IV SA/Wa 158/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-03-14
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo ochrony środowiskauzgodnienieinwestycja budowlanaprawo administracyjnenieruchomościprawo cywilneprawo budowlanepostępowanie administracyjneinspektor sanitarny

WSA w Warszawie oddalił skargę spółki na postanowienie Inspektora Sanitarnego uzgadniające realizację inwestycji, uznając, że prawo do dysponowania nieruchomością nie jest badane na etapie uzgodnień środowiskowych.

Spółka złożyła skargę na postanowienie Inspektora Sanitarnego uzgadniające realizację inwestycji, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym brak zgody na korzystanie z działki będącej w jej użytkowaniu wieczystym. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organ uzgadniający nie bada prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a kwestia ta jest istotna dopiero na etapie pozwolenia na budowę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P. Sp. z o.o. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, które utrzymało w mocy postanowienie Inspektora Powiatowego uzgadniające przedsięwzięcie polegające na budowie sieci uzbrojenia podziemnego. Skarżąca spółka podnosiła zarzuty naruszenia prawa materialnego (m.in. art. 48 Prawa ochrony środowiska, art. 233 k.c., art. 5 Prawa budowlanego) oraz prawa procesowego (m.in. art. 106 § 2 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a.). Głównym argumentem spółki było to, że inwestycja miała być realizowana na działce, do której skarżąca posiadała prawo wieczystego użytkowania i nie wyrażała na to zgody. Sąd uznał te zarzuty za bezzasadne. Wyjaśnił, że organ dokonujący uzgodnień środowiskowych nie jest uprawniony do badania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Kwestia ta jest istotna dopiero na etapie postępowania o pozwolenie na budowę. Sąd wskazał również na istnienie umowy, która mogła uprawniać inwestora do korzystania z działki, a której skarżąca spółka zdawała się nie uwzględniać. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. również uznano za niezasadne, w tym zarzut naruszenia zasady czynnego udziału strony, gdyż skarżąca nie wykazała, jakie konkretne czynności procesowe zostałyby podjęte, gdyby brała udział w postępowaniu. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie uzgodnień środowiskowych jest niezależne od postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ uzgadniający nie jest uprawniony do badania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Kwestia ta jest istotna dopiero na etapie postępowania o pozwolenie na budowę.

Uzasadnienie

Przepisy prawa, w tym art. 48 ust. 2 pkt 1a Prawa ochrony środowiska, określają jedynie organ właściwy do dokonania uzgodnienia, a nie uprawniają do badania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością. Prawo do dysponowania nieruchomością jest warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę, a nie uzgodnienia środowiskowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.o.ś. art. 48 § ust. 2 pkt 1a

Ustawa Prawo ochrony środowiska

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.c. art. 233

Kodeks cywilny

p.b. art. 5 § ust. 1 pkt 9

Ustawa Prawo budowlane

k.p.a. art. 106 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 124 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2

Ustawa Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ uzgadniający nie bada prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Kwestia prawa do dysponowania nieruchomością jest istotna na etapie pozwolenia na budowę, a nie uzgodnień środowiskowych. Przepisy k.c. i p.b. nie mogły być stosowane w postępowaniu uzgodnieniowym. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. nie może odnieść skutku bez wykazania konkretnych czynności procesowych, które zostałyby podjęte. Postępowanie uzgodnieniowe jest niezależne od postępowania o warunki zabudowy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 48 ust. 2 pkt 1a Prawa ochrony środowiska poprzez uzgodnienie przedsięwzięcia, które nie może być zrealizowane z powodu braku zgody na korzystanie z działki. Naruszenie art. 233 k.c. i art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Naruszenie art. 106 § 2 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia o postępowaniu. Naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak należytego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Naruszenie art. 124 § 2 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. (brak uzasadnienia). Niewykonalność postanowienia (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

żaden przepis prawa nie uzależnia wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji od wykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. organ administracji dokonujący uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia, w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji nie jest uprawniony do badania, czy inwestor, który zamierza zrealizować to przedsięwzięcie posiada prawo do dysponowania nieruchomością na której przedsięwzięcie to ma powstać. to czy realizacja przedsięwzięcia objętego uzgodnieniem będzie możliwa jest okolicznością obojętną dla uzgodnienia warunków realizacji tego przedsięwzięcia.

Skład orzekający

Grzegorz Czerwiński

przewodniczący-sprawozdawca

Łukasz Krzycki

członek

Marta Laskowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zakresu kompetencji organów administracji w postępowaniu uzgodnieniowym dotyczącym środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji, w szczególności w kontekście braku badania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego etapu postępowania (uzgodnienie środowiskowe) i nie rozstrzyga kwestii prawa do dysponowania nieruchomością na etapie pozwolenia na budowę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w procesie inwestycyjnym, która może być interesująca dla prawników procesowych i inwestorów, choć nie zawiera nietypowych faktów.

Prawo do dysponowania nieruchomością – kiedy naprawdę ma znaczenie w procesie inwestycyjnym?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 158/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/
Łukasz Krzycki
Marta Laskowska
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, asesor WSA Marta Laskowska, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2007 roku sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji - oddala skargę -
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] września 2006 roku, Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 1a i art. 57 uzgodnił przedsięwzięcie polegające na budowie sieci uzbrojenia podziemnego wraz z układem komunikacyjnym dla obsługi projektowanego budynku apartamentowo-biurowego przy ul. [...]/[...] w W. zgłaszając jednocześnie warunki, które winny zostać spełnione w związku z realizacją tego przedsięwzięcia.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła Spółka z o. o. P. podnosząc następujące zarzuty:
1. naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez naruszenie art. 48 ust. 2 pkt 1a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska poprzez uzgodnienie przedsięwzięcia z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa to jest art. 233 Kodeksu cywilnego oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, gdyż działka o nr ew. [...] znajduje się w użytkowaniu wieczystym Spółki, a Spółka nie wyrażała zgody na realizację inwestycji na tej działce.
1. naruszenia przepisów proceduralnych:
a) art. 106 § 2 kpa poprzez brak zawiadomienia skarżącego
0 postępowaniu w sprawie wniosku o uzgodnienie przedsięwzięcia co doprowadziło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu określonej wart. 10 § 1 kpa,
b) art. 77 § 1 kpa poprzez brak należytego zebrania
1 wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 roku, Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2006 roku.
W uzasadnieniu postanowienia Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. stwierdził, że Powiatowy Inspektor Sanitarny uzgadniając przedsięwzięcie, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na jego realizację nie wydaje zgody na jego lokalizację i realizację. Inspektor Sanitarny zgłasza jedynie uwarunkowania niezbędne do zastosowania w procesie inwestycyjnym uzgadnianego przedsięwzięcia z punktu widzenia ochrony życia i zdrowia ludzi. Problem własności działek nie leży w zakresie kompetencji organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej i nie jest przez nie rozpatrywany. Brak jest więc podstaw do przyjęcia, że postanowienie organu pierwszej instancji narusza przepisy prawa materialnego.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła Spółka z o. o. P. (następca prawny Spółki z o. o. P.) podnosząc następujące zarzuty
1. naruszenia art. 48 ust. 2 pkt 1a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 z późno zm.), poprzez uzgodnienie przedsięwzięcia w miejscu, w którym przedsięwzięcie nie może zostać zrealizowane, o czym wiedziały organy dokonujące uzgodnienia,
2. naruszenia art. 48 ust. 2 pkt 1 a ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez uzgodnienie przedsięwzięcia z naruszeniem przepisów obowiązującego prawa, tj. art. 233 Kodeksu cywilnego oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późno zm.)
3. naruszenia art. 106 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak zawiadomienia skarżącego o postępowaniu w sprawie wniosku o uzgodnienie przedsięwzięcia, co doprowadziło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu określonej w art. 10 § 1 kpa,
4. naruszenia art. 77 § 1 kpa, poprzez brak nienależytego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego,
5. naruszenia art. 124 § 2 kpa oraz art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 kpa, albowiem postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] listopada 2006 roku pozbawione jest należytego uzasadnienia faktycznego.
Nadto podniesiony został zarzut, iż zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji dotknięte jest kwalifikowaną wadą prawną określoną wart. 156 § 1 pkt 5 kpa, gdyż było ono niewykonalne w dniu wydania i jego niewykonalność ma charakter trwały. Realizacja przedsięwzięcia objętego uzgodnieniem jest bowiem niemożliwa wobec braku zgody skarżącego na jakiekolwiek korzystanie przez P. Spółki z o.o. z działki o nr ew. [...] będącej w użytkowaniu wieczystym skarżącego.
Skarżący podniósł też w skardze, że decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowani terenu dla projektowanej inwestycji została uchylona, a przyczyną jej uchylenia był m.in. właśnie brak zgody skarżącego na realizację inwestycji z wykorzystaniem należącej do skarżącej Spółki nieruchomości.
i
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem materialnym i procesowym. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Analiza treści skargi pozwala zdaniem Sądu stwierdzić, że istotą zarzutu naruszenia prawa materialnego jest pogląd skarżącej Spółki, iż organ administracji dokonał uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji podczas, gdy inwestor nie posiada zgody Spółki na dysponowania jedną z działek na której planowana jest realizacji tejże inwestycji. Wszystkie kolejne zarzuty skargi są rozwinięciem tego poglądu prawnego. Ten pogląd skarżącej Spółki jest zdaniem Sądu błędny, gdyż żaden przepis prawa nie uzależnia wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji od wykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Również organ administracji dokonujący uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia, w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji nie jest uprawniony do badania, czy inwestor, który zamierza zrealizować to przedsięwzięcie posiada prawo do dysponowania nieruchomością na której przedsięwzięcie to ma powstać.
Twierdzenie skarżącej Spółki, iż art. 48 ust.2 pkt 1a ustawy Prawo ochrony środowiska upoważnia organ uzgadniający do odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia z tego powodu, że inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie znajduje żadnego uzasadnienia. Z treści tego przepisu wynika jedynie, iż w przypadku określonego rodzaju inwestycji uzgodnienia dokonuje określony organ administracji. Jest to więc przepis określający organ właściwy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Nie sposób konstruować na podstawie tego przepisu uprawnienia organów administracji do badania czy inwestor ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tego typu uprawnienie nie wynika bowiem wprost z treści tego przepisu. Nie można też takiego uprawnienia wywieść w wyniku wykładni przy wykorzystaniu powszechnie przyjętych metod wykładni przepisów prawa.
Na marginesie zauważyć należy, iż w aktach sprawy znajduje się kopia umowy Nr [...] zawartej w dniu 17 listopada 2004 roku między Spółką "K." (poprzednikiem prawnym skarżącej Spółki), a Spółką "A." z której wynika, że Spółka "K." wyraża zgodę na udostępnienie tymczasowego przejazdu przez nieruchomość będącą własnością tej Spółki. Prawa z tej umowy zostały scedowane na rzecz P. Sp. z o.o. umową cesji Nr [...] z dnia 17 listopada 2004 roku. Inwestor twierdzi, iż umowa ta uprawniała go do korzystania z działki o nr ew.[...], . Skarżąca Spółka zarówno w skardze jak i w innych pismach procesowych pomija istnienie tej umowy.
Nieporozumieniem jest podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organy administracji art. 233 kc. Po pierwsze ponownie należy stwierdzić, iż w postępowaniu mającym na celu uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia organy administracji nie badają uprawnień inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Po drugie w postępowaniu administracyjnym organy administracji stosują przepisy prawa administracyjnego. Stosowanie przepisów prawa cywilnego możliwe jest wówczas, gdy przepisy prawa administracyjnego odsyłają do ich stosowania lub gdy pewne uregulowania z zakresu prawa cywilnego zostały zaadaptowane do przepisów prawa administracyjnego. W niniejszej sprawie tego typu sytuacje nie miały miejsca.
Nieporozumieniem jest również zarzut naruszenia art. 5 ust.1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz.414 ze zm.). Przepisy tej ustawy nie były stosowane przez organy administracji w postępowaniu uzgodnieniowym. Co więcej stwierdzić należy, iż organy administracji nie mogły tych przepisów stosować.
Prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ma istotne znaczenie na etapie postępowania a sprawie uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane pozwolenie na budowę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim złożeniu oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jeśli inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to nie uzyska pozwolenia na budowę. Kwestia ta może być jednak poruszana dopiero w postępowaniu dotyczącym wydania takiego pozwolenia.,
Bezzasadny jest zarzut skarżącej Spółki naruszenia art. 77 § 1 kpa. Zarzut ten sprowadza się do stwierdzenia, że organy administracji nie wzięły pod uwagę, że inwestor nie posiada prawa do dysponowania działką o nr ew. [...] na cele budowlane. Tymczasem okoliczność ta, jak to zostało wyżej wskazane, nie miała znaczenia w postępowaniu w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia.
Nie znajduje również uzasadnienia zarzut nienależytego uzasadnienia faktycznego wydanego rozstrzygnięcia. Zarzut ten również sprowadza się do niewzięcia pod uwagę faktu, że inwestor nie posiada prawa do dysponowania działką o nr ew. [...] na cele budowlane.
Zarzut niewykonalności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego skonstruowany został na tych samych argumentach jak zarzut naruszenia prawa materialnego. Szczegółowe omawianie bezzasadności tego zarzutu jest zbędne, gdyż sprowadzałoby się w większości do powtórzenia przytoczonych już wczesnej argumentów. Należy jedynie stwierdzić, iż to czy realizacja przedsięwzięcia objętego uzgodnieniem będzie możliwa jest okolicznością obojętną dla uzgodnienia warunków realizacji tego przedsięwzięcia.
Zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa nie może być podstawą do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego. Uchybienie to nie miało bowiem w tej konkretnej sprawieznaczenia. Zdaniem Sądu podzielić należy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z dnia 18 maja 2006 roku, II OSK (ONSAiWSA 2006/6/157), w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 K.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych".
Skarżąca Spółka podnosi bowiem, że niepowiadomienie jej o wszczęciu postępowania uzgodnieniowego spowodowało, iż nie mogła ona czynnie uczestniczyć w postępowaniu. Nie wskazuje jednak jakie konkretne czynności zostałyby podjęte, gdyby Spółka uczestniczyła w postępowaniu już od chwili jego wszczęcia i jaki wpływ na treść rozstrzygnięcia miałoby ich przeprowadzenie. Rodzaj zarzutów podnoszonych zarówno w zażaleniu jak i w skardze wskazuje, iż skarżąca Spółka podnosiła zarzut niewzięcia pod uwagę przez organy administracji przy wydawaniu rozstrzygnięcia, że inwestor nie posiada prawa do dysponowania działką 0 nr ew. [...]. Wobec powyższego stwierdzić należy, że nawet gdyby zarzut taki podniesiony został już na etapie wszczęcia postępowania, to i tak okoliczność ta nie mogła być uwzględniona przez organy administracji. Nie stanowi ona bowiem przesłanki uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia.
Nie ma również znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia okoliczność, iż uchylona została decyzja o warunkach zabudowy 1 zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji. Postępowania w sprawie uzyskania decyzji o warunkach zabudowy oraz w sprawie środowiskowych uwarunkowań inwestycji są postępowaniami od siebie niezależnymi. Rozstrzygnięcie wydane w jednym z tych postępowań nie warunkuje wydania rozstrzygnięcia w drugim postępowaniu.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI