IV SA/Wa 1649/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2017-12-29
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona środowiskaprogram ochrony środowiskauchwała rady gminyinteres prawnylegitymacja skargowasąd administracyjnyodrzucenie skargiplanowanie przestrzenneprawo własności

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargi na uchwałę Rady Gminy dotyczącą programu ochrony środowiska, ponieważ skarżący nie wykazali naruszenia ich interesu prawnego.

Skarżący zaskarżyli uchwałę Rady Gminy w sprawie programu ochrony środowiska, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących planowania przestrzennego, prawa własności i Konstytucji RP. Sąd wezwał skarżących do wykazania tytułu prawnego do nieruchomości i interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały. Po przedstawieniu przez skarżących dowodów własności działek sąsiadujących z planowaną inwestycją, sąd uznał, że program ochrony środowiska ma charakter strategiczny i nie narusza bezpośrednio interesu prawnego właścicieli, w związku z czym skargi zostały odrzucone na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a PPSA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargi S. J., A. M. i K. J. na uchwałę Rady Gminy K. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia programu ochrony środowiska. Skarżący zarzucili uchwale naruszenie szeregu przepisów, w tym ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Kodeksu cywilnego (art. 140 i 144) oraz przepisów Konstytucji RP (art. 2, 7, 21, 31 ust. 3, 32 ust. 1, 64 ust. 3). Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA), odrzucił skargi. Podstawą odrzucenia było niewykazanie przez skarżących, że zaskarżona uchwała naruszyła ich interes prawny lub uprawnienie. Sąd podkreślił, że legitymacja skargowa w sprawach dotyczących uchwał organów gminy opiera się na naruszeniu interesu prawnego lub uprawnienia, co musi wynikać z normy prawa materialnego. W uzasadnieniu sąd wskazał, że programy ochrony środowiska, zgodnie z art. 17 ustawy Prawo ochrony środowiska, mają charakter strategiczny i realizują politykę ekologiczną państwa. Nie stanowią aktów prawa miejscowego i nie kształtują bezpośrednio praw ani obowiązków podmiotów zewnętrznych, w tym właścicieli sąsiednich nieruchomości. Sąd odwołał się do ugruntowanego orzecznictwa, zgodnie z którym samo hipotetyczne, ewentualne zagrożenie naruszenia interesu prawnego w przyszłości nie stanowi podstawy do wniesienia skargi. W związku z tym, że skarżący nie wykazali istnienia naruszenia ich interesu prawnego w dacie wnoszenia skargi, sąd orzekł o odrzuceniu skarg.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała w przedmiocie programu ochrony środowiska nie narusza interesu prawnego ani uprawnienia właścicieli nieruchomości sąsiednich, ponieważ ma charakter strategiczny i nie kształtuje bezpośrednio ich praw i obowiązków.

Uzasadnienie

Programy ochrony środowiska są dokumentami strategicznymi, realizującymi politykę ekologiczną, a nie aktami prawa miejscowego. Nie ingerują one bezpośrednio w prawa i obowiązki właścicieli gruntów, a samo hipotetyczne zagrożenie naruszenia interesu prawnego w przyszłości nie daje legitymacji do wniesienia skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (16)

Główne

PPSA art. 58 § 1 pkt 5a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.

Pomocnicze

p.o.ś. art. 17 § 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Programy ochrony środowiska opracowywane są z uwzględnieniem celów zawartych w strategiach rozwoju, programach i dokumentach programowych.

u.z.p.p.r.

Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

u.p.z.p. art. 9 § 4

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 6

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 21

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

PPSA art. 232 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Program ochrony środowiska ma charakter strategiczny i nie narusza bezpośrednio interesu prawnego właścicieli nieruchomości sąsiednich. Samo hipotetyczne zagrożenie naruszenia interesu prawnego w przyszłości nie stanowi legitymacji do wniesienia skargi. Skarżący nie wykazali naruszenia ich interesu prawnego lub uprawnienia w dacie wnoszenia skargi.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 9 ust. 4 u.p.z.p., art. 1 ust. 2 u.p.z.p., art. 6 u.p.z.p. Zarzuty naruszenia art. 140 i 144 k.c. Zarzuty naruszenia art. 2, 7, 21, 31 ust. 3, 32 ust. 1, 64 ust. 3 Konstytucji RP.

Godne uwagi sformułowania

Programy ochrony środowiska nie stanowią aktów prawa miejscowego. Interes prawny skarżącego [...] musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Samo hipotetyczne, ewentualne zagrożenie naruszenia interesu prawnego w przyszłości, nie może stanowić legitymacji do wniesienia tego rodzaju skargi.

Skład orzekający

Anna Szymańska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie legitymacji skargowej w sprawach dotyczących uchwał organów gminy, zwłaszcza w kontekście programów ochrony środowiska i ich wpływu na interes prawny właścicieli nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały w sprawie programu ochrony środowiska i wymogów formalnych skargi do WSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady dotyczące legitymacji skargowej w postępowaniu administracyjnosądowym, co jest istotne dla praktyków prawa, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo złożony.

Kiedy uchwała środowiskowa może naruszyć Twoje prawa? Sąd wyjaśnia wymogi legitymacji skargowej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 1649/17 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-12-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-06-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Szymańska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art 58 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skarg S. J., A. M., K. J. na uchwałę Rady Gminy K. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia programu ochrony środowiska postanawia: odrzucić skargi.
Uzasadnienie
S. J., A. M. i K. J. (dalej również jako: "skarżący") wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Gminy K. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia programu ochrony środowiska.
Skarżący zaskarżonej uchwale zarzucili naruszenie:
- art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez niezgodność uchwały ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy K.;
- art. 1 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niezastosowanie zasad wynikających z tego przepisu przy uchwalaniu Programu Ochrony Środowiska dla Gminy K., obejmującego działki zlokalizowane w pobliżu planowanej lokalizacji [...], które są przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową oraz naruszenie art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez ograniczenie i niekorzystny wpływ ustaleń przyjętych w Programie Ochrony Środowiska dla Gminy K. na wykonywanie prawa własności przez właścicieli nieruchomości sąsiednich;
- art. 140 i 144 kc poprzez naruszenie prawa sąsiedzkiego, gdzie właściciel nieruchomości (Gmina K.) powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych;
- art. 2, art. 7, art. 21, art. 31 ust. 3, arty. 32 ust. 1, art. 64 ust. 3 Konstytucji RP przez nieuwzględnienie dyspozycji tych przepisów w uchwale w stosunku do nieruchomości sąsiednich.
Zarządzeniem z dnia 11 sierpnia 2017 r. skarżący zostali wezwani do uzupełnienia braków skargi poprzez wykazanie i udokumentowanie tytułu prawnego do nieruchomości, z którego skarżący wywodzą interes prawny w zaskarżeniu uchwały (np. złożenie wypisu z rejestru gruntów, odpisu z księgi wieczystej) – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie:
- K. J. oświadczyła, że jest właścicielem działki nr [...] położonej w miejscowości K. A., gm. K. oraz działek nr [...] i [...] położonych w miejscowości W., gm. K.; działki te znajdują się w bliskim sąsiedztwie planowanej inwestycji;
- A. M. oświadczyła, że jest właścicielem działki nr [...] położonej w miejscowości K., gm. K.; działka ta znajdująe się w bliskim sąsiedztwie planowanej inwestycji;
- S. J. oświadczył, że jest właścicielem działek nr [...] i [...] położonych w miejscowości K. A., gm. K.. oraz działki nr [...] położonej w miejscowości P., gm. K.; działki te znajdują się w bliskim sąsiedztwie planowanej inwestycji;
Powyższe oświadczenia zostały udokumentowane stosownymi odpisami z ksiąg wieczystych.
W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich odrzucenie, ponieważ interes prawny wnoszących skargę na uchwałę nie został naruszony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), ponieważ skarżący nie wykazali, by zakwestionowana przez nich uchwała naruszyła ich interes prawny lub uprawnienie.
Podstawę prawną wniesionej skargi stanowił art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), w związku z art. 17 ust. 2 tej ustawy – który stanowił, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
W odróżnieniu zatem od postępowania prowadzonego na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym zgodnie z art. 28 kpa stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone zaskarżoną uchwałą. Legitymacja skargowa opiera się zatem na twierdzeniu danego podmiotu, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie i to stanowi podstawę zaskarżenia danej uchwały.
O tym, czy program ochrony środowiska narusza interes prawny lub uprawnienie określonego podmiotu można mówić wówczas, gdy z przepisów prawa, zwłaszcza przepisów prawa administracyjnego wynika, że ustalenia tego planu nakładają ściśle określony obowiązek prawny jako następstwo jego uchwalenia. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który sprowadza się do tego, że określony podmiot jest bezpośrednio zainteresowany przyjętymi w planie zagospodarowania przestrzennego województwa ustaleniami, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu.
W ocenie sądu w niniejszej sprawie ustalenia zaskarżonej uchwały nie mogą naruszać interesu prawnego skarżących.
Programy ochrony środowiska nie stanowią aktów prawa miejscowego. Realizują one politykę ekologiczną państwa, a ich treść z założenia ma znaczenie kierunkowe, niekonkretyzujące uprawnień lub obowiązków podmiotów zewnętrznych (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Kr 1385/04).
Program Ochrony Środowiska dla Gminy Kampinos do roku 2020 z perspektywą na lata 2021-2024 został opracowany zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2016 r. poz. 672, z późn. zm.), uwzględniając część strategii "Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko" dotyczących ochrony środowiska. Jest on podstawowym dokumentem koordynującym działania na rzecz ochrony środowiska na terenie gminy. Zawiera cele i zadania, które powinna realizować gmina w celu ochrony środowiska w swoich granicach administracyjnych.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska - programy ochrony środowiska mają na celu realizację polityki ochrony środowiska, która prowadzona jest też na podstawie strategii rozwoju, programów i dokumentów programowych, o których mowa w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Zgodnie z art. 17 ust 1 p.o.ś., programy ochrony środowiska opracowywane są z uwzględnieniem celów zawartych w ww. strategiach, programach i dokumentach programowych.
Jest to więc dokument strategiczny, który nie ingeruje i nie reguluje praw i obowiązków właścicieli gruntów sąsiednich. Zaskarżona uchwała nie kształtuje bowiem bezpośrednio sposobu wykonywania prawa własności nieruchomości sąsiednich.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, nie w przyszłości, naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Interes prawny skarżącego, co do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę.
Natomiast w rozpatrywanej sprawie nie można mówić o istniejącym naruszeniu interesu prawnego w chwili wniesienia skargi. W orzecznictwie i w piśmiennictwie podkreśla się, że samo hipotetyczne, ewentualne zagrożenie naruszenia interesu prawnego w przyszłości, nie może stanowić legitymacji do wniesienia tego rodzaju skargi (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2011r. , II OSK 618/11, LEX nr 86279 , A. Kabat [ w:] B.Dauter, B.Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2002, s.135; J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004, s. 89 ).
Z powyższych względów, Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozstrzygając o zwrocie wpisu od skargi na mocy art. 232 § 1 pkt 1 powołanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI