IV SA/Wa 153/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-10-25
NSAAdministracyjneŚredniawsa
warunki zabudowyplanowanie przestrzennenieważność decyzjiwyłączenie pracownikapostępowanie administracyjnekpawsauchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzeniu nieważności decyzji o warunkach zabudowy z powodu udziału w składzie orzekającym osoby podlegającej wyłączeniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza o warunkach zabudowy, zarzucając rażące naruszenie prawa. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kolegium utrzymało swoją decyzję w mocy. Skarżący A.M. wniósł skargę, podnosząc m.in. udział w składzie orzekającym osoby podlegającej wyłączeniu. WSA uznał skargę za zasadną, uchylając decyzję Kolegium z powodu naruszenia przepisów o wyłączeniu sędziego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Miasta M. z dnia [...] października 2003 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego. SKO uznało, że decyzja była dotknięta wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia w sprawie wymagań dotyczących nowej zabudowy, wskazując na brak analizy terenu i wymaganych uzgodnień. A. M., właściciel działki, złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, kwestionując ustalenia SKO i wskazując na inne dokumenty. SKO decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. utrzymało w mocy własną decyzję, podtrzymując stanowisko o rażącym naruszeniu prawa i braku nieodwracalnych skutków prawnych. A. M. wniósł skargę do WSA, podnosząc te same argumenty, a dodatkowo zarzucając, że w wydaniu zaskarżonej decyzji brała udział członkini Kolegium, K. N., która podlegała wyłączeniu z mocy art. 24 § 1 pkt 5 kpa, ponieważ brała udział w wydawaniu decyzji w pierwszej instancji. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o zawieszenie postępowania, przyznając, że w składzie orzekającym zasiadała osoba wyłączona, co skutkowało wznowieniem postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną. Sąd potwierdził, że K. N. podlegała wyłączeniu od udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 kpa. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując również, że wydanie decyzji bez wymaganych uzgodnień stanowi uchybienie z art. 145 § 1 pkt 6 kpa. Sąd nie podzielił jednak stanowiska skarżącego o nieodwracalnych skutkach prawnych, uznając, że zrealizowanie budynku i uzyskanie pozwolenia na użytkowanie nie uniemożliwia odwrócenia skutków prawnych wadliwej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, udział w składzie orzekającym organu odwoławczego członka, który brał udział w wydawaniu decyzji w pierwszej instancji, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 kpa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że członek organu kolegialnego, który brał udział w wydawaniu decyzji w pierwszej instancji, podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, gdy orzeka w tej samej sprawie w drugiej instancji. Wola organu kolegialnego jest wyrazem woli jego członków, a udział członka podlegającego wyłączeniu może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 24 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji, w wydaniu zaskarżonej decyzji. Po wprowadzeniu art. 127 § 3 kpa, pojęcie 'w wydaniu decyzji w niższej instancji' należy wykładać z uwzględnieniem istnienia nowego środka zaskarżenia decyzji, jakim jest wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit b

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę uchyla zaskarżoną decyzję.

Pomocnicze

k.p.a. art. 27

Kodeks postępowania administracyjnego

Członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1 kpa.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Wznawia się postępowanie, jeżeli w wyniku naruszenia przepisów postępowania zostało naruszone prawo strony.

k.p.a. art. 156 § § 2 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, gdy wydano ją z naruszeniem przepisów o właściwości albo gdy decyzja dotyczy sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo jest oczywiste, że naruszono przepisy postępowania, a naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1-5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa warunki wydania decyzji o warunkach zabudowy.

u.p.z.p. art. 60 § ust. 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy uzgodnień projektu decyzji o warunkach zabudowy.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. § § 1, 3 i 9

Argumenty

Skuteczne argumenty

Udział w wydaniu zaskarżonej decyzji członka SKO, K. N., która podlegała wyłączeniu z mocy art. 24 § 1 pkt 5 kpa, ponieważ brała udział w wydawaniu decyzji w pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Stanowisko SKO, że decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, mimo wybudowania i oddania do użytkowania budynku mieszkalnego.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie w wydaniu decyzji w niższej instancji należy wykładać z uwzględnieniem istnienia nowego środka zaskarżenia decyzji, jakim jest wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wola organu kolegialnego jest wyrazem woli jego członków uzewnętrznionej w głosowaniu nie chodzi o stan faktyczny spowodowany istnieniem lub wykonaniem wadliwej decyzji, ani o faktyczne możliwości odwrócenia następstw spowodowanych decyzją

Skład orzekający

Otylia Wierzbicka

przewodniczący sprawozdawca

Aneta Opyrchał

członek

Anna Szymańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu pracownika od udziału w postępowaniu administracyjnym w przypadku organów kolegialnych oraz rozróżnienie między wadą wznowieniową a wadą nieważności decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji udziału tej samej osoby w postępowaniu dwuinstancyjnym w ramach wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego w postępowaniu administracyjnym – wyłączenia od orzekania, co jest kluczowe dla zapewnienia bezstronności. Pokazuje, jak błąd proceduralny może doprowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie organ miał rację co do wadliwości pierwotnej decyzji.

Błąd proceduralny w sądzie administracyjnym: jak udział jednego sędziego może unieważnić decyzję?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 153/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-10-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Opyrchał
Anna Szymańska
Otylia Wierzbicka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.), Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał, asesor WSA Anna Szymańska, Protokolant Olga Szczypkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2005 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - uchyla zaskarżoną decyzję -
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2004 r. działając z urzędu stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza Miasta M. z dnia [...] października 2003 r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazało art. 156 § 2 pkt 1 kpa.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że właścicielami działki nr ew. [...] stanowiącej teren inwestycji są M. i A. M. i że z terenem tym sąsiadują działki: nr [...] M.P., nr [...] E. O., nr [...] R.K. i nr [...] Gminy Miasta M..
Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w ocenie organu jest dotknięta wadą nieważności rażącego naruszenia prawa, to jest art. 61 ust. 1-5, art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § § 1, 3 i 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588). Nie przeprowadzono bowiem analizy terenu pozwalającej na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów cech i wskaźników kształtowania zabudowy, nie dokonano też uzgodnień wymaganych prawem.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył A. M. podnosząc, że decyzja Kolegium nie uwzględniła okoliczności faktycznych i prawnych, wynikających w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004 r., pisma Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004 r. oraz jego skargi do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 października 2004 r., które to dokumenty przesłał do Kolegium przy piśmie z dnia 19 października 2004 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu wniosku decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] października 2004 r.
W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał dotychczasowe swoje stanowisko, że decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Organ wskazał, że wymogi ustawowe określone w art. 61 ust. 1 – 5 oraz art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zostały zachowane. Decyzja wydana bez analizy terenu i bez wymaganych uzgodnień jest dotknięta wadą nieważności rażącego naruszenia prawa. Odnosząc się do nadesłanych przez skarżącego dokumentów stwierdził, że nie zaistniała sytuacja nieodwracalnych skutków prawnych. Zrealizowanie budynku mieszkalnego na podstawie pozwolenia na budowę oraz brak sprzeciwu do przystąpienia do użytkowania tego budynku nie oznacza, że organ administracji nie posiada instrumentu prawnego pozwalającego na cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych spowodowanych przez decyzję dotkniętą nieważnością. Nie chodzi o stan faktyczny spowodowany wykonaniem wadliwej decyzji, ani też o faktyczne możliwości odwrócenia następstw spowodowanych decyzją, a w szczególności przywrócenie stanu poprzedniego. Powyższe stanowisko organ przytoczył za autorami Komentarza do Kodeksu postępowania administracyjnego pod redakcją B. Adamiak, J. Borkowski, wyd. C.H. Beck, Warszawa 1998 r.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A. M..
W skardze podnosi te same argumenty, co we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Kwestionuje też stanowisko Kolegium, że decyzja nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych powołując się na istniejący stan faktyczny inwestycji – budynek mieszkalny w zabudowie szeregowej został wybudowany i przyjęty do użytkowania, wyodrębniono w nim samodzielne lokale. Nadto wskazuje, że w wydaniu zaskarżonej decyzji brał udział członek Kolegium, który z mocy prawa był wyłączony. Orzekała jako przewodnicząca składu K. N., która również brała udział w wydawaniu decyzji z dnia [...] października 2004 r. Na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 kpa podlegała ona wyłączeniu od udziału w ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Wskazując na powyższe uchybienia domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy we wznowionym postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. postępowaniu w sprawie i oddalenie skargi po podjęciu zawieszonego postępowania.
W uzasadnieniu wniosków wskazało, że istotnie w składzie orzekającym w sprawie w dniu 17 grudnia 2004 r. zasiadała osoba wyłączona od rozpoznania sprawy na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 kpa i z tego powodu orzeczono o wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Jako słuszny należy ocenić zarzut strony skarżącej, że w wydaniu zaskarżonej decyzji brała udział osoba, która podlegała z mocy art. 24 § 1 pkt 5 kpa wyłączeniu od udziału w wydaniu tej decyzji.
Zgodnie z powołanym przepisem pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji, w wydaniu zaskarżonej decyzji. Od czasu wprowadzenia art. 127 § 3 kpa, pojęcie w wydaniu decyzji w niższej instancji należy wykładać z uwzględnieniem istnienia nowego środka zaskarżenia decyzji, jakim jest wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, do którego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania od decyzji (patrz Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego pod redakcją J. Borkowski, B. Adamiak wyd. Beck, Warszawa 2003 r.). Członek organu kolegialnego, a takim jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze stosownie do treści art. 27 kpa podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1 kpa.
W przedmiotowej sprawie jak to wynika z akt, co nie jest kwestionowane w wydaniu zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia [...] grudnia 2004 r. opartej o przepis art. 127 § 3 kpa brała udział K. N., jako przewodnicząca składu orzekającego. Brała ona również udział w wydaniu decyzji w tej sprawie z dnia [...] października 2004 r. jako członek składu orzekającego, która to decyzja była decyzją pierwszoinstancyjną. Słusznie zatem podniósł skarżący, że K. N. podlegała z mocy prawa wyłączeniu od wydania zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 3 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27. Przepis powyższy wyraźnie stanowi o wydaniu decyzji przez organ podlegający wyłączeniu, a organ kolegialny podlega wyłączeniu, gdy utracił quorum (art. 27 § 2 kpa) jednak względy natury słusznościowej przemawiają za objęciem sankcją wzruszalności w trybie wznowienia postępowania wadliwości postępowania przejawiającej się w orzekaniu w sprawie przez organ kolegialny przy udziale członka podlegającego wyłączeniu. Wola organu kolegialnego jest wyrazem woli jego członków uzewnętrznionej w głosowaniu. Wola członka podlegającego wyłączeniu w składzie trzyosobowego kolegium może mieć istotny wpływ na przyjęcie rozstrzygnięcia określonej treści (patrz Komentarz Kodeksu postępowania administracyjnego pod redakcją B. Adamiak i J. Borkowskiego wyd. C.H. Beck, Warszawa 2003 r., str. 630).
W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego Sąd uwzględniając skargę uchyla zaskarżoną decyzję.
Wobec zaistnienia przesłanki wznowieniowej, na którą powołał się skarżący należało, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02.153.1270) uchylić zaskarżoną decyzję.
Wymaga nadto wskazania, że wydanie decyzji bez uzgodnienia wymaganego prawem stanowiska innego organu (w uzasadnieniu decyzji organ podniósł brak uzgodnień projektu decyzji o warunkach zabudowy wymaganych przepisem art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) jest uchybieniem stanowiącym przesłankę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 6 kpa, a nie jak błędnie organ przyjął przesłankę nieważnościową. Nie można natomiast podzielić stanowiska skarżącego, że zaistniała negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji – nieodwracalne skutki prawne. Zrealizowanie budynku mieszkalnego na podstawie pozwolenia na budowę i uzyskanie pozwolenia na jego użytkowanie nie oznacza, że organ nie ma możliwości prawnych odwrócenia skutków prawnych spowodowanych decyzją dotkniętą nieważnością. Wskazanie w przepisie art. 156 § 2 kpa na skutki prawne oznacza, że nie chodzi o stan faktyczny spowodowany istnieniem lub wykonaniem wadliwej decyzji. Obojętne jest również czy istnieją możliwości faktyczne (materialne, techniczne) odwrócenia następstw spowodowanych przez decyzję, a w szczególności przywrócenia stanu poprzedniego.
Mając na względzie wyżej wskazane okoliczności Sąd orzekł, jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI