IV SA/Wa 1489/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2011-11-04
NSAAdministracyjneŚredniawsa
akt stanu cywilnegosprostowanieimię ojcaurząd stanu cywilnegosąd administracyjnyprawo o aktach stanu cywilnegotranskrypcjabłąd pisarskijurysdykcja

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Wojewody, uznając, że sprostowanie dwuwariantowego zapisu imienia ojca w akcie małżeństwa, wynikające z tłumaczenia zagranicznego aktu, nie jest oczywistą omyłką pisarską podlegającą kompetencjom urzędu stanu cywilnego, a wymaga postępowania sądowego.

Skarżąca domagała się sprostowania aktu małżeństwa poprzez zmianę dwuwariantowego zapisu imienia ojca na jednowariantowy. Organ pierwszej instancji odmówił, uznając, że nie jest to oczywista omyłka pisarska. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa o aktach stanu cywilnego oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym wyłączenie pracownika urzędu. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że zmiana taka wykracza poza kompetencje kierownika USC i wymaga postępowania przed sądem powszechnym, a zarzut wyłączenia pracownika był niezasadny.

Sprawa dotyczyła skargi N.M. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego odmawiającą sprostowania aktu małżeństwa. Skarżąca chciała zastąpić dwuwariantowy zapis imienia ojca ("R. vel R.") jednowariantowym ("R."), powołując się na odpis aktu urodzenia ojca i swój akt urodzenia. Kierownik USC odmówił, uznając, że wpis wynikał z tłumaczenia zagranicznego aktu i nie jest oczywistą omyłką pisarską, a zmiana wymaga postępowania sądowego. Wojewoda podtrzymał to stanowisko. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 28 Prawa o aktach stanu cywilnego, twierdząc, że przedłożone dokumenty dowodzą oczywistej omyłki. Podniosła również zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 KPA, wskazując na wyłączenie pracownika urzędu, który wydał decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że wpis w akcie małżeństwa odzwierciedlał dane z zagranicznego aktu i jego tłumaczenia, a różnica między zapisem dwuwariantowym a jednowariantowym nie stanowi oczywistej omyłki pisarskiej podlegającej sprostowaniu przez kierownika USC. Sąd podkreślił, że tego typu zmiany, mające charakter istotny, wymagają postępowania przed sądem powszechnym. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 KPA, wyjaśniając, że przepis ten dotyczy sytuacji, gdy osoba brała udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, a nie w innych czynnościach procesowych w tej sprawie. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo oceniły brak podstaw do sprostowania aktu w trybie administracyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taki zapis nie stanowi oczywistej omyłki pisarskiej podlegającej sprostowaniu przez kierownika urzędu stanu cywilnego, a wymaga postępowania przed sądem powszechnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wpis w akcie małżeństwa odzwierciedlał dane z zagranicznego aktu i jego tłumaczenia. Różnica między zapisem dwuwariantowym a jednowariantowym nie jest oczywistą omyłką pisarską, lecz istotną zmianą treści aktu, która wykracza poza kompetencje organu administracji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (27)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o aktach (...) art. 28

Prawo o aktach stanu cywilnego

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o aktach (...) art. 4

Prawo o aktach stanu cywilnego

Prawo o aktach (...) art. 7

Prawo o aktach stanu cywilnego

Prawo o aktach (...) art. 13

Prawo o aktach stanu cywilnego

Prawo o aktach (...) art. 15

Prawo o aktach stanu cywilnego

Prawo o aktach (...) art. 24 § 1

Prawo o aktach stanu cywilnego

Prawo o aktach (...) art. 30

Prawo o aktach stanu cywilnego

Prawo o aktach (...) art. 31

Prawo o aktach stanu cywilnego

Prawo o aktach (...) art. 32

Prawo o aktach stanu cywilnego

Prawo o aktach (...) art. 33

Prawo o aktach stanu cywilnego

Prawo o aktach (...) art. 36

Prawo o aktach stanu cywilnego

Prawo o aktach (...) art. 66 § 3

Prawo o aktach stanu cywilnego

Prawo o aktach (...) art. 73 § 1

Prawo o aktach stanu cywilnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 24 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 154

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dwuwariantowy zapis imienia ojca w akcie małżeństwa, wynikający z tłumaczenia zagranicznego aktu, nie jest oczywistą omyłką pisarską podlegającą sprostowaniu przez kierownika USC. Zmiana treści aktu stanu cywilnego, która nie jest oczywistą omyłką pisarską, wymaga postępowania przed sądem powszechnym. Zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 KPA dotyczący wyłączenia pracownika urzędu był niezasadny.

Odrzucone argumenty

Wpis imienia ojca w akcie małżeństwa stanowił oczywistą omyłkę pisarską, która powinna zostać sprostowana przez kierownika USC. Decyzja Kierownika USC została wydana przez pracownika podlegającego wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 KPA. Organy nie rozpatrzyły w pełni zgromadzonego materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

kwestionowany akt małżeństwa został sporządzony w I. i wpisany do księgi małżeństw Urzędu na podstawie decyzji Kierownika USC z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w trybie art.73 Prawa o aktach (...). Zmiana kwestionowanego aktu zgodnie z żądaniem wniosku byłoby w tych warunkach nie sprostowaniem oczywistej omyłki pisarskiej, lecz zmianą istotnego elementu treści aktu. Właściwym w przedmiocie dokonania takiej zmiany jest sąd powszechny (art.4, 32, 33 Prawa o aktach ...). Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewody [...] z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem Zasadnie uznały organy obu instancji, że brak jest podstaw do uwzględnienia żądania skarżącej o sprostowanie jej aktu urodzenia poprzez zastąpienie wpisu określającego imię ojca skarżącej w sposób dwuwariantowy (dwie równoważne wersje imienia) wpisem o charakterze jednowariantowym (jedna wersja imienia). Słuszność należy przyznać organom, że dokonanie tego rodzaju ingerencji w treść aktu urodzenia skarżącej wykraczałoby poza zakres sprostowania oczywistego błędu pisarskiego, zatem poza zakres czynności, do dokonania której umocowany jest kierownik urzędu stanu cywilnego. Akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym (art.4). Podstawowym obowiązkiem organu orzekającego w przedmiocie transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego (aktu transkrybowanego) do polskich ksiąg stanu cywilnego jest zgromadzenie dowodu w postaci tłumaczenia aktu transkrybowanego na język polski. Nie wyklucza to możliwości sprostowania przez kierownika urzędu stanu cywilnego na podstawie art.28 ustawy oczywistych omyłek pisarskich w akcie sporządzonym w wyniku transkrypcji, jeżeli oczywistość tych omyłek nie budzi wątpliwości. Sam fakt, że osoba pełniąca funkcję Zastępcy Kierownika USC, która podpisała decyzję pierwszo instancyjną, brała udział również w innych, wcześniejszych czynnościach procesowych postępowania, w którym decyzja ta została wydana, nie powoduje wystąpienia okoliczności, o których mowa w art.24 § 1 pkt 5 k.p.a.

Skład orzekający

Agnieszka Wójcik

przewodniczący

Jakub Linkowski

członek

Tomasz Wykowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'oczywista omyłka pisarska' w kontekście sprostowania aktów stanu cywilnego, zwłaszcza w przypadku transkrypcji aktów zagranicznych. Określenie granic kompetencji kierownika urzędu stanu cywilnego w porównaniu do sądu powszechnego w sprawach dotyczących aktów stanu cywilnego. Wykładnia przepisów dotyczących wyłączenia pracownika organu administracji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z tłumaczeniem zagranicznego aktu stanu cywilnego i dwuwariantowym zapisem imienia. Interpretacja art. 24 § 1 pkt 5 KPA jest standardowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu z aktami stanu cywilnego i rozgraniczenia kompetencji między urzędem a sądem, co jest istotne dla prawników procesowych i osób zajmujących się prawem rodzinnym.

Czy urząd stanu cywilnego naprawi błąd w akcie małżeństwa? Sąd administracyjny wyjaśnia granice kompetencji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 1489/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-11-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-09-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wójcik /przewodniczący/
Jakub Linkowski
Tomasz Wykowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II OSK 512/12 - Postanowienie NSA z 2013-05-29
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3 par. 2 pkt 1, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2004 nr 161 poz 1688
art.7, 13, 15, 28, 30, 31, 32, 33, 36, 73 ust. 1
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 czerwca 2004 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 24 par. 1 pkt 5, art. 66 par. 3, art. 77, art. 138 par. 1 pkt 2, art. 145 par. 1 pkt 3 ,art. 154, art. 156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2011 r. sprawy ze skargi N.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania aktu małżeństwa - oddala skargę -
Uzasadnienie
IV SA/Wa 1489/11
UZASADNIENIE
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Wojewoda [...] (dalej "Wojewoda"), po rozpatrzeniu odwołania N. M. (dalej "skarżącej"), reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, od decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego W. (dalej "Kierownika USC" albo "Kierownika") z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] (dalej "decyzji Kierownika"), orzekającej o odmowie sprostowania aktu małżeństwa, utrzymał decyzję Kierownika w mocy.
Zaskarżona decyzja Wojewody zapadła w następującym stanie faktycznym:
Pismem datowanym na [...] września 2011 r., które wpłynęło do Kierownika USC w dniu [...] września 2011 r. skarżąca wniosła na podstawie art.28 w związku z art.7 w związku z art.15 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (tj. z 2004 r. nr 161, poz.1688), dalej "Prawo o aktach (...)", o sprostowanie jej aktu małżeństwa poprzez zastąpienie błędnie wpisanego imienia ojca skarżącej "R. vel R." (dalej także "dwuwariantowa wersja imienia") prawidłowym wpisem "R." (dalej także "jednowariantowa wersja imienia").
Do wniosku skarżąca załączyła:
1. wystawiony przez Kierownika odpis skrócony aktu małżeństwa skarżącej zawartego w dniu [...] marca 1963 r. w H. (I.) z dnia [...] kwietnia 2009 r. (data wystawienia odpisu), w którym jako imię ojca skarżącej wskazano wersję dwuwariantową "R. vel R." (pełne imię i nazwisko "R. vel R.
B."),
2. odpis zupełny aktu urodzenia ojca skarżącej z dnia [...] grudnia 1911 r. (data wystawienia odpisu), w którym jako imię ojca skarżącej wskazano wersję jednowariantową "R." (pełne imię i nazwisko "R. B."),
3. odpis skrócony aktu urodzenia skarżącej z dnia [...] maja 2009 r. (data wystawienia odpisu), w którym jako imię ojca skarżącej wskazano "R.".
Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., zapadłą w wyniku rozpatrzenia wniosku, Kierownik USC odmówił sprostowania aktu małżeństwa skarżącej (dalej "kwestionowanego aktu").
Uzasadniając odmowne załatwienie sprawy, Kierownik wskazał, co następuje:
Zgodnie z art.28 zdanie drugie Prawa o aktach (...) przedmiotem sprostowania w akcie stanu cywilnego może być wyłącznie oczywisty błąd pisarski.
Kwestionowany akt małżeństwa został sporządzony w I. i wpisany do księgi małżeństw Urzędu na podstawie decyzji Kierownika USC z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w trybie art.73 Prawa o aktach (...).
W rubryce "imię (imiona) ojca kobiety" wpisano imię "R. vel R.".
Uwzględnienie wskazanych wyżej danych odzwierciedlało dane pochodzące z aktu zagranicznego i nie może być zakwalifikowane jako omyłka pisarska podlegająca sprostowaniu, które to stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego (wyrok SN z dnia 8 sierpnia 2003 r., sygn. akt 6/02, OSNC 2004/7-8/131).
Kwestionowany akt został sporządzony zgodnie z jego odpisem w języku [...] oraz urzędowym przekładem na język polski.
Zmiana kwestionowanego aktu zgodnie z żądaniem wniosku byłoby w tych warunkach nie sprostowaniem oczywistej omyłki pisarskiej, lecz zmianą istotnego elementu treści aktu.
Właściwym w przedmiocie dokonania takiej zmiany jest sąd powszechny (art.4, 32, 33 Prawa o aktach ...).
Skarżąca wniosła do Wojewody, za pośrednictwem Kierownika USC, odwołanie od decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r.
Zarzucając decyzji Kierownika naruszenie art.28 Prawa o aktach (...) oraz art.7 i 77 k.p.a., skarżąca wskazała w szczególności, że:
- w świetle poglądów orzecznictwa oraz doktryny prawa administracyjnego oczywista omyłka to widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu,
- podkreśla się również, że oczywistość omyłki można stwierdzić, porównując treść orzeczenia z tekstem niektórych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy,
- przedłożone przez skarżącą dokumenty, tj. odpis aktu urodzenia skarżącej oraz odpis zupełny aktu urodzenia jej ojca, operujące prawidłowym imieniem ojca
skarżącej ("R.") stanowiły w tej sytuacji wiarygodną podstawę do sprostowania aktu małżeństwa skarżącej,
- wadliwe jest przyjęcie, że akt małżeństwa skarżącej sporządzony w I. i będący przedmiotem transkrypcji operował dwuwariantową wersją imienia ojca skarżącej ("R. vel R."),
- źródłem powstania rozbieżności jest tożsamość w pisowni [...] imienia "R." i "R.", uwzględniona przez tłumacza, dokonującego tłumaczenia aktu podlegającego transkrypcji.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., zapadłą w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej, Wojewoda utrzymał decyzję Kierownika w mocy, podzielając ocenę prawną sprawy sformułowaną przez organ I instancji.
Skarżąca wniosła do Sądu skargę na decyzję Wojewody, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:
- art.28 Prawa o aktach (...) poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że wpisane w akcie małżeństwa skarżącej dwuwariantowe brzmienie imienia ojca skarżącej nie jest oczywistą omyłką pisarską podlegającą sprostowaniu,
- art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art.24 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Kierownika pomimo wydania jej przez pracownika organu podlegającego wyłączeniu od udziału w postępowaniu,
- art.7, 77, 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w pełni zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Uzasadniając zarzuty skargi, skarżąca, podtrzymując w całości stanowisko odwołania wskazała ponadto, co następuje:
Decyzja Kierownika USC została wydana przez Zastępcę Kierownika USC E. P. Osoba ta brała udział w postępowaniu administracyjnym poprzedzającym wydanie decyzji pierwszoinstancyjnej, w związku z czym podlegała wyłączeniu od orzekania w sprawie na podstawie art.24 § 1 pkt 5 k.p.a. Wydanie decyzji Kierownika z naruszeniem art.24 § 1 pkt 5 k.p.a. oznacza wystąpienie w niniejszej sprawie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art.145 § 1 pkt 3 k.p.a., co winno skutkować uchyleniem decyzji Wojewody (z uwagi na niedostrzeżenie przez Wojewodę wadliwości procesowej decyzji Kierownika).
Wykładnia systemowa przepisów Prawa o aktach (...) prowadzi do wniosku, że czynności z zakresu aktów stanu cywilnego podejmuje kierownik urzędu stanu cywilnego. Wyłącznie wyjątkowo konieczna jest droga sądowa.
Z zestawienia art.28 i 31 Prawa o aktach (...) wynika, że wyłącznie w razie wystąpienia istotnych rozbieżności pomiędzy aktami stanu cywilnego tej samej osoby, nie dających się wyjaśnić w trakcie postępowania administracyjnego, właściwa jest droga sądowa.
Zajęcie przeciwnego stanowiska oznaczałoby, że wszystkie rozbieżności w aktach stanu cywilnego winny być prostowane na drodze sądowej za wyjątkiem rozbieżności wynikających z błędów własnych popełnionych przez Kierownika, co czyniłoby martwą instytucję przewidzianą w art.28 k.p.a.
W sytuacji, w której właściwym do dokonania sprostowania aktu małżeństwa jest wyłącznie sąd powszechny, Kierownik winien był na podstawie art.66 § 3k.p.a.w związku z art.31 Prawa o aktach (...) orzec o zwrocie wniosku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewody [...] z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.- zwanej dalej "p.p.s.a.").
Zgodnie z dyspozycją art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na decyzję lub postanowienie organu administracji wymaga zaistnienia przesłanek określonych w art.145 § 1 p.p.s.a.
Stosownie do brzmienia przywołanej regulacji, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie sąd administracyjny:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ
na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Odnosząc powyższe regulacje do niniejszej sprawy należało skargę oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Wojewody, podobnie jak i utrzymana nią w mocy decyzja Kierownika USC są zgodne z przepisami postępowania administracyjnego oraz przepisami prawa materialnego obowiązującymi w dacie wydawania przedmiotowych orzeczeń.
Zasadnie uznały organy obu instancji, że brak jest podstaw do uwzględnienia żądania skarżącej o sprostowanie jej aktu urodzenia poprzez zastąpienie wpisu określającego imię ojca skarżącej w sposób dwuwariantowy (dwie równoważne wersje imienia) wpisem o charakterze jednowariantowym (jedna wersja imienia).
Słuszność należy przyznać organom, że dokonanie tego rodzaju ingerencji w treść aktu urodzenia skarżącej wykraczałoby poza zakres sprostowania oczywistego błędu pisarskiego, zatem poza zakres czynności, do dokonania której umocowany jest kierownik urzędu stanu cywilnego.
W związku z koniecznością uchwycenia całości kontekstu prawnego sprawy niezbędne jest przywołanie następujących uregulowań Prawa o aktach (...):
Akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym (art.4).
W akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba że ustawa stanowi inaczej. Można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski (art.28).
Akt stanu cywilnego podlega sprostowaniu w razie błędnego lub nieścisłego jego zredagowania (art.31).
W sprawach określonych w art.30-32 orzeka sąd w postępowaniu nieprocesowym, na wniosek osoby zainteresowanej, prokuratora lub kierownika urzędu stanu cywilnego (art.33).
Z zestawienia powyższych regulacji wynika, że kompetencje do ingerencji w treść aktu stanu cywilnego ma zarówno organ administracji (kierownik urzędu stanu cywilnego), jak i sąd powszechny. Podkreślenia wymaga jednakże z całą mocą ta okoliczność, że sąd powszechny ma we wskazanym wyżej zakresie daleko większe kompetencje, podczas gdy rola organu administracji ograniczona jest do dokonywania sprostowań oczywistych błędów pisarskich aktów stanu cywilnego.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 grudnia 1987 r., sygn. akt SA/Gd 679/87 i orzecznictwo późniejsze) przepis art. 28 ustawy przewiduje możliwość sprostowania aktu stanu cywilnego w trybie postępowania administracyjnego jedynie wówczas, gdy dotyczy to oczywistego błędu pisarskiego. Przy wykładni tego przepisu należy przyjąć, że oczywistość polega na tym, iż okoliczność popełnienia błędu nie budzi wątpliwości przy porównaniu z innymi dokumentami, zwłaszcza z wcześniej sporządzonymi aktami stanu cywilnego, których dane są reprodukowane w akcie. Za oczywisty błąd pisarski należy uznać taką niedokładność, która nie znalazłaby się w akcie, gdyby uczestnicy czynności - to znaczy osoba zgłaszająca dane i kierownik urzędu stanu cywilnego - wykazali należytą staranność. W szczególności chodzi tu o przeoczenie, że coś źle odczytano, pominięto przy pisaniu, wpisano w niewłaściwej rubryce albo przeinaczono części wyrazu. Z uzupełnieniem natomiast mamy do czynienia wtedy, gdy dana pozycja nie zawiera danych, które powinny być w akcie umieszczone według przepisów, jakie obowiązywały w dniu jego sporządzenia.
Interpretując przepisy rozdziału 4 omawianej ustawy ("Unieważnienie, sprostowanie, ustalenie treści, odtworzenie i uzupełnienie aktu stanu cywilnego"), nie można odrywać się od zasady wyrażonej w jej art. 4, że akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, a ich niezgodność z
prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. Dlatego poza sprawami określonymi w art. 28 i 36 tej ustawy, według których sprostowania (uzupełnienia) mogą być dokonywane w postępowaniu administracyjnym, w pozostałych sprawach, w myśl art. 33, orzeka sąd w postępowaniu nieprocesowym.
Będący przedmiotem wniosku skarżącej o sprostowanie akt urodzenia skarżącej jest aktem stanu cywilnego sporządzonym w wyniku wpisania (transkrypcji) zagranicznego aktu stanu cywilnego (aktu urodzenia skarżącej sporządzonego za granicą) na podstawie art.73 ust.1 Prawa o aktach (...). Zgodnie z tym przepisem akt stanu cywilnego sporządzony za granicą może być wpisany do polskich ksiąg stanu cywilnego na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu.
Transkrypcja powinna odpowiadać treści zagranicznego aktu małżeństwa (art. 13 i 73 ust.1 Prawa o aktach ...), przy zastosowaniu wymagań przewidzianych przez prawo polskie dla danego rodzaju aktu stanu cywilnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 sierpnia 2003 r., sygn. akt V CK 6/02).
Podstawowym obowiązkiem organu orzekającego w przedmiocie transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego (aktu transkrybowanego) do polskich ksiąg stanu cywilnego jest zgromadzenie dowodu w postaci tłumaczenia aktu transkrybowanego na język polski. Transkrypcja polega zatem na prostym przepisaniu aktu transkrybowanego do polskich ksiąg, w oparciu o tłumaczenie aktu transkrybowanego, bez dokonywania w treści aktu transkrybowanego, ustalonej na podstawie tłumaczenia, żadnych zmian.
Podsumowując istotę transkrypcji należy zatem zauważyć, że polski organ stanu cywilnego jest upoważniony do wpisania do polskich ksiąg stanu cywilnego wyłącznie tych treści, które wynikają z aktu transkrybowanego.
Nie wyklucza to możliwości sprostowania przez kierownika urzędu stanu cywilnego na podstawie art.28 ustawy oczywistych omyłek pisarskich w akcie sporządzonym w wyniku transkrypcji, jeżeli oczywistość tych omyłek nie budzi wątpliwości.
Sytuacja tego rodzaju nie ma jednakże miejsca w niniejszej sprawie.
W nawiązaniu do poczynionych wcześniej rozważań odnośnie istoty pojęcia "oczywista omyłka pisarska" należy stwierdzić, że omyłka tego rodzaju (jak z resztą "omyłka" w ujęciu generalnym) jest błędem, informacją nie odpowiadająca prawdzie, literalnym zapisem nie odpowiadającym bądź to wymogom gramatycznym, bądź
merytorycznym. Oczywistość omyłki polega na tym, że ustalenie faktu jej zajścia, podobnie jak i ustalenie formy właściwej zapisu, nie nastręcza żadnych trudności w zestawieniu bądź to z regułami gramatyki, logiki, ewentualnie w zestawieniu z innymi dokumentami będącymi w dyspozycji organu.
W niniejszej sprawie wystąpiła natomiast sytuacja, w której tłumaczenie na polski aktu transkrybowanego sporządzonego w języku [...] wykazało, że [...] imię ojca skarżącej może być przetłumaczone na język polski w dwóch zbliżonych, niemniej różniących się od siebie wariantach. Sama skarżąca przyznaje, że nie doszło w tym przypadku do błędu w tłumaczeniu aktu transkrybowanego na język polski, ale że tłumaczenie to odzwierciedla faktyczną dwuwariantowość imienia ojca w tłumaczeniu na język polski stanowiącą naturalną konsekwencję natury języka [...].
W konsekwencji powyższego transkrypcja [...] aktu urodzenia skarżącej dokonana przez polski organ stanu cywilnego decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. zobowiązana była uwzględnić wskazaną wyżej okoliczność, przyjmując za podstawę wiążących ustaleń wnioski wynikające z tłumaczenia aktu transkrybowanego na język polski. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca zakwestionowała wskazaną wyżej decyzję w zwyczajnym (odwołanie do Wojewody), czy też w którymś z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego (art.145, 154, 156 k.p.a.), w szczególności wykorzystując możliwość przedłożenia organom innego tłumaczenia aktu transkrybowanego, ewentualnie opinii językoznawczej.
O ile zatem nie można kwestionować faktu występowania rozbieżności pomiędzy sposobem sformułowania imienia ojca skarżącej w akcie sporządzonym w wyniku transkrypcji (wersja dwuwariantowa) a sposobem sformułowania tego imienia w innych, przedłożonych przez skarżącą aktach stanu cywilnego (wersja jednowariantowa), czy też wręcz przewagi aktów operujących wersją jednowariantową (odpis zupełny aktu urodzenia ojca skarżącej oraz odpis skrócony aktu urodzenia skarżącej), to powyższe upoważnia jedynie do stwierdzenia istnienia różnicy pomiędzy tymi aktami, nie upoważnia natomiast do stwierdzenia, że zapis w kwestionowanym akcie jest oczywistą omyłką pisarską.
Zmiana kwestionowanego aktu, o którą zabiega skarżąca ma charakter istotny, w związku z czym winna być stosownie do reguł zawartych w art.4, 30 - 33 Prawa o aktach (...) usunięta w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Stosownie do uwag poczynionych wcześniej należy nadmienić, że skarżąca może również rozważyć wzruszenie orzeczenia Kierownika z dnia [...] kwietnia 2009 r. w sprawie transkrypcji.
Nietrafnie wskazano w skardze na naruszenie art.24 § 1 pkt 5 i art.66 § 3
k.p.a.
Sam fakt, że osoba pełniąca funkcję Zastępcy Kierownika USC, która podpisała decyzję pierwszo instancyjną, brała udział również w innych, wcześniejszych czynnościach procesowych postępowania, w którym decyzja ta została wydana, nie powoduje wystąpienia okoliczności, o których mowa w art.24 § 1 pkt 5 k.p.a., stanowiącym, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.
Przepis ten nie wyłącza od orzekania w danej sprawie administracyjnej osoby, która w postępowaniu administracyjnym wszczętym w tej sprawie dokonywała jakichkolwiek czynności procesowych, wyłącza natomiast od orzekania w sprawie polegającej na kontroli decyzji administracyjnej (w trybie odwoławczym, wznowieniowym i nieważnościowym) osoby, która w przeszłości tę decyzję, będącą obecnie przedmiotem kontroli wydała.
W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym nie doszło również do naruszenia art.66 § 3 k.p.a., stanowiącego, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Wskazać w związku z powyższym należy, że żądnie wniosku, który wszczął podanie w niniejszej sprawie, a który został sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika, dotyczyło wydania orzeczenia na art.28 Prawa o aktach (...). Przepis ten w sposób nie budzący wątpliwości ustanawia kompetencję organu administracji do orzekania w sprawach sprostowywania oczywistych omyłek pisarskich w aktach stanu cywilnego.
Ustalenie, że żądanie skarżącej w przedmiocie sprostowania aktu stanu cywilnego dotyczy w istocie nie oczywistej omyłki pisarskiej, a dotyczy dokonania innego rodzaju zmiany w tym akcie, w związku z czym winno być skierowane do sądu powszechnego, nie było możliwe już na etapie kontroli formalnej wniosku przez Kierownika USC, a wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Skarga nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw, w konsekwencji czego podlega oddaleniu.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak na wstępie na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI