IV SA/WA 1589/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta odrzucającej zarzut Spółdzielni Mieszkaniowej dotyczący projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając brak wystarczającego uzasadnienia prawnego dla naruszenia interesu prawnego Spółdzielni.
Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując m.in. utworzenie ciągu pieszego wzdłuż Lasu K. na swojej działce. Rada Miasta odrzuciła ten zarzut, wskazując na cele publiczne. Sąd administracyjny stwierdził jednak nieważność uchwały, uznając, że uzasadnienie prawne odrzucenia zarzutu było niewystarczające, a gmina nie wykazała, że proponowane rozwiązanie jest niezbędne i proporcjonalne do naruszenia interesu prawnego Spółdzielni.
Sprawa dotyczyła skargi Spółdzielni Mieszkaniowej Budowy Domów Jednorodzinnych "L." na uchwałę Rady Miasta odrzucającą jej zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Spółdzielnia kwestionowała m.in. przeznaczenie części swojej działki na publiczny ciąg pieszy wzdłuż Lasu K. oraz poszerzenie ulicy L. Rada Miasta odrzuciła zarzut dotyczący ciągu pieszego, powołując się na obowiązek dbałości o ład przestrzenny, ochronę środowiska, gospodarkę terenami i układ drogowy, a także na cele publiczne związane z budową dróg i utrzymaniem urządzeń melioracyjnych. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność uchwały. Sąd wskazał, że uzasadnienie uchwały nie spełniało wymogów prawnych, a Rada nie wykazała w sposób wystarczający, że proponowane przeznaczenie terenu na ciąg pieszy jest niezbędne i proporcjonalne do naruszenia interesu prawnego Spółdzielni. Podkreślono, że prawo użytkowania wieczystego podlega analogicznej ochronie jak prawo własności, a ingerencja w te prawa musi być odpowiednio uzasadniona. Sąd zakwestionował również uzasadnienie dotyczące utrzymania rowu melioracyjnego jako celu publicznego oraz brak klasyfikacji ciągu pieszego jako drogi publicznej. W odniesieniu do poszerzenia ulicy L., sąd uznał, że Spółdzielnia miała interes prawny do kwestionowania tego rozwiązania, a uzasadnienie Rady było niewystarczające, nie wskazując konkretnych przesłanek dla przyjętej szerokości ulicy. Sąd oddalił natomiast zarzuty dotyczące braku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz naruszenia procedury powiadamiania o sesji rady.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, które wyjaśnia prawną dopuszczalność naruszenia interesu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że uzasadnienie uchwały było niewystarczające, nie wykazywało niezbędności naruszenia interesu prawnego Spółdzielni i nie uwzględniało analogicznej ochrony praw użytkowania wieczystego jak prawa własności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (11)
Główne
u.z.p. art. 24 § 3
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Uchwała rady gminy o odrzuceniu zarzutu musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w całości lub części, stwierdzając nieważność lub uchylając akt.
Pomocnicze
u.z.p. art. 4 § 1
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy.
u.z.p. art. 2 § 1
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Uprawnienia planistyczne gminy mogą być realizowane jedynie w granicach wyznaczonych przepisami prawa.
u.s.g. art. 7 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Gmina ma obowiązek dbałości o ład przestrzenny, ochronę środowiska, gospodarkę terenami i układ drogowy.
u.g.n. art. 6
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Określa cele publiczne, w tym budowę i utrzymanie dróg publicznych oraz regulację i utrzymanie urządzeń melioracji wodnych.
u.d.p. art. 2 § 3
Ustawa o drogach publicznych
Drogi publiczne dzielą się na klasy ze względów funkcjonalno-technicznych.
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie art. 4 § 1
Określa klasy dróg publicznych i wymagania techniczne.
p.w. art. 77 § 2
Prawo wodne
Właściwy organ może ustalać w drodze decyzji zakres i terminy utrzymywania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych.
u.z.p. art. 18 § 2
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Obowiązek imiennego informowania podmiotów zgłaszających zarzuty o terminie sesji rady gminy.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczającego uzasadnienia prawnego uchwały odrzucającej zarzut. Niewykazanie niezbędności i proporcjonalności naruszenia interesu prawnego Spółdzielni. Niewłaściwa klasyfikacja projektowanego ciągu pieszego jako celu publicznego. Niewystarczające uzasadnienie dotyczące utrzymania rowu melioracyjnego. Brak interesu prawnego Spółdzielni w kwestionowaniu poszerzenia ulicy L. (argument odrzucony przez sąd). Naruszenie procedury powiadamiania o sesji rady (argument odrzucony przez sąd).
Odrzucone argumenty
Spółdzielnia nie miała interesu prawnego do kwestionowania projektu planu w zakresie poszerzenia ul. [...]. Zawiadomienie o terminie sesji wysłano na adres wskazany w zarzucie, a Spółdzielnia nie poinformowała o zmianie adresu. Nie sporządzono raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Nie naruszono art. 18 ust. 2 pkt 9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie powiadamiania o terminie sesji.
Godne uwagi sformułowania
Rolą sądu administracyjnego jest ocena uchwały rady gminy o odrzucenie zarzutu w płaszczyźnie formalnej (...) oraz w płaszczyźnie materialnoprawnej (...) Uprawnienie to może być realizowane jedynie w granicach wyznaczonych przepisami prawa W ocenie Sądu przepisy należy tak interpretować aby zapewnić, iż uprawnienia wynikające z użytkowania wieczystego (...) podlegają analogicznej ochronie jak prawa własności Ciąg pieszy (...) nie został klasyfikowany w normatywnym ujęciu planu, jako droga publiczna. Właściwe rozważenie, przed podjęciem uchwały o odrzuceniu zarzutu, czy ograniczenie praw dysponowania nieruchomością ma nastąpić na określone cele publiczne jest o tyle istotne, iż determinuje ona późniejszą możliwość realizacji zakładanych celów planu (...)
Skład orzekający
Łukasz Krzycki
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Miron
sędzia
Tomasz Wykowski
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie uchwał planistycznych, interes prawny w kwestionowaniu planów miejscowych, ochrona praw użytkowników wieczystych, klasyfikacja dróg publicznych i celów publicznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki procedury planistycznej i zarzutów do planu miejscowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne uzasadnienie prawne uchwał planistycznych i jak sąd administracyjny chroni interesy prawne obywateli i podmiotów gospodarczych przed arbitralnymi decyzjami władz lokalnych.
“Sąd unieważnia uchwałę planistyczną: kluczowe uzasadnienie prawne i ochrona interesów Spółdzielni.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 1589/06 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2006-11-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-08-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Łukasz Krzycki /przewodniczący sprawozdawca/ Małgorzata Miron Tomasz Wykowski Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Stwierdzono nieważność uchwały w całości Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Miron,, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej Budowy Domów Jednorodzinnych "L." w W. na decyzję Rady W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia zarzutu wniesionego do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. zasądza od Rady W. na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej Budowy Domów Jednorodzinnych "L." w W. kwotę 540 zł (pięćset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Spółdzielnia Mieszkaniowa Budowy Domów Jednorodzinnych "L." złożyła w piśmie z dnia 8 października 2001 r. zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu tzw. P. w W., wnosząc m.in. o utrzymanie na działce nr ew. [...] wzdłuż działek nr ew. [...], [...], [...] i [...] istniejącej drogi, jako drogi wewnętrznej, co wiąże się z nie realizowaniem drogi wzdłuż Lasu K. oraz o nie poszerzanie ulicy L.. Zarzut względem planowanego utworzenia drogi wzdłuż Lasu K. uzasadniono wskazaniem, iż droga ta prowadzi "do nikąd" i stanowi jedynie fragment ciągu wzdłuż rezerwatu. Jej utworzenie zakłóca spokój i ekologiczny charakter tego terenu. Istniejące ścieżki wzdłuż ściany lasu są wystarczające dla spacerowiczów i rowerzystów. Odnośnie poszerzenia ulicy [...] podniesiono, iż ma ona charakter lokalny, jest wyposażona w chodnik i jej poszerzenie tylko na określonym odcinku jest nieuzasadnione. Zawarte w zarzucie uwagi dotyczące innych kwestii (realizacja dróg poprzecznych) zostały uwzględnione. Uchwałą z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] Rada W. odrzuciła zarzut Spółdzielni w części dotyczącej przeznaczenia działki nr ew. [...] na cele publiczne tj. projektowany ciąg pieszy wzdłuż Lasu K. oznaczony symbolem [...]. Z treści uchwały wynika, iż zarzut w pozostałej części został uwzględniony, przy czym uzasadnienie uchwały zawiera także przyczyny nie uwzględnienia zarzutu względem poszerzenia ul. [...]. Wobec odrzucenia zarzutu odnośnie utworzenia ciągu pieszego, w uzasadnieniu uchwały, wskazano na obowiązek gminy, wynikający z art. 7 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), dbałości o ład przestrzenny, ochronę środowiska, gospodarkę terenami oraz układ drogowy, podnosząc, że do zadań własnych gminy należą sprawy gminnych dróg, zieleni gminnej i ochrony pożarowej. Projektowany ciąg pieszy wzdłuż Lasu K. z wykorzystaniem działki nr ew. [...] oznaczony symbolem [...], przebiega w 90% po gruntach ewidencjonowanych jako droga, stanowiąc zwyczajowy szlak spacerowy, lecz o zakłóconej drożności, wskutek czego ruch pieszy i rowerowy przenosi się miejscami w obszar rezerwatu Las K.. Połowę szerokości działki nr ew. [...] zajmuje rów melioracyjny będący głównym odbiornikiem wód opadowych z terenu P., dlatego wymaga pełnego dostępu i stałej konserwacji dla uniknięcia podtapiania terenów mieszkaniowych i fragmentu rezerwatu. Wydzielenie ciągu pieszego jest również konieczne dla stworzenia lepszego dostępu do rezerwatu w sytuacji zagrożenia pożarowego. W uzasadnieniu wskazano, iż po realizacji ustaleń planu działka będzie nadal pełniła funkcje drogi. Wskazano także, iż budowa i utrzymanie dróg a także utrzymanie urządzeń wodnych należy do celów publicznych w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603, ze zm.). Odnośnie poszerzenia ul. [...] (oznaczonej symbolem 3 KUL) wskazano, iż stanowi ona element układu komunikacyjnego (z ul.[...]). Jej planowana szerokość na kwestionowanym odcinku (13 m.) odpowiada warunkom technicznym. Wynika ona z potrzeby rozmieszczenia w przekroju poprzecznym ulicy pełnego uzbrojenia inżynieryjnego a w szczególności uwzględnienia w planowanym pasie drogi istniejącego gazociągu. W skardze na uchwałę Spółdzielnia zarzuciła powołanie ogólnego przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym bez wskazania innych podstaw prawnych uzasadniających konieczność przeznaczenia gruntów na cele publiczne. Skarżąca wskazała na konstytucyjną ochronę własności, kwestionując zasadność tworzenia nowych szlaków spacerowych ponad już istniejące, kosztem prywatnej własności działek. Podniesiono również, że rów melioracyjny, jako urządzenie melioracji wodnej szczegółowej, według stosownych przepisów, winien być utrzymywany przez właścicieli gruntów, na których jest położony, a kontrola w zakresie wykonywania tych obowiązków spoczywa na staroście, który może w drodze decyzji nałożyć na właścicieli określone obowiązki w tym względzie i ustalić terminy ich realizacji. Usytuowanie obok rowu melioracyjnego o głębokości 1,5 ciągu pieszego stwarza ponadto niebezpieczeństwo dla spacerowiczów. W skardze podniesiono również kwestie wpływu objęcia ciągiem pieszym części nieruchomości prywatnych (kwestia zachowania wymaganej powierzchni biologicznie czynnej). Odnośnie kwestii poszerzenia ul. [...] wskazano, iż zawiera ona potrzebną infrastrukturę techniczną, zrealizowaną także staraniem mieszkańców. Podniesiono także kwestie związane z planowanym "udrożnieniem" ul. [...] (jej bezpośrednie skomunikowanie z ul. [...]). Wskazano także, iż zaskarżona uchwała jest dotknięta sankcją nieważności z uwagi na naruszenie treści art. 18 ust. 2 pkt 9 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139, ze zm.). Informacja o terminie sesji Rady Gminy nie została Spółdzielni doręczona. W końcu podniesiono, iż Gmina planując przedsięwzięcie w pobliżu rezerwatu Las K. powinna stworzyć raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Wymaganiu temu uchybiono. W odpowiedzi na skargę Rada W. wniosła o jej oddalenie. Wobec zarzutu odnośnie projektowanego ciągu pieszego od strony Lasu K. stwierdzono, że granica rezerwatu przebiega od wschodniej strony [...] jest przeniesienie ruchu z zewnątrz rezerwatu. Wskazano, że projekt planu miejscowego przewiduje zajęcie nieruchomości Spółdzielni na cele publiczne, które nie mogą być w inny sposób zrealizowane, co narusza jej interes prawny, lecz naruszenie to jest usprawiedliwione ochroną rezerwatu, w szczególności potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego, ochrony urządzeń melioracyjnych oraz funkcją komunikacyjną. Odnośnie kwestii związanych z poszerzeniem ul. [...] podniesiono, iż skarżąca Spółdzielnia nie jest legitymowana do kwestionowania projektu planu w tym zakresie. Interes prawny w tym przypadku mają jedynie właściciele nieruchomości przyległych bezpośrednio do ul. [...]. Uprawnienia w tym zakresie wykorzystali wnoszą osobny zarzut do projektu planu. Wskazano, iż nie jest trafny zarzut uchybienia wymaganiu poinformowania Spółdzielni o terminie sesji Rady Miasta gdy rozpatrywane były zarzuty gdyż: - zawiadomienie o terminie sesji wysłano na adres wskazany w zarzucie (W. ul [...]) a Spółdzielnia nie poinformowała o zmianie adresu, przy czym Rada Miasta nie ma obowiązku ustalania aktualnego adresu wznoszących zarzuty, - zawiadomienie o terminie sesji zostało doręczone członkom zarządu Spółdzielni (M. S. i T. J.) w związku z faktem, iż wnieśli oni osobne skargi na uchwały w przedmiocie odrzucenia ich zarzutów a adres Spółdzielni jest tożsamy z adresem jednego z wnoszących odrębne zarzuty (M. S. – ul. [...]). W trakcie rozprawy Pełnomocnik skarżącej przedłożył kopie dokumentów dotyczących doręczania przez Urząd Miasta korespondencji na nowy adres Spółdzielni ([...]). Pełnomocnik Rady Miasta oświadczył, iż ciąg pieszy ma stanowić drogę publiczną o ograniczonej dostępności dla pojazdów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 24 ust. 3 mającej w sprawie zastosowanie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy, w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne. Rolą sądu administracyjnego jest ocena uchwały rady gminy o odrzucenie zarzutu w płaszczyźnie formalnej, tj. czy uchwała ta zawiera ustawowo określone elementy oraz w płaszczyźnie materialnoprawnej, tj. czy zawarte w uchwale uzasadnienie znajduje swoje źródło w przepisach powszechnie obowiązującego prawa, mające stanowić wyjaśnienie prawnej dopuszczalności naruszenia interesu prawnego osób wnoszących zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu, stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, należy do zadań własnych gminy. Powołane uprawnienie planistyczne nie stanowi samo w sobie podstawy prawnej do naruszania interesu prawnego podmiotów praw przysługujących do nieruchomości objętych projektem planu miejscowego, jako instrumentem kształtowania sposobu gospodarowania przestrzenią. Uprawnienie to może być realizowane jedynie w granicach wyznaczonych przepisami prawa dotyczącymi problematyki projektowanej w planie miejscowym, co wynika z art. 2 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Zaskarżona uchwała z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] nie spełnia ustawowego warunku jej prawnego uzasadnienia wobec zarzutu, który został odrzucony tą uchwałą. Skarżąca Spółdzielnia kwestionuje konieczność przeprowadzenia publicznego ciągu pieszego w obszarze nieruchomości pozostającej w jej użytkowaniu wieczystym (dz. ew. nr [...]). Generalnie możliwość przewidywania w planie miejscowym pozostawienia niezabudowanego pasa przestrzeni może wynikać z potrzeby zapewnienia ładu przestrzennego w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W planie uwzględnia się także ograniczenia wynikające z przepisów szczególnych (art. 9 ust. 1 ustawy). Dokonując określonych ustaleń rada gminy (miasta) musi mieć jednak na względzie, iż ich skutki mogą dotyczyć praw podmiotowych obywateli, w tym wpływać na ograniczenie konstytucyjnie chronionego prawa własności. W ocenie Sądu przepisy należy tak interpretować aby zapewnić, iż uprawnienia wynikające z użytkowania wieczystego (jak w rozpoznawanej sprawie) podlegają analogicznej ochronie jak prawa własności, z uwagi na ustawowo analogiczny charakter obu instytucji prawnych. Zakładając, iż ograniczenie uprawnień właściciela (na równi z nim należy traktować użytkownika wieczystego) generalnie mogą być naruszone z uwagi na określone obiektywne i wyartykułowane potrzeby, fundamentalnym zagadnieniem jest sposób i zakres dokonania ograniczenia. Ograniczenie to może polegać na zawężeniu swobody dysponowania nieruchomością poprzez określenie np. konkretnych wymagań co do możliwości jej zabudowy. Dalej idącą formę ograniczenia możliwości korzystania z nieruchomości stanowi instytucja wywłaszczenia określona w ustawie o gospodarce nieruchomościami (wywłaszczenie może mieć formę pełnego pozbawienia prawa własności lub jego ograniczenia poprzez ograniczenie prawa do korzystania z nieruchomości w rozumieniu art. 124 - 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami), przy czym dopuszczalne granice takiej ingerencji w prawa właściciela określa Konstytucja (art. 21). Następstwem przypisania nieruchomości przeznaczenia na cele publiczne w planie jest także powstanie po stronie gminy prawa jej pierwokupu (art. 109 ust. 1 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami). W rozpoznawanej sprawie, Rada W., przypisując określonemu obszarowi funkcje W/Z/KP (rowy melioracyjne z zielenią towarzyszącą i ciągiem pieszym – § 18 części opisowej planu) przyjęła założenie, iż będzie on spełniać m.in. rolę ciągu komunikacyjnego (pieszego). Jednocześnie w treści zaskarżonej uchwały wskazano, iż teren ten będzie wykorzystany na cele publiczne. Wobec wątpliwości Sądu, co do faktycznego planowanego charakteru terenu, Pełnomocnik organu, na rozprawie oświadczył, iż ciąg będzie stanowił drogę publiczną o ograniczonej dostępności dla pojazdów. Jednocześnie w treści projektu planu nie przypisano ciągowi pieszemu określonej kategorii w myśl właściwych przepisów. Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086, ze zm.), drogi publiczne ze względów funkcjonalno-technicznych dzielą się na klasy. Określone warunki techniczne, dla poszczególnych klas dróg zostały określone na zasadzie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016, z późn. zm.). Stosownie do § 4 ust. 1 w zw. z § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430), w celu określenia wymagań technicznych i użytkowych wprowadzono następujące klasy dróg publicznych oznaczone stosownym symbolem: autostrady (A), ekspresowe (S), główne ruchu przyspieszonego (GP), główne (G), zbiorcze (Z), lokalne (L), dojazdowe (D). Drogi zaliczone do jednej z kategorii, w rozumieniu przepisów o drogach publicznych, powinny mieć parametry techniczne i użytkowe odpowiadające, określonym klasom dróg publicznych, odpowiednio w sposób określony w § 4 ust. 2 powołanego rozporządzenia. Ciąg pieszy o symbolu W/Z/KP na działce nr ew. [...], nie został klasyfikowany w normatywnym ujęciu planu, jako droga publiczna. W tej sytuacji, nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa, uznanie projektowanego ciągu pieszego za mający stanowić cel publiczny, jako droga publiczna. Powołanie się w zaskarżonej uchwale na art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie jest w tym względzie trafne, skoro przepis ten, w pkt 1 określa mianem celu publicznego wydzielanie gruntów pod drogi publiczne oraz budowę i utrzymanie takich dróg, a więc dróg klasyfikowanych jako drogi publiczne według przepisów ustawy o drogach publicznych i w konsekwencji przepisów rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r. Także uzasadnienie zaskarżonej uchwały w części dotyczącej konieczności utworzenia ciągu pieszego dla utrzymania i konserwacji rowu melioracyjnego, położonego na granicy Lasu K., nie znajduje wprost uzasadnienia w powołanym przez Radę W. art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, według którego celem publicznym jest regulacja i utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych, będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego (art. 6 pkt 4 ustawy). Nie wskazano w uchwale na jakiej podstawie przyjęto, iż rów melioracyjny stanowi własność gminy lub Skarbu Państwa. Rów melioracyjny, zlokalizowany jest na gruncie oddanym Spółdzielni w użytkowanie wieczyste. Prawo użytkowania wieczystego, według art. 233 K.c., zapewnia użytkownikowi wieczystemu korzystanie z nieruchomości z wyłączeniem innych osób, także więc z wyłączeniem publicznego właściciela tej nieruchomości. Stosownie zaś do art. 235 K.c, naniesienia znajdujące się na takiej nieruchomości, którym jest także rów melioracyjny, stanowią generalnie własność użytkownika wieczystego. Stosownie zaś do art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019, ze zm.), jako wyjątek od powyższej reguły własność Skarbu Państwa, co do zasady, stanowią jedynie urządzenia melioracji wodnych podstawowych, w rozumieniu art. 71 ust. 1 tej ustawy. Nie wskazano w treści uchwały aby taki charakter miało urządzenie odwadniające określane mianem "rowu" przebiegające m.in. przez działkę nr ew. [...]. Powoduje to, iż przedwczesne byłoby przyjęcie, jakoby potrzeba utrzymania rowu stanowiła cel publiczny w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 6 pkt 4). Również więc i w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały nie wskazano podstaw, które uzasadniałyby projektowanie ciągu pieszego, jako publicznie dostępnego dla zapewnienia utrzymania rowu melioracyjnego. Uwzględnianie w zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, prawa własności polega m.in. na nie ingerowaniu rozwiązaniami planistycznymi w sferę własności, gdy istnieją regulacje prawne pozwalające osiągnąć określony cel bez takiej ingerencji. W zakresie utrzymania rowu melioracyjnego (o ile w danym przypadku jest on urządzeniem melioracji wodnych szczegółowych) i jego konserwacji, czym uzasadniano konieczność przeprowadzenia ciągu pieszego przez nieruchomość Spółdzielni, w art. 77 ust. 2 ustawy - Prawo wodne, ustawodawca wyposażył właściwy organ w uprawnienie do ustalania w drodze decyzji, proporcjonalnie do odnoszonych korzyści przez właścicieli gruntu, szczegółowego zakresu i terminów co do utrzymywania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych. Przy konstrukcji generalnego zobowiązywania właścicieli nieruchomości do utrzymywania i konserwacji rowu melioracyjnego (art. 77 ust. 1 ustawy), uzasadnienie zaskarżonej uchwały w tym względzie nie jest wystarczające dla usprawiedliwienia naruszenia interesu prawnego Spółdzielni projektowanym ciągiem pieszym w obrębie jej nieruchomości. Kwestia właściwego rozważenia, przed podjęciem uchwały o odrzuceniu zarzutu, czy ograniczenie praw dysponowania nieruchomością ma nastąpić na określone cele publiczne jest o tyle istotna, iż determinuje ona późniejszą możliwość realizacji zakładanych celów planu np. poprzez wywłaszczenia, czy wykorzystanie wskazanego wcześniej prawa pierwokupu. Normatywny wymóg w tym zakresie wynika wprost z treści art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Właściwe rozważenie wskazanych zagadnień powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały. O ile realizacja celów planu (zapewnienie publicznie dostępnego ciągu pieszego) nie miałaby być zrealizowana poprzez wykorzystanie instytucji wywłaszczenia, organ gminy powinien rozważyć, jakimi środkami prawnymi będzie można zagwarantować realizację uprawnienia swobodnego wstępu na teren nieruchomości osoby trzeciej. Ustanawiając ograniczenia musi uwzględnić także, iż wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ograniczenia, co do swobodnego rozporządzania nieruchomością przez właściciela (czy użytkownika wieczystego), o ile nie jest przewidywane wywłaszczenie nieruchomości (w zakresie ograniczonym lub całkowitym), nie może niweczyć w istocie uprawnień wynikających z prawa własności. O ile bowiem w rozpoznawanej sprawie brak byłoby podstaw do wywłaszczenia nieruchomości, utworzenie ciągu publicznie dostępnego na powierzchni całej działki (poza obrębem rowu melioracyjnego) pozostającej w użytkowaniu Spółdzielni oznaczałoby w praktyce możliwość korzystania z tej nieruchomości przez nią na równych prawach z osobami trzecimi, przy jednoczesnym obciążeniu obowiązkami wynikającymi z posiadania prawa do gruntu (publicznoprawne świadczenia pieniężne, obowiązek utrzymania porządku na terenie nieruchomości itp.). Z treści uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, iż nie rozważano jednoznacznie prawnych przesłanek ograniczenia praw Spółdzielni wynikających z prawa użytkowania wieczystego działki nr ew. [...]. W szczególności nie wykazano, iż ograniczenie to jest niezbędne z uwagi na cel publiczny. Odzwierciedleniem tego jest przypisanie terenowi funkcji W/Z/KP, przy jednoczesnym wskazywaniu, iż teren ten będzie pełnił funkcję ciągu pieszego jako droga publiczna (patrz brak jasnego stanowiska w tym zakresie w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały i oświadczenie pełnomocnika Miasta k – 52) oraz brak wykazania, iż utrzymanie rowu odwadniającego stanowi cel publiczny. Prowadzi to do uznania, iż uchwała w tym zakresie została podjęta z naruszeniem prawa. Uzasadniając zaskarżoną uchwalę organ nie przedstawił również wyczerpująco przesłanek, jakimi się kierował przyjmując iż utworzenie ciągu pieszego jest w ogóle zasadne. W szczególności nie odniósł się do zarzutu, iż utworzone założenie komunikacyjne tworzy jedynie nieznaczny fragment zwyczajowej trasy wzdłuż granicy Lasu K. Organ podejmując uchwałę o odrzuceniu zarzutu nie wskazał, jakimi przesłankami kierował się przyjmując koncepcje wyprowadzenia z rezerwatu zwyczajowej trasy tylko na odcinku obejmującym m.in. działkę Spółdzielni, skoro projekt planu obejmuje znacznie dłuższy odcinek granicy rezerwatu Las K. O ile przemawiały za tym określone warunki faktyczne (dotychczasowe wykorzystanie działki jako drogi) a aktualny sposób zagospodarowania działek położonych na dalszych odcinkach granicy rezerwatu wyłącza przyjęcie jako racjonalne kontynuowanie założenia komunikacyjnego, konkretne ustalenia w tym zakresie powinny znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia, Konieczne jest szczegółowe uzasadnienie racjonalności stworzenia ciągu pieszego jedynie na określonym odcinku granicy rezerwatu. Ponadto, zaskarżona uchwała nie spełnia wymagań wnikliwego uzasadnienia prawnego w części dotyczącej konieczności zaprojektowania ciągu pieszego na nieruchomości Spółdzielni, ze względu na ochronę przeciwpożarową. Nie wskazano w niej bowiem szczególnych przesłanek, które wskazywałyby na zasadność zapewnienia dojazdu do ściany lasu akurat na odcinku, gdzie przebiega droga, o ile dojazd taki na dalszym odcinku granicy nie byłby zapewniony. Kwestii zapewnienia dostępności, ograniczonej wyłącznie do niewielkiego odcinka planowanego ciągu pieszego, nie wyjaśniono także w kontekście podnoszonej w uzasadnieniu uchwały potrzeby utrzymywania rowu odwodniającego, o ile w ogóle jego utrzymywanie stanowi cel publiczny. Odnośnie zarzutu poszerzenia ul. [...], Sąd nie podzielił poglądu Rady Miasta jakoby skarżąca Spółdzielnia nie miała interesu prawnego do kwestionowania projektu planu w tym zakresie. Bez znaczenia w sprawie jest, iż uprawnienia do zgłoszenia zarzutu wykorzystali właściciele nieruchomości przylegającej do ul. [...], będący jednocześnie członkami Spółdzielni. Okoliczności ta nie ogranicza prawa wnoszenia zarzutu w interesie własnym Spółdzielni, jako osoby prawnej, o ile w jej użytkowaniu wieczystym pozostaje działka nr ew. [...], gdy poszerzenie ul. [...] ma się odbyć z kosztem części nieruchomości Spółdzielni. Oceniając legalność zaskarżonej uchwały w tym zakresie należy stwierdzić w pierwszym rzędzie, iż treść samej chwały, odnośnie zarzutu w sprawie ul. [...], pozostaje w sprzeczności z treścią uzasadnienia. Z treści uchwały wynika bowiem, iż pozostałe zarzuty Spółdzielni (poza kwestia ciągu pieszego) zostały uwzględnione. Jednocześnie w uzasadnieniu przedstawiono argumentację Rady W. odnośnie nie uwzględnienia zarzutu wniesionego przez Spółdzielnię, dotyczącego poszerzenia ul. [...]. Przechodząc do oceny przywołanej argumentacji trzeba stwierdzić, iż nie spełnia ona wymagania wnikliwego rozważenia kwestii podniesionych w zarzucie. Odnosząc się do zarzutu, iż poszerzenie ulicy jest niezasadne gdyż wyposażona ją już w konieczną infrastrukturę, poza przywołaniem zasad ogólnych planowania, wskazano: - zgodność zamierzenia z normatywami dotyczącymi szerokości dróg, - generalną potrzebę zamieszczenia uzbrojenia inżynieryjnego w tym kwestii przebiegu gazociągu, - znaczenia drogi w układzie komunikacyjnym (skomunikowanie z ul. [...] w zachodnim ciągu pasma p.). Żadnego z przedstawionych wyżej argumentów nie można uznać za przesądzający o przyjęciu kwestionowanej na wysokości styku z działką Spółdzielni projektowanej szerokości ul. [...] (13 m.). Dla drogi o parametrach przewidywanych w planie (droga lokalna - KUL) przewidywana jest szerokość min. 12 m. (§ 7 ust. 1 kol. dla dróg L). Szerokość 13 m. nie narusza więc wskazanego normatywu, jednak nie przesądza to o tym, iż przyjęta szerokość jest niezbędna, gdy jest to kwestionowane w zarzucie. Powołując się na potrzebę poprowadzenia w ulicy pełnej infrastruktury, nie wskazano w uzasadnieniu uchwały, jakie konkretnie media mają być przeprowadzone w ulicy. Powinno być to wyjaśnione z powołaniem na określone materiały sporządzane w ramach procedowania nad projektem planu. Nie przywołano też konkretnych normatywów, z których wynikałaby konieczność określonego oddalenia przebiegu poszczególnych mediów w przekroju ulicy. Nie wskazano również, czy aktualny przebieg gazociągu pozostaje w bezpośrednim związku z proponowaną w projekcie linia rozgraniczającą jezdni (jaka jest planowana odległość pomiędzy trasą przebiegu gazociągu a linią rozgraniczająca jezdni i skąd wynika planowana odległość). Także kwestia samego włączenia ul. [...] do układu komunikacyjnego z ul. [...] nie może przesądzać samo w sobie o konieczności przyjęcia dla niej normatywu szerokości 13 m., skoro minimalna szerokość dla tego rodzaju jezdni wynosi 12 m. Nie przywołano też w uzasadnieniu uchwały żadnych innych konkretnych przesłanek kształtowania przestrzeni na danym terenie, które przemawiałyby za planowaniem szerokości ulicy, w liniach rozgraniczających 13 m. Trzeba mieć przy tym na uwadze, iż w świetle projektu planu w innych miejscach ul. [...] jest planowana w innych szerokościach. Właściwie szczegółowe uzasadnienie przez Radę W. ingerencji w prawo własności (użytkowania wieczystego) w projekcie planu zagospodarowania przestrzennego jest niezbędne w sytuacji, gdy podmiot zgłaszając zarzut kwestionuje zasadność ograniczenia tego prawa. Rada w tym zakresie uchybiła wymaganiu właściwego uzasadnienia treści rozstrzygnięcia. Powyższe wskazuje, że zaskarżona uchwała Rady W. z dnia [...] kwietnia 2000 r. Nr [...] nie spełnia, ustalonego w art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, wymogu prawnego uzasadnienia odrzucenia zgłoszonego zarzutu przez skarżącą Spółdzielnię, Natomiast nie trafne są zarzuty skargi w zakresie podnoszenia kwestii skomunikowania ul. [...] z ul. [...], co może spowodować niepożądane przez Skarżącą zwiększenie ruchu na ulicy lokalnej oraz ograniczenia powierzchni biologicznie czynnej na działkach przylegających do ciągu pieszego. Kwestie te, jako nie podniesione w zarzucie, nie były rozważane w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Uchwała w tym zakresie nie może naruszać więc prawa a wyłącznie kwestie te podlegają kognicji sądu administracyjnego. Nie trafny jest również zarzut nie sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Instytucja raportu jest związana wyłącznie z procedurą ocen oddziaływania na środowisko konkretnych przedsięwzięć przeprowadzaną przed wydaniem określonych decyzji administracyjnych i nie odnosi się do sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Kwestie sporządzania raportu regulowane są w tytule I dziale VI rozdziale 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm.). W niniejszej sprawie w procedurze planistycznej nie naruszono także w rozpatrywanym przypadku wymagania art. 18 ust. 2 pkt 9 in fine ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, co do obowiązku imiennego informowania podmiotów zgłaszających zarzuty o terminie sesji rady gminy gdy będą one rozpatrywane. Nie trafne są wprawdzie argumenty, zawarte w odpowiedzi na skargę, dotyczące nie powiadomienia rady gminy o fakcie zmiany adresu Spółdzielni. Obowiązek taki nie spoczywał na Skarżącej m.in. zważywszy na to, iż art. 41 K.p.a. nie ma zastosowania w sprawach związanych z procedurą planistyczna, jako, iż nie jest to sprawa załatwiana w drodze wydania decyzji administracyjnej lecz element procedury legislacyjnej (tworzenia aktu prawa miejscowego, jakim jest miejscowy planu zagospodarowania przestrzennego – art. 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). W okolicznościach konkretnej sprawy wobec faktu, iż informacja o zmianie adresu dotarła od organu ze znacznym wyprzedzeniem w stosunku do terminu sesji Rady (patrz zwrot zawiadomienia skierowanego do strony w aktach przedłożonych Sądowi) możliwe było, przy dochowaniu należytej staranności, ustalenie aktualnego adresu osoby prawnej, której dane zawarte są w publicznie dostępnych rejestrach (KRS). Dodatkowo, jak wynika to z kopii pism przedłożonych na rozprawie, nowy adres Spółdzielni był znany Urzędowi Miasta. Jednak, jak z kolei trafnie wywiedziono w odpowiedzi na skargę, w rozpatrywanym stanie faktycznym nie naruszono zasady powiadamiania zainteresowanych podmiotów o terminie sesji rady gminy. Bowiem zawiadomienia o terminie rozpatrywania zarzutów skierowane zostały także na adres osób będących członkami zarządu skarżącej Spółdzielni, tj. M. S. i T. J. (patrz kopie zwrotnych poświadczeń odbioru w aktach przedłożonych przez organ oraz wyciąg z KRS k.- 9 akt sądowych), przy czym jeden z tych adresów jest także nowym adresem Spółdzielni (adres M. S. – ul. [...]). Z kolei z treści przesłanych zawiadomień wynikało, iż przedmiotem rozpatrywania na konkretnej sesji będą generalnie zarzuty zgłoszone do projektu planu, nie zaś konkretne zarzuty zgłoszone przez osoby, do których skierowano zawiadomienie. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, wobec doręczenia informacji osobom uprawnionym do reprezentowania Spółdzielni, przy założeniu nawet minimalnej staranności przy reprezentowaniu spraw Spółdzielni przez członków jej zarządu, nie można przejąć fikcji aby Spółdzielnia, którą oni reprezentują nie była w konkretnej sprawie powiadomiona imiennie o fakcie rozpatrywania zgłoszonych zarzutów. W tej sytuacji nie można uznać, aby wymaganie wynikające z art. 18 ust. 2 pkt 9 ustawy było naruszone co musiałoby prowadzić do stwierdzenia nieważności uchwały o odrzuceniu zarzutu z tej przyczyny (art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym). Mając powyższe na uwadze, podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzeczono, jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy. Przy ponownym rozpatrywaniu zarzutu, organ uwzględni okoliczności wskazane w uzasadnieniu orzeczenia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI