IV SA/WA 16/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe [...] sp. z o.o. zaskarżyło decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych o odmowie wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej o powierzchni 3,71 ha. Minister uzasadniał odmowę ryzykiem nadmiernej koncentracji gruntów rolnych, wskazując na wielkość posiadanych i dzierżawionych przez spółkę gruntów. Skarżące Przedsiębiorstwo zarzuciło naruszenie prawa materialnego (błędna wykładnia art. 2a ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego) oraz przepisów postępowania (m.in. art. 8, 107 § 1, 77 § 1, 80 k.p.a.). Sąd pierwszej instancji pierwotnie oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 19 grudnia 2022 r. uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na istotne naruszenia przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 141 § 4 i art. 134 § 1 p.p.s.a. WSA, rozpoznając sprawę ponownie i związany wykładnią NSA, uznał, że zaskarżona decyzja Ministra nie spełnia wymagań proceduralnych. Wskazano na błędy w oznaczeniu organu, nieruchomości, uzasadnieniu oraz nieprawidłowe odniesienie się do części decyzji organu pierwszej instancji, która nie była przedmiotem odwołania. W konsekwencji, Sąd uchylił decyzję Ministra, uznając ją za wydaną z naruszeniem prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia "nadmiernej koncentracji gruntów rolnych" w kontekście ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, zwłaszcza w odniesieniu do gruntów dzierżawionych oraz wymogów proceduralnych przy wydawaniu decyzji administracyjnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nabyciem nieruchomości rolnych i może wymagać uwzględnienia kontekstu faktycznego każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nabycie nieruchomości rolnej o powierzchni 3,71 ha przez spółkę, która posiada 38,59 ha i dzierżawi ponad 781 ha, prowadzi do "nadmiernej koncentracji gruntów rolnych" w rozumieniu art. 2a ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, błędna wykładnia tego przepisu przez organ administracji i sądy niższych instancji stanowiła podstawę do uchylenia decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji błędnie interpretowały pojęcie nadmiernej koncentracji gruntów, nie uwzględniając faktu, że większość użytkowanych gruntów była dzierżawiona, a nie stanowiła własności spółki. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na potrzebę dokładnego zbadania, czy ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego pozwala na uwzględnianie gruntów dzierżawionych przy ocenie koncentracji, a także na brak ustawowej definicji tego pojęcia.
Czy decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych o odmowie zgody na nabycie nieruchomości rolnej została wydana z naruszeniem przepisów postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, co stanowiło podstawę do jej uchylenia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na liczne uchybienia proceduralne, w tym błędne oznaczenie organu pierwszej instancji i przedmiotu postępowania (liczby działek), lakoniczne uzasadnienie oraz nieprawidłowe odniesienie się do zakresu odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że WSA nie dokonał wystarczającej oceny zarzutów skargi kasacyjnej, w szczególności dotyczących art. 141 § 4 i art. 134 § 1 p.p.s.a.
Przepisy (11)
Główne
u.k.u.r. art. 2a § ust. 4 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego
Przepis ten stanowi przesłankę odmowy wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej, gdyby w wyniku nabycia doszło do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych. Sąd badał, czy interpretacja tego przepisu przez organy była prawidłowa i czy uwzględniała wszystkie istotne okoliczności, w tym posiadanie zależne gruntów.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej, która została naruszona przez organy.
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania do władzy publicznej, naruszona przez błędy organów.
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania, naruszona przez sposób prowadzenia postępowania.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, naruszony przez organy.
k.p.a. art. 107 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji, naruszone przez organy.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcie organu odwoławczego, które zostało wydane z naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego, wskazany przez NSA jako naruszony przez WSA.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego, naruszone przez WSA.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez WSA, w tym art. 141 § 4 i art. 134 § 1 p.p.s.a. • Błędna wykładnia art. 2a ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego przez organy administracji. • Niewystarczające zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego przez organy. • Błędne oznaczenie organu pierwszej instancji i przedmiotu postępowania w decyzji Ministra. • Lakoniczne uzasadnienie decyzji Ministra. • Nieprawidłowe odniesienie się przez Ministra do zakresu odwołania.
Godne uwagi sformułowania
nadmierna koncentracja gruntów rolnych • posiadanie zależne • błędne oznaczenie nieruchomości • błędne oznaczenie organu pierwszej instancji • lakoniczne uzasadnienie • nieprawidłowe odniesienie się do zakresu odwołania
Skład orzekający
Aneta Dąbrowska
przewodniczący sprawozdawca
Agnieszka Wąsikowska
członek
Aleksandra Westra
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"nadmiernej koncentracji gruntów rolnych\" w kontekście ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, zwłaszcza w odniesieniu do gruntów dzierżawionych oraz wymogów proceduralnych przy wydawaniu decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nabyciem nieruchomości rolnych i może wymagać uwzględnienia kontekstu faktycznego każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu obrotu nieruchomościami rolnymi i interpretacji przepisów ograniczających koncentrację gruntów. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał na istotne błędy proceduralne, co czyni orzeczenie interesującym z punktu widzenia praktyki administracyjnej i sądowej.
“Czy dzierżawa gruntów rolnych wpływa na "nadmierną koncentrację"? WSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.