IV SA/Wa 1617/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-06-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
odpady budowlaneusuwanie odpadówdecyzja administracyjnaustawa o odpadachkodeks postępowania administracyjnegostan faktycznymateriał budowlanydemontażskładowanie odpadów

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą usunięcie odpadów budowlanych (okien z demontażu), uznając je za odpady, a nie materiały budowlane.

Skarżący kwestionowali decyzję nakazującą usunięcie okien z ich nieruchomości, twierdząc, że są to materiały budowlane przeznaczone do inwestycji. Organy administracji oraz Sąd uznały jednak, że okna te, pochodzące z demontażu i składowane w sposób nieodpowiedni, stanowią odpady budowlane. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym dokumentacja fotograficzna, jednoznacznie wskazuje na status odpadów.

Sprawa dotyczyła skargi M. B. i K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza nakazującą usunięcie odpadów budowlanych (okien, ram okiennych, szkła, tworzyw sztucznych) z nieruchomości skarżących. Organy administracji ustaliły, na podstawie oględzin i dokumentacji fotograficznej, że składowane przedmioty stanowią odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych, mimo twierdzeń skarżących, że są to materiały budowlane przeznaczone do planowanej inwestycji. Skarżący zarzucali organom naruszenie przepisów KPA, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego, nierozpoznanie materiału dowodowego oraz brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności pochodzenie okien z demontażu i sposób ich składowania, jednoznacznie potwierdza ich status jako odpadów. Sąd podkreślił, że przedstawiona przez skarżących dokumentacja techniczna nie dowodzi, że dotyczą ona składowanych okien, a sama chęć ponownego wykorzystania przedmiotów nie zmienia ich statusu odpadu bez przeprowadzenia procesu odzysku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Przedmioty te stanowią odpady, jeśli nie zostały poddane procesowi odzysku zgodnie z definicją ustawową, a ich pochodzenie z demontażu i sposób składowania wskazują na utratę statusu materiału budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy (protokoły oględzin, dokumentacja fotograficzna) jednoznacznie wskazuje na pochodzenie okien z demontażu oraz ich nieodpowiednie składowanie, co potwierdza ich status jako odpadów budowlanych. Sama chęć ponownego wykorzystania nie zmienia tego statusu bez przeprowadzenia procesu odzysku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.o. art. 26 § ust. 2

Ustawa o odpadach

Nakaz usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w drodze decyzji wydawanej z urzędu.

Pomocnicze

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o odpadach

Definicja odpadu jako każdej substancji lub przedmiotu, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.

u.o. art. 14 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o odpadach

Warunki, po spełnieniu których odpady przestają być odpadami po poddaniu ich odzyskowi (m.in. powszechne stosowanie, rynek, spełnienie wymagań technicznych, brak negatywnych skutków).

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 23

Ustawa o odpadach

Definicja recyklingu jako odzysku, w ramach którego odpady są ponownie przetwarzane na produkty, materiały lub substancje wykorzystywane w pierwotnym celu lub innych celach.

k.p.a. art. 127 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozpatrywanie odwołania przez organ wyższego stopnia.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i słusznego interesu obywatela.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 84 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość zwrócenia się do biegłego w przypadku potrzeby wiadomości specjalnych.

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2, 3, 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji (m.in. wydanie decyzji w sprawie już rozstrzygniętej, sprawa, która załatwiono milcząco, wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości).

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne, obejmujący m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

Rozporządzenie Ministra Klimatu z 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów

Katalog odpadów, w tym kody 17 02 02 (szkło) i 17 02 03 (tworzywa sztuczne) jako odpady z budowy, remontów i demontażu.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku

Określenie rodzajów odpadów, które mogą być poddane odzyskowi na potrzeby własne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie, że składowane okna pochodzą z demontażu i stanowią odpady budowlane na podstawie oględzin i dokumentacji fotograficznej. Prawidłowe zastosowanie przepisów ustawy o odpadach i KPA przez organy administracji. Brak konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia statusu składowanych przedmiotów.

Odrzucone argumenty

Twierdzenie skarżących, że składowane okna są materiałami budowlanymi przeznaczonymi do inwestycji. Zarzuty naruszenia przepisów KPA, w tym błędnego ustalenia stanu faktycznego i nierozpoznania materiału dowodowego. Zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 KPA z uwagi na rzekome wcześniejsze rozstrzygnięcie sprawy.

Godne uwagi sformułowania

przedmioty te stanowią odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych pochodzenie okien z demontażu potwierdzają Skarżący nie sposób podzielić przedstawionej przez Skarżących interpretacji art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach sama chęć ponownego ich wykorzystania przez nich nie oznacza, że przedmioty te straciły status odpadu ustalenie, czy znajdujące się na posesji Skarżących okna były nowe czy też zostały wymontowane z budynków nie wymaga wiadomości specjalnych

Skład orzekający

Anita Wielopolska

przewodniczący

Wojciech Rowiński

sprawozdawca

Agnieszka Wąsikowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpadów budowlanych, w szczególności rozróżnienie między odpadem a materiałem budowlanym, oraz stosowanie przepisów KPA w postępowaniach administracyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i może wymagać uwzględnienia specyfiki innych przypadków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty problem rozróżnienia między odpadami a materiałami budowlanymi, co ma praktyczne znaczenie dla właścicieli nieruchomości i przedsiębiorców. Pokazuje, jak organy i sądy oceniają dowody w takich przypadkach.

Okna z demontażu: odpad czy materiał budowlany? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 1617/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-06-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-07-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wąsikowska
Anita Wielopolska /przewodniczący/
Wojciech Rowiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III OSK 7315/21 - Wyrok NSA z 2026-02-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 992
art. 26 ust. 2,  art. 14
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anita Wielopolska Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.) Asesor WSA Agnieszka Wąsikowska po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. i K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów oddala skargę
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO", "organ II instancji") decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2020 r., wydaną na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 t.j. z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Burmistrza Miasta J. (dalej: "Burmistrz", "organ I instancji") z [...] listopada 2018 r. nr [...], nakazującej M. B. i K. B. (dalej: "Strony", "Skarżący") usunięcie z terenu nieruchomości położonej w J. przy ul. [...] (dz. Ew. nr [...] obręb [...]) zeskładowanych odpadów z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych w postaci okien ram okiennych, szkła, tworzyw sztucznych, utrzymał w mocy decyzję Burmistrza.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Pismem z 27 czerwca 2017 r. Burmistrz wezwał Strony do usunięcia odpadów z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych (okien, ram okiennych, szkła i tworzyw sztucznych) z miejsca nieprzeznaczonego do ich magazynowania i składowania, tj. z terenu nieruchomości przy ul. [...] w J. w terminie do 31 sierpnia 2017 r. Następnie pismem z 7 listopada 2017 r. Strony zawiadomiono o planowanej kontroli na datę 22 listopada 2017 r. przestrzegania wymagań ochrony środowiska oraz przepisów regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie miasta. Termin ten został na prośbę Stron zmieniony na 19 grudnia 2017 r. i tego dnia przeprowadzono kontrolę na należących nich nieruchomościach. W trakcie kontroli stwierdzono, że stan nieruchomości nie uległ zmianie i nadal są na niej składowane odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych (okien, ram okiennych, szkła i tworzyw sztucznych). Ustalono ponadto, że kontrolowane nieruchomości są w znacznym stopniu zastawione oknami, ramami okiennymi i szybami pochodzącymi z demontażu, na dowód czego zgromadzono dokumentację fotograficzną.
Strony przedstawiły przy piśmie z 27 grudnia 2017 r. Strony złożyły szereg dokumentacji technicznej dotyczącej okien znajdujących się na nieruchomości.
Pismem z 14 czerwca 2018 r. Burmistrz zawiadomił Strony o wszczęciu postępowania w trybie art. 26 ust. 2 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2018 poz. 992). W toku tego postępowania 3 września 2018 r. przeprowadzono kolejne oględziny nieruchomości należących do Stron, podczas której ponownie stwierdzono składowanie na nich okien, ram okiennych i szyb w znacznej ilości. Ustalono także, że okna były tam składowane w związku z prowadzoną przez syna Stron działalnością gospodarczą – rozbiórka i burzenie obiektów budowlanych – jednak nie prowadzi on już tej firmy i została ona skreślona z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.
Po dokonaniu powyższych ustaleń, Burmistrz decyzją̨ z 14 listopada 2018 r. Nakazał Stronom usunięcie z należących do nich nieruchomości zeskładowanych odpadów budowlanych w postaci okien, ram okiennych, szkła, tworzyw sztucznych, posiadających kody 17 02 02 - szkło (odpady szkła płaskiego – float np. z okien, drzwi, elementów elewacyjnych, powstające w trakcie remontów oraz demontażu obiektów) i 17 02 03 - tworzywa sztuczne (np. ramy okienne, drzwi) w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, poprzez przekazanie odpadów podmiotowi wpisanemu do rejestru prowadzonego przez Marszałka Województwa celem przetransportowania ich do właściwego miejsca przeznaczenia.
W uzasadnieniu decyzji Burmistrz wskazał, że ustalony stan faktyczny jednoznacznie wskazuje na fakt utrzymującego się w czasie składowania przez Strony na nieruchomościach do tego nieprzeznaczonych odpadów budowlanych, wobec czego koniecznym stało się nałożenie obowiązku usunięcia tychże odpadów w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast nie dał on wiary przedstawionym przez Strony dokumentom dotyczącym parametrom technicznym okien uznając, że w żaden sposób nie zostało dowiedzione, że dotyczą one konkretnych przedmiotów znajdujących się na kontrolowanych nieruchomościach.
Pismem z 28 listopada 2018 r. Strony złożyły odwołanie do SKO, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odwołaniu zarzucono organowi naruszenie prawa poprzez naruszenie art. 156 § 1 k.p.a., a także art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i nierozpoznanie w sposób wystarczający materiału dowodowego. Podkreślili, że na terenie ich nieruchomości nie znajdują się odpady, a kwestionowane przez organ I instancji okna są pełnoprawnymi materiałami budowlanymi przeznaczonymi do realizacji planowanej przez nich inwestycji. W ich ocenie brak dokonania przez pracowników urzędu poprawnej analizy przedstawionej przez Strony dokumentacji technicznej spowodował błędną ocenę stanu faktycznego i w konsekwencji wydanie nieprawidłowej decyzji.
Po rozpatrzeniu ww. odwołania SKO decyzją z kwietnia 2020 r. utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie Burmistrza. Uzasadniając to rozstrzygnięcie, organ II instancji w pierwszej kolejności przypomniał, że zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Natomiast w myśl ust. 2 tego artykułu w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami. Natomiast w ust. 6 tego artykułu określono minimalne elementy które powinna zawierać decyzja nakazująca usunięcie odpadów, którymi są w szczególności: 1) termin usunięcia odpadów; 2) rodzaj odpadów; 3) sposób usunięcia odpadów.
Ponadto zaznaczono, że odpadami w rozumieniu przepisu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy są każde substancje lub przedmioty, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Z treści rozporządzenia Ministra Klimatu z 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2020r., poz. 10; dalej: "Rozporządzenie z 9 grudnia 2014 r.") jedną z grup odpadów są odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej, w tym szkło, w tym odpady szkła płaskiego np. z okien, drzwi, elementów elewacyjnych, powstające w trakcie remontów oraz demontażu obiektów (kod 17 02 02) oraz tworzywa sztuczne, np. ramy okienne, drzwi (kod 17 02 03).
W ocenie SKO, ze zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności protokołów oględzin nieruchomości należących do Stron i załączonej do nich dokumentacji fotograficznej niezbicie wynikało, że zgromadzone na nich przedmioty stanowią odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych. SKO podzieliło ten pogląd i stwierdziło podobnie jak organ I instancji, że odpady te powinny zostać usunięte z ww. nieruchomości.
Za niewiarygodne uznano tłumaczenia właścicieli nieruchomości, że składowane elementy są materiałami przeznaczonymi do wykończenia budynku znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości w stanie surowym. Stwierdzono, że ilość składowanych materiałów znacznie przekracza ilość potrzebną do wykonania tego celu, ponadto budynek znajdujący się na działce nr [...] posiada już okna. Jednocześnie kluczowym był fakt, że okna te pochodzą z demontażu innych budynków, a także nie są przechowywane w sposób chroniący je przed uszkodzeniem mechanicznym lub warunkami atmosferycznymi, co w ocenie SKO jednoznacznie wskazuje, że nie stanowią one wartościowego materiału budowlanego, który może służyć do wykończenia nowego budynku i słusznie zostały uznane za odpad.
Organ II instancji podkreślił także, że z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że należące do Stron działki znajdują się na obszarze przeznaczonym pod zabudowę jednorodzinną i nie przewiduje się tam lokalizacji usług związanych z gospodarowaniem odpadami, jak również lokalizowaniem jakichkolwiek składów czy magazynów. Dodatkowo odpady te nie mogą, zgodnie z treścią rozporządzeniu| Ministra Środowiska z 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z 2016r., poz. 93) zostać poddane ponownemu wykorzystaniu do własnych celów.
Odnosząc się do wniosków Stron zawartych w odwołaniu, SKO wskazało, że przeprowadzanie dowodu z ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych Komendy Powiatowej Miejskiej Państwowej oraz powoływanie biegłego z zakresu budownictwa jest niecelowe w realiach rozpatrywanej sprawy. Z dokumentacji fotograficznej bezspornie wynika, że składowane okna, ramy okienne i szyby pochodzą z demontażu, co w świetle przytoczonych przepisów oznacza, że stanowią odpad budowlany. Natomiast protokół kontroli przeprowadzonej przez PSP dotyczył jedynie względów bezpieczeństwa i przeciwpożarowych i nie przedstawia żadnej wartości dla ustalenia statusu przedmiotów składowanych na nieruchomościach. Bez znaczenia dla organu II instancji była również dokumentacja techniczna, atesty, aprobaty i deklaracje zgodności, z których większość straciła już ważność. Jako całkowicie nietrafny sklasyfikowano zarzut naruszenia art. 156 k.p.a., podkreślono bowiem, że powoływane postępowanie zakończone w 2015 r. nie ma zatem znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem jest ono postępowaniem odrębnym, wszczętym na podstawie ustalonych innych okoliczności sprawy. Obecna decyzja została wydana po wszczęciu nowego postępowania, w oparciu o nowe ustalenia faktyczne.
Strony złożyły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu, wnosząc o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją Burmistrza. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia:
– art. 156 § 1 pkt 2, 3 i 5 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, która załatwiono milcząco. Sprawa jest bezprzedmiotowa ponieważ na przedmiotowej nieruchomości nie ma zgromadzonych odpadów z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych; W ramach postępowania prowadzonego w 2015 r. i przeprowadzonej kontroli, w protokole z 8 listopada 2015 r. stwierdzono że na nieruchomości zgormadzone są całe okna plastikowe z szybami, nigdzie nie było mowy o odpadach;
– art. 156 1 pkt 2 k.p.a. w zw. art. 6, art. 8, art., 9 i art. 11 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza, która w sposób rażący narusza ogólne zasady postępowania administracyjnego: legalność działania, prawdy obiektywnej, słusznego interesu obywatela, pogłębienia zaufania do organów i przekonywania, przez to, że wydając skarżoną decyzję organ załatwił sprawę bez wyjaśnienia i ustalenia kluczowej okoliczności w sprawie, tj, czy zgromadzone rzeczy są materiałami budowlanymi;
– art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. art. 7, art. 8, art., 75 § 1 , art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza, która została wydana w wyniku rażąco sprzecznego z prawem niewyjaśnienia stanu faktycznego z pominięciem słusznego interesu skarżącego oraz zebrania materiału dowodowego w sposób niepełny, z pominięciem przeprowadzenia głównego, zasadniczego i rozstrzygającego w sprawie dowodu z opinii biegłego, który określiłby czy zgromadzone rzeczy są materiałami budowalnymi czy odpadami;
– art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie Stronom zajęcia stanowiska i zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji przez organ I instancji.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajmowane w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2020, poz. 190 t.j.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art.3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2019, poz. 2325 t.j. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Kontroli w niniejszej sprawie podlegała decyzja wydana w oparciu o art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach, zgodnie z którym w przypadku nieusunięcia odpadów przez ich posiadacza z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami.
Niezasadny okazał się zarzut nieważności decyzji z uwagi na uprzednie rozstrzygnięcie sprawy. Zdaniem Skarżących, postępowanie zakończone ww. decyzją było bezprzedmiotowe, gdyż w ich ocenie przedmioty składowanie na należących do nich nieruchomościach nie są odpadami, lecz materiałami budowlanymi. Powołują się oni w tej kwestii na protokół przeprowadzonej na ich nieruchomości kontroli z 2015 r. Odnosząc się do tej kwestii Sąd wskazuje, że niniejsze postępowanie dotyczy stanu zaistniałego na spornych nieruchomościach w latach 2017-2018. W aktach sprawy znajdują się pisma Straży Miejskiej w J., dotyczące postępowania wyjaśniającego w sprawie składowania odpadów, a ponadto pismo mieszkańca zgłaszające tą kwestię urzędowi miasta. Burmistrz, jako organ zobowiązany do kontroli przestrzegania prawa w zakresie składowania odpadów na terenie podległej mu gminy, ma obowiązek bieżącego reagowania na sytuacje mogące spełniać przesłanki wydania decyzji na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach. Nawet jeśli w 2015 r. na terenie należącym do Skarżących stwierdzono składowanie jedynie pełnowartościowych okien, nie oznacza to, że organ nie mógł już nigdy przeprowadzać czynności wyjaśniających w stosunku do tych nieruchomości i ich stanu. Niezależnie od wyniku wyżej wspomnianej kontroli z 2015 roku, obecna decyzja została wydana w postępowaniu wszczętym zawiadomieniem z 14 czerwca 2018 r., a zatem w kompletnie nowej procedurze. Stąd za niezasadny Sąd uznaje zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. tj. wydania decyzji w warunkach wcześniejszego rozstrzygnięcia tej samej sprawy inną decyzją ostateczną lub milcząco.
Kontrola przeprowadzona przez Burmistrza 19 grudnia 2017 r. wykazała, że Skarżący na terenie należących do siebie nieruchomości składują okna posiadające ślady wskazujące na to, że pochodzą z demontażu obiektów budowlanych, na potwierdzenie czego w aktach sprawy znajduje się dokumentacja fotograficzna. Okna te były składowane w sposób nieuporządkowany, nie były odpowiednio zabezpieczone, zajmowały całą powierzchnię działki. W toku kolejnej kontroli przeprowadzonej 3 września 2018 r. ustalono natomiast, że teren nieruchomości został uprzątnięty, liczba okien zmniejszyła się, zostały one częściowo uporządkowane oraz przykryte plandekami. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności organy obu instancji zgodnie uznały, że Skarżący składują na swoich nieruchomościach odpady w postaci pozostałości po procesach demontażu obiektów budowlanych, w szczególności szkła płaskiego oraz ram okiennych.
Skarżący twierdzą, że przedmioty te są pełnoprawnymi materiałami budowalnymi, na co przedstawili stosowną dokumentację. Odnosząc się do tego argumentu, w ocenie Sądu z przedłożonej dokumentacji nie wynika w żadnej mierze, aby składowane okna były fabrycznie nowe. Skarżący przedłożyli plik atestów okien różnych producentów, jednak z niczego nie wynika, że dotyczą okien składowanych na posesji Skarżących. Natomiast ze zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności protokołów oględzin nieruchomości, niezbicie wynika, że okna składowane na posesji Skarżących zostały wymontowane z budynków. Pochodzenie okien z demontażu budynków potwierdzają Skarżący, część z nich posiadała widoczne na zdjęciach uszkodzenia, nie były w żaden sposób spakowane, a zabezpieczone jedynie w postaci przykrycia plandekami, co nie chroniło ich w sposób dostateczny przed warunkami atmosferycznymi. Sposób postępowania z oknami potwierdza, że składowane na terenie posesji Skarżących okna i ich części nie były nowymi, pełnowartościowymi materiałami budowalnymi, lecz stanowiły odpady. Kwestia, czy wskazane atesty i aprobaty techniczne są ważne czy też tą ważność utraciły – co w ocenie Sądu jest kwestią zupełnie poboczną w sprawie – odnoszą się one do nowych, nieużywanych produktów, jakimi okna składowane na nieruchomości Skarżących z pewnością nie były.
Nie sposób podzielić przedstawionej przez Skarżących interpretacji art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach i twierdzenia, że składowane przez nich okna utraciły status odpadów. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach definicją odpadu jest to każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Natomiast według przywołanego art. 14 ust. 1 pkt 1 określone rodzaje odpadów przestają być odpadami, jeżeli na skutek poddania ich odzyskowi, w tym recyklingowi, spełniają łącznie następujące warunki: a) przedmiot lub substancja są powszechnie stosowane do konkretnych celów; b) istnieje rynek takich przedmiotów lub substancji lub popyt na nie, c) dany przedmiot lub substancja spełniają wymagania techniczne dla zastosowania do konkretnych celów oraz wymagania określone w przepisach i w normach mających zastosowanie do produktu, d) zastosowanie przedmiotu lub substancji nie prowadzi do negatywnych skutków dla życia, zdrowia ludzi lub środowiska. Skarżący w swojej interpretacji pominęli konieczność poddania odpadów recyklingowi, którym zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 23 ustawy jest odzysk, w ramach którego odpady są ponownie przetwarzane na produkty, materiały lub substancje wykorzystywane w pierwotnym celu lub innych celach; obejmuje to ponowne przetwarzanie materiału organicznego (recykling organiczny), ale nie obejmuje odzysku energii i ponownego przetwarzania na materiały, które mają być wykorzystane jako paliwa lub do celów wypełniania wyrobisk. Nie można w realiach rozpatrywanej sprawy uznać, że składowane na nieruchomościach Skarżących okna zostały poddane wyżej opisanemu procesowi, a sama chęć ponownego ich wykorzystania przez nich nie oznacza, że przedmioty te straciły status odpadu sklasyfikowanego w przepisach Rozporządzenia z 9 grudnia 2014 r. jako odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych w postaci szkła płaskiego oraz tworzyw sztucznych w ramach okiennych.
Niezasadny jest zarzut pominięcia przedstawionych dokumentów jako środków dowodowych, organy obu instancji odniosły się bowiem do nich w treści wydanych przez siebie decyzji, jedynie w sposób nieuwzględniający poglądu Skarżących. Jednakże wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady rozstrzygania spraw z uwzględnieniem słusznego interesu strony nie należy rozpatrywać jako nakazanie organom bezrefleksyjnego podzielania jej stanowiska. Uznanie interesu za słuszny powinno wynikać z obiektywnej oceny sytuacji, a nie z własnego przekonania strony opartego na poczuciu krzywdy i nierówności (wyrok NSA z 20 maja 1998 r., I SA/Ka 1744/96).
Za niezasadny Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 § 1 k.p.a poprzez brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Przepis art. 84 § 1 k.p.a. stanowi, że gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Ustalenie, czy znajdujące się na posesji Skarżących okna były nowe czy też zostały wymontowane z budynków nie wymaga wiadomości specjalnych, stąd nie było podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Wystarczający był dowód z oględzin, zeznań świadków czy dokumentacji fotograficznej, gdyż to, czy okna zostały wymontowane z budynku czy też były nowe, jest po prostu widoczne, wynika z cech zewnętrznych składowanych przedmiotów, łatwych do zauważenia dla każdej osoby. Na marginesie należy dodać, że możliwość skorzystania z opinii biegłego jest pozostawiona do uznania organu prowadzącego postępowanie. Już z samej istoty funkcjonowania organów wynika, że konkretna sprawa załatwiana jest przez te organy samodzielnie, zaś ocena istotnych jej okoliczności dokonywana jest w granicach obowiązującego prawa i w ramach przyznanych organom kompetencji (por. wyrok NSA z 10.11.2020 r., II GSK 782/20, LEX nr 3097934, wyrok NSA z 1.12.2020 r., II OSK 1571/18, LEX nr 3092911). Wynikający z art. 77 § 1 k.p.a. nakaz zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia (wyrok NSA z 25 września 2020 r., II GSK 795/18).
Chybiony okazał się także zarzut naruszenia przez Burmistrza art. 10 k.p.a. i nieumożliwienie stronom zajęcia stanowiska wobec zgromadzonego materiału dowodowego. W aktach sprawy znajduje się zawiadomienie z 25 września 2018 r. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i zajęcia stanowiska, którego odpis został doręczony zgodnie ze zwrotnym poświadczeniem odbioru 11 października 2018 r. Na zawiadomieniu tym znajduje się adnotacja o zapoznaniu się z aktami przez Skarżącą 19 października 2018 r. Zatem Skarżący posiadał możliwość zajęcia stanowiska w sprawie przed wydaniem decyzji, z której to możliwości jednak nie skorzystał.
Nie jest również prawdą, że SKO nie odniosło się do pisma Skarżących z 24 grudnia 2018 r., albowiem w zaskarżonej decyzji znajduje się odniesienie do wskazywanych przez nich m. in. chęci ponownego wykorzystania składowanych okien, kwestii kontroli przeprowadzanej przez organy Państwowej Straży Pożarnej, a decyzja wskazuje jednoznacznie z jakich względów nie podziela stanowiska dotyczącego statusu składowanych przedmiotów.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu oraz została wydana zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego, w oparciu o podstawę prawną wynikającą z ustawy o odpadach. Zgromadzony materiał dowodowy został rozpatrzony z uwzględnieniem zasad doświadczenia życiowego, wskutek czego należało jednoznacznie uznać, że przedmioty gromadzone przez Skarżących stanowiły odpady. Wobec niebudzącego wątpliwości ustalenia, że nie mieli oni uprawnień do gromadzenia odpadów na nieruchomościach przez siebie posiadanych, niezbędnym stało się wydanie decyzji o zobowiązaniu do ich usunięcia.
Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI