akcie własności ziemi z dnia (...) stycznia 1973 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając ponownie sprawę zobowiązane było, bez analizowania kwestii prawidłowości wydania decyzji administracyjnej ( aktu własności ziemi), umorzyć postępowanie w tej sprawie.
Należy zatem stwierdzić, iż rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uchyliło postanowienie Starosty O. z dnia (...) września 2005 r. w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji.
Z przyczyn wymienionych powyżej, wobec bezzasadności zarzutów skargi i braku podstaw, które należałoby brać pod rozwagę z urzędu niezależnie od zarzutów skargi, na podstawie art. 151 i art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.