IV SA/WA 1533/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego, wskazując na błędy proceduralne i potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy w świetle nowej ustawy Prawo wodne.
Skarżący J.W. zaskarżył decyzję o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód, które pierwotnie zostało wydane w 1996 r. Organy administracji uznały, że pozwolenie wygasło po 20 latach na mocy przepisów przejściowych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na wadliwe ustalenie kręgu stron postępowania oraz potrzebę zastosowania przepisów nowej ustawy Prawo wodne.
Sprawa dotyczyła skargi J.W. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód z potoku. Pozwolenie to zostało wydane w 1996 r. na okres do 2045 r. Organy administracji uznały, że zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie Prawa wodnego, pozwolenie wygasło po 20 latach od daty jego ostateczności, tj. w 2016 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie kręgu stron postępowania (uznanie Polskiego Związku Wędkarskiego za stronę) oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów o wygaśnięciu pozwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną. Sąd wskazał, że w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego krąg stron należy ustalać na podstawie art. 28 k.p.a., a nie przepisów szczególnych dotyczących wydawania pozwoleń. Stwierdził, że Polski Związek Wędkarski nie wykazał swojego interesu prawnego w tym postępowaniu. Ponadto, sąd zwrócił uwagę, że postępowanie zostało wszczęte zawiadomieniem z marca 2019 r., a w tym czasie obowiązywała już nowa ustawa Prawo wodne z 2017 r., która powinna być podstawą orzekania. Z tych względów sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych uwag.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, Polski Związek Wędkarski nie wykazał swojego interesu prawnego lub obowiązku do posiadania przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego.
Uzasadnienie
Interesu prawnego strony w tym postępowaniu nie można wywieźć z faktu bycia użytkownikiem rybackim cieku. Postępowanie o stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego dotyczy samego faktu upływu czasu jego obowiązywania, co pozostaje bez wpływu na interes prawny lub obowiązek Polskiego Związku Wędkarskiego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.z.p.w. art. 11
Ustawa z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne
u.p.w. art. 138 § ust. 1
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.w. art. 545 § ust. 4 i 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
u.p.w. art. 414 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
u.p.w. art. 545 § ust. 4
Ustawa z dnia 30 lipca 2017 r. Prawo wodne
u.p.w. art. 127 § ust. 7
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
p.p.s.a. art. 145 § pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
EKPC art. 14
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe ustalenie kręgu stron postępowania – Polski Związek Wędkarski nie miał legitymacji procesowej. Potrzeba zastosowania przepisów nowej ustawy Prawo wodne z 2017 r. do postępowania wszczętego po jej wejściu w życie.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego to odrębna indywidulana sprawa administracyjna, która nie stanowi kontynuacji i nie może być jednoznacznie utożsamiana ze sprawą administracyjną o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Interesu prawnego strony w tym postępowaniu nie można wywieźć z faktu bycia użytkownikiem rybackim cieku. Wszczęcie postępowania z urzędu nastąpiło zawiadomieniem z [...] marca 2019 r. skierowanym do stron postępowania. W dacie tej nie obowiązywały już przepisy ustawy z dnia [...] lipca 2001 r. Prawo wodne, w oparciu o które wydano zaskarżone decyzje.
Skład orzekający
Alina Balicka
sprawozdawca
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
przewodniczący
Wanda Zielińska-Baran
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniach o wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego oraz stosowanie przepisów przejściowych przy zmianie ustawy Prawo wodne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wygasaniem pozwoleń wodnoprawnych na podstawie przepisów przejściowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego kręgu stron w specyficznych postępowaniach administracyjnych oraz stosowania przepisów przejściowych, co jest istotne dla praktyków prawa wodnego.
“Kto jest stroną w sprawie o wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego? WSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 1533/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-01-15 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2020-07-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Alina Balicka /sprawozdawca/ Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /przewodniczący/ Wanda Zielińska-Baran Symbol z opisem 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne Hasła tematyczne Wodne prawo Sygn. powiązane III OSK 5541/21 - Wyrok NSA z 2022-10-18 Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 310 art. 138 ust. 1 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j. Dz.U. 2018 poz 2096 afrt. 28 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec, Sędziowie: Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego oraz odmowy nałożenia obowiązku likwidacji urządzeń wodnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], 2. zasądza od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącego J.W. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją nr [...], z [...] maja 2020 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Z 2020 r. poz. 256), po rozpatrzeniu odwołania J.W. od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] grudnia 2019 r. znak: [...] , którą stwierdzono wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego J.W. decyzją Wojewody [...] z [...] kwietnia 1996 r., znak [...] na pobór wód z potoku [...] w km [...] oraz odmówiono nałożenia na J.W. obowiązku likwidacji urządzeń wodnych służących do poboru wód, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] grudnia 2019 r. znak: [...]. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. W dniu [...] grudnia 2017 r. Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] złożył do Starosty [...] wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego J.W. decyzją Wojewody [...] z [...] kwietnia 1996 r., znak [...] na pobór wód z potoku [...] w km [...] w ilości maksymalnej 1500 l/sek przy przepływie w korycie potoku w przekroju ujęcia wynoszącym 2020 l/sek; przy przepływie większym lub mniejszym od 2020 l/sek maksymalny pobór wód będzie różnicą pomiędzy wielkością aktualnego przepływu a wartością 580 l/sek; przy przepływie o nałożenie obowiązku likwidacji urządzeń wodnych służących do poboru wód. Organ odwoławczy wskazał, że wraz z wejściem w życie ustawy z dnia [...] lipca 2017 r. - Prawo wodne starostowie utracili właściwość w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, w związku z czym niezakończone postępowanie zostało przekazane na mocy art. 545 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310) Dyrektorowi Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. W dniu [...] marca 2019 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie zawiadomił o wszczęciu postępowania zgodnie z wnioskiem Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w [...]. Decyzją z [...] grudnia 2019 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie stwierdził wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego J.W. decyzją Wojewody [...] z [...] kwietnia 1996 r. oraz odmówił nałożenia na J.R. i S.R. obowiązku likwidacji urządzeń wodnych służących do poboru wód. Odwołanie od ww. decyzji złożył J.W. Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie ustalił, że właściwość Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie do orzekania w niniejszym postępowaniu odwoławczym wynika z art. 545 ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Z dniem [...] stycznia weszły w życie przepisy ustawy, zgodnie z którą zniesieni zostali: dyrektorzy regionalnych zarządów gospodarki wodnej oraz Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. W myśl art. 545 ust. 4 tej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z zakresu pozwoleń wodnoprawnych stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego był w tych sprawach Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej albo dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Dalej organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a., datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Natomiast zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego jest tylko pismem informującym stronę lub strony o uruchomieniu procesu w określonej przedmiotowo i podmiotowo sprawie administracyjnej. Pismo to ma charakter czynności materialno-technicznej, która ze swej istoty nie rozstrzyga niczyich praw, ani też obowiązków - nie rozstrzyga o zainicjowaniu wnioskowego postępowania administracyjnego. W ocenie organu odwoławczego niniejsze postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego zainicjował wniosek Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] z [...] grudnia 2017 r. Na podstawie art. 545 ust. 5 ustawy Prawo wodne sprawa wszczęta tym wnioskiem i niezakończona została przekazana przez Starostę [...] organowi właściwemu tj. Dyrektorowi Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie przy protokole z dnia [...] stycznia 2018 r. Dlatego też w niniejszej sprawie materialnoprawną podstawą orzekania są, zgodnie z art. 545 ust. 4 ustawy Prawo wodne, przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. Przepis art. 138 ustawy Prawo wodne z 2001 r. nie zawierał uregulowania dotyczącego kręgu stron postępowania, zastosowanie w niniejszej sprawie ma zatem art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. We wniosku z [...] grudnia 2017 r. Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] wskazał, że jest użytkownikiem rybackim cieku oraz uprawnionym do rybactwa w obwodzie rybackim. Będące przedmiotem niniejszego postępowania pozwolenia wodnoprawne dotyczy korzystania z zasobów wodnych cieku, co zmniejsza poziom wody w potoku, a tym samym dostępność siedlisk dla ryb. Wnioskodawca zasadnie wskazał, że wpływając na ogół gatunków ryb występujących w cieku, korzystający z pozwolenia wodnoprawnego zakład oddziałuje na prowadzoną przez Okręg gospodarkę rybacką, czyniąc tym samym Okręg stroną postępowań w sprawie posiadanego przez J.W. pozwolenia wodnoprawnego. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. nr 130 poz. 1087) pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód inne niż pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód do celów rybackich, wydane na okres dłuższy niż 20 lat, wygasają po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne. Oznacza to, że w roku 2005 obowiązywanie wszystkich pozwoleń wodnoprawnych udzielonych pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne, czy też w początkach obowiązywania ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, zostało ograniczone do maksymalnie 20 lat. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym ustalone zostało, że decyzja Wojewody [...] z [...] kwietnia 1996 r. uzyskała przymiot ostateczności w dniu [...] maja 1996 r. Zatem z uwagi na przepis art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne, pozwolenie udzielone J.W. decyzją Wojewody [...] z [...] kwietnia 1996 r. obowiązywało do dnia [...] maja 2016 r., kiedy pozwolenie to wygasło z mocy prawa. Decyzja wydawana na podstawie art. 138 ust. 1 ustawy Prawo wodne z 2001 roku ma charakter deklaratoryjny, a tym samym potwierdza jedynie istniejący stan prawny, a nie tworzy nowego, co oznacza, że wywołuje ona skutki prawne wstecz, czyli od chwili wystąpienia przesłanek uzasadniających wygaśnięcie. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wyjaśnił, że nie można uznać by J.W. pobierał wody potoku [...] ujęciem w km [...] w ramach zwykłego bądź powszechnego korzystania z wód - zwłaszcza wobec uzyskania przez niego na to działanie pozwolenia wodnoprawnego. J.W. korzystał z wód w ramach szczególnego korzystania z wód na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Wojewody [...] z [...] kwietnia 1996 r. Organ odwoławczy uznał również, że organ I instancji zasadnie odmówił nałożenia na J.W. obowiązku likwidacji urządzenia wodnego służącego do poboru wód, gdyż urządzenie to jest wykorzystywane do realizacji pozwolenia wodnoprawnego udzielonego [...] Sp. z o.o. decyzją z [...] października 2018 r. Znak: [...] . Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] maja 2020 r. wniósł J.W. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, podczas gdy zachodziły przesłanki do jej uchylenia na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.; art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II Instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez zaniechanie ustalenia daty wpływu wniosku w przedmiotowej sprawie oraz bazowanie na materiale dowodowym zebranym przez organ I instancji, który został zebrany bez czynnego udziału skarżącego, gdyż nie udzielono mu formalnoprawnej zgody na złożenie dalszych wniosków dowodowych, mimo złożonego w tym zakresie wniosku; art. 28 k.p.a. w zw. z art. 133 i 138 prawa wodnego poprzez uznanie, iż stroną niniejszego postępowania może być Polski Związek Wędkarski Zarządu Okręgu w [...] , mimo, iż nie jest on właścicielem ujęcia wody i nie ma legitymacji materialnej ani formalnej do wszczynania postępowań, ani też brania udziału w postępowaniach w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy: art. 414 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20-07-2017 r. prawo wodne, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, iż pozwolenie wodnoprawne udzielone J.W. wygasło z upływem lat 20 od daty uzyskania przez rozstrzygnięcie przymiotu ostateczności, mimo, iż na dzień orzekania winien być ten przepis wzięty za podstawę orzekania i pozwolenie wodnoprawne wygasa z momentem kiedy upłynął okres, na który zostało pozwolenie wydane, a więc w przedmiotowym stanie faktycznym wygasa z dniem [...] -04-2045 r.; art. 32 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz art. 14 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez dyskryminację i nierówne traktowanie odwołującego się w stosunku do innych osób lub podmiotów, którym udzielane są pozwolenia wodnoprawne, a w tym przypadku min. w stosunku do Spółki [...] Sp. z o.o., co doprowadziło do dyskryminacji J.W. jako obywatela polskiego w stosunku do innych obywateli Unii Europejskiej, a także innych obywateli polskich w ten sposób, iż mimo zakazu dyskryminacji wyrażonego w art. 14 Konwencji czy też art. 32 w zw. z art. 2 Konstytucji RP, organ stwierdza wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego z upływem lat 20, a więc jeszcze przed upływem okresu na jaki pozwolenie zostało wydane, mimo, iż inne osoby znajdujące się w takiej samej sytuacji uzyskują pozwolenia i pozwolenia te ekspirują dopiero z upływem okresu na jaki zostają wydane; art. 11 ustawy z dn. 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 130, poz. 1087 ze zm.) - poprzez jego błędne zastosowanie wskutek uznania, że pozwolenie wodnoprawne wydane na rzecz J.W. wygasło z mocy prawa po 20 latach od dnia prawomocności decyzji, podczas gdy termin wygaśnięcia decyzji jeszcze nie upłynął i w przedmiotowym stanie faktycznym nie może mieć zastosowania niniejszy przepis, a w sprawie wobec wszczęcia postępowania sądowo-administracyjnego zgodnie z zawiadomieniem w dniu [...] - 03-2018 r. (a więc już po wejściu w życie- 01-01-2018 r.- przepisów nowej ustawy prawo wodne) winny mieć zastosowanie nowe przepisy ustawy z dnia 30 lipca 2017 r. prawo wodne; art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 30-07-2017 r. prawo wodne poprzez jego zastosowanie mimo, iż sprawę niniejszą wszczęto w dniu [...]-03-2019 r. - czyli w dniu wydania zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie, a nie w dniu jak domniemuje organ I instancji złożenia wniosku przez Polski Związek Wędkarski Zarząd Okręgu w [...] czyli datę rzekomo [...]-12-2017 r.- mimo, że na prezentacie dziennika podawczego widnieje podpis pracownika przyjmującego pod datą [...]-12-2017 r.- data [...]-01-2018 r. i podpis; art. 11 ustawy z dn. 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 130, poz. 1087 ze zm.) w zw. z art. 33 prawo wodne - poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją szczególnego korzystania z wód, podczas gdy J.W. korzysta z wody w granicach powszechnego zwykłego korzystania z wody; dokonanie błędu w ustaleniach faktycznych będących podstawą orzeczenia poprzez przyjęcie, iż minął już [...] letni termin od stwierdzenia ostateczności decyzji podczas gdy termin ten nie upłynął, decyzja z dnia 1996-04-[...], Nr [...] stała się bowiem ostateczna w dniu [...]-10-2004 r., a klauzula ostateczności o jakiej mowa w art. 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw pochodzi właśnie z tej daty, a więc ewentualnie liczony termin 20 lat, upłynie w roku 2024 r. Wobec podniesionych zarzutów, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Ewentualnie skarżący wniósł o zmianę decyzji i orzeczenie co do meritum, przez odmowę wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego. Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Jak wynika z akt sprawy, skarżący uzyskał pozwolenie wodnoprawne na pobór wód z potoku [...] w km [...] dla potrzeb własnego zakładu wodnego - tartaku decyzją Wojewody [...] z [...] kwietnia 1996 r. Powyższe pozwolenie wodnoprawne udzielone zostało na czas oznaczony, tj. do [...] kwietnia 2045 r. Pozwolenie to zostało wydane na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne. Zgodnie z artykułem 11 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r. nr 130, poz. 1087), zwanej dalej w skrócie "ustawą o zmianie Prawa wodnego", pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód inne niż pozwolenia wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód do celów rybackich, wydane na okres dłuższy niż 20 lat, wygasają po upływie 20 lat od dnia, w którym decyzje o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stały się ostateczne. W związku z tym organy orzekające w sprawie uznały, że ma w niej zastosowanie art. 11 ustawy o zmianie Prawa wodnego. Zgodnie z art. 135 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli upłynął okres, na który było wydane. W przedmiotowej sprawie upływ tego okresu – w związku z art. 11 ustawy o zmianie Prawa wodnego – został określony na 20 lat i ten okres, jak ustaliły organy, w stosunku do pozwolenia wodnoprawnego udzielonego skarżącemu decyzją Wojewody [...] z [...] kwietnia 1996 r. upłynął [...] maja 2016 r. Z kolei zgodnie z art. 138 ust 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, stwierdzenie wygaśnięcia, cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony, w drodze decyzji. W orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego to odrębna indywidulana sprawa administracyjna, która nie stanowi kontynuacji i nie może być jednoznacznie utożsamiana ze sprawą administracyjną o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Sprawy te różni zarówno przedmiot rozstrzygania, jak i najczęściej kwestie podmiotowe, związane z upływem czasu, zmianami prawnymi, własnościowymi, w tym przenoszeniem praw i obowiązków określonych aktem administracyjnym (por. wyrok NSA z 11 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2689/13, dostępny w CBOSA). Wobec powyższego, orzekające w sprawie organy prawidłowo przyjęły, że przepis art. 127 ust. 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, określa zamknięty katalog podmiotów legitymowanych jako strona postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, jako przepis szczególny wobec normy art. 28 k.p.a. W art. 127 ust. 7 ww. ustawy Prawo wodne, ustawodawca jednoznacznie i precyzyjnie określił bowiem, że stroną postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest: 1) wnioskodawca ubiegający się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego; 2) właściciel wody; 3) właściciel urządzeń kanalizacyjnych, do których wprowadzane będą ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego; 4) właściciel istniejącego urządzenia wodnego znajdującego się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych; 5) władający powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych; 6) uprawniony do rybactwa w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Mając na uwadze różnice i odrębności pomiędzy postępowaniami o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, oraz w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia wydanego pozwolenia wodnoprawnego, w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego katalog kręgu stron należy ustalać nie na podstawie ww. art. 127 ust. 7 Prawa wodnego, ale w oparciu o art. 28 k.p.a. Tym samym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy dane postępowanie lub kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przypomnieć należy, że pojęcie interesu prawnego, mimo że nie zostało zdefiniowane w przepisach k.p.a., było przedmiotem wielu orzeczeń sądowych i tematem licznych wypowiedzi doktryny. Istotę interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego, na podstawie której w postępowaniu administracyjnym określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków; a także na tej samej zasadzie może żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym pomiędzy obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 r. II SA 4000/01 niepublik.). Podkreśla się, że interes prawny powinien być indywidualny, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniały zastosowanie normy prawa materialnego. Tylko taki interes może zaspokoić władza przez decyzję administracyjną, a więc przez skierowany do określonej osoby indywidualny akt administracyjny, wpływający na sytuację prawną tej osoby, gdyż wydanie tylko takiego aktu może być wynikiem postępowania administracyjnego. Taki akt powinien zatem wywierać bezpośrednie skutki prawne wobec osoby, do której się odnosi. W przedmiotowej sprawie istotną kwestią jest określenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego. Postępowanie administracyjne w sprawie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego skarżącemu decyzją Wojewody [...] z [...] kwietnia 1996 r. zostało wszczęte na wniosek Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. We wniosku z dnia [...] grudnia 2017 r. Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] wskazał, że jest użytkownikiem rybackim cieku oraz uprawnionym do rybactwa w obwodzie rybackim. Będące przedmiotem postępowania pozwolenie wodnoprawne dotyczy korzystania z zasobów wodnych cieku, co zmniejsza poziom wody w potoku, a tym samym występujących w cieku, korzystający z pozwolenia wodnoprawnego zakład oddziałuje na prowadzoną przez Okręg gospodarkę rybacką, czyniąc tym samym Okręg stroną postępowań w sprawie posiadanego przez skarżącego pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie Sądu, z powyższego stanowiska nie wynika przymiot strony Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] w niniejszym postępowaniu. Interesu prawnego strony w tym postępowaniu nie można wywieźć z faktu bycia użytkownikiem rybackim cieku oraz uprawnionym do rybactwa w obwodzie rybackim. Z kolei odwołanie się do korzystania przez skarżącego z zasobów wodnych cieku, i poprzez to korzystanie zmniejszenie poziomu wody w potoku, a tym samym występujących w cieku, co oddziałuje na prowadzoną przez Okręg gospodarkę rybacką, odnosi się do samego pozwolenia wodnoprawnego i jego ustaleń. Te ustalenia pozwolenia wodnoprawnego nie są przedmiotem tego postepowania. Dla ustalenia interesu prawnego w przedmiotowej sprawie istotne jest to, że przedmiotem sprawy jest stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne z uwagi na upływ 20 lat od dnia, w którym decyzja o wydaniu pozwolenia wodnoprawnego stała się ostateczna. Organ w tym postępowaniu skupia się zatem na fakcie, czy czas obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego wygasł z mocy prawa, a to pozostaje bez wpływu na interes prawny lub obowiązek Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w [...]. W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] nie wykazał swojego interesu prawnego lub obowiązku do posiadania przymiotu strony, a zatem również do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania. Tym niemniej stosownie do art. 138 ust. 1 Prawa wodnego stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony. Sąd zgadza się z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądowym, że tylko w razie przyjęcia jako bezwzględnie obowiązującej zasady skargowości, a zatem dopuszczalności wszczęcia postępowania wyłącznie na wniosek strony, przekroczenie granicy skargowości przez wszczęcie postępowania na wniosek jednostki niebędącej stroną w sprawie, stanowi naruszenie prawa, które może kwalifikować do naruszenia rażącego. W razie gdy przepisy prawa dają podstawę do wszczęcia postępowania z urzędu, nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji zainicjowanie takiego postępowania przez jednostkę niemającą statusu strony (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1010/06, opub. w LEX nr 423859). Jednakże w przedmiotowej sprawie okoliczność, że postępowanie nie zostało wszczęte skutecznie wnioskiem Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. a z urzędu, ma istotne znaczenie, z uwagi na przepisy prawne, które mogły być podstawą orzekania. Wszczęcie postępowania z urzędu nastąpiło zawiadomieniem z [...] marca 2019 r. skierowanym do stron postępowania. W dacie tej nie obowiązywały już przepisy ustawy z dnia [...] lipca 2001 r. Prawo wodne, w oparciu o które wydano zaskarżone decyzje. Mając powyższe na uwadze, organ ponownie prowadząc postępowanie w sprawie weźmie pod uwagę przepisy obowiązującej od dnia [...] stycznia 2018 r. ustawy z dnia [...] lipca 2017 r. Prawo wodne. Wobec stanowiska przyjętego przez Sąd, zbędna była merytoryczna ocena pozostałych zarzutów skargi. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 pkt 1 lit. a), art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2019 r., poz. 2325, ze zm.) O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI