IV SA/Wa 149/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-03-23
NSAAdministracyjneŚredniawsa
przejęcie gospodarstwanieważność decyzjinastępstwo prawneprawo spadkowezawieszenie postępowaniadekretadministracja publicznakontrola sądowa

WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego, uznając potrzebę ustalenia spadkobierców przez sąd.

Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego jego ojca na rzecz Skarbu Państwa. Minister Rolnictwa zawiesił postępowanie, oczekując na prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym ojcu, ponieważ skarżący nie udowodnił swojego statusu następcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając zawieszenie postępowania za zasadne.

Sprawa dotyczyła skargi B. G. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1956 r. o przejęciu gospodarstwa rolnego ojca skarżącego, J. G., na rzecz Skarbu Państwa na podstawie dekretu z 1953 r. Minister zawiesił postępowanie, ponieważ skarżący, który twierdził, że jest następcą prawnym ojca, nie przedstawił prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Sąd administracyjny uznał, że ustalenie następstwa prawnego przez sąd jest zagadnieniem wstępnym, od którego zależy dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego, zwłaszcza że zmarły miał trzech synów. W związku z tym, sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko Ministra o konieczności zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ może zawiesić postępowanie, jeśli rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustalenie, czy skarżący jest następcą prawnym zmarłego właściciela gospodarstwa, wymaga prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Brak takiego postanowienia uniemożliwia stwierdzenie legitymacji strony do żądania stwierdzenia nieważności decyzji, co stanowi zagadnienie wstępne obligujące do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 97 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

k.p.a. art. 157 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 250

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 1025 § 2

Kodeks cywilny

Dekret o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie następstwa prawnego przez sąd jest zagadnieniem wstępnym, od którego zależy możliwość prowadzenia postępowania administracyjnego. Brak prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku uniemożliwia stwierdzenie legitymacji strony do żądania stwierdzenia nieważności decyzji. W przypadku wielu spadkobierców, ustalenie ich kręgu przez sąd jest niezbędne do określenia stron postępowania administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd domniemanie, że osoba która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku jest spadkobiercą, obowiązuje dopiero po stwierdzeniu przez sąd nabycia spadku

Skład orzekający

Krystyna Napiórkowska

przewodniczący

Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

sprawozdawca

Danuta Szydłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego w przypadku zagadnień wstępnych, zwłaszcza dotyczących prawa spadkowego i ustalenia kręgu spadkobierców."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejęcia gospodarstwa rolnego na podstawie dekretu z 1953 r. i procedury stwierdzenia nieważności decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą zagadnień wstępnych w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy sąd musi poczekać na sąd: zagadnienie wstępne w administracji.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 149/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Szydłowska
Krystyna Napiórkowska /przewodniczący/
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.),, asesor WSA Danuta Szydłowska, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2006 r. sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji 1. skargę oddala, 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata R. K. z "Kancelarii [...]" S.C. w W. przy ul. [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa) złote 80/100 groszy stanowiące 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
B. G. zwrócił się o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1956 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego należącego do jego ojca J. G. Przedmiotowe gospodarstwo przejęto na postawie dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 40).
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie oceny zasadności powołanego wyżej orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. do czasu dostarczenia prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym J. G.
W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że z wnioskiem o unieważnienie decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego od J. G. na własność Skarbu Państwa, wystąpił jego syn B. G., twierdząc że jest następcą prawnym ojca. Organ następnie zauważył, że stosownie do treści art. 1025 § 2 Kodeksu cywilnego domniemanie, że osoba która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku jest spadkobiercą, obowiązuje dopiero po stwierdzeniu przez sąd nabycia spadku. Dlatego też, zdaniem Ministra, postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie należało z urzędu zawiesić, do czasu ustalenia w postępowaniu sądowym spadkobierców i dostarczenia przez zainteresowanych postanowienia spadkowego.
B. G. zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zgadzając się z omówionym wyżej postanowieniem o zawieszeniu postępowania. W uzasadnieniu wniosku, poinformował organ, iż jest następcą prawnym J. G. Ponadto uważa, że jako syn ma prawo ubiegać się o zwrot przejętego mienia, występując w niniejszym postępowaniu jako strona w rozumieniu art. 28 kpa.
W dniu [...] grudnia 2004 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem
nr. [...] utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] listopada 2004 r., nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi B. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że skarga nie wnosi żadnych okoliczności uzasadniających zmianę stanowiska organu, wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza.
W przedmiotowej sprawie B. G. zwrócił się do organu o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego jego ojca J. G. na rzecz Skarbu Państwa.
Stosownie do treści art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. A zatem w przypadku wszczęcia postępowania na żądanie, niezbędne jest ustalenie, czy żądanie to pochodzi od strony postępowania. Zaś stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa na rzecz Państwa jest m. in. poprzedni właściciel lub jego następcy prawni.
Mając powyższe na uwadze organ zasadnie uznał, iż występując z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego i domagając się jednocześnie zwrotu tego gospodarstwa, B. G. winien przedłożyć postanowienie sądu o nabyciu spadku po zmarłym J. G. Skoro bowiem skarżący takiego postanowienia nie przedłożył, brak jest podstaw do stwierdzenia, że z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji występuje podmiot legitymowany. Dlatego też organ prawidłowo ustalił, że zachodzą przesłanki określone w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, tj., że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co obliguje do zawieszenia postępowania.
Ponadto należy mieć na uwadze, że z akt administracyjnych sprawy wynika (notatka Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w C. - na odwrocie karty nr 35 akt administracyjnych), że J. G. miał trzech synów. W związku z tym ustalenie kręgu następców prawnych prawomocnym postanowieniem sądu o nabyciu praw do spadku po J. G., jest także istotne z punktu widzenia ustalenia stron postępowania nieważnościowego. Bowiem jak już wcześniej podniesiono, w przypadku postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, stronami tego postępowania byliby wszyscy następcy prawni byłego właściciela gospodarstwa rolnego przejętego przez Państwo.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w pkt. 1 sentencji.
O wynagrodzeniu wyznaczonego pełnomocnika (pkt 2 sentencji) orzeczono stosownie do treści art. 250 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI