IV SA/Wa 1506/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-12-12
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wymeldowaniemeldunekewidencja ludnościprawo administracyjneprzemoc domowadobrowolnośćopuszczenie lokaluwłaściciellokator

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właścicielki lokalu na decyzję odmawiającą wymeldowania lokatorki, uznając, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne z powodu przemocy domowej.

Skarżąca, właścicielka lokalu, wniosła skargę na decyzję odmawiającą wymeldowania G. G. wraz z dziećmi. Organ administracji uznał, że mimo opuszczenia lokalu, nie było ono dobrowolne z powodu przemocy domowej ze strony męża i skarżącej, co potwierdzały liczne interwencje policji i założenie "Niebieskiej Karty". Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że kluczowe jest ustalenie dobrowolności opuszczenia lokalu, a nie kwestie własności czy prawa do lokalu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrywał skargę G. C. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy odmowę wymeldowania G. G. wraz z małoletnimi dziećmi z lokalu przy ul. [...] w W. G. C. wniosła o wymeldowanie, twierdząc, że G. G. dobrowolnie opuściła lokal. Organ administracji, opierając się na art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, odmówił wymeldowania, uznając, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne. Uzasadniono to licznymi interwencjami policji w związku z awanturami domowymi, utrudnianiem wejścia do lokalu przez męża G. G. (B. G.) i skarżącą, a także założeniem "Niebieskiej Karty" dla G. G. Sąd administracyjny zgodził się z organem, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, gdyż G. G. podjęła środki prawne w celu ochrony swoich praw, a fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu był oczywisty, mimo umorzenia postępowań karnych przeciwko B. G. z powodu braku świadków. Sąd podkreślił, że kwestia własności lokalu nie ma znaczenia dla postępowania meldunkowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, opuszczenie lokalu nie jest dobrowolne, jeśli strona została do tego zmuszona, podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swoich praw, lub fakt zmuszenia jest oczywisty lub stwierdzony w postępowaniu karnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że liczne interwencje policji, założenie "Niebieskiej Karty" i poczucie zagrożenia ze strony męża i skarżącej świadczą o tym, że G. G. nie opuściła lokalu dobrowolnie, mimo braku formalnego orzeczenia sądu o przywróceniu posiadania lub stwierdzenia zmuszenia w postępowaniu karnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.e.l.i.d.o. art. 15 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Opuszczenie lokalu musi mieć charakter trwały i dobrowolny. Nie jest dobrowolne, jeśli strona została zmuszona, podjęła środki prawne w celu obrony praw, lub fakt zmuszenia jest oczywisty lub stwierdzony w postępowaniu karnym.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.k. art. 207

Kodeks karny

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opuszczenie lokalu przez G. G. nie było dobrowolne z powodu przemocy domowej i konfliktu z mężem oraz skarżącą. G. G. podjęła środki prawne w celu ochrony swoich praw do lokalu (interwencje policji, założenie "Niebieskiej Karty"). Status właściciela lokalu nie ma wpływu na postępowanie meldunkowe.

Odrzucone argumenty

G. G. dobrowolnie opuściła lokal. Fakt, że postępowania karne dotyczyły męża, a nie skarżącej, wyklucza przymusowe opuszczenie lokalu. Skarżąca jest właścicielką lokalu i ma prawo do swobodnego z niego korzystania.

Godne uwagi sformułowania

nie jest dobrowolnym takie opuszczenie lokalu, do którego strona została zmuszona instytucja zameldowania nie rodzi żadnych skutków prawnych sferze własności do określonego lokalu mieszkalnego

Skład orzekający

Wanda Zielińska-Baran

przewodniczący sprawozdawca

Alina Balicka

sędzia

Tomasz Wykowski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia dobrowolnego opuszczenia lokalu w kontekście przemocy domowej i konfliktu rodzinnego w postępowaniu meldunkowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów o ewidencji ludności. Konieczność wykazania podjęcia środków prawnych lub oczywistości zmuszenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak prawo administracyjne (meldunek) może być powiązane z problemami społecznymi (przemoc domowa) i jak sąd interpretuje pojęcie 'dobrowolności' w trudnych sytuacjach życiowych.

Czy można wymeldować osobę, która uciekła z domu z powodu przemocy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 1506/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-12-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alina Balicka
Tomasz Wykowski
Wanda Zielińska-Baran /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi G. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania - oddala skargę -
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2005 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2004 r. orzekającą o odmowie wymeldowania z pobytu stałego G. G. wraz małoletnimi dziećmi M. i K. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu podniesiono, iż o wymeldowanie G. G. wraz z małoletnimi dziećmi M. i K. wystąpiła G. C., której przysługuje prawo do lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Wnioskodawczyni we wniosku podała, że wymienieni z przedmiotowego lokalu wyprowadzili się dobrowolnie w dniu 20 września 2004 r. i od tego czasu w nim nie zamieszkują. Fakt opuszczenia lokalu przez te osoby potwierdził świadek K. K., oświadczając, że podczas częstych odwiedzin nigdy nie zastał w mieszkaniu G. G. Nadto podał, że jest mu widome, że G. G. zajęła jeden pokój i przetrzymuje w nim swoje rzeczy. Zeznający w charakterze świadka B. G. - mąż G. G. stwierdził, że jego żona wyprowadziła się dobrowolnie, ostatni raz we wskazanym lokalu była w dniu 23 czerwca 2004 r., dysponuje ona kluczami do drzwi wejściowych oraz skrzynki pocztowej. Przyznał / iż stosunki z żoną nie układają się dobrze, a nadto podał, że żona wielokrotnie wzywała policję na interwencje domowe. G. G. potwierdziła, że wra2s z dziećmi wyprowadziła się z przedmiotowego lokalu, jednak nie opuściła go dobrowolnie, ale na skutek zachowania męża oraz G. C.
Organ odwoławczy podkreślił, iż z treści art. 25 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika, że jedyną przesłanką jaką organ meldunkowy bada sprawie o wymeldowanie jest fakt opuszczenia lokalu przez określoną osobę, Kwestia istnienia prawa oznaczonej osoby do przebywania w lokalu nie ma wpływu na wynik postępowania o wymeldowanie. Organ powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdził, że nie jest dobrowolnym takie opuszczenie lokalu, do którego strona została zmuszona, przy czym strona skutecznie na te okoliczność może powoływać się o ile wykaże, że podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swoich praw w tym lokalu i uzyska rozstrzygnięcie właściwego organu o przywrócenie naruszonego posiadania, lub fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karny m. Materiał dowodowy sprawy, w ocenie organu odwoławczego wskazuje, że G. g. wraz z dziećmi nie opuściła z własnej woli przedmiotowego lokalu, ale na skutek bezprawnych działań męża oraz G. C. Prawdą jest, że nie występowała ona do sądu powszechnego o przywrócenie naruszonego posiadania, jednak dochodziła swoich praw przed policją i prokuraturą. W okresie od 2002 roku do 29 grudnia 2004 r. było szesnaście interwencji w związku ze zgłoszeniami przez G. G. awantur domowych oraz utrudniania jej wejścia do lokalu. W wyniku wielokrotnych interwencji została przyznana jej tzw. "Niebieska Karta", która znajduje się w Komisariacie Policji przy ul. [...]. Toczące się postępowania karne w stosunku do B. G. o czyn z art. 207 k.k. były umarzane z uwagi na brak świadków mogących bezstronnie potwierdzić wersję wydarzeń przedstawioną przez G. G. Zdaniem organu, liczne awantury domowe spowodowały u G. G. i jej małoletnich dzieci poczucie zagrożenia ze strony męża i G. C., a to przyczyniło się do opuszczenia przez nią wraz z dziećmi mieszkania. Po jego opuszczeniu w okresie od dnia 21 września 2003 r. do dnia 15 grudnia 2003 r. przebywała wraz dziećmi w Ośrodku [...] "K. " w W. W konkluzji organ stwierdził, iż skoro nie została spełniona wyłączna przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych , gdyż G. G. wraz z dziećmi nie opuściła dobrowolnie lokalu nr [...] przy ul [...] w W., to zasadna jest decyzja o odmowie wymeldowania.
Skargę na powyższa decyzję wniosła G. C., podnosząc zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki wymeldowania G. C. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., którego skarżąca jest właścicielką. Zdaniem skarżącej organ dokonał błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, bowiem dowodzi on wyłącznie faktu, iż G. G. próbowała podejmować czynności o charakterze prawno-karnym w związku z istniejącym konfliktem rodzinnym pomiędzy nią a B. G. Czynności te nie doprowadziły do wszczęcia postępowania karnego o czyn znęcania, gdyż organy ścigania nie znalazły podstaw. Postępowania przed prokuraturą i policją związane były ściśle z konfliktem pomiędzy G. G. a B. G.i nie miało związku z jej osobą - właścicielką lokalu. Skarżąca powołując się na wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001., sygn. V SA 3078/00 podniosła, że działania G. G. nie mogą być uznane za skorzystanie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających jej powrót do lokalu. Nie występowała ona bowiem do sądu o przywrócenie jej naruszonego posiadania, a w postępowaniu karnym nie zostało stwierdzone, że została przymusem usunięta z lokalu. Skarżąca stwierdziła, że wszelkie zawiadomienia o popełnienie przestępstwa dotyczyły B. G., a nie jej. Odmowa wymeldowania G. G. z lokalu jest, zdaniem skarżącej, swoistym przyznaniem jej praw do tego lokalu, pomimo że nie posiada ona jakichkolwiek pochodnych uprawnień do zajmowania lokalu, nie opłaca czynszu, a przede wszystkim nie przebywa w nim, a pomija -prawo skarżącej, jako właścicielki lokalu, do swobodnego z niego korzystania, z wyłączeniem innych osób. Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa.
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji powołano art. 15 ust. 2 ustawy 2 dnia 10 kwietnia 1974 o dowodach osobistych i ewidencji ludności (132. U. z 3001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.) z którego wynika, że decyzja o wymeldowaniu w trybie administracyjnym, wymaga ustalenia, że doszło do opuszczenia miejsca pobytu.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, iż w orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniano, że opuszczeniem miejsca pobytu w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu jest opuszczenie o charakterze trwałym i dobrowolnym (por. wyrok NSA z dnia 23 września 1999 r., sygn. V SA 252/99, Lex nr 49952, wyrok NSA z dnia 23.04.2001 r. sygn. V SA 3169/00, Lex nr 50123). W judykaturze przyjęty został pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, że nie jest dobrowolnym takie opuszczenie lokalu, do którego strona została zmuszona, jeżeli podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw w tym lokalu, albo jeżeli fakt zmuszenia opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym (por. wyrok NSA z dnia 22.08.2000 r., sygn. V SA 108/00. Lex nr 49954, wyrok NSA z dnia 11.02.2003 r., sygn. V SA 1929/02, niepublikowany).
W ocenie Sądu, organ orzekający zasadnie stwierdził, że zgromadzony materiał dowody sprawy dawał podstawy do przyjęcia, iż nie została spełniona przesłanka wymeldowania polegająca na dobrowolnym opuszczeniu lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. przez G. G. wraz małoletnimi dziećmi. Nie budzi wątpliwości zasadność uznania, że G. G. do opuszczenia lokalu została zmuszona licznymi awanturami domowymi, czemu skarżąca nie zaprzecza. Wbrew zarzutom skargi, z materiału dowodowego wynika, że G. G. przed opuszczeniem lokalu podejmowała przewidziane prawem środki w celu ochrony swych praw do przebywania w tym lokalu, występując wielokrotnie do organów ścigania (policji i prokuratury) z interwencją w związku z awanturami domowymi, ale także ze względu na utrudnianie jej wejścia do lokalu. Chociaż postępowania karne wszczęte przeciwko B. G. o czyn z art. 207 k.k. były umarzane, to jednak nie jest bez znaczenia że do umorzenia doszło z powodu braku bezstronnych świadków, mogących złożyć wyjaśnienia co do okoliczności bezprawnych jego działań w stosunku do żony –G. G. Nie pozostaje bez znaczenia, że posiada ona w Komisariacie Policji przy ul. [...] tzw. "Niebieską Kartę", którą zakłada się osobom w sytuacji zagrażającej ich bezpieczeństwu ze strony osób z nimi zamieszkującymi. Podkreślić należy, iż wbrew wywodom skarżącej, nie ma znaczenia w niniejszej sprawie fakt, że zawiadomienia o wszczętych postępowaniach karnych nie odnosiły się do niej, ale do B. G. - męża G. G. Nie ma również znaczenia okoliczność, że skarżąca jest właścicielką spornego lokalu, gdyż instytucja zameldowania nie rodzi żadnych skutków prawnych sferze własności do określonego lokalu mieszkalnego. Ewidencja ludności polega jedynie na rejestracji danych o miejscu pobytu osób (art. 1 ust. 2 cyt ustawy).
Powyższe okoliczności prowadzą do konstatacji, że w przypadku G. G. opuszczenie spornego lokalu nie miało charakteru dobrowolnego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a zatem organy orzekające prawidłowo uznały, iż nie zachodzą postawy do jej wymeldowania wraz z dziećmi z miejsca pobytu stałego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI