IV SA/Wa 1653/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-09-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzenneochrona gruntów rolnychwłaściwość organównieważność decyzjipostępowanie administracyjneWSAMinister Rolnictwa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność postanowień Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Wojewody dotyczących uzgodnienia warunków zabudowy z powodu naruszenia właściwości rzeczowej i instancyjnej.

Sprawa dotyczyła skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody o uzgodnieniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych na usługowe. Sąd uznał, że oba organy naruszyły właściwość rzeczową i instancyjną, co skutkowało stwierdzeniem nieważności ich postanowień.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Wspólnoty Mieszkaniowej budynku [...] w K. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2005r., które utrzymało w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. Postanowienia te dotyczyły uzgodnienia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych na usługowe (cukiernia, kawiarnia). Sąd stwierdził nieważność obu postanowień, wskazując na naruszenie właściwości rzeczowej przez Wojewodę (który powinien był uzgodnić sprawę ze starostą, a nie sam ją uzgadniać) oraz naruszenie właściwości instancyjnej przez Ministra (który jako organ drugiej instancji rozpatrzył sprawę, która nie należała do jego właściwości). Sąd podkreślił, że naruszenie właściwości rzeczowej i instancyjnej jest wadą kwalifikowaną skutkującą nieważnością aktu administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie właściwości rzeczowej i instancyjnej jest wadą kwalifikowaną, która skutkuje nieważnością aktu administracyjnego na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że przepisy o właściwości są bezwzględnie obowiązujące. Wojewoda nie był właściwy do uzgodnienia warunków zabudowy w zakresie ochrony gruntów rolnych, a Minister nie był właściwy do rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Wojewody w tej sprawie, co stanowiło naruszenie właściwości rzeczowej i instancyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (16)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.g.r.l.

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Pomocnicze

P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 106

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 17 § pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 17 § pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 53 § 4 pkt 6

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 60 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 17 § pkt 8

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.o.g.r.l. art. 5 § 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

u.o.g.r.l. art. 7 § 2 pkt 3, 4 i 5

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

u.o.g.r.l.

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

u.p.z.p.

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie właściwości rzeczowej przez Wojewodę przy wydawaniu postanowienia o uzgodnieniu warunków zabudowy. Naruszenie właściwości instancyjnej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi przy rozpatrywaniu zażalenia.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymująca stanowisko organu pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

wydanie orzeczenia przez niewłaściwy organ administracyjny skutkuje jego nieważnością przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący naruszenie każdego rodzaju właściwości (...) powoduje jego nieważność bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia uzgodnienie (...) nie można utożsamiać ze zgodą na zmianę przeznaczenia gruntów

Skład orzekający

Wanda Zielińska-Baran

przewodniczący sprawozdawca

Jarosław Stopczyński

członek

Aneta Opyrchał

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących właściwości organów w sprawach uzgodnień warunków zabudowy, zwłaszcza w kontekście ochrony gruntów rolnych i leśnych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych obowiązujących w dacie wydania orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii proceduralnych, takich jak właściwość organów, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej w administracji. Pokazuje, jak błędy formalne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji.

Błąd w ustaleniu właściwości organu może unieważnić decyzję – lekcja z orzecznictwa WSA.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 1653/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Opyrchał
Jarosław Stopczyński
Wanda Zielińska-Baran /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jarosław Stopczyński, asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Marcin Karwat, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2006r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej budynku [...] w K. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji
Uzasadnienie
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005r, po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej budynku "[...]" z siedzibą w K., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005r. uzgadniające w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych w budynku mieszkalnym pn. "[...]", usytuowanym na terenie działki nr [...] w K., przy ul.[...], z przeznaczeniem na pomieszczenia usługowe ( cukiernia, kawiarnia).
W uzasadnieniu postanowienia podano, iż lokalizacja projektowanej inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych (lokal 2,3 ), dokonywana jest na terenie zabudowanym, a więc inwestycja ta nie podlega skutkom wynikającym z ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( Dz. U. z 2004r. Nr 121, poz. 1266). Tych względów organ pierwszej instancji, zdaniem Ministra, słusznie dokonał uzgodnienia warunków zabudowy projektowanej inwestycji.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Wspólnota Mieszkaniowa budynku "[...]", podnosząc, iż Minister nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w zażaleniu dotyczących uciążliwości projektowanej inwestycji dla okolicy, zwłaszcza, że przedmiotowy budynek położony jest w strefie ochronnej [...] Parku Krajobrazowego. Zrealizowanie planowanego zamierzenia inwestycyjnego spowoduje zwiększenie uciążliwości związanych z niekorzystnymi immisjami inwestycji na budynek i działkę, na której jest położony oraz na sąsiednie nieruchomości. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd nie jest związany zarzutem i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem z urzędu bierze pod rozwagę okoliczności nie podniesione w skardze.
Na wstępie podnieść należy, iż Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego w pierwszej kolejności obowiązany jest rozważyć właściwość organów administracyjnych do wydania rozstrzygnięcia w sprawie określonego rodzaju. Jest to istotne zagadnienie prawne z tego względu, że wydanie orzeczenia przez niewłaściwy organ administracyjny skutkuje jego nieważnością na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Przepisy o właściwości mają bowiem charakter bezwzględnie obowiązujący i naruszenie każdego rodzaju właściwości ( rzeczowej, miejscowej, czy też instancyjnej) przy wydawaniu aktu administracyjnego powoduje jego nieważność bez względu na trafność merytorycznego rozstrzygnięcia.
Stosownie do przepisu art. 53 ust. 4 pkt 6 w związku z art. 60 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz.717 ze zm.), decyzję o warunkach zabudowy, w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami, wydaje po uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych. Uzgodnienie dokonywane jest w trybie art. 106 kpa, w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Z powołaniem na te przepisy organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy, występuje o uzgodnienie decyzji do organu właściwego w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych.
Przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych stanowi , iż właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych jest starosta, a gruntów leśnych - dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, z wyjątkiem obszarów parków narodowych, gdzie właściwym jest dyrektor parku, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Z treści powołanego przepisu wynika
jednoznacznie, iż właściwym organem do uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne jest starosta.
Natomiast wojewoda, w myśl art. 7 ust. 2 pkt 3, 4 i 5 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, obwiązującego w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, był organem właściwym do wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, przy czym zgoda ta ma formę decyzji administracyjnej (art. 104 kpa).
Z powyższych uregulowań wynika, iż uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003r. nie można utożsamiać ze zgodą na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych w planie zagospodarowania przestrzennego, o której mowa w art. 17 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Według art. 17 pkt 1 kpa organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego, a więc starosty - jest samorządowe kolegium odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Przepisy szczególnej ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie wskazują, organu wyższego stopnia w stosunku do starosty, a to oznacza, iż organem właściwym do rozpatrzenia środków odwoławczych od rozstrzygnięcia wydanego przez starostę jest samorządowe kolegium odwoławcze.
Natomiast organami wyższego stopnia w stosunku do wojewodów są właściwi w sprawie ministrowie ( art. 17 pkt 2 kpa in fine). Zatem właściwym organem drugiej instancji w stosunku do decyzji wojewody w sprawie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że Wojewoda [...] dokonując postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005r. uzgodnienia planowanej inwestycji na wniosek Burmistrza K. w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych dopuścił się naruszenia właściwości rzeczowej, natomiast Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydając jako organ drugiej instancji zaskarżone postanowienie z dnia [...] czerwca 2005r. naruszył właściwość instancyjną. Naruszenie właściwości rzeczowej oraz właściwości instancyjnej powoduje, iż wydane rozstrzygnięcia obu organów orzekających są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 1 kpa i z tych przyczyn
zachodziła konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu pierwszej instancji.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI