IV SA/Wa 1489/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję o czasowym odebraniu cieląt, uznając, że warunki ich utrzymania zagrażały ich życiu i zdrowiu.
Skarżący Instytut [...] zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta o czasowym odebraniu sześciu cieląt. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy obu instancji prawidłowo oceniły, iż warunki utrzymania zwierząt, w tym brak odpowiedniej opieki weterynaryjnej i zaniedbania higieniczne, stanowiły przypadek niecierpiący zwłoki zagrażający życiu i zdrowiu cieląt, co uzasadniało ich odebranie na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Instytutu [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta o czasowym odebraniu sześciu cieląt. Skarżący kwestionował zasadność odebrania zwierząt, argumentując m.in. brak wyczerpania materiału dowodowego i niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt. Uzasadnienie opierało się na opinii biegłego lekarza weterynarii, która wykazała, że cielęta były utrzymywane w warunkach zagrażających ich życiu i zdrowiu, w tym w nieodpowiedniej higienie, z objawami ciężkich chorób (biegunka, zapalenie płuc) i brakiem odpowiedniej opieki weterynaryjnej. Sąd podkreślił, że tryb odebrania zwierzęcia w przypadku niecierpiącym zwłoki wymaga jedynie stwierdzenia zagrożenia dla życia lub zdrowia, a niekoniecznie udowodnienia winy właściciela. Argumenty skarżącego dotyczące rzekomo prawidłowego leczenia i warunków bytowania nie znalazły potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w tym w opinii biegłego, która została uznana za wiarygodną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, warunki utrzymania cieląt, w tym brak odpowiedniej opieki weterynaryjnej i zaniedbania higieniczne, stanowiły przypadek niecierpiący zwłoki zagrażający ich życiu i zdrowiu, co uzasadniało ich odebranie.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłego lekarza weterynarii, która wykazała ciężki stan zdrowia cieląt (biegunka, zapalenie płuc), nieodpowiednie warunki bytowania (brud, mokra ściółka) oraz brak zapewnienia im natychmiastowej pomocy medycznej, co jednoznacznie wskazywało na zagrożenie dla ich życia i zdrowia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
u.o.z. art. 7 § ust. 3
Ustawa o ochronie zwierząt
W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt art. 7 § ust. 3
Podstawa prawna odebrania zwierzęcia w przypadku niecierpiącym zwłoki.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
Pomocnicze
u.o.z. art. 6 § ust. 2
Ustawa o ochronie zwierząt
Przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, w szczególności mające postać działań wskazanych w pkt 1-19.
u.o.z. art. 7 § ust. 1
Ustawa o ochronie zwierząt
Zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta.
u.o.z. art. 7 § ust. 1a
Ustawa o ochronie zwierząt
Decyzja o odebraniu zwierzęcia podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt art. 6 § ust. 2
Definicja znęcania się nad zwierzętami.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt art. 5
Obowiązek humanitarnego traktowania zwierzęcia.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt art. 1 § ust. 1
Obowiązek poszanowania, ochrony i opieki nad zwierzętami.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny mocy dowodowej dowodów.
k.p.a. art. 7 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Środki stosowane przez sąd w celu usunięcia naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 art. 15 zzs4 § ust. 3
Możliwość zarządzenia posiedzenia niejawnego w sprawach, gdy rozprawa mogłaby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Warunki utrzymania cieląt zagrażały ich życiu i zdrowiu. Istniał przypadek niecierpiący zwłoki uzasadniający natychmiastowe odebranie zwierząt. Opinia biegłego lekarza weterynarii była wiarygodna i stanowiła podstawę do wydania decyzji. Brak było podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącego dotyczących wadliwości postępowania dowodowego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące braku wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Zarzuty dotyczące pominięcia dokumentów korzystnych dla skarżącego (protokół kontroli, karty leczenia). Zarzuty dotyczące zaniechania uzyskania wyników sekcji zwłok martwych cieląt. Zarzuty dotyczące zaniechania uzyskania książek leczenia cieląt po ich odebraniu. Argumenty o rzekomo prawidłowym leczeniu i warunkach bytowania zwierząt.
Godne uwagi sformułowania
przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu stan zagrożenia nie oznacza, że nastąpi bezpośrednie, realne zagrożenie życia lub zdrowia zwierzęcia ale, że określony stan może a nic musi wywoływać negatywne skutki dla życia lub zdrowia zwierzęcia, co właśnie wyczerpuje pojęcie zagrożenia już tylko warunki bytowania wskazane powyżej (...) świadczą o utrzymywaniu odebranych zwierząt w warunkach zagrażających ich zdrowiu i życiu Zasadność odebrania zwierzęcia na podstawie art.7 u.o.z. nie jest uzależniona od stwierdzenia winy właściciela/opiekuna zwierząt, tylko od zaistnienia obiektywnych okoliczności, polegających na tym, że właściciel w jakikolwiek sposób dopuścił, aby nastąpił fakt kwalifikowanego prawem znęcania się nad jego zwierzęciem.
Skład orzekający
Aneta Dąbrowska
przewodniczący
Piotr Korzeniowski
członek
Tomasz Wykowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt w przypadkach niecierpiących zwłoki, interpretacja pojęcia zagrożenia dla życia lub zdrowia zwierzęcia, ocena dowodów w sprawach o odebranie zwierząt."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odebrania zwierząt gospodarskich (cieląt) w trybie interwencyjnym. Ocena stanu faktycznego jest kluczowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ochrony zwierząt i pokazuje, jak sąd ocenia sytuacje zagrażające ich życiu, nawet jeśli właściciel twierdzi, że zapewniał opiekę. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o ochronie zwierząt.
“Czy zaniedbanie zwierząt zawsze oznacza znęcanie? Sąd wyjaśnia, kiedy odebranie cieląt jest uzasadnione.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 1489/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-10-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Dąbrowska /przewodniczący/
Piotr Korzeniowski
Tomasz Wykowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Ochrona zwierząt
Sygn. powiązane
I OSK 1332/22 - Wyrok NSA z 2025-07-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 638
art. 7 ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski,, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Instytutu [...] w F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania cieląt oddala skargę.
Uzasadnienie
I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia 27 lipca 2021 r. nr KOA/2805/Oś/21 (dalej "zaskarżoną decyzją" albo "decyzją odwoławczą") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej "SKO" albo "Organ"), po rozpatrzeniu odwołania Instytutu [...] w F. (dalej "Skarżącego"), reprezentowanego przez adw. K. B., od decyzji Wójta Gminy R. (dalej "Wójta") z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] znak [...], orzekającej o odebraniu czasowo od dnia 30 kwietnia 2019 r. sześciu sztuk cieląt o nr kolczyków: [...], [...], [...], [...], [...], [...] (dalej także "przedmiotowe/odebrane cielęta"), przebywających na terenie Skarżącego, mieszczącym się w F. przy [...], [...] i przekazującej je pod opiekę [...] (dalej także "[...]"), orzekło o utrzymaniu decyzji Wójta w mocy.
II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżonej obecnie decyzji odwoławczej, przedstawia się następująco:
1. W dniu 30 kwietnia 2019 r. na terenie Skarżącej doszło do interwencji [...] oraz fundacji [...] (dalej także "[...]"), w wyniku której w tym samym dniu doszło do: 1) odebrania Skarżącej przedmiotowych cieląt, 2) poddania jednego cielaka humanitarnej eutanazji na podstawie decyzji obecnego na miejscu lekarza weterynarii.
2. Zawiadomieniem z dnia [...] maja 2019 r. Wójt wszczął z urzędu postępowanie w sprawie czasowego odbioru zwierząt (cieląt) przebywających na terenie Skarżącego.
3. Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., wydaną na podstawie art.7 ust.1, 1a i 3 w związku z art.5 i 6 ust.2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U.
z 2020 r., poz.638), dalej "u.o.z.", Wójt orzekł o odebraniu czasowo od dnia 30 kwietnia 2019 r. przedmiotowych cieląt i przekazaniu ich pod opiekę [...].
4. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] SKO uchyliło w/w decyzję Wójta i przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania.
5. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. Wójt ponownie orzekł o odebraniu czasowo od dnia 30 kwietnia 2019 r. sześciu przedmiotowych cieląt i przekazaniu ich pod opiekę [...].
6. Pełnomocnik Skarżącego wniósł do SKO odwołanie od decyzji Wójta.
III. Jak już wskazano, decyzją zaskarżoną obecnie SKO rozpoznało odwołanie Skarżącego od decyzji Wójta, utrzymując tę decyzję w mocy.
W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia odwoławczego wskazano w
szczególności, co następuje:
1. Przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego jest orzeczenie przez właściwy organ o czasowym odebraniu zwierząt w trybie uregulowanym w art.7 ust.3 u.o.z. (tj. w jedynym z dwóch trybów przewidzianych w art.7 u.o.z.), odnoszącym się do przypadków niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. Przepis
ten upoważnia policjanta, strażnika gminnego lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, do odebrania zwierzęcia dotychczasowemu właścicielowi lub opiekunowi, zobowiązujące jednocześnie do zawiadomienia o tym fakcie niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.
Z zestawienia ust.1 i 3 art.7 u.o.z. wynika, że ust.3 nie odnosi się do jakichkolwiek nagłych przypadków, lecz w oczywisty sposób nawiązuje do przesłanek czasowego odebrania zwierząt, przewidzianych w ust. 1. Tym samym przypadek niecierpiący zwłoki, o którym mowa w art. 7 ust. 3 ustawy, to niecierpiący zwłoki przypadek znęcania się nad zwierzęciem w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.o.z. Dodatkową przesłanką zastosowania art.7 ust.3 ustawy jest wykazanie, iż dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagraża jego życiu.
Wydanie decyzji w trybie art. 7 ust. 3 u.o.z. następuje wówczas, gdy zwierzę zostało już dotychczasowemu właścicielowi lub opiekunowi odebrane.
2. Postępowanie w niniejszej sprawie, przeprowadzone przez Wójta ponownie, jest prawidłowe. Organ I instancji zwrócił się o sporządzenie opinii do biegłego lekarza weterynarii dr n. wet. M. S. specjalisty z zakresu Higieny Zwierząt Rzeźnych i Żywności Pochodzenia Zwierzęcego na okoliczność ustalenia, czy w sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 6 ust. 2 u.o.z., czy zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 7 ust. 3 ustawy, w tym przypadek niecierpiący zwłoki
i że dalsze pozostawanie zwierząt u dotychczasowego właściciela zagraża jego życiu. Ponownie analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz sporządzoną opinię oraz opinię uzupełniającą stwierdzić należy, iż organ I instancji zasadnie uznał, że w świetle okoliczności sprawy uzasadnione było wydanie decyzji w trybie określonym w art. 7 ust. 3 ustawy. Ustalone przez organ I instancji okoliczności, które zostały również wskazane w opinii biegłego wskazywały, że dalsze pozostawanie zwierząt u
właściciela w dotychczasowych warunkach zagraża ich zdrowiu i życiu.
3. Należy wyjaśnić, że owo "zagrożenie" wskazuje ta potencjalność i hipotetyczność nieprawidłowej sytuacji zwierząt. Stan zagrożenia nie oznacza
bowiem, że nastąpi bezpośrednie, realne zagrożenie życia lub zdrowia zwierzęcia ale, że określony stan może a nic musi wywoływać negatywne skutki dla życia lub zdrowia zwierzęcia, co właśnie wyczerpuje pojęcie zagrożenia. Poza tym niewątpliwie
określona ocena w tym zakresie musi wynikać z konkretnej sytuacji, w jakiej znajdują się zwierzęta. Taki stan należy powiązać z kwalifikowanymi naruszeniami o jakich mowa w art. 6 ust. 2 ustawy, o czym już wyżej była mowa. Wśród tych kwalifikowanych naruszeń wskazano na sytuacje, które są nośnikiem zagrożenia dla życia lub zdrowia zwierzęcia, jak np. utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji. Każda z tych sytuacji może mieć potencjalny wpływ na życie lub zdrowie zwierzęcia,
co odpowiada pojęciu "zagrożenia". A więc już stworzenie określonego stanu wyczerpuje pojęcie zagrożenia, co stanowi podstawę do stwierdzenia istnienia przypadku niecierpiącego zwłoki.
4. W przedmiotowej sprawie analiza akt, znajdujących się w nich dokumentów, materiałów fotograficznych wskazuje na to, iż odebrane zwierzęta były utrzymywane
w warunkach zagrażających ich życiu. Przede wszystkim zwierzęta były utrzymywane
w nieodpowiednich warunkach bytowania: brudne pomieszczenia, mokra ściółka w kojcach, nieuprzątnięte odchody zwierząt (stan pomieszczeń udokumentowany na fotografiach znajdujących się w aktach sprawy), brak działających poideł, nieodpowiednie kojce ( jeden cielak był utrzymywany kojcu zrobionym ze zbiornika na wodę). Już tylko warunki bytowania wskazane powyżej (co również zostało wskazane
w opinii biegłej) świadczą o utrzymywaniu odebranych zwierząt w warunkach zagrażających ich zdrowiu i życiu. Jak wskazano w opinii (str. 35-36) bardzo ważnym elementem opieki na zwierzętami z biegunką ma zapewnienie im suchego podłoża. Zwierzęta leżące na mokrym podłożu szybko się wychładzają. Wskazać należy, iż podmiot u którego przebywały odebrane zwierzęta, to podmiot - instytut badawczy, zajmujący się prowadzeniem badań naukowych i prac rozwojowych w dziedzinie nauk przyrodniczych i technicznych. Zatem biorąc dodatkowo pod uwagę charakter i profesjonalizm podmiotu utrzymującego zwierzęta należy wskazać, iż świadomość takiego podmiotu dotycząca utrzymywania i opieki nad zwierzętami powinna być znacznie wyższa. Wskazywane w odwołaniu od decyzji argumenty dotyczące utrzymywania odebranych zwierząt we właściwych warunkach nie znajdują uzasadnienia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Fakt utrzymywania zwierząt w nieodpowiednich warunkach potwierdza znajdujący się w aktach sprawy materiał zdjęciowy. Utrzymywanie zwierząt w brudnych, małych kojcach przeczy ze wszech miar twierdzeniom Skarżącego, jakoby zwierzęta były w odpowiedni sposób zaopiekowane i utrzymywane w odpowiednich warunkach. Wbrew twierdzeniom Skarżącego odebranie zwierząt było uzasadnione.
O braku odpowiedniej opieki nad zwierzętami (odebranymi cielętami) świadczy również brak odpowiedniej opieki weterynaryjnej w sytuacji gdy zwierzęta chorujące
na biegunkę i mające zapalenie płuc takiej opieki potrzebowały ze względu na bardzo zły stan zdrowia. Nadto o zaniedbaniach w prawidłowej opiece weterynaryjnej
świadczą braki i niekompletność dokumentacji z leczenia zwierząt. Jak wskazała w opinii biegła w przypadku braku stałej opieki weterynaryjnej dokonywanie w odpowiednim czasie wpisów w dokumentacji ma zasadnicze znaczenie dla zdrowia i życia objętych opieką i leczeniem zwierząt. Prawidłowo prowadzona i przechowywana dokumentacja pozwala udzielającym pomocy lekarzom na dokonanie oceny stanu zdrowia zwierzęcia oraz w przypadku zaistnienia konieczności na wdrożenie odpowiedniego leczenia. Również, jak wynika z opinii bieglej kontynuacja zaordynowanego przez lekarza leczenia przez opiekuna zwierzęcia może odbywać się po spełnieniu określonych warunków. Jednocześnie określone rodzaje produktów leczniczych w tym iniekcje mogą być podawane tylko przez lekarza weterynarii lub technika weterynarii pod nadzorem. Zatem pozostawienie leków iniekcyjnych do samodzielnego podania stanowi naruszenie przepisów prawa.
5. Zasadność odebrania zwierzęcia na podstawie art.7 u.o.z. nie jest
uzależniona od stwierdzenia winy właściciela/opiekuna zwierząt, tylko od zaistnienia obiektywnych okoliczności, polegających na tym, że właściciel w jakikolwiek sposób
dopuścił, aby nastąpił fakt kwalifikowanego prawem znęcania się nad jego
zwierzęciem.
Trafnie uznał Wójt, że zastosowanie w sprawie art. 7 ust. 3 u.o.z. było uzasadnione. Ustalone przez organ okoliczności wskazywały, że dalsze pozostawanie zwierząt u właściciela w dotychczasowych warunkach zagraża ich zdrowiu i życiu.
6. Wbrew zarzutom odwołania w postępowaniu przed Wójtem nie doszło do naruszenia przepisów k.p.a. Stosownie do powyższego:
(-) Błędne pouczenie strony o terminie odwołania nic może przesądzać o merytoryczności organu wydającego orzeczenie. Błędne pouczenie nie rodzi skutków prawnych dla strony w przypadku wniesienia odwołania w terminie zgodnym z pouczeniem;
(-) Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut niewyjaśnienia, na czym polegało znęcani się nad zwierzętami. Wójt wskazał okoliczności, które przesądzają o tym, tj. utrzymywanie zwierząt w nieodpowiednich warunkach, nie zapewnienie odpowiedniej opieki.
(-) Również nie można zgodzić się z odwołującym się, że rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji nie przeprowadził całego postępowania dowodowego. W katach sprawy znajdują się protokoły z przesłuchań świadków, materiał zdjęciowy oraz opinia powołanego w sprawie biegłego, która w wyniku zadania dodatkowych pytań prze stronę została dodatkowo uzupełniona.
IV. Pismem z dnia 3 września 2021 r. Pełnomocnik Skarżącego wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję odwoławczą SKO, podnosząc przeciwko tej decyzji zarzuty naruszenia następujących przepisów prawa:
- art.77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego, poprzez:
a) pominięcie przy dokonywaniu oceny zaistnienia przesłanek z art. 6 ust 2
u.o.z. dokumentu w postaci protokołu kontroli nr [...] oraz opinii dr. M. S. (dalej "Biegłej") z dnia [...] grudnia 2020 roku w części (str. 28 opinii), w jakiej wskazywały, że inspektorzy Powiatowej Inspekcji Weterynaryjnej dobrze
ocenili warunki, w których przebywały odebrane cielęta;
b) pominięcie przy dokonywaniu oceny zaistnienia przesłanek z art. 6 ust. 2 u.o.z. dokumentacji w postaci kart leczenia, opinii Biegłej z dnia [...] grudnia 2020 roku (str. 43 opinii) oraz zeznań lekarzy P. S. i P. L. w części, w jakiej wskazywały, że odebrane cielęta otrzymywały u Skarżącego kompleksowe leczenie;
- art. 7 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności:
a) zaniechanie ponownego zwrócenia się bezpośrednio przed wydaniem zaskarżonej decyzji do Komendy Powiatowej w R. o informacje w przedmiocie wyników postępowania karnego, w szczególności dot. wyników przeprowadzonej w
toku tego postępowania sekcji zwłok martwych cieląt w sytuacji, w której biegła M. S. wskazała w swojej opinii uzupełniającej z dnia [...] lutego 2021
roku, że "wyniki sekcji zwłok padłych sztuk pozwoliłyby na określenie, co było
przyczyna śmierci zwierząt"
b) zaniechanie uzyskania przez organ administracji książek leczenia cieląt z okresu tuż po ich odebraniu w sytuacji, w której Biegła w treści opinii z dnia [...] grudnia 2020 roku (str. 45) wskazała, że były one konieczne w celu finalnego określenia, jaką terapię zaordynowano i jak reagowały na leczenie
W uzasadnieniu w/w zarzutów podniesiono w szczególności, co następuje:
(i) Organy obu instancji nie poczyniły ustaleń na okoliczność wyników postępowania karnego, w tym w szczególności na okoliczność wyników przeprowadzonej w toku tego postępowania sekcji zwłok martwych cieląt w sytuacji, w której zarówno w opinii z dnia [...] grudnia 2020 r., jak również w opinii uzupełniającej z dnia [...] lutego 2021 roku biegła podnosiła potrzebę uzyskania tych wyników. W treści opinii uzupełniającej (str. 8 opinii) wyraźnie wskazała, że wyniki sekcji pozwoliłyby na określenie, co było przyczyną śmierci zwierząt, a jeśli wyniki te wskazałyby inną przyczynę padnięcia, należałoby przeanalizować cały proces leczenia, w celu
ustalenia, czy było ono prawidłowe.
(ii) W opinii z dnia [...] grudnia 2020 r. biegła sygnalizowała również brak dokumentacji medycznej w postaci książek leczenia cieląt po ich odebraniu. Na stronie 45 swojej opinii zaznaczyła, że w celu finalnego określenia jaką terapię zaordynowano zwierzętom po odebraniu, jak reagowały na leczenie, jakiej stabilizacji wymagały przed podróżą. Wskazana kwestia ma kluczowe znaczenie w kontekście uwag biegłej poczynionych na str. 43 swojej opinii, zgodnie z którymi na podstawie książki leczenia należy należało stwierdzić, że cielęta otrzymywały u Skarżącego kompleksowe leczenie. Ze względu na rozpowszechnioną lekoodporność, a także specyfikę leczenia cieląt, możliwym jest, że mimo kompleksowej terapii zwierzęta nie odpowiadały na leczenie. Wskazane wyżej stwierdzenie jednoznacznie dowodziłoby o braku
zaniedbań ze strony Skarżącego w zakresie opieki nad cielętami oraz procesu ich leczenia, które zostały całkowicie pominięte zarówno przez organ I jak i II instancji.
(iii) Orzekające w sprawie organy nie uwzględniły dowodów przemawiających
na korzyść Skarżącego. Dotyczy zarówno wspomnianej wyżej opinii biegłej oraz kart leczenia, które wskazywały na zapewnienie cielętom opieki weterynaryjnej. Co więcej jak wynikało z treści protokołu kontroli nr [...] inspektorzy Powiatowej Inspekcji Weterynaryjnej dobrze ocenili warunki, w których przebywały odebrane cielęta. Dowody te świadczą o tym, że cielęta zostały odebrane wyłącznie, z tego powodu, że "były chore".
(iv) W orzecznictwie wskazuje się, że za "niewłaściwe warunki", o których mowa w przepisie art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z., przyjmuje się takie, które nie zapewniają zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami gatunku, rasy, płci i wieku. Przy czym niewłaściwe warunki bytowania, to nie tylko wskazane w tym przepisie przykłady, ale także brak zapewnienia zwierzętom właściwego schronienia przed chłodem, upałem, deszczem, śniegiem, przetrzymywanie ich na terenie, na którym narażone są na uszkodzenia ciała Ponadto przepis ten należy odczytywać również w kontekście art. 5 ustawy, statuującym obowiązek humanitarnego traktowania zwierzęcia, przez które rozumie się - stosownie do art 4 pkt 2 ustawy - traktowanie uwzględniające potrzeby zwierzęcia i zapewniające mu ochronę oraz w kontekście wspomnianego już art. 1 ust. 1 z d. 2 Ustawy stanowiącego, że człowiek jest winien zwierzęciu poszanowanie, ochronę i opiekę - w tym właśnie m.in poprzez zapewnienie zwierzętom godnych i humanitarnych warunków bytowania
(v) Świadkowie, którzy widzieli cielęta w trakcie interwencji lub tuż po jej zakończeniu, zgodnie potwierdzali jedynie to, że wykazywały one objawy biegunki, zapalenia płuc, były osłabione i wychudzone. W pozostałym zakresie, tj. w odniesieniu do kwestii stopnia zaawansowania choroby, istnienia stanu zagrażającego życiu lub zdrowia zwierząt oraz przyczyn zaistniałego stanu rzeczy, relacje były bardzo rozbieżne. Organy nie podjęły żadnych prób wyjaśnienia tych rozbieżności, czy tez oceny wiarygodności złożonych zeznań. Co więcej część przesłuchanych świadków nie posiadała wiedzy specjalistycznej umożliwiającej rzetelną ocenę stanu zdrowia zwierząt.
(vi) Zły stan zdrowia cieląt spowodowany biegunką oraz zapaleniem płuc nie stanowi dostatecznej podstawy do odebrania zwierząt właścicielowi W hodowli zwierząt gospodarskich w stadzie liczącym około 150 sztuk bydła i około 20 sztuk
cieląt, przypadki stępowania różnych chorób są zjawiskiem normalnym i nie świadczą
o fakcie znęcania się nad zwierzętami. Co więcej nieodzownym elementem hodowli bydła są również upadki cieląt, których nie da się całkowicie wyeliminować, i które nie świadczą same w sobie o znęcaniu się nad zwierzętami
(vii) Brak jest podstaw do przyjęcia, iż Skarżący traktował zwierzęta w sposób określony w art. 6 ust. 2 u.o.z. Na podstawie zeznań świadków można przyjąć, że cielęta zostały zabrane wyłącznie z powodu ich złego stanu zdrowia, a głównym zarzutem stawianym pod adresem Skarżącego był rzekomy brak zapewnienia zwierzętom opieki weterynaryjnej oraz odpowiedniego leczenia. Tezy dotyczące braku leczenia stawiali w większości świadkowie, którzy nie mają żadnych kompetencji oraz wiedzy specjalistycznej potrzebnej do wysnuwania tego rodzaju wniosków. Warto zwrócić również uwagę, iż świadek F. S. - lekarz weterynarii współpracujący z organizacjami ochrony praw zwierząt, którego nie sposób podejrzewać o stronniczość na rzecz Skarżącego - w swoich zeznaniach jednoznacznie stwierdził, że nie da się ustalić, czy cielęta były uprzednio poddane leczeniu u Skarżącego, czy też nie. Potwierdziła to również opinia biegłej.
Z kolei fakt, iż cielęta zabrane z terenu Skarżącego poddane były opiece weterynaryjnej oraz zastosowano w stosunku do nich leczenie zdiagnozowanych chorób, potwierdza załączona do akt dokumentacja medyczna, zeznania lekarzy – P. S. oraz P. L., a także zeznania Dyrektora A. G.. Z drugiej strony materiał dowodowy nie dostarcza żadnych podstaw do przyjęcia tezy odmiennej. Zarzuty w tym zakresie stanowią jedynie subiektywne wnioski niektórych świadków.
(viii) Całokształt w/w okoliczności upoważnia do stwierdzenia, że: (-) w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania art.7 ust.3 u.o.z., (-) można co najwyżej stwierdzić, że odebrane cielęta były chore, a ich stan zdrowia był na tyle ciężki, że być może zagrażał ich życiu, (-) brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających fakt, że cielęta były traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 u.o.z., (-) cielęta objęte były stosownym leczeniem i opieką weterynaryjną.
V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie z dnia 30 września 2021 r.,
SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Organu z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U z 2019, poz. 2167). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt
1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325, zwanej dalej "p.p.s.a.").
W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.
W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć
istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego
lub w innych przepisach.
Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.
Zgodnie z art.15 zzs4 ust.3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem
COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz.374) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
VII. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji odwoławczej SKO
prowadzi do następujących wniosków:
1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, uregulowanym w art.7 u.o.z., było rozstrzygnięcie, czy w stosunku do sześciu cieląt, zidentyfikowanych w decyzjach organów obu instancji, znajdujących się na terenie Skarżącego w dniu podejmowania czynności przez upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, (czynności podjęte [...] kwietnia 2019 r.), wystąpiły przesłanki do ich czasowego odebrania w ramach przypadku niecierpiącego zwłoki, przewidzianego w art.7 ust.3 u.o.z.
Przekonująco wykazały organy obu instancji, opierając się w tym zakresie w szczególności na wiadomościach specjalnych Biegłej, iż w/w przypadek niecierpiący zwłoki, wymagający wykazania, oprócz traktowania przez właściciela lub opiekuna zwierzęcia w sposób określony w art. 6 ust. 2 o.u.z., także i tego, iż dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, wystąpił w niniejszej sprawie.
Zarzutów skargi, zmierzających w szczególności do wykazania, iż stwierdzony
w dniu [...] kwietnia 2019 r. stan chorobowy przedmiotowych zwierząt nie był następstwem zaniedbań Skarżącego (nie miał zatem charakteru znęcania się nad zwierzętami w rozumieniu art.6 ust.2 u.o.z.) a miał wyłącznie charakter nieuchronnego, incydentalnego zdarzenia losowego, na które Skarżący zareagował w sposób
właściwy, zapewniając zwierzętom konieczną opiekę weterynaryjną, która to okoliczność miała w oczywisty sposób wykluczać zasadność odebrania zwierząt na zasadach określonych w art.7 ust.3 u.o.z., nie można podzielić.
2. Stan prawny, regulujący przedmiot sprawy, przedstawia się następująco:
2.1. W odniesieniu do instytucji czasowego odebrania zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi:
(i) Art. 6 ust. 1b u.o.z. przewiduje zakaz znęcania się nad zwierzętami. Legalną definicję "znęcania się nad zwierzętami" zamieszczono w art. 6 ust. 2 ustawy, stwierdzającym, iż przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie
albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, w szczególności mające postać działań wskazanych w pkt 1 – 19.
(ii) W art. 7 ust. 1-6 u.o.z. uregulowano instytucję czasowego odebrania właścicielowi lub opiekunowi zwierzęcia traktowanego w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy. Z przepisów tych wynika w szczególności, co następuje:
Zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i
przekazane: 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub
laboratoryjne, lub 2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi
zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych (art. 7 ust. 1 u.o.z.).
Decyzja, o której mowa w ust. 1, podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt (art. 7 ust. 1a u.o.z).
(iii) W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia (art. 7 ust. 3 u.o.z.).
W orzecznictwie sądowym zwraca się uwagę na następujące aspekty
stosowania ww. przepisów (wszystkie orzeczenia publ. w Centralnej Bazie Orzecznictwa Sadów Administracyjnych ("CBOSA"), dostępnej na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl):
"Na etapie odebrania zwierząt - mającego przecież, co wprost wynika z art. 7
ust. 6 tej samej ustawy charakter tymczasowy - brak jest przesłanek dla dokonywania przez podmiot odbierający zwierzęta, czy też przez organ wykonawczy gminy oceny
czy doszło do znęcania rozumianego jako zawinione (świadome) działanie opiekuna. Kwestię ewentualnego zawinienia przesądzić bowiem może wyłącznie sąd powszechny, zaś przesłanką działania podmiotów wskazanych w art. 7 ust. 3 u.o.z. oraz orzekającego na podstawie tego przepisu wójta (burmistrza, prezydenta miasta) jest jedynie stwierdzenie traktowania zwierzęcia w sposób określony w art. 6 ust. 2 tej samej ustawy, a nie stwierdzenie zawinionego, czy też umyślnego znęcania się nad zwierzęciem." - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 462/21.
"Sytuacja określona w art. 7 ust. 3 u.o.z. jest odmienna od tej, o której mowa w art. 7 ust. 1. Różnica polega na tym, że w art. 7 ust. 1 chodzi o uzasadnione podejrzenie znęcania się nad zwierzęciem, wobec czego składający informację
(Policja, straż gminna, lekarz weterynarii, przedstawiciel organizacji społecznej) nie
ma przymiotu strony postępowania. Inaczej jest w sytuacji określonej w art. 7 ust. 3 ustawy, ponieważ została już dokonana czynność faktyczna w postaci odebrania zwierzęcia. Decyzja wydana w trybie art. 7 ust. 3 ustawy jest decyzją następczą, ponieważ stanowi szczególny rodzaj decyzji, która zostaje wydana, gdy zwierzę
zostało już faktycznie odebrane. Organ zobligowany jest wówczas do oceny, czy w momencie odebrania zwierzęcia właścicielowi, wystąpiły ustawowe przesłanki tej czynności." - wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 965/19.
"Przepis art. 7 ust. 3 u.o.z. przewiduje, że do interwencji może dojść w sytuacji, gdy zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki rozumiany jako sytuacja, w której dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagrażać
będzie jego życiu lub zdrowiu. Jest to zatem sytuacja, w której dochodzi do konieczności zabezpieczenia sytuacji bytowej zwierzęcia w wyjątkowych warunkach rozumianych jako kwalifikowana postać naruszeń wymienionych w art. 6 ust. 2 ustawy
o ochronie zwierząt." – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1219/19.
"Decyzja wydana w trybie art. 7 ust. 3 ustawy z 1997 r. o ochronie zwierząt jest decyzją następczą, a organ wydający rozstrzygnięcie zobowiązany jest ustalić, czy zaistniały przesłanki do odebrania zwierzęcia, tj. czy zwierzę traktowane było w sposób określony w art. 6 ust. 2 ww. ustawy, a nadto czy zaistniał stan zagrażający jego życiu lub zdrowiu. Decyzja ta stanowi szczególny rodzaj decyzji, która zostaje wydana, gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Organ administracyjny zobligowany jest wówczas do oceny, czy przesłanki odebrania zwierzęcia zaistniały w momencie odebrania zwierzęcia. Wydarzenia, które mają miejsce po dacie odebrania zwierzęcia, np. śmierć zwierzęcia, nie powodują bezprzedmiotowości postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a." - por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 442/15.
"Dla dokonania oceny, czy w dacie czasowego odebrania zwierzęcia istniały podstawy faktyczne i prawne uzasadniające wydanie decyzji w tym przedmiocie zasadnicze znaczenie mają stwierdzone warunki jego bytowania oraz jego stan
fizyczny istniejący w momencie odebrania zwierzęcia." – wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 659/18.
2.2. W odniesieniu do skutków zasięgnięcia przez organ administracji z wiadomości specjalnych (opinia biegłego):
Gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii (art.84 § 1
k.p.a.).
"Zauważyć należy (...), że organ prowadzący postępowanie nie może wkraczać w merytoryczną treść opinii biegłego, ponieważ nie dysponuje wiedzą specjalistyczną, lecz jego obowiązkiem jest dokonanie oceny tego dowodu, tzn. czy stanowisko
biegłego nie pozostaje w sprzeczności z innymi ustaleniami uzyskanymi w sprawie w trakcie postępowania. Nie oznacza to w ogóle braku możliwości kontrolowania takiej opinii, która jest dowodem i stosownie do art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polega ocenie jak każdy dowód. W sytuacji, gdy treść opinii powoduje wątpliwości w zakresie logiczności, zupełności, spójności jej elementów możliwe jest negatywne dokonanie przez organ administracyjny lub sąd administracyjny oceny wartości dowodowej tego
opracowania." – por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2020 r.
Strona postępowania może przedstawić ekspertyzę powołanych przez siebie biegłych. O mocy dowodowej takiej ekspertyzy powinna decydować siła zawartych w niej argumentów (teza druga wyroku NSA z 19 kwietnia 1993 r., III SA 2069/92, LEX
nr 61845).
3. Odniesienie ww. uwarunkowań prawnych do stanu faktycznego niniejszej sprawy prowadzi do następujących wniosków:
Przedmiotem kontrolowanego postępowania było ustalenie, czy w dacie przeprowadzania przez [...] interwencji na terenie Skarżącego w dniu [...] kwietnia 2019 r. wystąpiły przesłanki do niezwłocznego odebrania Skarżącemu sześciu
spośród przebywających tam cieląt (które to odebranie miało miejsce). Organy miały zatem obowiązek wyjaśnić nie tylko to, czy dobrostan przedmiotowych zwierząt był w
tej dacie zagrożony (w rozumieniu art.6 ust.2 u.o.z.) w stopniu uzasadniającym skierowanie do Skarżącego decyzji o czasowym odebraniu zwierząt, ale i to, czy stopień zagrożenia tego dobrostanu był intensywniejszy w stosunku do stanu uzasadniającego zastosowanie trybu z art.7 ust.1 u.o.z. (w trybie tym stwierdzenie wystąpienia okoliczności, o których mowa w art.6 ust.2 u.o.z., następujące w ramach czynności wyjaśniających, nie łączy się z natychmiastowym pozbawieniem właściciela władztwa nad zwierzętami, która to czynność ma miejsce dopiero wraz z wydaniem decyzji o czasowym odebraniu), tj. czy zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu (art.7 ust.3 u.o.z.).
Nie może ulegać wątpliwości, iż przesłanki zastosowania w sprawie art.7 ust.3 u.o.z., tj. łącznie: a) pozostawanie przedmiotowych zwierząt w stanie odpowiadającym kryteriom z art.6 ust.2 u.o.z., b) istnienie zagrożenia dla życia lub zdrowia zwierząt w razie dalszego przebywania u Skarżącego, zostały w sprawie wykazane w oparciu o specjalistyczną opinię, sporządzoną na zlecenie organu I instancji ("Opinia lekarsko – weterynaryjna w sprawie cieląt przebywających na terenie Instytutu [...] w F." z dnia [...] grudnia 2020 r. autorstwa dr. n. wet. M. S., k.421 – 371 akt Wójta (dalej "a.W."), wraz z uzupełnieniami z dnia [...] lutego 2021 r. - k.442 a.W. i z dnia [...] maja 2021 r. - k.472 – 463 a.W.).
W/w opinia została sporządzona na podstawie przekazanej Biegłej
dokumentacji, zgromadzonej przez Wójta w toku postępowania, w tym w
szczególności na podstawie:
(-) dokumentacji badania klinicznego zwierząt przeprowadzonego na terenie Skarżącego w dniu [...] kwietnia 2019 r. przez lek. wet. M. S.,
(-) protokołów przesłuchań świadków, w tym w szczególności: 1) protokołu przesłuchania lek.wet. P. S. (k.307 – 311), 2) protokołu przesłuchania lek. wet. P. L. (k.286 – 291), 3) protokołu przesłuchania lek.wet. W. R. (k.267 – 269), 4) protokołu przesłuchania lek.wet. M. S. (k.259 – 263),
(-) ewidencji leczenia zwierząt (k.111-113) w dniach 3, 10, 23 maja 2019 r., sporządzonej przez lek. wet. W. R.,
(-) książki leczenia zwierząt gospodarskich oraz zwierząt, z których pozyskane tkanki lub produkty są przeznaczone do spożycia przez ludzi, karty podpisane przez lek.wet. P. L. i lek.wet. P. S. w ramach Gabinetu Weterynaryjnego Rozrodu i Chorób Bydła P. S., K..
Z ustaleń Biegłej wynika w szczególności, co następuje:
(i) Dokumentacja sporządzona w dniu interwencji przez lek. wet. M. S. upoważnia do stwierdzenia, iż stan zdrowia każdego z odebranych Skarżącemu zwierząt bezpośrednio zagrażał jego życiu, w związku z czym zwierzęta
te wymagały natychmiastowej pomocy medycznej. Na str.19 – 21 opinii z dnia [...]
grudnia 2020 r. (k.404 – 402 a.W.) Biegła zamieściła szczegółowe opisy stanu zdrowia każdego ze zwierząt, wskazując na następujący katalog występujących u nich
objawów chorobowych, schorzeń, czy też dolegliwości: (-) wychudzenie, (-) wysoka temperatura, (-) zapalenie oskrzeli i płuc, (-) obrzęk gardła i krtani, (-) duszność zagrażająca życiu, (-) odwodnienie, (-) intensywna wodnista biegunka, (-) ślady kału
na zadzie i ogonie, (-) brak sierści, sugerujące przewlekły charakter zapalenie jelit, (-) niezdolność do samodzielnego utrzymywania się w pozycji pionowej (stania na nogach), (-) wyłysienie skóry zadu i ogona wskutek trwającej przewlekłej biegunki, (-) ropień w błonie śluzowej policzka, (-) osłabienie;
(ii) Skarżący nie ma umowy z lekarzem weterynarii na opiekę nad zwierzętami. Lekarze weterynarii leczący zwierzęta na zlecenie Skarżącego (P. L., P. S.), wykonywali zlecenia w ramach zgłoszeń telefonicznych, musieli pokonać dystans 120 km w jedną stronę (około 90 minut). "Jak pokazała sytuacja z dnia [...] kwietnia 2019 r. taki model opieki nie sprawdził się, zwierzęta w dniu interwencji bezsprzecznie wymagały interwencji lekarza weterynarii, jednak lekarz odmówił przyjazdu." - (str.21 opinii, k.402 a.W.);
(iii) Braki w dokumentacji badania klinicznego zwierząt, przeprowadzonego w dniu 1 maja 2019 r. przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w N., uniemożliwiają przyporządkowanie poszczególnych badań do konkretnych zwierząt, niemniej możliwe jest ustalenie, że: (-) u czterech cieląt stwierdzono miękki róg racic i niedobory witaminowo – mineralne, wyłysienia na ogonie i tylnych częściach ciała, (-) u pięciu sztuk obserwowano duszność i zdiagnozowano zapalenie płuc, (-) biegunkę obserwowano także u pięciu sztuk, (-) u czterech osobników zdiagnozowano zapalenie żołądka i jelit, (-) u czterech sztuk obserwowano wychudzenie i odwodnienie, (-) u dwóch cieląt stwierdzono obniżoną ciepłotę ciała, (-)
u jednej sztuki stwierdzono gorączkę, (-) u dwóch sztuk zaobserwowano apatię (str.22 – 24, k. 401 – 395 a.W.);
(iv) Choroby przewodu pokarmowego cieląt, przebiegające z ostrą biegunką mogą być zagrożeniem dla życia zwierząt (str.28, k.395 a.W.). Podobno zagrożenie występuje w przypadku zapalenia płuc (str.32, k.391 a.W.);
(v) W opiniowanej sprawie pomimo stanu zwierząt w dniu [...] kwietnia 2019 r., wskazującego na zagrożenie życia, nie wezwano lekarza weterynarii. Sztuki chore, mające problem z utrzymaniem pozycji stojącej, nie zostały odizolowane, nie zapewniono im także suchego podłoża. Bardzo ważnym elementem opieki nad cielętami z biegunką jest zapewnienie im suchego podłoża (czyli częste dościelanie słomy), ponieważ zwierzęta leżące na mokrym podłożu szynko się wychładzają (str.36, k.387 a.W.);
(vi) Stan zwierząt w dniu [...] kwietnia 2019 r. był na tyle ciężki, że wymagał pilnej interwencji lekarza weterynarii (str.36, k.387 a.W.). Wizyta lekarza nie była możliwa w dniu interwencji ze względu na inne obowiązki (str.37, k.386);
(vii) Jest bardzo mało prawdopodobne, że pozostając u Skarżącego zwierzęta otrzymałaby pomoc lekarską na czas, Istnieje uzasadnione podejrzenie, że ich pozostawienie u Skarżącego skutkowałoby padnięciami (str.37, k.386);
(viii) Działania osób odpowiedzialnych u Skarżącego za opiekę nad zwierzętami nie miały na celu zadania cielętom bólu i cierpienia, jednakże taka właśnie była konsekwencja tych działań (str.37, k.386).
Odnotować należy przy tym, iż:
(-) pismem z dnia 1 lutego 2021 r. Pełnomocnik Skarżącego zgłosił zastrzeżenia do opinii Biegłej (k.429 a.W.),
(-) w uzupełniającej opinii z dnia [...] lutego 2021 r. (k.442 a.W.) Biegła odniosła się do w/w zastrzeżeń Pełnomocnika, podtrzymując stanowisko w sprawie
(egzemplarz opinii doręczony Pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 16 marca 2021 r.,
k. 446 v. a.W.),
(-) w kolejnej uzupełniającej opinii z dnia [...] maja 2021 r. (k.472 – 463 a.W.) Biegła ponownie podtrzymała stanowisko w sprawie (k.463 a.W.) – egzemplarz opinii doręczony Pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 31 maja 2021 r., k. 473 a.W.
Stwierdzić należy, iż pomimo posiadania ku temu nieskrępowanej sposobności Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego Pełnomocnika, nie zdecydował się
na zlecenie i przedłożenie organom, czy to na etapie postępowania przed Wójtem, czy to w toku postępowania odwoławczego, kontropinii do opinii sporządzonej na zlecenie Wójta, ograniczając się do polemiki z tą opinią.
Jakkolwiek fakt ten (tj. nieprzedłożenie stosownej kontropinii) sam w sobie nie przesądza automatycznie o bezpodstawności twierdzeń Skarżącego i
niepodważalności ustaleń opinii Biegłej (orzekające w sprawie organy nie były bowiem bezwzględnie związane tymi ustaleniami, mając w świetle art.80 k.p.a. obowiązek dokonania oceny mocy dowodowej opinii Biegłej w kontekście jej kompletności, logiczności i spójności), niemniej z uwagi na odpowiadanie przez tę opinię
wymaganym standardom i formułowanie przez Biegłą przekonujących wniosków, popartych gruntowną analizą stanu faktycznego, których to wniosków Skarżący nie zdołał podważyć w szczególności w oparciu o specjalistyczne opracowanie, operujące na tym samym fachowości i szczegółowości, uznanie przez organy obu instancji opinii Biegłej za dowód o wysokiej wiarygodności, pozwalający na jednoznaczną ocenę sprawy w kontekście przesłanek czasowego odebrania zwierzęcia w przypadku niecierpiącym zwłoki, nie może budzić jakichkolwiek zastrzeżeń.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi co do wadliwości poczynionych przez organy ustaleń faktycznych w związku z zaniechaniem zgromadzenia dowodu z sekcji padłych zwierząt, która miała zostać przeprowadzona na potrzeby toczącego się równolegle postępowania karnego. Rozstrzygające znaczenie w sprawie ma bowiem stwierdzony w sposób niewątpliwy stan zagrożenia dla zdrowia i życia objętych kontrolowanym postępowaniem sześciu zwierząt, przebywających na terenie Skarżącego w dniu [...] kwietnia 2019 r., wiążący się z niezapewnieniem tym
zwierzętom odpowiedniej opieki przez Skarżącego. Samo to zagrożenie uzasadniało zastosowanie art.7 ust.3 u.o.z. Za pozbawione znaczenia w tym kontekście należy uznać zdarzenia, mające miejsce już po tej dacie, tj. np. przyczyny, z których po [...] kwietnia 2019 r. doszło do śmierci niektórych ze zwierząt.
Z uwagi na zebranie w toku kontrolowanego postępowania materiału dowodowego, pozwalającego na szczegółowe określenie stanu przedmiotowych zwierząt na dzień przeprowadzania interwencji [...], nieprzeprowadzenie dowodu z książek leczenia cieląt po ich odebraniu nie jest okolicznością, mogącą wpłynąć na wynik sprawy.
Za nie mające wpływu na wynik sprawy należy uznać również wyniki kontroli Inspekcji Weterynaryjnej, przeprowadzonej także w dniu [...] kwietnia 2019 r. już po interwencji [...] (i odebraniu zwierząt objętych niniejszym postępowaniem),
albowiem kontrola ta w oczywisty sposób odnosiła się do dobrostanu pozostałych zwierząt przebywających na terenie Skarżącego (tj. innych niż objęte postępowaniem).
W świetle powyższych okoliczności wniesiona skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Z tej racji Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI