IV SA/Wa 1471/11

IV SA/Wa 1471/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-11-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2011-09-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wójcik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6130 Pozwolenie na wprowadzenie do środowiska substancji lub energii
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
II OSK 577/12 - Wyrok NSA z 2013-07-02
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7-8, art. 12 par. 1, art. 16 par. 1, art. 107 par. 1, art. 155-156
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 134 par. 1, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
art. 3 pkt 10, art. 204 ust. 1, art. 206 ust. 1, art. 207 ust. 1-2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia zintegrowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego M. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2011r. Nr [...] Minister Środowiska działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. Nr 98, poz. 1071, z późn. zmianami zw. w dalszej części k.p.a), w związku z art. 192, 204, 211 i 214 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity z 2008 r. Dz. U. Nr 25, poz. 150, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. Sp. z o.o. w K., utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...]. Decyzją tą organ I instancji zmienił w części, a w części odmówił zmiany, pozwolenia zintegrowanego udzielonego odwołującej decyzją Wojewody [...] z dnia [...].10.2007 r., na wprowadzanie do środowiska substancji lub energii z instalacji eksploatowanych na terenie Z., ul. [...] nr [...] w N.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż pozwolenie zintegrowane zostało Przedsiębiorstwu udzielone w trybie i na zasadach określonych w ustawie - Prawo ochrony środowiska (zwanej dalej "ustawą - Poś"). Wniosek o zmianę warunków pozwolenia zintegrowanego Spółka przesłała do organu I instancji przy piśmie z dnia 26.11.2009 r. Potrzeba zmiany pozwolenia wynikała z faktu wprowadzenia zmian w sposobie funkcjonowania instalacji objętych pozwoleniem, w związku z realizacją zadań objętych punktem 1 "Harmonogramu działań dostosowujących instalacje Z. do wymagań BAT, w latach 2007- 2010", zawartego w punkcie IV.4 pozwolenia zintegrowanego, w tym z uruchomieniem instalacji pulsacyjnego wzbogacania tlenem dmuchu powietrza w żeliwiakach, instalacji chłodzenia żeliwiaków płaszczem wodnym oraz wdrożeniem produkcji odlewów z żeliwa sferoidalnego. Przedłożony wniosek obejmował także zmiany wynikające z potrzeby usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Opolu (zwany dalej "WIOŚ"), w trakcie kontroli przeprowadzonej w Z. w okresie wrzesień- październik 2008 r. Kontrola ta wykazała nieprawidłową realizację obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego, w tym nieterminowe realizowanie zadań ujętych w "Harmonogramie działań dostosowujących..,, i niezgodność stanu faktycznego ze stanem podanym w pozwoleniu w zakresie opisu technologicznego i zastosowanych instalacji. W kontekście ustaleń dokonanych w czasie kontroli WIOŚ
miał także wątpliwości odnośnie do wskaźników emisji i stopnia ograniczania emisji, które były przyjęte w dokumentacji stanowiącej podstawę do wydania pozwolenia zintegrowanego. O ustaleniach przeprowadzonej kontroli Marszałek Województwa [...] został powiadomiony przez WIOŚ pismem z dnia 28.11.2008 r.
Zmiany pozwolenia, o które wystąpiła Spółka obejmowały m.in.:
1. zmianę treści punktu 1.2.1. pozwolenia w części obejmującej "Wytop żeliwa w żeliwiaku" poprzez wykreślenie fragmentu mówiącego o dopalaniu tlenku węgla (określanego dalej jako "CO") w gazach odlotowych ze zdania "Powyżej okna wsadowego rozpala się drewno w celu dopalania CO w gazach odlotowych",
2. zmianę dopuszczalnej wielkości emisji CO z emitorów E2 i E3 z 87,50 kg/h na 280 kg/h oraz rocznej dopuszczalnej emisji CO z 175,00007 Mg/rok na 560 Mg/rok;
3. dodanie do pozwolenia zapisów dotyczących wyposażenia żeliwiaka w instalację pulsacyjnego wzbogacania tlenem dmuchu powietrza oraz w instalację chłodzenia płaszczem wodnym wraz ze zmianą danych dotyczących zapotrzebowania wody do chłodzenia płaszcza żeliwiaka z zakresu 15- 20 m3/h na zakres 15 — 25 m3/h;
4. dodanie odpowiednich zapisów dotyczących procesu sferoidyzacji i wermikulacji żeliwa; w tym uwzględnienie nowego emitora ES odprowadzającego do powietrza substancje z tego procesu, z określeniem dla tego emitora dopuszczalnej emisji substancji oraz zakresu pomiarów,
5. dodanie dodatkowego źródła emisji hałasu jakim jest "filtr CARM GH 15/14/1555" związany z realizacją procesu sferoidyzacji;
6. dodanie informacji o wykorzystywaniu wody zużywanej na cele technologiczne także do pozostałych (oprócz mokrego łapacza iskier) urządzeń mokrego odpylania oraz określenie wielkości rocznego zapotrzebowania na wodę dla instalacji IPPC w ilości 21282 m3/rok,
7. wprowadzenie zmian w zakresie zużywanych w instalacji surowców, materiałów i paliw (m.in. żelazomanganu, żelazochromu, tlenu, propanu-butanu i przewodu INFORM),
8. zmianę nazwy substancji emitowanej z emitorów E29-E35 - z "kwas benzenosulfonowy" na "kwas metylobenzenosulfonowy",
9. wprowadzenie zmian zapisów dotyczących rodzajów i ilości odpadów dopuszczonych do wytworzenia w ciągu roku,
10. przedłużenie terminu realizacji zadań inwestycyjnych ujętych w punktach 2- 4 "Harmonogramu działań dostosowujących ... " - z dnia 31.12.2010 r. do dnia 31.12.2012 r.
Po przeanalizowaniu zakresu wniosku Marszałek Województwa [...] uznał, że tylko niektóre ujęte w nim zmiany mogą zostać wprowadzone do pozwolenia, w związku z czym zwrócił się do Spółki o zgodę na zmianę pozwolenia zintegrowanego uwzględniającą wyłącznie część wniosku. Wnioskodawca nie wyraził takiej zgody i wniósł o uwzględnienie całości wniosku.
Mając powyższe na uwadze organ I instancji - decyzją z dnia [...].09.2010 r., znak: [...] - odmówił zmiany pozwolenia zintegrowanego. Uzasadniając tę decyzję organ stwierdził w szczególności, że nie jest możliwe uwzględnienie wniosku w zakresie dotyczącym funkcjonowania instalacji po zrealizowaniu stanowiska do procesu sferoidyzacji i wermikulacji żeliwa, ponieważ analizy i wyniki obliczeń rozprzestrzeniania się hałasu, uwzględniające nowe źródło hałasu związane z eksploatacją tego stanowiska, wykazały, że hałas emitowany ze źródeł z. powoduje przekroczenia poziomów dopuszczalnych poza terenem tego zakładu - przy ul. [...], w kierunku południowym od punktu pomiarowego P1, do skrzyżowania z ulicą [...]. Uwzględniając te ustalenia oraz przepisy art. 186 pkt 3 i 192 ustawy - Poś organ uznał za niedopuszczalne objęcie pozwoleniem zintegrowanym stanowiska sferoidyzacji i wermikulacji żeliwa oraz określenie w pozwoleniu warunków wprowadzania substancji i energii z tego stanowiska.
W ocenie organu I instancji nie mogła być także uwzględniona ta część wniosku Przedsiębiorstwa, która dotyczy przedłużenia terminu realizacji zadań określonych w punktach 2-4 tabeli nr 11 zawartej w punkcie IV.4 pozwolenia zintegrowanego. Zakres i terminy realizacji tych zadań zostały ustalone w związku z analizą dotyczącą oceny spełniania przez przedmiotowe instalacje wymagań wynikających z najlepszych dostępnych technik (zwanych dalej "BAT"). Pozwolenie zintegrowane zostało wydanie przez Wojewodę [...] na warunkach wynikających z art. 211 ust. 2 a ustawy - Poś, tzn. z uwzględnieniem realizacji działań dostosowujących instalacje do wymagań BAT w okresie, na jaki ma być wydane pozwolenie. Na wniosek określono w pozwoleniu "Harmonogram działań dostosowujących instalacje Z. do wymagań BAT, w latach 2007-2010". Ostateczny termin realizacji harmonogramu został określony na dzień 31.12.2010 r. Harmonogram ten został zrealizowany tylko w części. Organ I instancji uznał - biorąc pod uwagę wymogi zawarte w art. 204 ust. 1 ustawy - Poś oraz w Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/1/WE z dnia 15 stycznia 2008 r. dotyczącej zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli - iż w chwili obecnej nie jest możliwe określenie innego terminu realizacji działań przewidzianych w harmonogramie.
Organ I instancji negatywnie ocenił także możliwość uwzględnienia tej części wniosku Przedsiębiorstwa, która dotyczy kilkakrotnego zwiększenia dopuszczalnej emisji CO z emitorów żeliwiaków oraz wykreślenia fragmentu pozwolenia mówiącego o dopalaniu tej substancji w gazach odlotowych. Zmiana taka prowadziłaby do akceptacji rozwiązań, które w zakresie emisji CO z żeliwiaków nie gwarantują spełnienia wymagań BAT, przez co naruszałaby przepis art. 204 ust. 1 i 186 pkt 1 ustawy - Poś (w związku z art. 192 tej ustawy). Przedłożony przez Spółkę Wojewodzie [...] wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego zawierał analizę spełniania wymagań BAT wykonaną przy założeniu, że eksploatowana w przedmiotowej Odlewni instalacja odlewania żeliwa wyposażona jest w dopalanie gazów. Wniosek ten wskazywał, że w zakresie emisji gazów instalacja spełnia wymagania określone na podstawie "Dokumentu Referencyjnego - Najlepsze dostępne techniki w kuźnictwie i przemyśle odlewniczym", maj 2005.
Od decyzji odmawiającej zmiany pozwolenia zintegrowanego Spółka wniosła odwołanie.
Po przeanalizowaniu sprawy w jej całokształcie Minister Środowiska uchylił zaskarżoną decyzję Marszałka Województwa [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Marszałek Województwa [...] wydał decyzję z dnia [...].05.2011 r., w której w punkcie 1. - uwzględniając część wniosku Przedsiębiorstwa -zmienił niektóre rozstrzygnięcia objęte punktami 1.2.1., 1.3.1., I.4, II.1.2., II.1.3., II.2.1, II.2.2., ll.3.1.,IV, IV.4., VI.2. i VI.5. pozwolenia zintegrowanego, nie zgadzając się jednak w punkcie III. decyzji - na dokonanie zmiany pozwolenia w zakresie:
1) treści punktu 1.2.1. w części "Wytop żeliwa w żeliwiaku" poprzez wykreślenie fragmentu o brzmieniu: "w celu dopalania CO w gazach odlotowych" ze zdania: "Powyżej okna wsadowego rozpala się drewno w celu dopalania CO w gazach odlotowych".
2) treści tabeli nr 5 "Wielkość emisji z poszczególnych emitorów", zawartej w punkcie II.1.2 poprzez:
a) zmianę dopuszczalnej wielkości emisji CO z emitora E2 i E3 z 87,50 kg/h na 280 kg/h;
b) zmianę rocznej dopuszczalnej emisji CO z 175,00007 Mg/rok na 560 Mg/rok.
Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego Marszałek Województwa [...] stwierdził, że emisja substancji wprowadzanych do powietrza po zrealizowaniu w Odlewni inwestycji obejmującej m.in. uruchomienie stanowiska do pozapiecowej obróbki żeliwa (sferoidyzacji i wermikulacji), nie powoduje poza terenem, do którego Spółka posiada tytuł prawny, przekroczeń poziomów dopuszczalnych i wartości odniesienia substancji w powietrzu, określonych odpowiednio w dwóch rozporządzeniach Ministra Środowiska - z dnia 3 marca 2008 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 47, poz. 281) oraz z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16, poz. 87). Po analizie dodatkowych materiałów zawierających dane pomiarowe i obliczeniowe w zakresie poziomu hałasu w wyznaczonych punktach pomiarowych oraz mocy akustycznej poszczególnych źródeł hałasu, jak również analizie rozkładu poziomu hałasu na terenach otaczających Odlewnię, stwierdzono także, że realizacja stanowiska do sferoidyzacji i wermikulacji żeliwa oraz związana z tym eksploatacja nowego źródła hałasu nie spowoduje przekroczeń poziomów dopuszczalnych hałasu na najbliższych terenach chronionych w tym zakresie. W związku z tym organ I instancji uwzględnił część wniosku Przedsiębiorstwa i zmienił pozwolenie w zakresie, który wynikał z wprowadzenia w Odlewni zmian związanych z wdrożeniem produkcji odlewów z żeliwa sferoidalnego i wermikulacyjnego, tj. zainstalowania pulsacyjnego wzbogacania tlenem dmuchu powietrza do żeliwiaków, budowy instalacji chłodzenia żeliwiaków płaszczem wodnym oraz zrealizowania stanowiska do sferoidyzacji i wermikulacji żeliwa, wyposażonego w suche odpylanie. Zmiany te zostały wprowadzone w punktach pozwolenia dotyczących: opisu rodzaju i parametrów instalacji istotnych z punktu widzenia przeciwdziałania zanieczyszczeniom, określenia rodzaju i ilości wykorzystywanych materiałów i surowców, paliw, energii i wody na potrzeby instalacji, określenia warunków wprowadzania do środowiska substancji i energii w czasie normalnego funkcjonowania instalacji oraz zakresu i sposobu monitorowania procesów technologicznych, w tym pomiaru i ewidencjonowania wielkości emisji.
Ponadto zmieniono punkty pozwolenia dotyczące wymaganych działań, w tym środków technicznych mających na celu ograniczenie emisji oraz monitoringu emisji zanieczyszczeń wprowadzanych do powietrza, jak również dostosowano, do zmienionego stanu prawnego, zapis pozwolenia określający organy, którym należy przekazywać wyniki wykonywanych pomiarów wielkości emisji.
W pozwoleniu zmieniono także zapis dotyczący klasyfikacji najbliższych terenów chronionych w zakresie hałasu przy północno-zachodniej granicy z. oraz, terminy realizacji niektórych zadań inwestycyjnych ujętych w tabeli nr 11 - "Harmonogram działań dostosowujących - zawartej w punkcie IV.4 pozwolenia, uwzględniając w tym zakresie wniosek Spółki.
Organ I instancji nie uwzględnił jednak wniosku w całości. W punkcie III zaskarżonej decyzji organ odmówił zmiany pozwolenia w zakresie:
- wykreślenia z punktu I.2.1 pozwolenia fragmentu mówiącego o dopalaniu CO w gazach odlotowych,
- zwiększenia wielkości dopuszczalnej emisji CO z emitorów E2 i E3 z 87,50 kg/h do 280 kg/h i emisji rocznej - ze 175,00007 Mg/rok do 560 Mg/rok.
Uzasadniając tę odmowę organ podkreślił, że pozwolenie zintegrowane zostało wydane dla przedmiotowej instalacji na podstawie wniosku zawierającego analizę spełniania wymagań ochrony środowiska wynikających z BAT. Wskazano w nim, że instalacja odlewania żeliwa eksploatowana w Z. wyposażoną jest w dopalanie gazów odlotowych (realizowane poprzez rozpalanie drewna powyżej okna wsadowego) i spełnia wynikające z BAT wymagania w zakresie emisji gazów do powietrza, w tym CO, określone na podstawie "Dokumentu Referencyjnego - Najlepsze dostępne techniki w kuźnictwie i przemyśle odlewniczym", maj 2005. Obecnie Spółka wniosła o usunięcie zapisu dotyczącego dopalania gazów odlotowych z żeliwiaków oraz o zwiększenie emisji dopuszczalnej CO z tych instalacji (ponad trzykrotne, w stosunku do wielkości określonej w pozwoleniu zintegrowanym), uzasadniając wniosek błędem w pierwotnej ocenie emisji CO z tych źródeł. Spółka przytoczyła wyniki pomiarów emisji CO wykonanych przez akredytowane laboratoria w 2009 r. i 2010 r., które wykazały stężenia CO (w warunkach normalnych) na poziomie ok. 8495-9389 mg/Nm3. Na podobnym poziomie były również wyniki pomiarów stężenia CO z 2008r. Zmierzone wielkości emisji są kilkakrotnie wyższe od tych, które były przedstawione w 2007 r. w dokumentacji dołączonej do wydania pozwolenia zintegrowanego i które stanowiły przedmiot oceny spełniania przez instalację wytapiania żeliwa wymagań wynikających z BAT. Oceniano wówczas spełnianie wymagań przy założeniu, że emisja CO żeliwiaków jest na poziomie 1811 mg/Nm3 -4169 mg/Nm3. Ponieważ rezygnacja z dopalania gazów odlotowych odprowadzanych do powietrza z żeliwiaków oraz wskazywany przez Spółka jako dopuszczalny poziom emisji CO znacząco odbiegają od kryteriów ustalonych jako wynikające z BAT w procesie wytopu żeliwa, zaskarżoną decyzją organ I instancji odmówił zmiany pozwolenia zintegrowanego w tej części.
Od tej decyzji Spółka wniosła odwołanie, kwestionując zasadność odmowy zmiany pozwolenia w zakresie wynikającym z pkt III zaskarżonej decyzji. W odwołaniu zarzucono organowi I instancji naruszenie przepisu art. 204 ustawy - Poś, wskazując, że emisję CO z przedmiotowych żeliwiaków powinno się sukcesywnie obniżać "do poziomu określonego w BAT". Cel ten ma zostać osiągnięty po zrealizowaniu wynikającej z obecnych zapisów "Harmonogramu działań dostosowujących ..." inwestycji polegającej na budowie "instalacji dopalania gazów odlotowych z żeliwiaków", w terminie do dnia 31.12.2012 r. Wskazano także na naruszenie przez organ przepisów prawa procesowego, poprzez nieuwzględnienie lub błędną ocenę przedłożonych organowi wyników pomiarów wielkości emisji CO oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej w roku 2008 przez WIOŚ. Spółka podkreśliła, że dane o wielkościach emisji CO podane przez nie we wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego zostały zaniżone, w związku z błędnymi założeniami co do skuteczności dopalania tej substancji i stopnia redukcji jej emisji. Ponadto Spółka zarzuciła organowi naruszenie Konstytucji RP poprzez działanie na szkodę firmy, z uwagi na grożące jej obciążenia finansowe związane ze stwierdzaną pomiarowo emisją CO przekraczającą wielkości dopuszczalne wynikające z pozwolenia zintegrowanego.
Rozpatrując sprawę w związku z wniesionym odwołaniem organ odwoławczy wskazał, iż nie podziela zarzutów w nim podniesionych. Kwestionowane przez Spółkę wartości dopuszczalnej emisji CO i warunki emisji tej substancji z żeliwiaków zostały określone w pozwoleniu zintegrowanym na podstawie wniosku przedłożonego przez to nią Wojewodzie [...] w roku 2007, który zawierał m.in. analizę spełniania wymagań ochrony środowiska wynikających z BAT. Pojęcie to (najlepszych dostępnych technik), definiowane w art. 3 pkt 10 ustawy - Poś, obejmuje najbardziej efektywny oraz zaawansowany poziom rozwoju technologii i metod prowadzenia danej działalności mających na celu eliminowanie emisji lub, jeżeli nie jest to praktycznie możliwe, ograniczanie emisji i wpływu na środowisko, jako całość. We wniosku o wydanie pozwolenia oceniono, że instalacja odlewania żeliwa eksploatowana w przedmiotowej Odlewni, wyposażona jest w dopalanie gazów odlotowych i w zakresie emisji CO do powietrza spełnia wymagania wynikające z BAT. Pozytywne rozpatrzenie wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego co do warunków i wielkości emisji CO z procesu odlewania żeliwa, w kontekście wymagań BAT, skutkowało wydaniem pozwolenia na warunkach wynikających z tego wniosku. Przypomnieć przy tym należy, że w myśl art. 204 ust. 1 ustawy - Poś wymagania wynikające z BAT są jednymi z kluczowych kryteriów oceny eksploatacji instalacji w przypadku instalacji wymagających pozwolenia zintegrowanego.
Obecnie Spółka występuje o usunięcie z pozwolenia zapisu dotyczącego dopalania gazów odlotowych z żeliwiaków oraz o znaczące zwiększenie emisji dopuszczalnej CO z żeliwiaków w stosunku do wielkości dopuszczalnej emisji wynikającej z pozwolenia, uzasadniając wniosek błędem w pierwotnej ocenie warunków i wielkości emisji CO z tych źródeł
Organy nie mają jednak podstaw do uwzględnienia tego żądania, ani możliwości zweryfikowania prawidłowości ustaleń dokonanych na etapie wydawania pozwolenia. W okresie obowiązywania tego pozwolenia warunki techniczno- technologiczne eksploatacji przedmiotowych instalacji uległy bowiem zmianie, w związku ze zrealizowaniem w Odlewni inwestycji obejmujących m.in. zainstalowanie pulsacyjnego wzbogacania tlenem dmuchu powietrza do żeliwiaków, budowę instalacji chłodzenia żeliwiaków płaszczem wodnym oraz zrealizowanie stanowiska do sferoidyzacji i wermikulacji żeliwa. Budowa stanowiska do sferoidyzacji i wermikulacji żeliwa stanowiła element wdrożenia w Odlewni nowej technologii pozapiecowej obróbki żeliwa. Poszerzyła ona możliwości produkcyjne Przedsiębiorstwa, pozwalając na wytwarzanie żeliwa wysokiej jakości sferoidalnego i wermikularnego. Realizacja tego zamierzenia przyczyniła się do powstania nowych źródeł emisji substancji i energii do środowiska. Jednocześnie jednak prowadzenie procesu sferoidyzacji wymaga wyższej temperatury jednorodnie rozłożonej w strefie topienia żeliwa, co jest osiągane poprzez uruchomienie instalacji pulsacyjnego wzbogacania tlenem dmuchu powietrza, której eksploatacja miała w założeniu skutkować zmniejszeniem emisji gazowych z żeliwiaków. Spółka wielokrotnie wskazywała - składając informacje o planowanych zmianach funkcjonowania instalacji - iż realizowana jednocześnie z wdrożeniem produkcji żeliwa sferoidalnego instalacja pulsacyjnego wzbogacania tlenem dmuchu powietrza oraz chłodzenia żeliwiaków płaszczem wodnym spowoduje zmniejszenie ilości gazów i pyłów wprowadzanych z żeliwiaków do powietrza. Na etapie przygotowywania zadania inwestycyjnego polegającego na uruchomieniu instalacji pulsacyjnego wzbogacania tlenem dmuchu powietrza w żeliwiakach z zastosowaniem instalacji firmy M. Sp. z o.o., zwracano uwagę (np. w "Charakterystyce przedsięwzięcia" stanowiącej załącznik Nr 1 do decyzji z dnia [...].05.2008 r., o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do magazynowania tlenu oraz propanu-butanu wraz z parownicami), że zrealizowanie tej inwestycji wpłynie na poprawę procesu spalania i topienia żeliwa, w konsekwencji czego nastąpi zmniejszenie obciążenia gazów odlotowych tlenkiem węgla i tlenkami azotu. Na taki pozytywny dla środowiska skutek realizacji tej inwestycji wskazywały także analizy i pomiary wykonane przez firmę M. Z uzupełnienia wniosku o zmianę warunków pozwolenia zintegrowanego, które wpłynęło do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w dniu [...].02.2010 r. i z załącznika 3 do tego uzupełnienia wynika, że pomiary wykonane przez firmę M. w dniu 17.06.2009 r., na emitorze żeliwiaka II (E3), potwierdzają, iż zastosowane w żeliwiaku wzbogacanie procesu wytopu żeliwa tlenem powoduje znaczny spadek emisji CO. Pomiary te wykazały ponad 2,5 krotne zmniejszenie procentowej zawartości CO w gazach odlotowych. W świetle tych założeń i wyników pomiarów należałoby zatem oczekiwać znaczącego zmniejszenia wielkości emisji CO z żeliwiaków w stosunku do danych sprzed zakończenia realizacji inwestycji.
Pomimo tego, że zmniejszenie zawartości CO w gazach odlotowych odprowadzanych z jednego z żeliwiaków do powietrza, po zastosowaniu wzbogacania procesu wytopu żeliwa tlenem, zostało pomiarowo potwierdzone przez firmę M., porównanie wyników pomiarów przedkładanych przez Spółkę - obejmujących emisję CO z żeliwiaków z lat 2008 (bez podgrzewania i dotleniania dmuchu) i 2009 (z podgrzewaniem i dotlenianiem dmuchu) - nie potwierdza oczekiwanego zmniejszenia emisji CO. Może mieć to związek ze wskazywanym w dokumentach dodatkowym efektem związanym z zastosowaniem podgrzewania dmuchu powietrza do żeliwiaków, tj. skróceniem czasu wytopu żeliwa i zwiększeniem nominalnej wydajności żeliwiaków.
Z akt sprawy wynika, że zrealizowane dotychczas w Odlewni działania inwestycyjne przyniosły korzystny dla Spółki skutek w postaci zwiększenia możliwości produkcyjnych zakładu (poprzez zwiększenie wydajności żeliwiaków i uruchomienie stanowiska umożliwiającego realizację zamówień na produkcję odlewów wysokiej jakości - z żeliwa sferoidalnego i wermikularnego), lecz nie spowodowały zmniejszenia CO. Uwzględnienie wniosku w zakresie usunięcia zapisu o stosowaniu dopalania CO w gazach odlotowych i zwiększenia wielkości dopuszczalnej emisji CO wiązałoby się zatem z określeniem warunków, które znacząco odbiegają od wymagań wynikających z BAT odnośnie do warunków i wielkości emisji CO z żeliwiaków. Z Dokumentu Referencyjnego BAT dla odlewni wynika bowiem, że emisja CO związana ze stosowaniem BAT dla żeliwiaków z gorącym dmuchem powietrza powinna wynosić do 1000 mg/Nm3. Takie stężenia CO w gazach odlotowych powinny być wymagane dla nowych instalacji, natomiast podmioty prowadzące instalacje istniejące powinny sukcesywnie dążyć do zmniejszania emisji do tego poziomu, a nie realizacji działań które skutkują zwiększaniem emisji. Na etapie wydawania pozwolenia dla przedmiotowych instalacji oceniano spełnianie wymagań wynikających z BAT przy uwzględnieniu faktu, że instalacje te są instalacjami istniejącymi i założeniu, że emisja CO z żeliwiaków wynosi 1811 mg/Nm3- 4169 mg/Nm3. Obecnie Spółka wnosi o kilkakrotne zwiększenie wielkości dopuszczalnej emisji w stosunku do określonej w pozwoleniu oraz usunięcie zapisu o dopalaniu.
W okolicznościach analizowanej sprawy eksploatowanie żeliwiaków z zastosowaniem specyficznej metody dopalania gazów odprowadzanych z żeliwiaków (rozpalanie drewna powyżej okna wsadowego) jest faktem. Faktem jest także, że wielkości i warunki emisji CO z żeliwiaków zostały określone na wniosek Spółki, z uwzględnieniem stosowania tej właśnie metody.
Skargę na powyższą decyzję wniosła M. Sp. z o.o. z siedzibą w K., zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów prawa - art. 204 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 10 ustawy- Poś, poprzez jego błędną wykładnię przez przyjęcie, iż instalacja odlewnia metali żelaznych nie spełnia wymogów najlepszej dostępnej techniki (BAT) w zakresie emisji tlenku węgla (CO),
2. naruszenie przepisów prawa — art. 207 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 w zw. z art. 142 ust. 1 ustawy-Poś poprzez jego błędną wykładnię przez przyjęcie, że zwiększenie dopuszczalnych wielkości emisji jest niezgodne z najlepszymi dostępnymi technikami, pomimo wydłużenia terminu dostosowania instalacji do wymogów BAT w zakresie budowy instalacji dopalania gazów odlotowych z żeliwiaków do końca 2012 r. przewidzianych uprzednio do 2010 r. w Harmonogramie działań dostosowujących instalację Z. do wymagań BAT, w latach 2007 - 2010 zwanym dalej Harmonogramem,
3. naruszenie przepisów prawa - Załączniki Nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. 2010.16.87), Tabela 1, Lp. 150 poprzez jego błędne zastosowanie i przez przyjęcie, że skarżąca przekracza dopuszczalne normy stężenia emisji tlenku węgla przyjęte w Załączniku nr 1 do rozporządzenia,
4. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy — art. 7, 8 i 12 §1 k.p.a poprzez niewłaściwe obliczenie dopuszczalnych norm emisji tlenku węgla (CO) przy założeniu, iż w Z. funkcjonuje instalacja dopalania tlenku węgla w sytuacji gdy taka instalacja ma być dopiero wprowadzona, zgodnie z Harmonogramem.
5. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy — art. 138 § 2 k.p.a poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, który po ponownym przekazaniu mu sprawy do rozpatrzenia nie wziął pod uwagę okoliczności wskazanych przez organ odwoławczy.
Skarżąca domaga się uchylenia wydanych w sprawie decyzji w części w jakiej organy odmówiły zmiany pozwolenia zintegrowanego ( emisja CO oraz nie wykreślenie zapisu o dopalaniu gazów),
- zasądzenie kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż organ II instancji dopuścił się naruszenia przepisów prawa tj. art. 204 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 10 ustawy- Poś, poprzez jego błędną wykładnię przez przyjęcie, iż instalacja odlewnia metali żelaznych nie spełnia wymogów najlepszej dostępnej techniki w zakresie emisji tlenku węgla (CO). Organ II instancji odmówił zmiany dopuszczalnej wielkości emisji
CO z emitorów E2 i E3 z 87,5 kg/h na 280 kg/h oraz rocznej dopuszczalnej emisji CO z 175,00007 Mg/rok na 560 Mg/rok. Ponadto organ powołując się na zasadę najlepszych dostępnych technik odmówił wykreślenia z pozwolenia zintegrowanego fragmentu mówiącego o dopalaniu tlenku węgla w gazach odlotowych ze zdania "Powyżej okna wsadowego rozpala się drewno w celu dopalania CO w gazach odlotowych.
W ocenie skarżącego z art. 204 ust. 1 ustawy- Poś wynika, iż pozwolenia zintegrowane powinny spełniać wymagania ochrony środowiska wynikające z najlepszych dostępnych technik. Tym samym zasadnicze znaczenie dla przedmiotowego zarzutu będzie mała definicja BAT. Przepis obejmujący definicję BAT nie wymaga zaś od podmiotu objętego pozwoleniem zintegrowanym aby ten dysponował najlepszą techniką, a wymaga od niego aby jego instalacje spełniały wymóg najlepszej dostępnej techniki. Poprzez dostępną technikę należy zaś rozumieć taką technikę, która jest w danej sytuacji dostępna przy uwzględnieniu m. in. warunków ekonomicznych i technicznych oraz rachunku kosztów inwestycyjnych. Najlepsze dostępne techniki mają z jednej strony ochraniać środowisko z drugiej zaś strony stanowią pewien wyznacznik standardów w zakresie emisji, które podmioty prowadzące określoną działalność mają z czasem osiągnąć, szczególnie w sytuacji gdy ich instalacje nie są instalacjami nowymi. Odnosząc się do art. 3 pkt 10 b) ustawy-Poś należy zdaniem skarżącego przyjąć, iż wnioskowana zmiana wielkości dopuszczalnej emisji CO, jak i wniosek o wykreślenie wskazanego powyżej zwrotu mówiącego o dopalaniu tlenku węgla, nie sprzeciwiają się wymaganiom BAT. Szczególnie należy mieć tutaj na uwadze fakt, iż skarżąca spółka jest obecnie w trudnej sytuacji finansowej co było już wielokrotnie wskazywane we wcześniejszych pismach skarżącej. Mając na uwadze, iż jedną z przesłanek najlepszej dostępnej techniki są możliwości ekonomiczne czy też finansowe, jak również rachunek kosztów inwestycyjnych, należy przyjąć, iż M. Sp. z o.o. w chwili obecnej spełnia wymagania wynikające z najlepszych dostępnych technik. Obliczone wartości maksymalnych emisji dla skarżącej zostały dokonane przy uwzględnieniu, iż w Z. działa instalacja dopalania tlenku węgla, która winna zmniejszać znacząco emisje CO. Jednakże do dnia dzisiejszego takiego urządzenia nie zainstalowano, jest to związane z wysokim kosztem takiego urządzenia, jak i wspomnianą trudną sytuacją finansową. Brak dopalania tlenku węgla powoduje jednocześnie, iż rzeczywista emisja CO jest wyższa, niż wskazana w pozwoleniu zintegrowanym jednakże nie jest ona niezgodna z wymogami najlepszych dostępnych technik. Zasadnicze znaczenie ma tutaj również fakt, iż M. Sp. z o.o. Z. zamierza do końca roku 2012 uruchomić dopalanie tlenku węgla w gazach odlotowych, co znacznie powinno zmniejszyć poziom emisji CO. Najlepsze dostępne techniki stanowią pewien wzorzec, do którego podmioty wprowadzające emisję do środowiska powinny dążyć i po jego osiągnięciu przestrzegać go zgodnie z możliwościami dostępnej techniki. Spółka M. Sp. z o.o. zobowiązała się w pozwoleniu zintegrowanym do dostosowywania instalacji znajdujących się w Z. do wymagań BAT. Od czasu wydania w roku 2007 pozwolenia zintegrowanego skarżąca dokonywała stopniowych modernizacji, jednakże bez zainstalowania dopalania CO w gazach odlotowych. Należy przyjąć, iż Spółka M. Sp. z o.o. dokonuje inwestycji w celu zrealizowania wymagań BAT. [...] maja 2011 r. Marszałek Województwa [...] wydał decyzję, na podstawie, której między innymi przedłużył Harmonogramie działań dostosowujących instalację Z. do wymagań BAT, w latach 2007 -2010 poprzez zgodę na przedłużenie okresu na budowę instalacji dopalania gazów odlotowych z żeliwiaków, która po zmianach powinna nastąpić do 31 grudnia 2012 r. Mając to na uwadze należy dojść do wniosku, iż wnioskowany przez spółkę poziom emisji jest zgodny z wymogami BAT, a obecnie obowiązujący jest błędnie wyliczony i niesłusznie zaniżony. Organ I jak i II instancji pominęły również okoliczność, iż najlepsze dostępne techniki są kryterium o charakterze indywidualny, należy je stosować w odniesieniu do konkretnych sytuacji, obejmującej zarówno czynniki środowiskowe jak i ekonomiczne, geograficzne czy też lokalne warunki społeczne, obejmujące choćby poziom bezrobocia. W tym miejscu strona skarżąca pragnie się jeszcze odnieść do treści dokumentu - Dokument Referencyjny Najlepsze dostępne techniki w kuźnictwie i przemyśle odlewniczym maj 2005. Powyższy dokument uściśla co należy rozumieć pod pojęciem najlepszych dostępnych technik w przemyśle odlewniczym. Wskazuje on jednak, że: "Informacje zawarte w tym dokumencie są przeznaczone do wykorzystania jako podstawa ustalania NDT (najlepsze dostępne techniki) w konkretnych przypadkach. Podczas określania NDT i ustalania warunków pozwoleń bazujących na NDT uwaga powinna być zawsze zwrócona na całościowy cel, którym jest osiągnięcie wysokiego poziomu ochrony środowiska naturalnego jako całości", jak również dokument ten wskazuje - "Należy podkreślić, że dokument ten nie proponuje żadnych wielkości limitów. Określenie odpowiednich warunków pozwoleń będzie wymagało zaangażowania lokalnych czynników, takich jak charakterystyka techniczna rozważanej instalacji, jej geograficzna lokalizacja i lokalne warunki środowiskowe. Dla istniejących instalacji należy wziąć pod uwagę również ekonomiczne i techniczne aspekty modernizacji i unowocześnienia instalacji. Nawet pojedynczy czynnik zapewniający wysoki poziom ochrony środowiska jako całości często może pociągnąć za sobą konieczność osiągnięcia kompromisu pomiędzy różnego typu wpływami na środowisko naturalne, a podejmowane decyzje często będą zależeć od lokalnych warunków." Powyżej przytoczone cytaty potwierdzają wskazane powyżej stanowisko odnośnie niewłaściwej interpretacji wymogów najlepszych dostępnych technik dokonane przez organ I jak i II instancji w niniejszej sprawie, jak również konieczności indywidualnej analizy każdego wniosku. Reasumując, strona skarżąca upatruje w związku z powyższym naruszenia art. 204 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 10 ustawy-Poś.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów prawa tj. art. 207 ust. 1 w zw. z art. 142 ust. 1 ustawy-Poś poprzez jego błędną wykładnię przez przyjęcie, że zwiększenie dopuszczalnych wielkości emisji jest niezgodne z najlepszymi dostępnymi technikami, pomimo wydłużenia terminu dostosowania instalacji do wymogów BAT w zakresie budowy instalacji dopalania gazów odlotowych z żeliwiaków do końca 2012 r. przewidzianych uprzednio do 2010 r. w Harmonogramie działań dostosowujących instalację Z. do wymagań BAT, w latach 2007 -2010. Art. 207 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 ustawy określa przesłanki jakie winno się uwzględniać przy określaniu najlepszych dostępnych technik. Przy określaniu czy dana instalacja spełnia wymogi najlepszych dostępnych technik organ winien brać pod uwagę z jednej strony rachunek kosztów i korzyści z drugiej zaś odpowiedni czas do wdrożenia najlepszych dostępnych technik dla danego rodzaju instalacji a także termin oddania instalacji do eksploatacji. Oczywiście poza sporem pozostaje fakt, iż pojęcie najlepszych dostępnych technik ma przede wszystkim zmierzać do ochrony środowiska jednakże przy uwzględnieniu powyżej wskazanych przesłanek. Organy administracji publicznej rozstrzygające w przedmiotowej sprawie naruszył art. 207 ust. 1 pkt 1 poprzez nie uwzględnienie ciężkiej sytuacji finansowej M. Sp. z o.o. oraz wysokich kosztów związanych z uruchomieniem instalacji dopalania gazów odlotowych, w tym CO. Mając na uwadze art. 207 ust. 1 pkt 2 i 5, należy stwierdzić, iż organy poprzez wydane przez siebie decyzje odmawiające zmiany wysokości dopuszczalnej emisji jak i wykreślenia zapisu o dopalaniu gazów z pozwolenia zintegrowanego uwzględniły wniosek o wydłużenie okresu na zakończenie wprowadzania Harmonogramu działań dostosowujących instalację Z. do wymagań BAT, w latach 2007 -2010, w tym w zakresie budowy instalacji dopalania gazów odlotowych, której termin zakończenia przesunięto z końca 2010 r. na koniec roku 2012. Powstaje zatem w niniejszym stanie prawnym i faktycznym sprzeczność, organ z jednej strony wyraża zgodę na przedłużenie wprowadzania zmian dostosowujących odlewnie do wymagań BAT poprzez zmianę Harmonogramu (co jest bezpośrednio powiązane z poziomem emisji), jednocześnie nie wyraża zgody na podwyższenie poziomu dopuszczalnej emisji CO oraz na wykreślenie zapisu o dopalaniu gazów z pozwolenia. Jest to tym bardziej uzasadnione stanowisko, iż brak instalacji dopalania gazów powoduje siłą rzeczy większą emisję CO niż tą którą przyjęto w pozwoleniu zintegrowanym. W pozwoleniu wysokość emisji CO była obliczona przy uwzględnieniu działania instalacji dopalania, która w rzeczywistości jeszcze nie istnieje.
Brak zwiększenia dopuszczalnej emisji przy jednoczesnym braku instalacji dopalania jest sprzeczny i nielogiczny, narusza art. 207 ust. 1 ustawy poprzez nie uwzględnienie przesłanek z tego przepisu, szczególnie czasu na dostosowanie do BAT i terminu oddania instalacji do użytku, co spowodowało nieuwzględnienie konieczności dostosowania Z. do wymagań BAT. Z powyższym łączy się również przepis art. 142 ust. 1 ustawy, który stanowi, iż; Wielkość emisji z instalacji lub urządzenia w warunkach odbiegających od normalnych powinna wynikać z uzasadnionych potrzeb technicznych i nie może występować dłużej niż jest to konieczne.
Skarżąca zarzuciła również organowi II instancji naruszenie przepisów prawa, tj. Załączniki Nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. 2010.16.87), Tabela 1, Lp. 150 poprzez jego błędne zastosowanie i przez przyjęcie, że skarżąca przekracza dopuszczalne normy stężenia emisji tlenku węgla przyjęte w Załączniku nr 1 do rozporządzenia. Załącznik nr 1 w Tabeli 1 Lp. 150 określa wartość dopuszczalnej emisji substancji, w wierszu 150. stanowi o stężeniu CO w mikrogramach na metr sześcienny (µq/m3) uśrednione dla okresu jednej godziny, który to wynosi 30 000. Zgodnie z wyliczeniami "Programu Komin" przy poziomie emisji na poziomie 280 kg/godz., czyli takim jak w pozwoleniu zintegrowanym wydanym wobec Spółki M. w 2007 r., stężenie tlenku węgla wacha się pomiędzy 7425 µ/m3 a stężeniem powyżej 10000 µq/m3 w czasie godziny. Tym samym skarżąca nie przekracza dopuszczalnych poziomów stężeń emisji CO. Tym samym zwiększenie błędnie przewidzianych w pozwolenie zintegrowanym stężeń nie spowoduje stanu niezgodnego z przedmiotowym rozporządzeniem, a także nie będzie powodować negatywnych skutków dla środowiska. Jednocześnie pozwoli to usunąć błędnie określony dopuszczalny poziom emisji CO w pozwoleniu zintegrowanym.
W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja narusza również art. 7, 8 i 12 §1 kpa poprzez niewłaściwe obliczenie dopuszczalnych norm emisji tlenku węgla (CO) przy założeniu, iż w Z. funkcjonuje instalacja dopalania tlenku węgla w sytuacji gdy taka instalacja ma być dopiero wprowadzona, zgodnie z Harmonogramem. Organ II jak i I instancji błędnie określiły poziom emisji CO z żeliwiaków na poziomie 1811 mg/Nm3 - 4169 mg/Nm3, przyjmując niewłaściwie, iż emisja CO powinna być mniejsza z instalacji, ze względu na działające w Z. skarżącego urządzenie dopalające gazy odlotowe, w tym tlenek węgla. Rzeczywista emisja CO z instalacji skarżącej spółki jest większa, w związku z tym, iż nie została jeszcze wybudowana instalacja dopalania gazów. Mając na uwadze powyższe sprzeczności i brak konsekwencji w działaniu organu administracji należy wskazać na naruszenie przepisów postępowania art. 7 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, art. 8 kpa poprzez przeprowadzenie postępowania sposób nie budzący zaufania po stronie wnioskodawczyni - Spółki M.
Skarżąca wskazała także na naruszenie art. 138 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, który po ponownym przekazaniu mu sprawy do rozpatrzenia nie wziął pod uwagę okoliczności wskazanych przez organ odwoławczy. Minister Środowiska w dniu [...] grudnia 2010 r. wydał decyzje uchylającą decyzje Marszałka Województwa z dnia [...] września 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W tej decyzji Minister zawarł stanowisko, iż porównując techniki stosowane w odlewni żeliwa spółki M. z wytycznymi zawartymi w Dokumencie Referencyjnym - Najlepsze dostępne techniki w kuźnictwie i przemyśle odlewniczym, należy stwierdzić, że działania zapobiegawcze polegające na zastosowaniu pieców z gorącym dmuchem powietrza zaopatrzonych w rekuperator kominowy, instalacja do pulsacyjnego wzbogacania tlenem dmuchu powietrza oraz instalacji do chłodzenia żeliwiaków płaszczem wodnym wpisują się w zalecenia wynikające z najlepszych dostępnych technik (BAT). Ponadto organ II instancji wskazał jeszcze, iż stężenie CO w gazach odlotowych na poziomie 20-1000 mg/Nm3 jest wymagane dla nowych instalacji, natomiast podmioty prowadzące instalacje istniejące powinny sukcesywnie dążyć do zmniejszenia emisji do tego poziomu.
Należy również pamiętać, iż wytyczne BAT nie są zamkniętym katalogiem technik, których stosowanie jest obligatoryjne, lecz stanowią wytyczne na podstawie których przy uwzględnieniu uwarunkowań ekonomicznych, geograficznych i środowiskowych - powinny być określone warunki pozwolenia zintegrowanego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Marszałek Województwa [...] zmienił decyzję Wojewody [...] obejmująca pozwolenie zintegrowane z dnia [...] października 2007 r., zgodnie z treścią wniosku Przedsiębiorstwa M. z wyjątkiem zmiany punktu I.2.1 pozwolenia poprzez wykreślenie fragmentu dotyczącego dopalania gazów odlotowych oraz zmiany punktu II.1.2 przez zwiększenia dopuszczalnej emisji CO, co zdaniem strony skarżącej stanowi nie zastosowanie się organu I instancji do uwag Ministra Środowiska a tym samym narusza art. 138 §2 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i w pełnej rozciągłości podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność aktu w całości lub części. Stwierdzenie wydania orzeczenia z
naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Zaskarżona w sprawie decyzja wydana została na podstawie art. 155 k.p.a. Przepis ten stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Definicję decyzji ostatecznej zawiera natomiast art. 16 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Powołana wyżej regulacja zawiera w zdaniu pierwszym definicję decyzji ostatecznych, zaś w zdaniu drugim ustanawia zasadę ogólną trwałości takich decyzji. Zatem decyzje ostateczne to w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego decyzje, od których stronie nie służy odwołanie, a zatem te decyzje, które nie mogą być weryfikowane w administracyjnym toku instancji. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. stanowi jeden z elementów systemu nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, obejmujących przypadki weryfikacji decyzji dotkniętych wadami kwalifikowanymi lub niekwalifikowanymi oraz decyzji prawidłowych. Artykuł 155 k.p.a. zawiera przesłanki, które łącznie muszą zostać spełnione, by właściwy w sprawie organ mógł rozważyć możliwość uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej. Przede wszystkim przepis art. 155 k.p.a. dotyczy decyzji ostatecznych prawidłowych oraz niedotkniętych wadami kwalifikowanymi.
Dla zmiany lub uchylenia decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, niezbędne jest zatem spełnienie czterech przesłanek: istnienie decyzji ostatecznej, za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, zgoda strony na zmianę lub uchylenie decyzji oraz brak przeciwwskazań w przepisach ustaw szczególnych. Z redakcji tego przepisu wynika także, że decyzja wydawana w tym trybie ma charakter uznaniowy, zatem uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji pozostawione jest uznaniu organu administracyjnego.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, iż organ odwoławczy tj. Minister Środowiska, nie odniósł się w sposób prawidłowy do istotnego zarzutu podniesionego w odwołaniu. Skarżąca Spółka podniosła w nim, iż w toku postępowania wskazała, że wielkość emisji CO z żeliwiaków w Z. na etapie postępowania o udzielenie pozwolenia zintegrowanego była wyliczona nieprawidłowo. Błędnie bowiem przyjęto, że rozpalanie drewna na wysokości okna wsadowego w płaszczu kanału wylotowego spalin z żeliwiaka na krawędzi włazu stanowi instalację dopalającą. Powyższe zaś prowadziło do przyjęcia w pozwoleniu zaniżonych wskaźników emisji CO z żeliwiaków w stosunku do rzeczywistej emisji.
Analiza dokumentacji stanowiącej podstawę do wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2007r. - zw. w dalszej części "pozwoleniem zintegrowanym", w ocenie Sądu potwierdza podnoszoną przez skarżącą okoliczność, iż przedłożony przez nią wniosek uległ zmianie poprzez wpisanie jako instalacji dopalającej-rozpalania drewna na wysokości okna wsadowego. Zmiana ta nastąpiła już po dokonaniu niezbędnych wyliczeń w zakresie dopuszczalnych emisji CO, które dokonano w oparciu o opracowania w których przy obliczeniu tych wielkości uwzględniano dopalanie gazów.
Okoliczność, iż rozpalanie drewna na wysokości okna wsadowego w płaszczu kanału wylotowego spalin z żeliwiaka na krawędzi włazu nie jest instalacją dopalającą została podniesiona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 23 września 2008r., co potwierdzono w sporządzonym na tą okoliczność protokole oraz w pkt. II pisma w/w organu skierowanego do Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2008r.
Mając na uwadze powyższe w ocenie Sądu obowiązkiem organu odwoławczego było zatem rzetelne odniesienie się i zbadanie tej okoliczności. Tymczasem organ pomimo powyższego zarzutu, odmówił skarżącej dokonania zmiany treści pozwolenia zintegrowanego w zakresie podwyższenia dopuszczonych w niej wielkości emisji CO z żeliwiaków w Z. z 87,50 kg/h na 280 kg/g oraz wykreślenia z punktu I.1.2. fragmentu mówiącego o dopalaniu CO w gazach odlotowych, uznając rozpalanie drewna powyżej okna wsadowego za cyt. "specyficzną metodę dopalania gazów"- patrz ostatni akapit na str. 8 zaskarżonej decyzji.
W zaskarżonej decyzji organ nie uzasadnił jednak na jakiej podstawie (wbrew stanowisku skarżącej spółki i [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska) przyjął, iż rozpalanie drewna powyżej okna wsadowego jest jedną z metod dopalania gazów, a tym samym uznał, iż brak jest podstaw do zmiany określonej w pozwoleniu zintegrowanym wielkości dopuszczalnej emisji CO z żeliwiaków w Z.
Słusznie w ocenie Sądu skarżąca Spółka wywodzi, iż brak uzasadnienia stanowiska organu w powyższym zakresie stanowi naruszenie art. 7,8 i 12 §1 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozpoznanie niniejszej sprawy. W świetle zarzutów podniesionych przez skarżącą Spółkę w odwołaniu, obowiązkiem organu było bowiem w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wyjaśnienie, czy rozpalanie drewna powyżej okna wsadowego rzeczywiście można uznać za skuteczną metodę dopalania gazów, czy też nie. Konsekwencją przyjęcia bowiem, iż proces produkcyjny Z. odbywa się bez dopalania gazów, winno być uznanie, zgodnie ze stanowiskiem skarżącej, iż w pozwoleniu zintegrowanym niewłaściwie określono wskaźniki emisji CO, których wielkość wyznaczono przy uwzględnieniu dopalania gazów.
Ewentualna zmiana wskaźników emisji CO poprzez ich zwiększenie, jak słusznie zauważa organ skutkuje także koniecznością zbadania, czy instalacja spełniać będzie wymagania BAT. Wskazać jednak należy, iż obecne stanowisko organu w tym zakresie opiera się na wnioskach sformułowanych w Dokumencie Referencyjnym BAT sporządzonym dla odlewni, przy uwzględnieniu, iż posiada ona metodę dopalania gazów. Tym samym organ winien był rozważyć, czy w sytuacji gdy jak wynika z treści decyzji organu I instancji (pkt. 12) w celu dostosowania instalacji Z. do wymagań BAT Spółka zobowiązała się dopiero wykonać instalację dopalania gazów odlotowych z żeliwiaków do końca 2012 roku w celu ograniczenia emisji tlenku węgla, możliwe jest uwzględnienie wniosku skarżącej w zakresie zmiany pozwolenia zintegrowanego w żądanym przez nią zakresie. W zaskarżonej decyzji organ nie rozważył i nie odniósł się do powyższej Kwestii. W uzasadnieniu podniósł jedynie, iż zgodnie z art. 204 ust. 1 ustawy-Poś wymagania wynikające z BAT są jednym z kluczowych kryteriów oceny eksploatacji instalacji w przypadku instalacji wymagających pozwolenia zintegrowanego.
Wskazać zatem należy, iż zgodnie z brzmieniem art. 204 ustawy -Poś instalacje wymagające pozwolenia zintegrowanego powinny spełniać wymagania ochrony środowiska wynikające z najlepszych dostępnych technik, a w szczególności, z zastrzeżeniem art. 207 ust. 2, nie mogą powodować przekroczenia granicznych wielkości emisyjnych. Przez graniczne wielkości emisyjne rozumie się takie dodatkowe standardy emisyjne, które nie mogą być przekraczane przez instalacje wymagające pozwolenia zintegrowanego.
Pojęcie najlepszej dostępnej technika zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 10 ustawy -Poś., w literaturze stwierdzono, zaś że przez "dostępne" należy rozumieć techniki "o takim stopniu rozwoju, który umożliwia ich praktyczne zastosowanie w danej dziedzinie przemysłu z uwzględnieniem:
- warunków ekonomicznych i technicznych oraz
- warunków kosztów inwestycyjnych i korzyści dla środowiska,
które prowadzący daną działalność może uzyskać" (J. Jendrośka, M. Bar, M. Górski, Zasady wydawania pozwoleń zintegrowanych. Praktyczny poradnik prawny, Wrocław 2005, s. 49). Podkreśla się także, że: "Pojęcie "techniki" obejmuje zarówno stosowane technologie jak i sposób w jaki instalacja jest zaprojektowana, zbudowana, utrzymywana eksploatowana i wycofywana z eksploatacji (P. Korzeniowski, Nowe prawo ochrony środowiska - charakterystyka wybranych instytucji prawnych, Prz. Leg. 2002, nr 2, s. 16). Natomiast "dostępne techniki" należy rozumieć jako techniki rozwinięte na skalę, która pozwala na ich wdrożenie w stosownym sektorze przemysłu, zgodnie z ekonomicznie i technicznie realnymi warunkami, z uwzględnieniem kosztów i korzyści, bez względu na to, czy techniki te są, czy też nie są wykorzystywane lub tworzone w danym kraju członkowskim. Obowiązek ten istnieje tak długo, jak długo są one realnie dostępne. Sformułowanie "najlepsze" oznacza najbardziej efektywne metody w osiąganiu wysokiego ogólnego stopnia ochrony środowiska jako całości" (P. Korzeniowski, Nowe prawo..., s. 16). W praktyce ustalenie, jaka technika może być uznana za najlepszą dostępną, może być jednak trudne. Dlatego w art. 206 ust. 1 ustawy -Poś. zobowiązano ministra
właściwego do spraw środowiska do gromadzenia informacji o najlepszych dostępnych technikach, a w art. 207 ust. 1 ustawy -Poś P.o.ś. określono, jakie wymagania powinna spełniać najlepsza dostępna technika tj. winna ona uwzględniać: .
1) rachunek kosztów i korzyści;
2) czas niezbędny do wdrożenia najlepszych dostępnych technik dla danego rodzaju instalacji;
3) zapobieganie zagrożeniom dla środowiska powodowanym przez emisje lub ich ograniczanie do minimum;
4) podjęcie środków zapobiegających poważnym awariom przemysłowym lub zmniejszających do minimum powodowane przez nie zagrożenia dla środowiska;
5) termin oddania instalacji do eksploatacji;
6) informacje na temat najlepszych dostępnych technik publikowane przez Komisję Europejską zgodnie z art. 16 ust. 2 dyrektywy 1996/61 /WE z dnia 24 września 1996 r. dotyczącej zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli (Dz. Urz. WE L 257 z 10.10.1996, z późn. zm.).
Mając na uwadze powyższe należy zatem wskazać, iż z treści przywołanych powyżej przepisów nie wynika aby ustawodawca wprowadził bezwzględny obowiązek spełniania przez daną instalację już na etapie uzyskiwania pozwolenia zintegrowanego wszystkich wymagań BAT. W ustawie jest bowiem mowa o tym, iż dana instalacja "powinna" spełniać te wymagania, dopuszcza się jednak szereg odstępstw, które warunkują możliwość uzyskania pozwolenia przez instalację odbiegającą od ogólnie przyjętych wymagań. I tak w art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy - Poś jest mowa o czasie niezbędnym do wdrożenia najlepszych dostępnych technik dla danego rodzaju instalacji.
Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż dopuszczalnym jest wydanie pozwolenia zintegrowanego dla instalacji, która spełniać będzie najlepsze dostępne techniki w zakreślonym w pozwoleniu czasie, pod warunkiem jednak, że nie będzie ona powodować przekroczenia granicznych wielkości emisyjnych. Powyższe okoliczności nie zostały jednak rozważone przez organ odwoławczy, co stanowi naruszenie art. 204 ust. 1 ustawy Poś oraz art. 107 § 1 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o zwrocie skarżącej kosztów postępowania zapadło w oparciu o art. 200 i 205 w/w ustawy.
Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni wytyczne Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku w zakresie ustalenia: czy rozpalanie drewna powyżej okna wsadowego jest jedną z metod dopalania gazów, oraz czy istnieją podstawy do zmiany pozwolenia zintegrowanego w żądanym przez skarżącą zakresie jeżeli okaże się, iż Z. funkcjonuje obecnie bez instalacji dopalania gazów i ma to bezpośrednie przełożenie na wzrost przyjętych w pozwoleniu wskaźników emisji CO.