IV SA/Wa 159/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-04-18
NSAochrona środowiskaWysokawsa
odpadypozwolenie zintegrowanewygaśnięcie decyzjiochrona środowiskamoc przerobowaprawo administracyjnegospodarka odpadami

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska stwierdzającą wygaśnięcie zezwolenia na przetwarzanie odpadów, potwierdzając, że instalacja wymagała pozwolenia zintegrowanego od 14 grudnia 2015 r.

Sprawa dotyczyła skargi N. Sp. z o.o. na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska stwierdzającą wygaśnięcie zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Sąd uznał, że instalacja spółki, ze względu na swoją moc przerobową (50 000 Mg/rok), wymagała pozwolenia zintegrowanego od 14 grudnia 2015 r., a nie zwykłego zezwolenia. W związku z tym, zezwolenie wydane przez Starostę P. stało się bezprzedmiotowe i wygasło z mocy prawa. Sąd oddalił skargę, podzielając ustalenia organu odwoławczego.

Przedmiotem skargi była decyzja Ministra Klimatu i Środowiska stwierdzająca wygaśnięcie zezwolenia na przetwarzanie odpadów wydanego pierwotnie przez Starostę P. dla P.C. (obecnie N. Sp. z o.o.). Organ odwoławczy uchylił część decyzji pierwszej instancji i nadał jej nowe brzmienie, stwierdzając wygaśnięcie zezwolenia z dniem 14 grudnia 2015 r. (zamiast 1 lipca 2015 r.) oraz zobowiązując spółkę do usunięcia odpadów. Kluczowym zagadnieniem była kwalifikacja instalacji spółki. Sąd administracyjny potwierdził stanowisko organów, że instalacja o mocy przerobowej 50 000 Mg/rok wymagała pozwolenia zintegrowanego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 2014 r. Sąd ustalił, że instalacja osiągnęła tę moc i mogła być użytkowana od 14 grudnia 2015 r., co oznaczało, że od tej daty nie mogła już działać na podstawie zwykłego zezwolenia sektorowego. W związku z tym, zezwolenie wygasło z mocy prawa jako bezprzedmiotowe. Sąd odrzucił argumenty spółki dotyczące błędnej wykładni przepisów, naruszenia procedury oraz sprzecznych ustaleń w innych postępowaniach. Podkreślono, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, nawet jeśli nastąpiło z mocy prawa, jest konieczne dla porządku prawnego i ochrony interesu społecznego. Sąd nie znalazł podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego ani do uwzględnienia wnioskowanego dowodu, uznając, że sprawa została należycie wyjaśniona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, instalacja o mocy przerobowej 50 000 Mg/rok kwalifikuje się do instalacji wymagających pozwolenia zintegrowanego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach rozporządzenia Ministra Środowiska określających rodzaje instalacji wymagających pozwolenia zintegrowanego oraz na ustaleniach dotyczących mocy przerobowej instalacji spółki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o. art. 47 § 8

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.o. art. 47 § 5

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.o. art. 48 § 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

k.p.a. art. 162 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o. art. 41 § 3

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.i.ś. art. 201 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych ustaw art. 28 § 3

p.b. art. 54

Prawo budowlane

p.b. art. 55

Prawo budowlane

p.b. art. 57

Prawo budowlane

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych ustaw art. 14 § 4

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instalacja spółki wymagała pozwolenia zintegrowanego od 14 grudnia 2015 r. ze względu na jej moc przerobową. Zezwolenie sektorowe wygasło z mocy prawa jako bezprzedmiotowe od momentu, gdy instalacja zaczęła wymagać pozwolenia zintegrowanego. Wydanie deklaratoryjnej decyzji stwierdzającej wygaśnięcie zezwolenia jest uzasadnione i konieczne dla porządku prawnego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące błędnej wykładni art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 48 pkt 2 ustawy o odpadach. Argument, że inne postępowania dotyczące wygaśnięcia zezwolenia lub rejestru mają znaczenie dla sprawy. Zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności. Argument o braku podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji jest decyzją deklaratoryjną i wywołuje skutki prawne ex tunc. Dla porządku prawnego słuszne jest wydanie przez właściwy organ odpowiedniej decyzji o charakterze deklaratoryjnym, potwierdzającej zaistniały stan prawny. Bezprzedmiotowość decyzji wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na jej podstawie. Prymat należy zatem dać interesowi ochrony środowiska.

Skład orzekający

Aleksandra Westra

przewodniczący

Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

sprawozdawca

Anita Wielopolska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obowiązku uzyskania pozwolenia zintegrowanego dla instalacji przetwarzających odpady, momentu wygaśnięcia zezwolenia sektorowego oraz roli decyzji deklaratoryjnej stwierdzającej wygaśnięcie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji instalacji przetwarzającej odpady o określonej mocy przerobowej i jej kwalifikacji prawnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i gospodarki odpadami, pokazując złożoność przepisów i konsekwencje dla przedsiębiorców. Pokazuje, jak kluczowe są parametry techniczne instalacji dla ich legalności.

Instalacja odpadów działała nielegalnie przez lata? Sąd wyjaśnia, kiedy zezwolenie wygasa z mocy prawa.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 159/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-04-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aleksandra Westra /przewodniczący/
Anita Wielopolska
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 699
rt. 47 ust.8, 48 pkt 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aleksandra Westra, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.) sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant st. sekr. sąd. Robert Dudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 22 listopada 2022 r. nr DIŚ-III.411.122.2022.AT.5 w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie stała się częściowo reformatoryjna decyzja Ministra Klimatu i Środowiska z 22.11.2022 r. nr DIŚ-III.411.122.2022.AT.5 (dalej Minister), którą po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika N. Sp. z o.o. od decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] czerwca 2022 r., nr [...] (dalej Marszalek), stwierdzającej wygaśnięcie decyzji Starosty P. z dnia [...] listopada 2014 r. znak: [...] z jej kolejnymi zmianami, udzielającej P.C. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą P.C. [...] (obecnie: N. Sp. z o.o. [...], – dalej Spółka; Skarżąca) zezwolenia na przetwarzanie odpadów Organ odwoławczy 1. uchylił pkt. 1 zaskarżonej decyzji i nadał pkt. 1 brzmienie: Stwierdzam wygaśnięcie decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...] zmienionej decyzjami tego organu z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...], z dnia [...] maja 2017 r., znak: [...] oraz z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...] udzielającej P.C. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą P.C. [...] (obecnie: N. Sp. z o.o. [...] - z uwagi na przekształcenie przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w jednoosobową spółkę kapitałową) udzielającej zezwolenia na przetwarzanie odpadów z dniem 14 grudnia 2015 r. (a nie z dniem 1.07.2015 r., jak przyjęła I. instancja), 2. utrzymał decyzję I. instancji w mocy w pozostałym zakresie.
Stan niniejszej sprawy przedstawiał się następująco.
Organ I. instancji wyjaśnił, że - posiłkując się dowodami w postaci dokumentów Starosty [...] - co najmniej od 2015 r. instalacja prowadzona przez N. Sp. z o.o. wymagała uzyskania pozwolenia zintegrowanego, a nie posiadanego zezwolenia. Na podstawie dokumentacji ustalono, że Starosta P. już 31 marca 2015 r. (adnotacja służbowa pracownika Starostwa Powiatowego) doszedł do przekonania, że wydajność instalacji wynosiła 50 000 Mg/rok, co oznacza, że prowadzący instalację powinien uzyskać pozwolenie zintegrowane. Strona zaskarżyła to rozstrzygnięcie, a w wyniku jego rozpatrzenia Organ odwoławczy wydał decyzję z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] uchylając rozstrzygnięcie w całości i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na konieczność dokładnego ustalenia daty wygaśnięcia zezwolenia. Strona wniosła sprzeciw, a następnie skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "WSA w Warszawie"), z 9 czerwca 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 675/21. którym sprzeciw oddalono. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 73730/21 uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję z 7 kwietnia 2021 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd II. instancji wskazał, że prawidłowe jest stanowisko, iż data wygaśnięcia decyzji Starosty P. ma znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy. W orzecznictwie i w literaturze przedmiotu przyjmuje się bowiem, że decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji jest decyzją deklaratoryjną i wywołuje skutki prawne ex tunc (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 marca 2015 r. I OSK 631/15 oraz z 13 maja 2014 r. II GSK 484/13, szerzej: T. Woś, Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji administracyjnej jako bezprzedmiotowej (art. 162 k.p.a.), "Państwo i Prawo" 1992, nr 7, s. 49-57). Natomiast za nieuzasadnione przyjęto stanowisko, iż nieprawidłowe wskazanie tej daty stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które wymagało wydania decyzji kasacyjnej.
W efekcie, Organ odwoławczy decyzją z [...] marca 2022 r. [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując jako datę wygaśnięcia decyzji dzień 1 lipca 2015 r., jednocześnie stwierdzając uchybienie, w postaci niezastosowania w sprawie art. 47 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2022 r. poz. 699, ze zm. - dalej: "ustawa o odpadach"). Zgodnie z nim, w razie stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów przepisy ust. 3 i 5 stosuje się odpowiednio. Tym samym w decyzji winno być umieszczone w stosunku do posiadacza odpadów zobowiązanie do usunięcia odpadów i negatywnych skutków w środowisku lub szkód w środowisku, w rozumieniu ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, w ramach prowadzonej działalności objętej tym zezwoleniem, na własny koszt, w terminie wskazanym w decyzji, o której mowa w ust. 2. Decyzja ta nie została zaskarżona.
W trakcie dalszego postępowania Marszałek wydał decyzję z [...] sierpnia 2021 r., znak: [...] stwierdzającą wygaśnięcie z dniem 1 lipca 2015 r. decyzji Starosty P. z [...] listopada 2014 r., nr [...]. W wyniku odwołania decyzja ta została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez Organ I. instancji. Decyzja ta nie została zaskarżona.
Następnie Marszałek wydał decyzję z [...] czerwca 2022 r. nr [...], którą w pkt. 1 stwierdził wygaśnięcie decyzji Starosty P. z [...] listopada 2014 r" znak: [...] z dniem [...] lipca 2015 r. oraz w pkt. 2 zobowiązującą Stronę do usunięcia wszystkich odpadów zgromadzonych w ramach prowadzonej działalności objętej decyzją Starosty P. z dnia [...] listopada 2014 r. na własny koszt w terminie 15 tygodni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.
Na skutek wniesionego odwołania, sprawę tę ponownie rozpoznał w jej całokształcie Minister Klimatu i Środowiska i wydał zaskarżoną decyzję.
Potwierdził ustalenia I. instancji, że zgodnie z pkt 5 ppkt 3 lit. b załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. z 2014 r. poz. 1169), przedmiotowa instalacja o mocy przerobowej 50 000 Mg/rok (137 Mg odpadów na dobę) kwalifikuje się do tych instalacji, które wymagają uzyskania pozwolenia zintegrowanego, tj. do instalacji w gospodarce odpadami, dla odpadów innych niż niebezpieczne z wyłączeniem działań realizowanych podczas oczyszczania ścieków komunalnych, do odzysku lub kombinacji odzysku i unieszkodliwiania o zdolności przetwarzania ponad 75 ton na dobę, z wykorzystaniem obróbki biologicznej.
Podał, że w toku postępowania zgromadzono liczne dowody dotyczące mocy przerobowej instalacji, które stanowiły równolegle podstawę wydania ostatecznych rozstrzygnięć w zakresie:
odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany zezwolenia wydanego przez Starostę P. (postanowienie Marszalka z dnia [...] marca 2020 r" znak: [...] , utrzymane w mocy przez Ministra Klimatu postanowieniem z dnia 13 lipca 2020 r. znak: DZŚ.111.431,28.2020.MP);
odmowy wydania N. Sp. z o.o. pozwolenia zintegrowanego na eksploatację w L. instalacji do kompostowania odpadów biodegradowalnych o zdolności przyjmowania 137 Mg odpadów na dobę (50 000 Mg/rok) - decyzja Marszałka z [...] października 2020 r., znak: [...]. utrzymana w mocy decyzją Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 15 stycznia 2021 r. znak: DIŚ-1IL435.23.2020.MP);
wydania decyzji Ministra Klimatu i Środowiska z 4 lipca 2022 r. znak: DIŚ- 111.415.35.2022.MP uchylająca decyzję Marszałka i przekazująca do ponownego rozpatrzenia przez organ i instancji sprawę z wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego.
We wszystkich tych postępowaniach wykazano, iż instalacja prowadzona przez N. Sp. z o.o. wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego, a nie zezwolenia, bazując na wnioskach Strony z 12 kwietnia 2017 r. oraz z 11 maja 2021 r. o wydanie pozwolenia zintegrowanego, danych pokontrolnych (kontrola WIOŚ przeprowadzona w dniach 17-26 lutego 2020 r.), z których wynika, że ilość przetworzonych w instalacji odpadów w 2019 r. znacznie przekracza wartość graniczną dla uzyskania pozwolenia zintegrowanego, o czym mowa w przywołanym przepisie rozporządzenia.
Minister ustalił, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, że w dniu 14 grudnia 2015 r. na terenie instalacji oddanych do użytkowania było 10 reaktorów o wymiarach 30.0mx6.0mx4,5m i mocy instalacji 50 000 Mg/rok, a to powodowało, iż od tego dnia instalacja wymagała uzyskania pozwolenia zintegrowanego, a nie jak przyjęła I. instancja od 1 lipca 2015 r.
W odniesieniu do zarzutu, że w innym postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji (niewskazanym przez Ministra jako postępowanie, którego ustalenia winny zostać wzięte pod uwagę, jednak znanym Organowi I. instancji z urzędu) stwierdzone zostało, że zezwolenie na przetwarzanie odpadów Starosty P. wygasło z dniem 6 marca 2020 r. i od tego dnia spółka N. nie może prowadzić działalności w zakresie przetwarzania odpadów. Z wyjaśnień udzielonych Organowi lI. instancji przez Organ I. instancji wynika, że decyzja Marszałka z [...] kwietnia 2022 r. znak: [...] została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] czerwca 2022 r. nr [...]. Natomiast na wniosek tego Organu zawarty w piśmie z 23 sierpnia 2022 r. znak: SKO.420/317/2022 Marszałek przekazał do SKO całość akt sprawy, z uwagi na wniesienie przez N. Sp. z o.o. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i konieczność przesłania jej do Sądu. Decyzja jest więc ostateczna w toku postępowania administracyjnego. Minister wskazał jednak, że podstawą prawną jej wydania jest art. 64 ust. 1 pkt 2 i art. 64 ust. 2 ustawy o odpadach w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji (uchylenie art. 64 ust. i pkt 2 ustawy o odpadach nastąpiło z dniem 1 września 2022 r.). Zgodnie z tym przepisem marszałek województwa dokonuje z urzędu, w drodze decyzji, wykreślenia podmiotu z rejestru w przypadku m.in. cofnięcia lub wygaśnięcia decyzji związanych z gospodarką odpadami. Decyzja ta rozstrzyga więc o wykreśleniu podmiotu z rejestru, a nie o wygaśnięciu zezwolenia czy pozwolenia, ani o dacie tego wygaśnięcia. Nie jest to bowiem przedmiotem rozstrzygnięcia w tamtym postępowaniu i dlatego takie ustalenie nie jest brane pod uwagę w niniejszym postępowaniu. W konsekwencji, na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawę nie wpływa też przesłane przy piśmie Strony z dnia 9 listopada 2022 r. nieprawomocne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 26 października 2022 r. sygn. akt SA/Rz 1191/22 o wstrzymaniu wykonania decyzji SKO w [...] z [...] czerwca 2022 r. nr [...].
Minister wskazał także, iż właściwość Marszałka, do rozpatrywania sprawy w przedmiocie wygaśnięcia decyzji Starosty P., wynika z regulacji dotyczących organów właściwych w sprawie zezwoleń m. in. na przetwarzanie odpadów, zawartych w art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach. Zgodnie z tym przepisem marszałek województwa jest organem właściwym dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Rodzaje takich przedsięwzięć określono w rozporządzeniu Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839). W § 2 ust. 1 pkt 47 tego rozporządzenia ujęto w grupie przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko instalacje do przetwarzania, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy o odpadach odpadów inne niż wymienione w pkt 41 i 46, w tym składowiska odpadów inne niż wymienione w pkt 41, mogące przyjmować odpady w ilości nie mniejszej niż 10 t na dobę lub o całkowitej pojemności nie mniejszej niż 25 000 t. Z tego wynika, że instalacja do kompostowania odpadów biodegradowalnych zlokalizowana w L. wpisuje się w katalog przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziały wać na środowisko, a tym samym organem właściwym w sprawie wydania zezwolenia byłby marszałek województwa, abstrahując od faktu, że dla przedmiotowej instalacji wymagane jest posiadanie pozwolenia zintegrowanego. Skoro więc Marszałek byłby organem właściwym do wydania tego zezwolenia, to tym samym jest organem właściwym do stwierdzenia jego wygaśnięcia, bowiem kompetencje przypisane w 2014 r. staroście, w dacie wydania zezwolenia, stały się na skutek zmiany przepisów kompetencjami marszałka.
Organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 48 ustawy o odpadach wymienia okoliczności, w których zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów wygasa. Oznacza to, że w wymienionych w przepisie przypadkach zezwolenie takie wygasa z mocy prawa. W opisanym stanie faktycznym i prawnym decyzja Starosty wygasa więc z mocy prawa. Ustawodawca równocześnie nie zobligował wprost organu do wydania decyzji potwierdzającej zaistnienie tego faktu. Trzeba mieć jednak na uwadze brzmienie art. 162 § 1 pkt I k.p.a., który mówi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa, albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Ten właśnie przepis znalazł zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Minister podkreślił zatem, że w razie wystąpienia określonych przepisem art. 48 ustawy o odpadach przesłanek zezwolenie wygasa z mocy prawa. Jednak dla porządku prawnego słuszne jest wydanie przez właściwy organ odpowiedniej decyzji o charakterze deklaratoryjnym, potwierdzającej zaistniały stan prawny. W ocenie Ministra Klimatu i Środowiska jest to wręcz konieczne. Potwierdzenie tego znaleźć można w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2017 r" sygn. akt: II OSK 315/16: "Artykuł 162 § I pkt 1 Kpa jest podstawą do wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia bezprzedmiotowości w zakresie przyznania uprawnienia lub obowiązku decyzją administracyjną. Wystąpienie tej przesłanki wymaga autorytatywnej konkretyzacji normy prawnej do ustalonego stanu faktycznego sprawy, a w następstwie stwierdzenia wygaśnięcia mocy decyzją. Postępowanie na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 Kpa prowadzone jest zgodnie z przepisami tego kodeksu". Przepis art. 162 § 1 pkt I k.p.a. mówi, że organ stwierdza wygaśnięcie decyzji, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa, albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Cytowany przepis odnosi się do dwóch sytuacji: konieczności stwierdzenia wygaśnięcia wynikającej z nakazu prawa, albo z uwagi na interes społeczny lub interes strony. Wprawdzie w przepisach ustawy o odpadach nie przewidziano nakazu obligującego organ do wydania takiej decyzji. Równocześnie jednak przepis art. 162 k.p.a. odnosi się do interesu społecznego lub interesu strony wymienionego w przepisie, alternatywnie w stosunku do omawianego nakazu prawa. Nie stanowi więc żadnego uchybienia wydanie takiej decyzji. Wręcz przeciwnie. Ze względu na wskazany interes społeczny, a także interes strony konieczne jest wydanie opisanej decyzji. Zdaniem Ministra, dla porządku prawnego należy więc stwierdzić wygaśnięcie decyzji, która de facto wygasła z mocy prawa. Dzięki temu strona świadoma będzie tego, że swoje wcześniejsze uprawnienie straciła, co jasno będzie określało jej status na polu gospodarki odpadami. Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży też w interesie społecznym. W ten sposób uniknąć można sytuacji przekazywania odpadów podmiotowi nieuprawnionemu do ich przyjmowania. Wymienione sytuacje mogą też za sobą pociągnąć odpowiedzialność karną czy też naliczenie kar pieniężnych zarówno w stosunku do przekazującego odpady, jak i ich odbiorcy. Potwierdzenie zatem wygaśnięcia wspomnianej decyzji wyeliminuje niepewność podmiotu co do posiadanego zezwolenia i jego ewentualne nieuprawnione wykonywanie. Podobnie stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia powoduje, że podmioty przekazujące odpady unikną sytuacji, w której mogłyby je przekazać podmiotowi nieuprawnionemu, co w konsekwencji mogłoby obciążyć je karami za takie postępowanie z odpadami.
W kontekście zastosowanego przepisu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ odwoławczy omówił również zagadnienie bezprzedmiotowości. Powołał się m. in. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2218/16, gdzie wskazano, że za stan taki należy przyjąć następującą sytuację: "Bezprzedmiotowość decyzji, o której mowa w art. 162 § I pkt 1 Kpa, wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na jej podstawie, a to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy na sutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonania decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku gdy powoduje ona taki skutek". Zgodnie z tym stanowiskiem bezprzedmiotowość może wynikać m. in. ze zmiany stanu faktycznego sprawy, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. Zezwolenie wydane dla przedmiotowej instalacji stało się bezprzedmiotowe, ponieważ wykazano, że zmienił się stan faktyczny określający parametry instalacji, instalacja posiadająca zdolność przerobową 50 000 Mg/rok nie jest więc już tą instalacją, dla której Starosta P. wydal swoją decyzję. Minister podkreślił, że dla tego ustalenia pozostaje bez znaczenia fakt, czy zarządzający instalacją wykorzystuje jej pełną moc, czy też nie (por. wyrok WSA w Warszawie z 9 lipca 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 783/19, w którym sąd uznał: "(...) przepisy ustawy POŚ nie przewidują możliwości wyłączania części urządzeń wchodzących w skład instalacji".
W zakresie pkt 2 zaskarżonej decyzji Organ odwoławczy podtrzymał rozstrzygnięcie Organu I. instancji i podzielił w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Marszałka, dotyczące zobowiązania podmiotu do usunięcia wszystkich odpadów zgromadzonych w ramach prowadzonej działalności. Nadmienić w tym kontekście należy, że Marszałek Województwa [...] zobowiązał Spółkę N. do usunięcia przyjętych i nie przetworzonych odpadów, na własny koszt w terminie 15 tygodni, licząc od dnia kiedy jego decyzja stanie się ostateczna. Rozstrzygnięcie o tym obowiązku wynika z art. 47 ust. 8 ustawy o odpadach, który mówi, że w przypadku stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów przepisy ust. 3 i 5 stosuje się odpowiednio. Ust. 5 stanowi: Posiadacz odpadów, któremu cofnięto zezwolenie, jest obowiązany do usunięcia odpadów i negatywnych skutków w środowisku lub szkód w środowisku w rozumieniu ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, w ramach prowadzonej działalności objętej tym zezwoleniem, na własny koszt, w terminie wskazanym w decyzji, o której mowa w ust. 2. Przepisy art. 26 ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio.
Wg Ministra, termin na usunięcie odpadów - 15 tygodni od dnia kiedy decyzja niniejsza stanie się ostateczna - jest wystarczający, zasadny i korzystny dla Strony. Wynika z czasu koniecznego do ustania cyklu produkcyjnego w instalacji, a wynikającego z decyzji Starosty P.. Zgodnie z decyzją Starosty P., udzielającą P.C. zezwolenia na przetwarzanie odpadów, kompostowanie w instalacji prowadzone jest w dwóch etapach: - etap I - faza intensywnegokompostowania w bioreaktorach trwająca około 3 tygodni, - etap II - faza przemian i dojrzewania trwający od 2 do 3 miesięcy. Zdaniem Ministra, Marszałek Województwa [...] ustalając termin na usunięcie odpadów uwzględnił czas trwania cyklu produkcyjnego, wskazany w decyzji Starosty P. oraz dodatkowy okres czasu przeznaczony na usunięcie odpadów. W myśl zaś art. 47 ust. 8 w związku z ust. 3, wygaśnięcie zezwolenia powoduje zakończenie działalności objętej tym zezwoleniem, co wiąże się z natychmiastowym zaprzestaniem przyjmowania odpadów.
We wniesionej skardze pełnomocnik Spółki pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Organu II. instancji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I. instancji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zarzucił naruszenie następujących przepisów:
Art. 8 § 1 k.p.a. poprzez błędne i nieprawidłowe uznanie, że inne rozstrzygnięcia wydane przez Marszalka Województwa [...], a opierające się na stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji Starosty P. na innej podstawie prawnej i z innym terminem nie mają znaczenia dla niniejszego postępowania, przez co dopuszczono do sytuacji, w której jedna decyzja administracyjna wygaszana jest na dwóch różnych podstawach prawnych oraz z dwoma różnymi datami, co z uwagi na doniosłość skutków wygaszenia decyzji powoduje, że sytuacja Spółki jest nad wyraz skomplikowana i niejasna prawnie, co nie spełnia standardów prowadzenia postępowania, które pogłębia zaufanie obywateli do władzy publicznej;
162 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 48 pkt 2 ustawy o odpadach poprzez dokonanie ich błędnej wykładni:
a) w części uzasadniającej podstawę wygaszenia decyzji określonej jako jej bezprzedmiotowość, co jest oczywistym i nieuprawionym ustaleniem, że w stanie faktycznym sprawy występują ustalenia przedmiotowe bądź podmiotowe, których rzekomy brak uzasadnia wygaszenie decyzji administracyjnej, co jest niezaprzeczalnie ustaleniem błędnym, bowiem podmiot praw określonych w decyzji nie utracił zdolności prawnej, ani też nie wystąpiły, w aspekcie przedmiotowym, takie zdarzenia, które spowodowałby niewykonalność uprawnienia lub obowiązku, ani też strona nie zrezygnowała z przysługujących jej uprawnień,
b) odnoszącej się do nakazującego stwierdzenie wygaśnięcia decyzji przepisu prawa materialnego, który to przepis został wskazany jako art. 48 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 797 ze zm.), gdzie treść tej normy prawnej, zawartej w art. 48 ust. 2 odnosi się do wygaszenia, a nie stwierdzenia wygaśnięcia. Czym innym na gruncie wykładni przepisów administracyjnych jest wygaszenie, a czym innym jest stwierdzenie wygaśnięcia. Wygaszenie (wygaśnięcie) decyzji na podstawie przepisów szczególnych jest determinowane wystąpieniem określonych w tym przepisie okoliczności szczególnych, co w niniejszym przypadku nie znajduje oparcia we wskazanym przepisie ustawy o odpadach, gdzie wygaśnięcie następuje albo z mocy samego prawa albo na wniosek podmiotu objętego zezwoleniem. Uprawnienie władcze organu do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji winno znajdować się wprost w treści przepisu materialnego, będącego podstawą wydanej decyzji, co w przypadku przedmiotowej sprawy nie ma w ogóle miejsca,
c) nie można również pominąć przesłanki interesu społecznego lub interesu stron w kontekście bezprzedmiotowości, w znaczeniu, w jakim organ wskazuje na konieczność posiadania przez instalację pozwolenia zintegrowanego, a co za tym idzie wskazuje na zapewnienie społeczeństwa, że instalacje mogące znacząco oddziaływać na środowisko działają zgodnie z przepisami prawa i warunkami posiadanych decyzji, które oczywiście są interesem społecznym. Ustalenia dotyczące interesu społecznego są oczywiście sprzeczne z wiedzą, jaką organ posiada z urzędu - kompostownia w L. jako jedyna odbiera osady i odpady ściekowe z niewielkich oczyszczalni, które nie mają możliwości magazynowania, ani zagospodarowania tych odpadów w inny sposób, a ponadto Organ ma wiedzę z urzędu, że Skarżąca stara się o uzyskanie pozwolenia zintegrowanego (gdzie decyzje odmowne były wielokrotnie uchylane), przez co ewentualna próba obejścia prawa nie ma w sprawie żadnego miejsca, a wymogi ochrony środowiska są zachowane, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem naruszonego przepisu w podstawie prawnej wydanej decyzji, który przy dokonaniu prawidłowej wykładni i subsumpcji nie może stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięcia wobec braku spełnienia ustawowych przesłanek, zawartych we wskazanej normie prawnej. Instalacja Skarżącej w trakcie korzystania z pozwolenia na przetwarzanie 25-000 Mg/rok uzyskała większą wydajność instalacji, dlatego do czasu uzyskania pozwolenia zintegrowanego nie można mówić o bezprzedmiotowości posiadanej decyzji, która uzasadniałby jej wygaszenie;
3. Art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, a dotyczących:
nieuwzględnienia słusznego interesu Spółki, która już pięć lat stara się o uzyskanie pozwolenia zintegrowanego, jednak w toku sprawy wielokrotnie decyzje odmawiające wydania pozwolenia zintegrowanego były uchylane, wskazując tym samym, że Spółka powinna całkowicie zawiesić działalność do czasu uzyskania pozwolenia zintegrowanego, podczas gdy pozostawała w usprawiedliwionym przekonaniu, potwierdzonym przez właściwego Organy, że jej zezwolenie na przetwarzanie odpadów jest ważne i obowiązujące,
prowadzenia przez Organ I instancji postępowania w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia posiadanego zezwolenia na przetwarzanie odpadów w oparciu o inną podstawę prawną oraz z inną datą wygaszenia, w szczególności, gdy nastąpiły już skutki stwierdzonego uprzednio wygaśnięcia, co błędnie zostało uznane przez Organ II. instancji za okoliczności nie mające znaczenia dla przedmiotowego postępowania, co skutkowało wydaniem decyzji bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy, z pominięciem szeregu istotnych okoliczności mających wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, przez co zaskarżona decyzja nie jest dostatecznie i należycie wyjaśniona, co nie pozwala na utrzymanie jej w mocy,
z ostrożności procesowej naruszenie art. 138 § 1 ust. 3 k.p.a. poprzez nieumorzenie postępowania odwoławczego, w przypadku gdy wystąpiły okoliczności przemawiające za bezprzedmiotowością tego postępowania, co ma miejsce wówczas, gdy w postępowaniu tym nastąpił brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego skutkujący brakiem podstaw do merytorycznego załatwienia sprawy co do jej istoty, co nastąpiło poprzez wystąpienie skutków wygaszenia decyzji Starosty P. Starosty P. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] ze zm. w oparciu o przepisy 14 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1592 ze zm.) z dniem 6 marca 2020 r., przez co ta sama decyzja nie mogła dwukrotnie zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
Na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie w sprawie dowodu z dokumentu - pisma Marszałka Województwa [...] z [...] grudnia 2021 r. [...] (będące załącznikiem do pisma z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi) — fakty podlegające stwierdzeniu — stanowisko Organu I. instancji w przedmiocie posiadania przez Spółkę ważnego zezwolenia na przetwarzanie odpadów w dniu 10 grudnia 2021 r.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenia i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.- dalej p.p.s.a.), uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest nadto związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd w składzie orzekającym, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że skarga jest niezasadna. Podniesione w niej argumenty nie zasługiwały bowiem na uwzględnienie, a Sąd działając z urzędu nie stwierdził istnienia takich jej wad, które winny skutkować wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Jednocześnie Sąd przyjął za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Organ odwoławczy, wobec czego uznał za zbędne ich ponowne przytaczanie.
Na wstępie nadmienić należy, że N. Sp.zo.o. z siedzibą w L., [...] pismem z dnia 4 marca 2020 r. złożyła do Starosty P. wniosek o zmianę zezwolenia na przetwarzanie odpadów udzielonego decyzją tego Organu z [...] listopada 2014 r., znak: [...], a następnie zmienioną decyzjami z [...] stycznia 2016 r., znak: [...] oraz z [...] sierpnia 2019 r., znak: [...]. Starosta P. pismem z 9 marca 2020 r., znak: [...] zawiadomił, że nie jest właściwy w sprawie i przekazał wniosek Marszałkowi, który odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany zezwolenia na przetwarzanie odpadów udzielonego decyzją Starosty P. z [...] listopada 2014 r., znak: [...] ze zm. Organ wyjaśnił, że toczy się przed nim postępowanie na wniosek Strony w sprawie udzielenia firmie N. Sp. z o.o. pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do kompostowania odpadów biodegradowalnych zlokalizowanej w L., o zdolności przyjmowania 137 Mg odpadów na dobę (50 000 Mg/rok). Tym samym skoro instalacja podlega konieczności uzyskania pozwolenia zintegrowanego nie może działać na podstawie pozwolenia sektorowego, o którego zmianę wniesiono. Postanowieniem z 13 lipca 2020 r. znak: DZŚ.III.431.28.2020.MP Minister Klimatu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Strona zaskarżyła rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnej w Warszawie, który wyrokiem z dnia 19 stycznia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 1771/20 oddalił skargę. W konsekwencji Strona wywiodła skargę kasacyjną z dnia 30 czerwca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek Strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia postanowieniem z dnia 18 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 6035/21. Sprawa oczekuje na rozstrzygnięcie.
Poza tym Strona wnioskiem z 12 kwietnia 2017 r. wystąpiła do Marszałka o wydanie pozwolenia zintegrowanego dla przedmiotowej instalacji. Decyzją z [...] października 2020 r., znak: [...] Marszałek odmówił wydania N. Sp. z o.o. pozwolenia zintegrowanego na eksploatację w L. instalacji do kompostowania odpadów biodegradowalnych o zdolności przyjmowania 137 Mg odpadów na dobę (50 000 Mg/rok), z uwagi na stwierdzenie niezgodności z WPGO w zakresie odpadów zielonych i niezgodności wniosku z treścią decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, konieczności hermetyzacji procesu kompostowania odpadów z uwagi na oddalenie zabudowy mieszkaniowej od kompostowni o około 500 m, niewykazanie spełniania przez instalację konkluzji BAT, w szczególności wynikających z BAT 14d, jak również okoliczność, że we wniosku nie posiłkowano się żadnymi pomiarami, co powinno mieć miejsce zgodnie z treścią art. 188 ust. 2 pkt 2 Prawa ochrony środowiska. Minister Klimatu i Środowiska, po rozpoznaniu odwołań pełnomocników, decyzją z 15 stycznia 2021 r. znak: DIŚ-III.435.23.2020.MP utrzymał w mocy decyzję Organu I. instancji. Strona wniosła skargę na to rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 31 sierpnia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 353/21 oddalił skargę Spółki. Strona zaskarżyła wyrok, wnosząc skargę kasacyjną 12 listopada 2021 r. Sprawa oczekuje na rozstrzygnięcie (sygn. akt III OSK 7667/21).
Strona pismem z 11 maja 2021 r., ponownie wystąpiła do Marszałka z wnioskiem o udzielenie pozwolenia zintegrowanego dla instalacji kompostowni odpadów biodegradowalnych w L.. Organ I. instancji decyzją z [...] maja 2022 r., znak: [...] umorzył prowadzone postępowanie wszczęte na wniosek N. Sp. z o.o., z uwagi na uzyskanie informacji o stwierdzeniu nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] marca 2020 r., znak: [...] ustalającej warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Budowa Kompostowni Odpadów Biodegradowalnych w miejscowości [...] ". W wyniku rozpatrzenia odwołania Minister Klimatu i Środowiska decyzją z 4 Iipca 2022 r. znak: DIŚ-III.415.35.2022.MP uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Organ I. instancji. Sprzeciw od tej decyzji wniosło Stowarzyszenie Miłośników Ziemi S. Sprzeciw został prawomocnie odrzucony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 2 września 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 1665/22.
Przechodząc do meritum, podstawowa wątpliwość w rozpatrywanej sprawie dotyczyła daty wygaśnięcia decyzji Starosty P. z [...] listopada 2014 r. znak: [...] z jej kolejnymi zmianami i ustalenia czy instalacja ta nie mogła być nadal użytkowana w oparciu o posiadane zezwolenie w postaci decyzji Starosty P. z [...] listopada 2014 r. W tym kontekście należy odwołać się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 lipca 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 783/19 oddalającego skargę Strony na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie wstrzymania użytkowania instalacji Sąd przyznał rację organowi kontroli co do ustalenia, że instalacja wymaga pozwolenia zintegrowanego. To, że instalacji odmówiono wydania pozwolenia zintegrowanego wynikało z faktu niespełniania przez nią wymogów ochrony środowiska, a nie z braku zakwalifikowania do instalacji wskazanych w pkt 5 pkt 3 lit. b załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z 27 sierpnia 2014 r. i nie podpadających pod art. 201 ust. 1 POŚ. Jak już wskazano, przyczyną tej odmowy były niezgodności wniosku z treścią decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, konieczność hermetyzacji procesu kompostowania odpadów, z uwagi na oddalenie zabudowy mieszkaniowej od kompostowni o około 500 m, niewykazanie spełniania przez instalację konkluzji BAT, w szczególności wynikających z BAT 14d, jak również okoliczność, że we wniosku nie posiłkowano się żadnymi pomiarami. Trafnie , w ocenie Sądu, przyjął Minister, że do klasyfikowania instalacji przyjmuje się stały parametr ją opisujący, który przesądza o jej wielkości (maksymalnej wydajności) i to on jest podstawą ustalenia tak właściwości organu, jak i podlegania pod wymóg uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Prawidłowo Organ odwoławczy odwołał się w tej kwestii, dotyczącej określania wartości mocy przerobowych instalacji, do wyroków sądów administracyjnych (por. WSA w Warszawie wyrok z dnia 9 września 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 444/21. WSA w Warszawie wyrok z dnia 9 lipca 2019 r. IV SA/Wa 783/19, WSA w Warszawie wyrok z dnia 19 stycznia 2021 r. sygn. akt IV SA/Wa 1771/20). Niewątpliwie gospodarka odpadami podlega znacznej reglamentacji i ma na celu zabezpieczenie interesu ochrony środowiska. Prymat należy zatem dać interesowi ochrony środowiska. Organy rozpatrujące niniejszą sprawę trafnie wobec tego przyjęły, że Skarżąca będzie wykorzystywała maksymalną moc przerobową instalacji. Na podstawie tych ustaleń prawidłowo dowiedziono klasyfikacji instalacji jako wymagającej uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Organy przyjęły natomiast odmienne stanowiska co do wskazania terminu, od którego przedmiotowa instalacja uzyskała moce przerobowe w wielkości 50 000 Mg odpadów/rok.
Sąd podziela w tym zakresie ustalenia Organu odwoławczego. Przepisy rozporządzenia z 27 sierpnia 2014 r. weszły w życie z dniem 5 września 2014 r. Zgodnie z brzmieniem art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych ustaw, obowiązek uzyskania pozwolenia zintegrowanego dla instalacji, które: 1. są eksploatowane w dniu wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 201 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 oraz 2. nie były objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego ze względu na rodzaj prowadzonej w niej działalności przed dniem wejścia w życie tych przepisów, a od dnia ich wejścia w życie będą objęte tym obowiązkiem - powstaje z dniem 1 lipca 2015 r. Minister trafnie dostrzegł jednak, że będąca przedmiotem sprawy decyzja Starosty P. na przetwarzanie odpadów została wydana [...] listopada 2014 r., czyli w czasie gdy rozporządzenie z 27 września 2014 r. już obowiązywało. W konsekwencji, ocena przedmiotowej instalacji winna być przeprowadzona w oparciu o rozporządzenie wprost i nie dotyczył jej przepis przejściowy art. 28 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy. W efekcie datą, od której wygasa zezwolenie jest data, w której instalacja uzyskała takie moce przerobowe, które kwalifikowały ją do konieczności uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Ustalając ten moment, Minister trafnie odwołał się do protokołu kontroli WIOŚ nr [...] wskazując, iż w trakcie trwania kontroli, tj. pomiędzy dniem 23 listopada 2015 r., a dniem 26 listopada 2015 r. instalacja działała w fazie rozruchu technologicznego, nie uzyskała jeszcze pozwolenia na użytkowanie. Podczas oględzin 23 listopada 2015 r. odnotowano, że 9 bioreaktorów do procesu kompostowania pracowało, jeden natomiast nie był eksploatowany. W protokole odnotowano też wymiary bioreaktorów 30,0mx6,0m><4,5m. Na żądanie Organu, pismem z 20 października 2022 r. znak: PINB.501.80.2022 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał poświadczone za zgodność z oryginałem zawiadomienie o zakończeniu budowy obiektów budowlanych, w tym m. in. bioreaktora na 10 stanowisk. Obiekty budowlane zrealizowane zostały na działce ewidencyjnej nr [...] w m. L.. Do zawiadomienia o zakończeniu budowy tych obiektów nie wniesiono sprzeciwu. W tym piśmie wyjaśniono, że zgodnie z art. 54 Prawa budowlanego do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagana jest decyzja o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenie budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-2, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy, jeśli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Inwestor 10 grudnia 2015 r. zawiadomił PINB w P. o zakończeniu budowy obiektów budowlanych, które nie wymagały uzyskania pozwolenia na użytkowanie. PINB w P. 14 grudnia 2015 r. potwierdził przyjęcie tego zawiadomienia, a następnie pisemnie potwierdził, na druku tego zawiadomienia, że nie zgłasza do tego zawiadomienia sprzeciwu. Brak sprzeciwu wyrażony przez PINB 14 grudnia 2015 r. oznaczał, że Inwestor mógł przystąpić do użytkowania przedmiotowych obiektów. Niewątpliwie więc dopiero 14 grudnia 2015 r. można było przystąpić do użytkowania 10 bioreaktorów do prowadzenia procesu kompostowania.
Trafnie odwołał się też Minister do decyzji Burmistrza Gminy S. z [...] marca 2013 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie kompostowni odpadów biodegradowalnych na terenie gminy S. na działce ewid. nr [...] położonej w m. L. planowane przedsięwzięcie to instalacja o zdolności przerobowej ok. 5 000 Mg/rok odpadów organicznych. W decyzji wskazano, iż w ramach przedsięwzięcia planuje się wykonanie m. in.: boksów kompostowych (bioreaktorów) szt. 2 (docelowo 10 szt. o wymiarach 30,0mx6,0mx4,5m), wykazując to, że wówczas zrealizowane zostało cale zamierzone przedsięwzięcie. W dniu 14 grudnia 2015 r. na terenie instalacji oddanych było bowiem do użytkowania 10 bioreaktorów o wymiarach 30.0mx6.0mx4,5m i mocy instalacji 50 000 Mg/rok, a to powodowało, że od tego dnia instalacja wymagała uzyskania pozwolenia zintegrowanego. Przedmiotowa instalacja bowiem kwalifikowała się już z tą datą, na podstawce art. 201 ust.1 POŚ oraz pkt. 5 ppkt 3 lit. b załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z 27 sierpnia 2014 r, w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz.U. z 2014 r. poz. 1169), jako instalacje w gospodarce odpadami dla odpadów innych niż niebezpieczne z wyłączeniem działań realizowanych podczas oczyszczania ścieków komunalnych do odzysku lub kombinacji odzysku i unieszkodliwiania o zdolności przetwarzania ponad 75 ton na dobę, z wykorzystaniem następujących działań: obróbki biologicznej. Zasadnie wskazał w tym kontekście Minister, że w późniejszych dokumentach dotyczących wydania pozwolenia zintegrowanego, Strona przyznaje, że moc instalacji wynosi 50 000 Mg/rok i pojawiają się te same parametry opisujące wielkość wsadu do bioreaktora.
Chybiony jest też zarzut Strony, że w innym postępowaniu prowadzonym przez Organ I. instancji stwierdzone zostało, iż zezwolenie na przetwarzanie odpadów Starosty P. wygasło 6 marca 2020 r. i od tego dnia dopiero spółka N. nie mogła prowadzić działalności w zakresie przetwarzania odpadów. Wprawdzie decyzja Marszałka z [...] kwietnia 2022 r. znak: [...] została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] czerwca 2022 r. znak: [...]. Wpłynęła jednak na decyzję SKO skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie prawomocnym wyrokiem z 8.03.2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1191/22 uchylił decyzje obu instancji wydane w tej sprawie, dostrzegając rozbieżności w dacie wygaśnięcia decyzji Starosty P. z [...] listopada 2014 r. znak: [...] wraz z jej kolejnymi zmianami. Nie pozostaje więc już w obrocie prawnym decyzja, na którą się powołano w skardze argumentując istnienie rozbieżności co do daty wygaśnięcia posiadanego zezwolenia z [...] listopada 2014 r., a mianowicie decyzja Marszałka z [...] kwietnia 2022 r. znak: [...], w której stwierdzono, że owo wygaśnięcie miało miejsce 6 marca 2020 r. Poza tym podkreślenia wymaga, że podstawą prawną wydania wskazanej decyzji Marszałka z [...] kwietnia 2022 r. był art. 64 ust. 1 pkt 2 i art. 64 ust. 2 ustawy o odpadach w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji (uchylenie art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach nastąpiło z dniem 1 września 2022 r.). Zgodnie z tym przepisem marszałek województwa dokonywał z urzędu, w drodze decyzji, wykreślenia podmiotu z rejestru w przypadku m. in. cofnięcia lub wygaśnięcia decyzji związanych z gospodarką odpadami. Decyzja ta rozstrzyga więc o wykreśleniu podmiotu z rejestru, a nie o wygaśnięciu zezwolenia, czy o dacie tego wygaśnięcia. Nie jest to bowiem przedmiotem jej rozstrzygnięcia, co we wskazanym wyroku dostrzegł WSA w Rzeszowie.
Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę przeprowadził też wnioskowany dowód z pisma Marszałka Województwa [...] z [...] grudnia 2021 r. [...] (będącego załącznikiem do pisma z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi) zawierającego stanowisko Marszałka w przedmiocie posiadania przez Spółkę ważnego zezwolenia na przetwarzanie odpadów w dniu 10 grudnia 2021 r. Wobec nieprawomocnych jeszcze wyroków WSA w Warszawie, powołanych w tym uzasadnieniu wyroku, a dotyczących przedmiotowej instalacji oraz, co istotne, prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 8.03.2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1191/22 - okoliczność ta nie mogła być potraktowana jako istotna i znacząca w rozpatrywanej sprawie.
W nawiązaniu do stanowiska Skarżącej, zawartego w pkt 3.14 i 3.15 (str. 25), co do definicji bezprzedmiotowości, w przywołanym wyroku wskazano m.in., iż "z brakiem przedmiotu stosunku administracyjnoprawnego mamy do czynienia wówczas, gdy np. w decyzji rozstrzygnięto odnośnie do praw lub obowiązków dotyczących rzeczy, co do których w wyniku ich zniszczenia lub istotnego przekształcenia te prawa lub obowiązki nie mogą być dalej realizowane". Trafnie przyjął zatem Minister, że zaszła ta przesłanka. Przekształcenie przedmiotowej instalacji skutkowało koniecznością wydania pozwolenia zintegrowanego do jej eksploatacji. Nie mogła więc począwszy od 14 grudnia 2015 r. być eksploatowana na mocy posiadanego, zmienianego kilkakrotnie zezwolenia sektorowego.
Nie jest też trafne stanowisko Skarżącej wyrażone w pkt. 3.16 (str. 26), w którym twierdzi, że wobec faktu niedziałania w oparciu o pozwolenie zintegrowane przesłanka bezprzedmiotowości posiadanego zezwolenia nie będzie występowała. Nie jest bowiem możliwa eksploatacja jakiejkolwiek instalacji równocześnie w oparciu o pozwolenie zintegrowane i zezwolenie na przetwarzanie odpadów. Zależnie od rodzaju i mocy przerobowych instalacje podlegają pod inny reżim prawny i albo muszą uzyskać pozwolenie zintegrowane, albo wystarcza do ich funkcjonowania zezwolenie sektorowe. Przepisy prawa wyodrębniają te instalacje i nakładają na nie inne obowiązki. Organy kontroli, wbrew zarzutom skargi, wskazywały przy tym na uchybienia w zakresie posiadania wymaganych przez Spółkę zezwoleń, w wyniku czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 9 lipca 2019 r. sygn. akt IV SA/Wa 783/19 oddalił skargę Spółki na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w przedmiocie wstrzymania użytkowania instalacji.
W odniesieniu do zarzutu braku podstaw do wydawania skarżonej decyzji należy przywołać raz jeszcze orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 października 2017 r., sygn. akt: II OSK 315/16. Przepis art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi, że organ stwierdza wygaśnięcie decyzji, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa, albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Cytowany przepis odnosi się do dwóch sytuacji: konieczności stwierdzenia wygaśnięcia wynikającej z nakazu prawa, albo z uwagi na interes społeczny lub interes strony. Zasadne jest zatem wydanie decyzji deklaratoryjnej w tym przedmiocie. Porządek prawny należy wymaga stwierdzenia wygaśnięcie decyzji, która de facto wygasła z mocy prawa. Stwierdzenie wygaśnięcia decyzji niewątpliwie leży w interesie społecznym. Pozwala na uniknięcie sytuacji przekazywania odpadów podmiotowi, który do ich przyjmowania nie jest już uprawniony. Potwierdzenie wygaśnięcia wspomnianej decyzji wyeliminuje niepewność podmiotu, co do posiadanego zezwolenia i jego ewentualne nieuprawnione wykorzystywanie. Stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia pozwala też podmiotom przekazującym odpady uniknąć sytuacji, w której mogłyby je przekazać podmiotowi nieuprawnionemu, co w konsekwencji mogłoby obciążyć je karami za takie gospodarowanie odpadami.
Odnosząc się z kolei do zarzutu sformułowanego w pkt 4 (str. 5) skargi wskazać należy, że brak jest podstaw do umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Przesłanką do umorzenia postępowania odwoławczego jest wykazanie, że odwołanie nie pochodzi od strony tego postępowania lub brak jest przedmiotu sprawy, tj. rozstrzygnięcia organu I instancji. W przedmiotowej sprawie odwołanie wniosła Spółka, do której zaadresowana była decyzja Marszałka Województwa [...] z [...] czerwca 2022 r. nr [...], pozostająca w obiegu prawnym. Organ nie miał więc podstaw do umarzania postępowania odwoławczego. Uzasadnienie zarzutu Strony nie koresponduje poza tym z przywołaną przez nią podstawą prawną.
Sąd nie stwierdził też nieprawidłowości w odniesieniu do ustaleń pkt. 2 decyzji I. instancji, utrzymanego w mocy w zaskarżonej decyzji Ministra.
Wbrew zarzutom skargi Minister dopełnił wymogów wynikających z art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a. i ponownie rozpatrując tę sprawę w jej całokształcie wyjaśnił wszystkie istotne jej okoliczności, czego wyrazem było trafne wydanie decyzji częściowo reformatoryjnej.
W tym stanie rzeczy, WSA w Warszawie skargę w całości oddalił, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI