IV SA/Wa 1467/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-12-19
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo wodnelinia brzegowaciek naturalnyrówpostępowanie administracyjneustalenie stanu faktycznegowłasność nieruchomościgeodezjasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Infrastruktury dotyczącą ustalenia linii brzegu potoku, uznając, że potok jest ciekiem naturalnym, a linia brzegu została prawidłowo ustalona.

Skarżący R.W. zaskarżył decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję Starosty W. ustalającą linię brzegu potoku. Głównym zarzutem było to, że potok jest w rzeczywistości sztucznym rowem, a nie ciekiem naturalnym, co skutkowałoby naruszeniem jego praw własności. Sąd administracyjny po analizie materiału dowodowego, w tym opinii biegłych i dokumentacji geodezyjnej, uznał potok za ciek naturalny, a ustalenie linii brzegu za prawidłowe. Sąd oddalił skargę, stwierdzając brak naruszeń prawa materialnego i procesowego.

Sprawa dotyczyła skargi R.W. na decyzję Ministra Infrastruktury, która utrzymała w mocy decyzję Starosty W. ustalającą linię brzegu dla Potoku [...] w M. Skarżący podnosił, że potok jest w rzeczywistości sztucznie wykonanym rowem, a nie ciekiem naturalnym, co miało prowadzić do naruszenia jego praw własności. Kwestionował również prawidłowość procedury administracyjnej, w tym doręczenia decyzji i umocowania pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po przeprowadzeniu analizy materiału dowodowego, w tym opinii biegłych i dokumentacji geodezyjnej, uznał, że Potok [...] jest ciekiem naturalnym, a linia brzegu została prawidłowo ustalona zgodnie z przepisami Prawa wodnego. Sąd odniósł się do licznych zarzutów skarżącego, w tym dotyczących charakteru cieku, prawidłowości procedury, pełnomocnictwa oraz kwestii własnościowych, uznając je za niezasadne lub wykraczające poza zakres postępowania. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę, stwierdzając brak naruszeń prawa materialnego i procesowego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Potok [...] jest ciekiem naturalnym, co potwierdzają dokumenty urzędowe, opinie organów administracji oraz dane hydrograficzne.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na analizie dokumentów urzędowych, w tym rozporządzenia Rady Ministrów, pism organów administracji wodnej oraz danych z portalu hydroportal, które jednoznacznie wskazują na naturalny charakter cieku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

Prawo wodne z 2001 r. art. 15 § 1, 2 pkt 3, 3, 5

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Przepisy dotyczące ustalania linii brzegu dla cieków naturalnych, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych, w tym kryteria ustalania linii brzegu (krawędź brzegu, linia stałego porostu traw, średni stan wody) oraz właściwość organu (starosta).

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.

Prawo wodne z 2001 r. art. 9 § ust. 1 pkt 1c

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Definicja cieku naturalnego.

Dz.U. 2003 Nr 16, poz. 149 art. załącznik nr 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną

Wykaz śródlądowych wód powierzchniowych stanowiących własność publiczną, istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, w tym Potok [...].

Pomocnicze

Kpa art. 7, 8, 61 § § 3, 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące prowadzenia postępowania administracyjnego, wyjaśniania stanu faktycznego, działania organów oraz czynności procesowych.

Kpa art. 75, 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące zbierania i rozpatrywania materiału dowodowego oraz dopuszczania dowodów.

Kpa art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

Kpa art. 40 § § 1, 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące doręczania pism stronom postępowania i ich pełnomocnikom.

Kpa art. 33 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące przedkładania pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 22 § ust. 2 i 3

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Przepisy dotyczące ewidencji gruntów i budynków.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potok [...] jest ciekiem naturalnym. Linia brzegu została ustalona prawidłowo zgodnie z przepisami Prawa wodnego. Pełnomocnictwo udzielone żonie skarżącego było ważne. Doręczenie decyzji było skuteczne. Organ był właściwy do rozpoznania sprawy. Ustalenie linii brzegu ma charakter deklaratoryjny i nie rozstrzyga o stanie prawnym nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Potok [...] jest sztucznym rowem, a nie ciekiem naturalnym. Naruszenie przepisów proceduralnych, w tym doręczenia i pełnomocnictwa. Niewłaściwe ustalenie linii brzegu. Brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Niewłaściwe uzasadnienie decyzji. Naruszenie przepisów dotyczących ustalania linii brzegu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd podziela pogląd, że pełnomocnictwo to obowiązywało w niniejszej sprawie prowadzonej przed organami. Decyzja ustalająca linię brzegu ma jedynie charakter deklaratoryjny, ustalający i techniczny pomagający wskazać, w jakim zakresie uległa zmianie powierzchnia gruntów pokrytych wodami powierzchniowymi. Przedmiotem niniejszego postępowania nie jest i nie może być, z uwagi na związanie granicami sprawy, prawidłowość wpisów w prowadzonych ewidencjach, czy innych działań dokonanych przez [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych oraz Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej, czy też prawidłowość wpisów zawartych w załącznikach do ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r.

Skład orzekający

Monika Barszcz

przewodniczący sprawozdawca

Kaja Angerman

sędzia

Aleksandra Westra

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących ustalania linii brzegu, charakteru cieków naturalnych i rowów, a także kwestii proceduralnych związanych z pełnomocnictwem i doręczeniami w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Prawa wodnego w kontekście ustalania linii brzegu, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych obszarach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy sporu o charakter cieku wodnego (rzeka vs. rów) i jego wpływu na prawa własności, co jest zagadnieniem interesującym dla właścicieli nieruchomości i prawników zajmujących się prawem wodnym i administracyjnym.

Czy potok to rów? Sąd rozstrzygnął spór o linię brzegową i prawa własności.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 1467/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-12-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-07-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Monika Barszcz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Minister Infrastruktury
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1121
art. 15 ust 1,2,3,5, art. 9 ust 1 pkt 1cw zw z art. 73 ust 1
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 40 par 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Barszcz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Aleksandra Westra, Protokolant spec. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2023 r. ze skargi R.W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 16 stycznia 2023 r. nr GM-DOK.1.772.15.2021.KW w przedmiocie ustalenia linii brzegu potoku oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie jest skarga wniesiona przez Pana R. W. (Skarżący, Strona) na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 16 stycznia 2023 r., nr GM-DOK 1.772.15.2021.KW utrzymującej w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] ustalającej linię brzegu dla Potoku [...] w M.w obrębie działek numer [...] i [...], obręb M..
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Pani B. K., Kierownik Oddziału w S. Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnej w W., działająca w imieniu Marszałka Województwa [...], dalej "Wnioskodawca", pismem z dnia 13 października 2017 r. wystąpiła z wnioskiem do Starosty W. o ustalenie linii brzegu Potoku [...] w obrębie działek ewid. nr [...] i [...], obręb M., gmina W., powiat w., województwo [...]. Do wniosku dołączono projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, sporządzony przez uprawnionego geodetę Pana A. S. (nr uprawnień [...]). Mapa z projektem rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych została przyjęta do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego przez Starostę W. w dniu [...] maja 2016 r. pod identyfikatorem [...].
Starosta W. pismem z dnia 6 listopada 2017 r. wezwał Wnioskodawcę do przedłożenia zaktualizowanych map z projektem rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, w związku z otrzymanymi informacjami z Wydziału Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w W. o występujących niezgodnościach dotyczących wskazanych użytków gruntowych na działce ewid. nr [...], obręb M., gmina W.. Przy piśmie z dnia 10 listopada 2017 r. Wnioskodawca przesłał zaktualizowane mapy z projektem rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, przyjęte do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego przez Starostę W. w dniu [...] listopada 2017 r. pod identyfikatorem [...].
Zawiadomieniem z dnia 20 listopada 2017 r. Starosta W. poinformował strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia linii brzegu Potoku [...] w obrębie działek ewid. nr [...] i [...], obręb M., gmina W., powiat w., województwo [...].
Wnioskodawca pismem z dnia 12 grudnia 2017 r. poinformował, że z analizy ewidencji wód, urządzeń wodnych oraz zmeliorowanych gruntów, prowadzonej w imieniu Marszałka Województwa [...], na podstawie z art. 70 ust. 3 Prawa wodnego z 2001 r., wynika, iż ciek Potok [...], znajdujący się na działce ewid. nr [...], obręb M., gmina W., stanowi wodę płynącą i został wymieniony pod pozycją nr [...] załącznika nr 2 do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003 r. Nr [...], poz. [...]). Zgodnie z ww. rozporządzeniem prawa właścicielskie w stosunku do Potoku [...] zostały powierzone Marszałkowi Województwa [...], który poprzez [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddział w S., gospodaruje gruntami pokrytymi powierzchniowymi wodami płynącymi, stanowiącymi własność publiczną, istotnymi dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa.
Pan R. W. pismem z dnia 15 grudnia 2017 r. złożył wniosek dowodowy w postępowaniu administracyjnym, w którym wniósł o dopuszczenie dowodów w postaci m.in. archiwalnych map, dokumentacji fotograficznej działki ewid. nr [...], szkiców polowych, mapy turystycznej, oświadczeń mieszkańców M.. Dodatkowo Pan R. W. w ww. piśmie wystąpił o powołanie biegłego hydrologa, o przeprowadzenie dowodu w postaci oględzin działek ewid. nr [...], [...], [...], obręb M., przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania świadków (mieszkańców M.), przeprowadzenie dowodu z przesłuchania Wnioskodawcy oraz geodety.
Po otrzymaniu wniosku Pana R. W., Starosta W. wydał decyzję w dniu [...] grudnia 2017 r., nr [...], ustalającą linię brzegu Potoku [...] w obrębie działek ewid. nr [...] i [...], obręb M., gmina W. powiat w., województwo [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji odniósł się do złożonego wniosku dowodowego Pana R. W., nie dopuszczając wnioskowanych dokumentów jako dowodów w sprawie oraz nie przychylając się do pozostałych wniosków, z uwagi na ich, zdaniem organu I instancji, brak istotności dla sprawy, a w konsekwencji na podjęte rozstrzygnięcie.
Od decyzji Starosty W. z dnia [...] grudnia 2017 r. pismem z dnia 7 lutego 2018 r. odwołanie złożył Pan R. W.. Odwołanie zostało wniesione z zachowaniem ustawowego terminu.
Pismem z dnia 13 lutego 2018 r. Starosta W. przekazał Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie odwołanie Pana R. W.. Następnie przy piśmie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 20 lutego 2018 r. przekazano odwołanie Ministrowi Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, celem załatwienia według właściwości.
Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej pismem z dnia 14 marca 2018 r. przekazał odwołanie, na podstawie art. 65 § 1 Kpa, do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Minister przekazując ww. sprawę podniósł, że organem właściwym do rozpoznania odwołania jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które na podstawie art. 17 pkt 1 Kpa, jest organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego.
Pismem z dnia 17 kwietnia 2018 r., znak: SKO [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wystąpiło z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt II OW 73/18, rozstrzygającym spór kompetencyjny w niniejszej sprawie, wskazano Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej jako organ właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przy piśmie z dnia 28 września 2018 r. przekazało odwołanie do Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, jako do organu właściwego, celem rozpatrzenia.
Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej przystąpił do rozpatrywania odwołania i pismem z dnia 19 października 2018 r. zwrócił się do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z prośbą o informacje na temat cieku Potok [...], w szczególności czy ww. ciek jest ciekiem naturalnym, czy urządzeniem wodnym.
Pan R. B., Zastępca Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, pismem z dnia 29 października 2018 r., [...], potwierdził informacje ustalone przez Starostę W. podczas prowadzonego postępowania w I instancji, iż Potok [...], znajdujący się na działce ewid. nr [...], obręb M., gmina W., został wymieniony w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003 r. Nr [...], poz. [...]) pod pozycją nr [...] załącznika nr 2. Potok [...] stanowi śródlądową wodę powierzchniową, a wykonane prace geodezyjne dotyczące ustalenia linii brzegu, zlecone przez [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych, potwierdziły naturalne zajęcie nowych działek, m.in. fragmentów działek ewid. nr [...] i [..], obręb M., gmina W.. W przesłanym piśmie poinformowano również, że ustalenie linii brzegu nie było związane z pracami regulacyjnymi, a ciek nigdy nie był regulowany.
Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej pismem z dnia 6 listopada 2018 r. poinformował strony postępowania, iż zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt II OW 73/18, rozstrzygającym spór kompetencyjny, został wskazany jako właściwy do rozpatrzenia odwołania Pana R. W. od decyzji Starosty W. z dnia [...] grudnia 2018 r., znak: [...], ustalającej linię brzegu Potoku [...] w obrębie działek nr [...] i [...], obręb M., gmina W., powiat w. województwo [...]. Jednocześnie na podstawie art. 36 Kpa organ zawiadomił o nowym terminie załatwienia przedmiotowej sprawy.
Pani B. W. - Pełnomocnik Pana R. W., w dniu 29 listopada 2018 r. przeglądała akta sprawy w siedzibie Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej. Po zapoznaniu się z aktami sprawy Pani B. W., pismem z dnia 29 listopada 2018 r., poinformowała, iż dokumentacja nie jest kompletna. Następnie Pani B. W. złożyła wniosek z dnia 29 listopada 2018 r. o wykonanie kserokopii dokumentów, potwierdzonych za zgodność z oryginałem z akt sprawy wskazanych w ww. wniosku.
Pan R. W. pismem z dnia 29 listopada 2018 r., uzupełnionym pismem z dnia 17 stycznia 2019 r. zwrócił się z wnioskiem o zawieszenie postępowania administracyjnego, jednakże pismem z dnia 3 kwietnia 2020 r. przesłał oświadczenie, w którym poinformował, iż nie podtrzymuje wniosku o zawieszenie postępowania. Z uwagi na powyższe organ nie wydał odrębnego aktu administracyjnego w sprawie zawieszenia postępowania, co zdaniem organu pozostało bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego minister właściwy do spraw gospodarki wodnej informował strony postępowania o nowym terminie załatwienia przedmiotowej sprawy.
Pismem z dnia 28 stycznia 2020 r. Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej zwrócił się z prośbą o informacje do Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie czy podtrzymuje wniosek, złożony przez Panią B. K., Kierownika Oddziału w S. [..] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W., dotyczący ustalenia linii brzegu Potoku [...] w obrębie działek ewid. nr [...] i [...], obręb M., gmina W., powiat w..
Pani K. G., Zastępca Dyrektora Departamentu Ochrony Przed Powodzią i Suszą Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, pismem przesłanym w dniu 12 lutego 2020 r. za pomocą platformy ePUAP, poinformowała, iż Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie podtrzymuje wniosek o ustalenie linii brzegu w przedmiotowej lokalizacji, złożony przez Panią B. K., Kierownika Oddziału w S. [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W..
Pan R. W. i Pani B. W. w dniu 28 lutego 2020 r. zapoznali się z aktami sprawy w siedzibie Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej.
Następnie Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej pismem z dnia 6 marca 2020 r. wezwał Panią K. G., Zastępcę Dyrektora Departamentu Ochrony Przed Powodzią i Suszą Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, do złożenia oryginału lub poświadczonego przez notariusza lub ustanowionego w sprawie adwokata lub radcę prawnego odpisu pełnomocnictwa (ewentualnie ciągu pełnomocnictw), upoważniającego do występowania w imieniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej za udzielenie pełnomocnictwa.
Pismem z dnia 9 marca 2020 r. Pan R. W. zwrócił się do Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z wnioskiem: o dopuszczenie dowodu w postaci dokumentów urzędowych, wymienionych we wniosku, znajdujących się w aktach sprawy Starosty W. dotyczącej ustalenia linii brzegu Potoku [...] w obrębie działek ewid. nr [...] i [...], obręb M., gmina W. znak: [...] oraz w aktach sprawy odwoławczej Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. znak: [...]; o dopuszczenie dowodu z całości dokumentów urzędowych i prywatnych znajdujących się w aktach sprawy Starosty W. o znaku: [...] oraz Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. o znaku: [...]; o dopuszczenie dowodu z informacji z wydruku ze strony internetowej https://W..naszemiasto.pl z dnia 4 marca 2020 r. pt. "Sąd znów przedłużył areszt dla Jacka C. - burmistrza B.".
Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej pismem z dnia 10 marca 2020 r. zwrócił się do Pani B. W., pełnomocnika, z prośbą o potwierdzenie czy Pan R. W. podtrzymuje złożony wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego.
Do organu w dniu 17 marca 2020 r. wpłynęło pismo, przez platformę ePUAP, Pana G. S., Dyrektora Departamentu Ochrony Przed Powodzią i Suszą Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w którym podtrzymano stanowisko Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polski, zawarte w piśmie z dnia 11 lutego 2020 r. W związku z powyższym Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi śródlądowej pismem z dnia 30 marca 2020 r. wezwał Pana G. S., Dyrektora Departamentu Ochrony Przed Powodzią i Suszą Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie do złożenia oryginału lub poświadczonego przez notariusza lub ustanowionego w sprawie adwokata lub radcę prawnego odpisu pełnomocnictwa (ewentualnie ciągu pełnomocnictw), upoważniającego do występowania w imieniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej za udzielenie pełnomocnictwa.
Minister Infrastruktury pismem z dnia 31 sierpnia 2022 r., przesłał Pani B. W. kopie żądanych dokumentów. W ww. piśmie wskazano, iż w aktach spraw brak jest wnioskowanego dokumentu "Pełnomocnictwo Nr 3,2016 z dnia 04.01.2018 r.".
Następnie organ postanowieniem z dnia [‘...] września 2022 r., znak: [...], odmówił dopuszczenia dowodu w postaci dokumentów znajdujących się w aktach sprawy Starosty W. o znaku [...], dokumentów znajdujących się w aktach sprawy Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. o znaku [...] oraz informacji wydrukowanej ze strony internetowej pt. "Sąd znów przedłużył areszt dla J. C. - burmistrza B.".
Zawiadomieniem Ministra Infrastruktury z dnia 29 września 2022 r. poinformowano o zgromadzeniu całości materiału dowodowego w niniejszym postępowaniu, możliwości zapoznania się z nim i wypowiedzenia się na jego temat w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia.
W dniu 31 października 2022 r. Pan R. W. i Pani B. W. przeglądali akta przedmiotowej sprawy w siedzibie Ministerstwa Infrastruktury. Ponadto Państwo W. przy piśmie z dnia 31 października 2022 r. wnieśli zdjęcia działek ewid. nr [...], [...] oraz [...], obręb M., gmina W., powiat w.. Po analizie przesłanych zdjęć, stwierdzono, iż nie przedstawiają one okoliczności, które skutkowałyby niemożnością ustalenia linii brzegu w lokalizacji objętej wnioskiem. Złożona dokumentacja fotograficzna ww. działek ewidencyjnych nie stanowi nowych dowodów w sprawie prowadzonej przed tut. organem.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia 16 stycznia 2023 r., nr GM-DOK 1.772.15.2021.KW, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, z późn. zm.), dalej "Kpa", w związku z art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121, z późn. zm.), dalej: "Prawo wodne z 2001 r.", oraz art. 545 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2625, z późn. zm.), dalej: "Prawo wodne z 2017 r.", utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury zważył co następuje.
Skarżący wskazuje w odwołaniu, że organ I instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 8, 75, 77, 80,107 § 3 Kpa, przepisów Prawa wodnego z 2001 r. oraz Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Z dniem 1 stycznia 2018 r. weszło w życie Prawo wodne z 2017 r., które ukształtowało nowe zasady prowadzenia postępowań w sprawach ustalenia linii brzegu, w tym wskazano ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej, jako organ właściwy w sprawach ustalania linii brzegu m.in. cieków naturalnych.
Zgodnie z art. 545 ust. 2 Prawa wodnego z 2017 r., do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy dotyczących ustalenia linii brzegu stosuje się przepisy dotychczasowe, a zatem przepisy ustawy Prawa wodnego z 2001 r.
W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze sprawą wszczętą, a niezakończoną przed dniem wejścia w życie Prawa wodnego z 2017 r., gdyż wniosek z dnia 13 października 2017 r. w sprawie ustalenia linii brzegu Potoku [...] w obrębie działek ewid. nr [...] i [...], obręb M., gmina W., powiat w., województwo [...], wpłynął do właściwego organu tj. Starosty W.o w dniu 19 października 2017 r., zaś organ I instancji skutecznie zawiadomił o wszczęciu postępowania pismami z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...]. Tym samym przy rozpatrywaniu sprawy wszczętej wnioskiem o ustalenie linii brzegu z dnia 13 października 2017 r., właściwe będą przepisy obowiązującej w dacie wszczęcia postępowania ustawy Prawo wodne z 2001 r.
Zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (Dz. U. poz. 2262, z późn. zm.), ministrem kierującym działem administracji rządowej - gospodarka wodna do dnia 5 października 2020 r., był Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej. Natomiast od dnia 6 października 2020 r. do 12 listopada 2020 r. na podstawie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu i Środowiska (Dz. U. poz. 1720, z późn. zm.), w którym jako ministra właściwego do spraw działów administracji rządowej - energia, gospodarka wodna, klimat oraz środowiska, wskazano Ministra Klimatu i Środowiska. Aktualnie ministrem właściwym do spraw gospodarki wodnej jest Minister Infrastruktury na podstawie § 1 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. z 2021 r. poz. 937). Kompetencja ta została przyznana Ministrowi Infrastruktury z dniem 13 listopada 2020 r. (dzień wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego - rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 listopada 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. poz. 2006)). W związku z powyższym od dnia 13 listopada 2020 r. właściwym w sprawach ustalenia linii brzegu jest Minister Infrastruktury.
Badając dopuszczalność odwołania organ stwierdził, iż zostały spełnione przesłanki zarówno przedmiotowe jak i podmiotowe dopuszczalności odwołania. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, znajdującym się w aktach sprawy, Pani B. W., Pełnomocnik Pana R. W., otrzymała decyzję w dniu 24 stycznia 2018 r. Odwołanie zostało wniesione przez podmiot uprawniony, Pana R.W., będącego stroną postępowania, jako właściciela działek ewid. nr [...] i [...], obręb M., gmina W., powiat w.. Środek odwoławczy został wniesiony z zachowaniem terminu 14-dniowego stosownie do art. 129 § 2 Kpa, gdyż odwołanie zostało złożone osobiście w punkcie kancelaryjnym Starostwa Powiatowego w W. w dniu 7 lutego 2018 r.
Organ odwoławczy odniósł się do zarzutów odwołania.
Minister stwierdził, że cała ponowna analiza wniosku o ustalenie linii brzegu cieku Potok [...] oraz dokumentacji stanowiącej podstawę wydania decyzji organu I instancji, wskazuje na prawidłowo ustalone granice między gruntami pokrytymi wodami a gruntami przyległymi we wnioskowanej lokalizacji. Zgodnie z art. 15 ust. 1 Prawa wodnego z 2001 r. linię brzegu dla cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych stanowi krawędź brzegu lub linia stałego porostu traw albo linia, którą ustala się według średniego stanu wody z okresu co najmniej ostatnich 10 lat. W myśl art. 15 ust. 2 pkt 3, linię brzegu dla pozostałych wód ustala, w drodze decyzji, na wniosek mającego interes prawny lub faktyczny właściwy starosta realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Na podstawie przeprowadzonej wyżej analizy należy stwierdzić, iż Potok [...] jest ciekiem naturalnym, do którego mają zastosowanie przepisy art. 15 Prawa wodnego z 2001 r. Wniosek o ustalenie linii brzegu został złożony przez podmiot uprawniony, posiadający interes prawny, gdyż [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddział w S. wykonywał prawa właścicielskie w imieniu Marszałka Województwa [...] w stosunku do Potoku [...]. Starosta W. był organem właściwym w sprawie ustalenie linii brzegu cieku Potoku [...] w obrębie działek ewid. nr [...] i [...], obręb M., gmina W., powiat w., województwo [...]. Dokumentacja geodezyjna, stanowiąca podstawę do wydania zaskarżonej decyzji, została przyjęta przez organ prowadzący państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, tj. Starostę W., w dniu 9 listopada 2017 r. pod identyfikatorem [...]. Zgodnie z opisem projektu rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, linia brzegu Potoku [...] została ustalona wyraźną krawędzią brzegu stosownie do art. 15 ust. 5 Prawa wodnego z 2001 r. Mapa z projektem rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, stanowiąca załącznik do decyzji Starosty W. z dnia [..] grudnia 2017 r., znak: [..], odzwierciedla przebieg linii brzegu Potoku [...] w obrębie działek ewid. nr [...] i [...], obręb M., gmina W., powiat w.. Analiza ogólnodostępnej pod adresem: https://polska.e-mapa.net/ mapy rzeźby terenu (mapa ukształtowania terenu - hipsometria WMS), potwierdza prawidłowość i zgodność przebiegu projektowanej linii brzegu Potoku [...] w przedmiotowej lokalizacji z projektem rozgraniczenia gruntów, według kryterium wyraźnej krawędzi brzegu. Ww. ciek ma wyraźnie zarysowaną krawędź brzegu, biegnącą górą skarpy, co wypełnia kryterium przebiegu linii brzegu określonego w art. 15 ust. 1 i 5 Prawa wodnego z 2001 r. - krawędzią brzegu.
Mając na uwadze powyższą ponowną analizę całokształtu niniejszej sprawy w świetle złożonego odwołania Minister Infrastruktury stwierdził brak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skargę na powyższą decyzję wniósł Pan R. W. zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie oraz orzeczenie o umorzeniu postępowania II instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm. dalej: "kpa"), ponieważ decyzję wydano z rażącym naruszeniem prawa procesowego i materialnego, co stanowi przesłankę jej nieważności na podstawie art. 156 § 2 kpa, a to:
1. Rażącego naruszenia prawa procesowego (kpa) i mającego wpływ na wynik sprawy:
- art. 40 § 1 kpa, poprzez bezskuteczność doręczenia zaskarżonej decyzji organu II instancji Skarżącemu, ponieważ Skarżącemu nie doręczono przedmiotowej decyzji Ministra Infrastruktury, jak również że Skarżący nie udzielił pełnomocnictwa B. W. do reprezentowania jego interesów prawnych przed organem I i II instancji, tym samym Skarżący działa bez ustanowionego pełnomocnika, a B. W. Skarżący udzielił tylko pełnomocnictwa do wglądu do akt i wykonania z nich zdjęć;
- art. 7 Konstytucji RP w związku z art. 6 kpa, poprzez działanie organu poza granicami prawa;
- art. 7 kpa w związku z art. 84 § 1 kpa, poprzez nie przestrzeganie prawa przez organ, ponieważ nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz czynności kontrolnych wynikających z protokołu wznowienia znaków granicznych z dnia 11 grudnia 2015 r., w którym jego żona B. W. jako pełnomocnik nie wyraziła zgody na proponowany przebieg granicy pomiędzy wskazanymi działkami oraz nie wyjaśnienie faktu, dlaczego na mapach geodezyjnych jest zapis, że działka nr [...] stanowi rów, a nie potok - celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz ugodowego załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;
- art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania przez organ w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej;
- art. 61 § 3 i 4 kpa poprzez dokonywanie przez organ czynności procesowych poza formą postępowania administracyjnego tzn. przed wszczęciem postępowania zwykłego;
- art. 75, 77 § 1 i 80 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w szczególności wadliwe ustalenie, że rów jest naturalnym ciekiem wodnym - potokiem oznaczonym nazwą [...] oraz nie przesłuchanie strony odwołującej się na okoliczności sporne będące przedmiotem tego postępowania;
- art. 107 § 3 kpa poprzez błędne uzasadnienie faktyczne decyzji wskazującej fakty, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej tj. uzasadnienia prawnego wyjaśniającego podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
2. Naruszeniem prawa materialnego:
- art. 9 ust. 1 pkt. c w związku z art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo wodne z 2021 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że rów jest naturalnym ciekiem wodnym - potokiem oznaczonym nazwą [...];
- art. 15 par. 3 Prawa wodnego z 2001 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i ustalenie linii brzegowej wbrew treści przedmiotowego przepisu, ponieważ wody stojące nigdy nie pokrywały nieruchomości sąsiadujących Skarżacego; tym samym naruszono przepisy wywłaszczając stronę odwołującą się z części gruntów działek nr [..],[...] obręb M.;
- § 1 pkt. 2 zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz.U. z 2003 r. Nr [...], poz.[...] dalej: "RM") poprzez nie wymienienie przedmiotowego cieku tj. potoku górskiego w załącznikach do ww. rozporządzenia;
- art. 22 ust. 2 i 3 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne z dnia 17 maja 1989 r. (Dz.U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.) poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i nieprawne dokonanie zmian dla ww. działek w postępowaniu administracyjnym o ustalenie linii brzegu, ponieważ wody stałe nigdy nie pokrywały nieruchomości gruntowych Skarżącego sąsiadujących z rowem;
W związku z powyższym Skarżący wniósł o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie o umorzeniu postępowania, ponieważ Potok [...] nie wypływa z naturalnego koryta do rzeki M., lecz jego wody są wprowadzane ze stojącej nadmiernej wody ze sztucznie wybudowanego rowu przydrożnego do rzeki M., tym samym w ogóle nie jest możliwe przeprowadzenie rozgraniczenia na podstawie art. 15 par. 1 Prawa wodnego z 2001 r. ze względu na kwalifikację wód co do cieku naturalnego na działce [...] w granicach działek numer [...] i [...] położonych w M. i innych działkach zlokalizowanych wzdłuż rzekomego "Potoku [...]", ponieważ są to wody stojące, a nie płynące, co stanowi przesłankę nieważności niniejszej decyzji na podstawie art. 156 par. 2 kpa,
ewentualnie z ostrożności procesowej o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Starostę W. na podstawie art. 138 § 2 kpa, ponieważ decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa postępowania procesowego oraz materialnego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej ostateczne rozstrzygnięcie,
- przeprowadzenie z urzędu dodatkowego postępowania wyjaśniającego przez organ II instancji w celu ewentualnego uzupełnienia dowodów oraz przeprowadzenia postępowania dowodowego na podstawie art. 75 kpa z przesłuchania wszystkich wymienionych świadków na okoliczność potwierdzenia faktu, że tzw. "Potok [...]" nie jest naturalnym ciekiem wodnym lecz został sztucznie wykonany przez człowieka jako rów oraz istotnych dokumentów urzędowych, co będzie miało wpływ na wynik sprawy z wniosku Skarżącego z dnia 15 grudnia 2017 r. na podstawie art. 136 kpa, ponieważ Starosta W. jako władczy organ administracji publicznej pomimo ww. wniosku, nie dokonał z urzędu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, wydając zaskarżoną decyzję z rażącym naruszeniem prawa procesowego oraz materialnego;
jak również:
- powołanie biegłego hydrologa z zakresu prawa wodnego celem ustalenia stanu faktycznego, czy działka numer [...] obręb M. stanowi faktycznie Potok [...], czy jest sztucznym wykonanym rowem, który odprowadza nagromadzone wody stojące do potoku M. oraz czy prawidłowo przyjęto kryterium określona linia brzegu cieku i jego granice, a nie jak w niniejszym postępowaniu biegłego uprawnionego geodetę;
- przeprowadzenie dowodu w postaci oględzin działek [...], [...] i [...] obręb M. przy udziale stron postępowania administracyjnego ze względu na istniejący spór graniczny w celu ustalenia, czy prawidłowo uprawniony geodeta działający na zlecenie Wnioskodawcy wyznaczył linię brzegu pomiędzy ww. działkami;
- przeprowadzenie dowodu z przesłuchania Wnioskodawcy [...] ZMiUW w W., Oddział w S. oraz biegłego geodetę uprawnionego inż. A. S. przy udziale Skarżącego na okoliczność potwierdzenia faktu, na podstawie jakich dokumentów urzędowych oraz przesłanek została ustalona wzdłuż cieku linia brzegowa (art. 15 § 1 Prawa wodnego z 2001 r.) oraz jaką przesłanką kierował się geodeta dokonując zawłaszczenia części gruntów i na jakiej podstawie prawnej dokonał podziału ww. działek w poprzek.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Pismem z dnia 29 maja 2023 r. skarżący wniósł odpowiedź na ww. pismo organu. W piśmie tym wskazał, że udzielone przeze niego pełnomocnictwo z dnia 13 czerwca 2016 r. żonie B. W. (strona akt 32) jest pełnomocnictwem ogólnym, a nie szczególnym, tj. dotyczącym przedmiotowej sprawy, tym samym podkreślić należy, że czynność udzielenia pełnomocnictwa globalnego umocowującego B. W. do reprezentowania i zastępstwa procesowego jego osoby przed wszystkimi organami państwowymi wszystkich instancji, instytucjami, przedsiębiorstwami, sądami i organami ścigania w niniejszej sprawie jest z mocy prawa nieważne, co oznacza, że zakres pełnomocnictwa musi być dokładnie wskazany tzn. do jakiej sprawy, przed jakim organem itp. W niniejszej sprawie Skarżący nie ustanowił B. W. pełnomocnikiem do reprezentowania jego interesów prawnych przed organami I i II instancji w przedmiotowej sprawie. Natomiast to na organie ciąży obowiązek ustalenia czy udzielone przez jego osobę pełnomocnictwo jest ważne, a na wypadek gdy okaże się, że nie jest ważne - organy powinny były wezwać jego osobę do uzupełnienia braków formalnych w zakresie uszczegółowienia pełnomocnictwa celem wskazania w nim m.in. organu i przedmiotu sprawy we wskazanym terminie pod rygorem nieuwzględnienia pełnomocnictwa, dlatego też niezasadna jest argumentacja organu II instancji, że umocowanie bycia pełnomocnikiem B. W. są tylko fakty, że po przeglądnięciu akt w siedzibie Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, złożyła w dniu 29 listopada 2018 r. jako pełnomocnik R. W., pismo - oświadczenie woli w imieniu mocodawcy, dotyczące braków w dokumentacji oraz wniosek z dnia 29 listopada 2018 r. o wykonanie kserokopii dokumentów, potwierdzonych za zgodność z oryginałem z akt sprawy wskazanych w ww. wniosku (s. 207 i 208), jak również że nie podważał wcześniej kierowania korespondencji do B. W.. Jest to błędne założenie. Zdaniem Skarżącego właściwym ministrem do rozpoznania odwołania Skarżącego był Minister Środowiska, a nie Minister Infrastruktury, ponieważ od dnia 1 stycznia 2018 r. ministrem właściwym Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie został Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, a do tego dnia był Minister Środowiska, który powinien był zakończyć postępowanie w przedmiocie rozpoznania odwołania z dnia 7 litego 2018 r. na podstawie ustawy Prawo wodne przed jej nowelizacją. Odnosząc się do dalszych zarzutów organu II instancji Skarżący nie zgodził się, że Potok [...] jest ciekiem naturalnym, do którego mają zastosowanie przepisy art. 15 Prawa wodnego z 2001 r., gdyż jak wynika ze wcześniejszych przedłożonych dokumentów urzędowych w postaci map geodezyjnych jest to rów wodny wykonany rękoma ludzkimi w celu zbierania wód spływających z obszarów górskich, aby nie spływały na biegnącą drogę gminną, a tylko do rowu biegnącego wzdłuż tej drogi, jak również że nigdy nie uległy pokryciu przyległe grunty należące do jego osoby wodami powierzchniowymi, co oznacza że faktycznie nie uległa zmianie linia brzegu Potoku [...] - rowu, a tylko świadomie błędnie oznaczono na mapie z projektem rozgraniczenia grunty pokryte wodami od gruntów przyległych, stanowiącej załącznik do decyzji organu I instancji, aby pozbawić Skarżącego gruntu celem poszerzenia w przyszłości drogi gminnej, tym samym w niniejszym postępowaniu brak jest przedmiotu sprawy.
Minister Infrastruktury pismem z dnia 17 października 2023 r. przekazał swoje stanowisko w sprawie i odniósł się do ww. zarzutów Skarżącego wskazując, że nie są one zasadne.
Pismem z dnia 8 listopada 2023 r. odpowiadając na zobowiązanie Sądu z dnia 26 października 2023 r. Skarżący pismem z dnia 8 listopada 2023 r. ustosunkował się do ww. pisma organu wskazując, że podtrzymuje w całości swoje stanowisko wyrażone w skardze. Odnośnie pełnomocnictwa wskazał, że do akt sprawy dotyczącej ustalenia linii brzegu Potoku [...] rzeczywiście zostało złożone jego pełnomocnictwo z dnia 13 czerwca 2016 r., w którym upoważnił swoją żonę B. W. do reprezentowania i zastępstwa procesowego jego osoby w postępowaniu przed organami państwowymi wszystkich instancji, instytucjami, przedsiębiorstwami, sądami i organami ścigania do wszelkich czynności procesowych i poza procesowych, w tym w szczególności do składania pism procesowych wyrażających oświadczenia i wyjaśnienia strony oraz wnoszenia środków zaskarżenia, które zostało przedłożone w dniu 24 listopada 2017 r. Na podstawie wykładni orzeczenia WSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2010 r., o sygn. akt VIII SA/Wa 451/10, zdaniem Skarżącego ww. pełnomocnictwo nie zostało sformułowane na tyle precyzyjnie, aby mogło zostać przez organ przyjęte do akt przedmiotowej sprawy, ponieważ jest to pełnomocnictwo ogólne a nie szczególne, tzn. brak jest jasności wskazania przed jakim konkretnym organem pełnomocnik mogła dokonywać w jego imieniu jako mocodawcy czynności procesowych i poza procesowych zgodnie z przywołanym przez organ ww. orzecznictwem, oraz dodatkowo nie został podany znak lub sygnatura akt sprawy, oraz nie określono w nim przedmiotu (zakresu) sprawy, tym samym powodując jego nieważność w niniejszej sprawie. W związku z powyższym, a wobec dalej czynionego przez organ zarzutu, że na podstawie udzielonego przedmiotowego pełnomocnictwa, organ przesyłał pełnomocnikowi B. W. wszelkie pisma procesowe, oraz że pełnomocnik miała wgląd do dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, to pełnomocnictwo jest ważne - gdy tymczasem to na organie ciąży z urzędu obowiązek poprawnego zweryfikowania pełnomocnictwa, a nie na stronie postępowania, tym bardziej, że wówczas nie posiadał wiedzy prawnej w tym zakresie. Skarżący nadmienił, że tutejszy Sąd wszelką korespondencję w tej sprawie kierował jednak tylko na jego dane osobowe i adresowe, a nie na pełnomocnika B. W. - jako pełnomocnika, a którą dopiero przed tutejszym Sądem na rozprawie sądowej w dniu 26 października 2023 r. ustanowił pełnomocnikiem w tej sprawie. Wobec tego podniesiony zarzut w Skardze w tym zakresie jest w pełni słuszny.
Na rozprawie w dniu 19 grudnia 2023 r. pełnomocnik Skarżącego – B. W. złożyła swoje pisemne stanowisko w sprawie wskazując, że w imieniu męża podtrzymuje w całości skargę, tym samym wnosi jak w pkt. I skargi o uchylenie w całości decyzji organu II instancji i umorzenie postępowania lub z ostrożności procesowej jak w pkt. II skargi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Ministra Infrastruktury, ponieważ została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego oraz procesowego, gdyż w sposób nielogiczny i błędny wyjaśniono istotę sprawy, gdy tymczasem jak wynika ze stanu faktycznego działka [...] stanowi zgodnie z ustawą Prawo wodne rów przebiegający przez działkę Powoda, tym samym może być wodą płynącą stanowiącą Potok [...] jako naturalny ciek wodny, gdyż po pierwsze brak jest dowodu dokumentującego fakt, że działka [...] w M. stanowi wodę płynącą stanowiącą Potok [...] jako naturalny ciek wodny, ponieważ brak jest w całej dokumentacji w przedmiotowej sprawie oraz w innych sprawach - dokumentów urzędu w tym podstawowego jakim jest operat hydrologiczny, gdyż tylko przedmiotowy operat jednoznacznie określiłby charakter i parametry przedmiotowego cieku oraz, że woda w nim stanowi: potok górski, ciek naturalny lub wodę istotną dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, czy też tzw. pozostałe wody. Na powyższe wskazują dwa dokumenty urzędowe, tj. pismo Starosty W. z dnia [...] grudnia 2017 r. o znaku: [...] skierowane do [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we Wrocławiu Oddział w S. ([...]ZMiUW), w którym to Naczelnik Wydziału Kartografii i Geodezji M. P., stwierdza, że w celu utrzymania w operacie ewidencji gruntów dotychczasowego zapisu, że działka gruntowa [...] to woda płynąca (Wp) potwierdzonego jako wpis prawidłowy w piśmie [...]ZMiUW w W. Oddział w S. o znaku [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. niezbędnym jest przedłożenie ww. operatu, na co w odpowiedzi pismem [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddział w S. z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] skierowanej do Starosty W. o w sposób jednoznaczny wskazuje na fakt, że [...]ZMiUW w W. nie posiada operatu hydrologicznego dla Potoku [...] oraz innych wód administrowanych, które ujęte są w wykazach rozporządzeń w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych, w piśmie jednocześnie informuje, że ich zdaniem Potok [...] jako woda powierzchniowa ujęta pod pozycją [...] załącznika nr 2 do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną wraz z gruntami nimi pokrytymi stanowi ciek naturalny istotny dla potrzeb rolnictwa, a to rozporządzenie jednocześnie traktuje jako najistotniejszy i podstawowy dokument pomimo, iż brak jest podstawowego dowodu w formie przedmiotowego operatu, którego Zarząd nie odnalazł z urzędu również w jakichkolwiek zasobach dokumentacji w innych postępowaniach. Również ze wcześniejszego pisma [...]ZMiUW w W. Oddział w S. skierowanego do Starosty W. z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] L.dz. [...] wynika, że tylko po analizie ewidencji wód urządzeń wodnych oraz zmeliorowanych gruntów działka [...] stanowi wodę płynącą i znajdującą się w granicach linii brzegowych przedmiotowego cieku, jednocześnie wskazano, iż przedmiotowy ciek został wymieniony pod pozycją [...] załącznika nr 2 do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną i zgodnie z nim prawa właścicielskie Potokowi [...] powierzono Marszałkowi Województwa, który poprzez swoją jednostkę organizacyjną tj. [...]ZMiUW w W. Oddział w S. gospodaruje gruntami pokrytymi powierzchniowymi wodami płynącymi stanowiącymi własność publiczną istotnymi dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa. Z powyższą argumentacją [...]ZMiL W w W. Oddział w S., że działka [...] jest ciekiem naturalnym nie zgadza się Skarżący, ponieważ tylko na podstawie sporządzonego operatu hydrologicznego można określić jednoznacznie charakter i parametry przedmiotowego cieku, oraz że woda w nim stanowi: potok górski, ciek naturalny lub wodę istotną dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, czy też tzw. pozostałe wody, tak samo jak wskazuje w swoim wyżej wskazanym piśmie Starosta S., który wobec braku tego operatu nie może dokonać wpisów, w tym aktualizacyjnych dotyczących ewidencji gruntów dla tej działki zgodnie z żądaniem Wnioskodawcy. Dlatego też Skarżący mając wiedzę odmienną, że jest to rów, wystąpił do organów obu instancji aby na powyższy zaistniały spór organy powołały biegłego z zakresu hydrologii i prawa wodnego, celem określenia charakteru i parametru cieku zgodnie z ustawą - Prawo wodne, tym samym co za tym odzie, kto pełni prawa właścicielskie co do gruntu części działki [...] przyległej do działek [...] i [...]. Jeżeli jest to rów to zgodnie z ustawą prawo wodne przynależy ta część działki [...] do Skarżącego, gdyż rów biegnie pomiędzy działką [...] i [...]. Dodatkowo Skarżący zaznaczył, że we wszystkich pozyskanych mapach geodezyjnych w tym zasadniczych przedłożonych przez Skarżącego, działka [...] była użytkowana jako rów, nawet w tych pozyskanych z Oddziału w S. [...]ZMiUW w W.. Dodać wypada, że Oddział w S. samowolnie dokonał zmian w zasobie własnych map geodezyjnych pozyskanych z organu, w których to oryginalny zapis - rów - skreślił i naniósł samowolnie Potok [...]. Równie dobrze Skarżący uczyni to samo poprzez przekreślenie na mapach geodezyjnych zapisu działki - Potok [...] i oznaczy jako rów, tym samym działka [...] będzie użytkowana jako rów. Dowodem na to, że działka [...] jest rowem są szkice polowe z 1989 r., 2008 r. oraz z 2010 r., gdzie działka [...] oznaczona jest jako rów (dowody w aktach sprawy). Nie wyjaśnienie tej istotnej okoliczności dla przedmiotowego postępowania jest uchybieniem procesowym organów, gdyż ma ona wpływ na niekorzystne rozstrzygnięcie dla Skarżącego, co powinno prowadzić do uchylenia w całości zaskarżonej decyzji.
Pełnomocnik Skarżącego dodała, że dokumentacja geodezyjna jest nie spójna, bo jak wynika z kergu z 2010 r. działka [...] stanowiła rów, a z zawiadomienia z dnia 23 maja 2006 r. Starosty W. wynika fakt, że wcześniej w 2006 r. zostały przez organ wprowadzone zmiany polegające na wykreśleniu w działce [...] dotychczasowego błędnego użytku gruntowego "W" rowy i wpisaniu w to miejsce użytku gruntowego "Wp", oznaczonego jako grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi na wskazanych innych podstawach prawnych z urzędu, pomimo iż brak było operatu hydrologicznego. Zmiana użytku gruntowego w ewidencji gruntów może mieć miejsce w sytuacji udowodnienia zmiany stanu faktycznego gruntu potwierdzonego odpowiednią decyzją, również decyzja o ustalenie linii brzegowej może być podstawą dla aktualizacji operatu ewidencji gruntów w zakresie w jakim udowadnia ona zmianę oznaczenia użytku gruntowego, wynikającego ze stanu faktycznego, co nie miało miejsca w tym przypadku, a przedmiotowa decyzja miała w przyszłości podtrzymać fałszywą tezę o cieku naturalnym i legalizować nieistniejący stan faktyczny.
Po drugie, zdaniem pełnomocnik Skarżącego, geodeta w opisie projektu rozgraniczenia gruntu pokrytego wodami płynącymi Potoku [...] z granicami działek [...] i [...] należącymi do Skarżącego dokonał nieprawdziwego zapisu i oznaczenia graficznego na mapie, podał nieprawdziwe fakty polegające na tym, że wody płynące pokrywają w części grunty działek Skarżącego (linia niebieska). Jest to fakt nieprawdziwy, tym bardziej, że nigdy wody nie wychodziły poza granice działki [...] i pozostawały w granicy wyraźnej krawędzi brzegu na tej działce lub nie przekraczały porostu traw, co wynika z dokumentacji fotograficznej złożonej w aktach sprawy na przełomie lat - wody jest bardzo mało, a bywają nawet okresy suszy, że nie ma wody w rowie. Gdyby woda kiedykolwiek pokryła i zajęła w część działki Skarżącego, to dochodziłyby on odszkodowania od właściciela działki [...] za straty poniesione w rolnictwie lub zabrane grunty. Nigdy nie było takiej sytuacji, co oznacza że nieprawnie podzielono 2 działki Skarżącego na 7 działek, w tym 5 jest ujętych jako pozostające pod wodami. Wobec tego Skarżący poniósł stratę finansową, gdyż działka nr [...] została zakupiona od Gminy W. jako działka budowlana, a obecnie pozostawiony areał nie spełnia możliwości użytkowania jej jako działki budowlana, gdyż wynosi 0,0687 ha. Na okoliczność tego, że woda nie przekroczyła linii brzegowej wyraźnej krawędzi brzegu lub porostu traw na działce [...] - Skarżący wnosił o przeprowadzenie oględzin 3 działek objętych postępowaniem, których organy nie przeprowadziły, a w swojej decyzji również nie uzasadniły dlaczego organy nie powołały biegłego z zakresu hydrologii, nie przeprowadziły oględzin przedmiotowych działek i przesłuchania zawnioskowanych świadków.
Pełnomocnik Skarżącego wskazał, że art. 15 ustawy - Prawo wodne stanowi podstawę do określenia linii brzegu cieków naturalnych, jezior i innych naturalnych cieków wodnych i określa się na podstawie 3 kryteriów. Pierwsze dotyczy krawędzi brzegu, jeśli jest ona wyraźna i linia brzegu biegnie tą krawędzią, druga gdy linia brzegu nie jest wyraźna, to jest linia stałego porostu traw, gdy granica porostu traw leży znacząco powyżej stanu wody, linia graniczna będzie przebiegać po linii styku lustra wody z gruntem, a trzecie kryterium to średni stan wody z okresu co najmniej 10 lat, ustalony przez państwową służbę hydrologiczno-meteorologiczną, którą jest IMiGW, przy użyciu do tego celu punktów urządzeń pomiarowych - na potoku [...] brak jest urządzeń pomiarowych. Celem wytyczenia linii brzegowej jest ustalenie prawnego rozmiaru koryta cieku naturalnego odstępującego na niektórych jego odcinkach od cieku w jego szerokości naturalnej i ma charakter władczy, to znaczy bez udziału właścicieli działek gruntów przyległych, tym samym nie posiadają oni pozycji strony i nie są uprawnieni do składania oświadczeń do protokołu czynności wytyczenia linii brzegowej, tym samym należy przyjąć pogląd, że ustalenie linii brzegów następuje na podstawie wspólnego stanowiska niebędącego ugodą, a w wyniku wspólnych ustaleń następuje prawne określenie szerokości koryta cieku naturalnego bez ujemnych następstw dla właścicieli nieruchomości przyległych. Jest to postępowanie o szczególnym charakterze - ograniczającym się tylko do ustalenia linii brzegowej cieku naturalnego bez wkraczania w sferę innych uprawnień właścicielskich nieruchomości sąsiednich, ponieważ służy im ochrona na podstawie przepisów o ochronie własności, gdyż decyzja o ustaleniu linii brzegu nie ustala nowego stanu prawnego, w tym nie orzeka o wywłaszczeniu z gruntów niepokrytych wodami. W niniejszej sprawie nie było ustalonego wspólnego stanowiska stron, gdyż strona skarżąca zwracała uwagę, że nieprawidłowo uprawniony geodeta ustalił linię brzegu, gdyż granica stałego porostu traw leży powyżej stanu zwierciadła wody przy tym stanie z gruntem przyległym na działce [...], tj. wody płynące nie przekroczyły granicy pomiędzy działką [...], a działkami [...] i [...], tym samym nie zabrały gruntu działek [...] i [...]. Geodeta wyznaczając błędnie linię brzegową wkroczył ujemnie w uprawnienia właścicielskie Skarżącego - co jest niedopuszczalne, gdyż również wszczęcie postępowania o ustalenie linii brzegowej może nastąpić z urzędu i ma to miejsce w wypadku zmiany przepływu wody co do głębokości i szerokości oraz kiedy nastąpi trwałe zajęcie gruntu pod wody płynące, ponieważ linia brzegu nie jest kategorią stałą. Wszczęcie rozgraniczenia może nastąpić również na wniosek właścicieli gruntów przyległych do lustra wody, jeżeli wykażą oni interes prawny lub faktyczny. W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z wymienionymi zmianami stanu wody.
Po trzecie, w ocenie pełnomocnik Skarżącego, zgodnie z treścią art. 11 ust. 3 ustawy - Prawo wodne Rada Ministrów, jeżeli potok [...] jest potokiem w rozumieniu art. 9 ust 1 pkt. 9 ustawy - Prawo wodne, to prawa właścicielskie w imieniu Skarbu Państwa powinien wykonywać Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie, co oznacza że Dyrektor [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. nie mógł się zwrócić do Starosty W. z wnioskiem w sprawie ustalenia linii brzegu dla przedmiotowego potoku, ponieważ nie jest ustawowym zarządem, tym samym [...]ZMiUM w W. Oddział w S. nie mógł działać w imieniu Marszałka Województwa [...], który nie posiada praw właścicielskich do potoku [...], a wobec tego nie był również upoważniony do złożenia przedmiotowego wniosku - co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Infrastruktury i jej poprzedzającej Starosty W. z urzędu - dokładnie zostało to opisane w skardze.
Po czwarte w Decyzji Dyrektora RZGW w W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. o znaku [...] uchylającej zaskarżoną decyzję starosty w. z dnia [....] lutego 2017 r. o znaku [...] w całości i umarzającą postępowanie organu I instancji w całości (k. 275, 276, 277, 278). Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W wskazał, że pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...], wystąpił do [...]ZMiUW w W. Oddział w S. z pismem, w którym wskazał, iż pełnomocnictwo nie spełnia wymogów określonych w art. 33 § 2 Kpa, z którym pełnomocnik dołącza do akt oryginalny lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa, a przesłane pełnomocnictwo nie jest ani oryginałem ani też nie jest odpisem notarialnym, a ponadto poproszono o przesłanie upoważnienia dla Pani M. P. do udzielania dalszych pełnomocnictw. Ponadto Dyrektor RZGW w W. stwierdził również, iż zgodnie z paragrafem 1 punkt. 7 umowy z dnia 18 maja 2015 r., nr [...] cyt.: "Pełnomocnictwo nie upoważnia Wykonawcy do zaciągania jakichkolwiek zobowiązań w imieniu bądź ze skutkiem dla Zamawiającego i wygasa bez konieczności składania w tym przedmiocie odrębnych oświadczeń woli w dacie ustania pomiędzy stronami niniejszego stosunku prawnego, a jak wynika z paragrafu 2 niniejszej umowy pkt. 2, termin wykonania umowy rozpoczął swój bieg w dniu podpisania umowy, a zakończył się w dniu 16 września 2015 r. W związku z powyższym należy wskazać, iż w dacie złożenia wniosku do Starosty W., tj. 20 czerwca 2016 r. geodeta M. S. działał bez pełnomocnictwa. W piśmie wskazano, iż na podstawie art. 64 par. 2 Kpa uzupełnienie powyższych braków powinno nastąpić w terminie 7 dni od otrzymania niniejszego pisma. Przedmiotowe uzupełnienie braków formalnych nigdy nic nastąpiło.
Odnosząc się również do słusznego zarzutu Skarżącego, że żona skarżącego (pełnomocnik) nie była prawidłowo umocowana w niniejszym postępowaniu, tym samym do doręczenia zaskarżonej decyzji, również powinno prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zaś rozpoznający ponownie Sąd I instancji powinien dokonać ponownej oceny zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury w przedmiocie ustalenia linii brzegu, co zostało opisane w ostatnim piśmie procesowym do Sądu z dnia 8 listopada 2023 r., a w uzupełnieniu wypada dodać że z treści art. 64 par. 2 Kpa i uregulowanym na jego gruncie obowiązku organu administracji publicznej wezwania wnoszącego podanie do uzupełnienia braków formalnych w przewidzianym terminie i zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, tj. zasadą udzielania stronie postępowania informacji (art. 9 Kpa) oraz zasadą czynnego udziału (10 Kpa) organ administracyjny ma obowiązek podjęcia czynności mających na celu usunięcie braków formalnych pisma, zaś w sytuacji, w której brak formalny ma charakter usuwalny nie jest możliwe uchylenie się przez organ od realizacji nakazu ściśle określonego działania, co oznacza, że organ miał obowiązek zbadać czy treść pełnomocnictwa jest ogólna i wezwać stronę do uzupełnienia braków formalnych poprzez przedłożenie prawidłowego pełnomocnictwa szczególnego - czego nie uczynił. Skarżący nie udzielił żonie pełnomocnictwa do prowadzenia sprawy, lecz tylko do wglądu do dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i wykonania z nich kopii, dopiero na rozprawie sądowej w dniu 26 października 2023 r. Skarżący udzielił żonie pełnomocnictwa do reprezentowania jego osoby przed tutejszym Sądem.
Wobec powyższego przechodząc do wniosków skargi, zdaniem pełnomocnik Skarżącego, w pierwszej kolejności, trzeba stwierdzić, że aby móc w ogóle mówić o wyznaczeniu linii brzegu cieku naturalnego - trzeba najpierw jednoznacznie ustalić fakt, gdyż brak jest takiego dowodu, to jest operatu hydrologicznego - czy działka [...] położona w miejscowości M. jest rowem, czy ciekiem naturalnym o nazwie Potok [...], a aby to ustalić istnieje potrzeba powołania biegłego z zakresu hydrologii i prawa wodnego, a dopiero w następstwie jeżeli okaże się, że jest to ciek naturalny organ powinien ustalić prawidłowo linię brzegową Potoku [...], tym bardziej że z tego tytułu istnieje spór pomiędzy Wnioskodawcą, a właścicielem działek przyległych powołując innego uprawnionego geodetę lub umorzyć postępowanie, gdy okaże się że jest to rów tzn. sztuczne koryto prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy o szerokości dna mniejszej niż 13 m przy jego ujściu lub ujęciu. Skarżący na podstawie tego, iż pomierzył szerokość dna cieku wodnego przy ujściu do potoku M., które wynosi do 1,20 m i również, że nie posiada swojego źródła - tym samym posiada wszystkie cechy rowu, dlatego też Skarżący twierdzi, że jest to rów, a wtedy wody stojące oraz wody w rowach znajdujące się w granicach nieruchomości gruntowych, stanowią własność nieruchomości należących do Ryszarda Wisłockiego.
Wobec tego pełnomocnik wnosi jak w skardze lub o stwierdzenie nieważności decyzji ze względu na brak pełnomocnictwa geodety M. S. zgodnie z decyzją Dyrektora RZGW w W..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy jej wydanie nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: P.p.s.a.). Ponadto podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając niniejszą sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
1. Na wstępnie Sąd wskazuje, że pismem z dnia 14 października 2023 r. oraz na rozprawie w dniu 26 października 2023 r. Skarżący wniósł o ustanowienie swoim pełnomocnikiem K. L. pełniącej funkcję zarządcy majątkiem Skarżącego.
W odniesieniu do ww. wniosku skarżącego Sąd wyjaśnia, że wyliczenie osób mogących pełnić funkcje pełnomocnika w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, zawarte w art. 35 P.p.s.a., ma charakter wyczerpujący i może być rozszerzone jedynie w drodze przepisów szczególnych. Za takie przepisy Naczelny Sąd Administracyjny uznaje ustawę z 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2020 r. poz. 823) - zob. postanowienie NSA z 2 marca 2006 r., II GZ 27/06, jak również ustawy: z 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz.U. z 2020 r. poz. 130) i z 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 944). Osoby niewymienione ani w art. 35, ani ewentualnie w przepisach szczególnych (np. powinowaci strony lub osoby pozostające w faktycznym pożyciu - konkubinacie, osoby zarządzające majątkiem strony - jak w niniejszej sprawie, czy też jej byli pracownicy) nie mogą reprezentować strony przed sądami administracyjnymi. Osoby niewymienione w art. 35 § 1 P.p.s.a. nie mogą występować w charakterze pełnomocnika strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ponadto wyliczenie zawarte w tym przepisie ma charakter wyczerpujący w tym sensie, że osoba niespełniająca oznaczonych w nim wymagań nie może działać jako pełnomocnik procesowy w takim postępowaniu, nawet gdyby zostało jej udzielone pełnomocnictwo do działania za mocodawcę na podstawie art. 98 Kodeksu cywilnego (zob. też Z. R. Kmiecik, Zakres pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, PS 2007/4, s. 5). W orzecznictwie podkreślono również, że w art. 35 § 1 P.p.s.a., odmiennie niż w art. 87 § 1 K.p.c., nie została wymieniona "osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony". Z tych względów Sąd na rozprawie w dniu 26 października 2023 r. poinformował Skarżącego o treści art. 35 § 1 P.p.s.a. i postanowił nie dopuścić jako pełnomocnika Skarżącego w postępowaniu przed Sądem K. L..
Na rozprawie w dniu 26 października Skarżący - składając osobiście ustne oświadczenie do protokołu rozprawy - upoważnił do reprezentowania siebie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie swoją żonę – B. W.. Sąd, z uwagi na wniosek strony skarżącej i jej pełnomocnika (jak stwierdziła nie jest w stanie uczestniczyć w rozprawie bez uprzedniego zapoznania się z aktami sprawy) odroczył rozpoznanie sprawy.
Pełnomocnik Skarżącego na kolejnej rozprawie w dniu 12 grudnia 2023 r. podtrzymała wnioski i zarzuty zawarte w skardze i w złożonych pismach oraz przedstawiła swoje stanowisko w sprawie składając także to stanowisko w formie pisma do Sądu.
2. W odniesieniu do głównego zarzutu skargi oraz wniesionych przez stronę skarżącą pism procesowych (naruszenie art. 40 § 1 Kpa), a dotyczącego prawidłowości udzielonego w dniu 13 czerwca 2016 r. pełnomocnictwa żonie Skarżącego – B. W., Sąd zauważa, że jak wynika z akt sprawy (treść owego pełnomocnictwa) - Pan R. W. ustanowił pełnomocnikiem swoją żonę Panią B. W. "(...) do reprezentowania i zastępstwa procesowego w postępowaniu przed organami państwowymi wszystkich instancji, instytucjami, przedsiębiorstwami, sądami i organami ścigania. Pełnomocnictwo obejmuje umocowanie do wszelkich czynności procesowych i pozaprocesowych, w tym w szczególności do składania pism procesowych, wyrażających oświadczenia i wyjaśnienia strony oraz wnoszenia środków zaskarżenia. Odwołanie niniejszego pełnomocnictwa może nastąpić bez podania przyczyn w każdym czasie.".
Mając na uwadze ww. treść pełnomocnictwa Sąd podziela pogląd, że pełnomocnictwo to obowiązywało w niniejszej sprawie prowadzonej przed organami. Z treści tego pełnomocnictwa wynika, że Skarżący udzielił swojej żonie pełnomocnictwa ogólnego (jak sam przyznaje), co nie oznacza, że było to pełnomocnictwo, tylko z tego względu, nieważne lub, że zawierało wady. Z dokumentu tego nie wynika (wbrew twierdzeniom Skarżącego), że obejmowało ono tylko upoważnienie do wglądu do akt i wykonywania z nich zdjęć.
Wbrew twierdzeniom Skarżącego organ nie miał żadnych podstaw do kwestionowania woli Skarżącego wyrażonej w ww. dokumencie. Rację ma organ, że złożone do akt pełnomocnictwo z dnia 13 czerwca 2016 r. zawiera wszystkie elementy pełnomocnictwa, tj. jasno wynika z niego, kto dokładnie, przez kogo i do jakich czynności (w jakim zakresie) został upoważniony. Przedmiotowe pełnomocnictwo zostało przedłożone zgodnie z art. 33 § 2 Kpa do akt organu I instancji w dniu 24 listopada 2017 r. (zaraz po wydaniu przez organ zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie z dnia 20 listopada 2017 r.). Zostało ono złożone w konkretnej sprawie, w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia linii brzegu Potoku [...]. W aktach sprawy brak jest informacji o odwołaniu tego pełnomocnictwa. Podczas przeglądania akt niniejszej sprawy brak jest adnotacji o ustnym odwołaniu pełnomocnictwa (por. protokół z przeglądania akt strony, akta str. nr 304 i 684). W aktach brak jest też pełnomocnictwa udzielonego przez Pana R. W. Pani B. W., innego niż ww. pełnomocnictwo ogólne.
Zgodnie z art. 40 § 2 Kpa jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Sąd podziela pogląd wyrażony w przytoczonym przez organ wyroku NSA z dnia 25 czerwca 2003 r., sygn. akt II SA/Kr 2083/99, z którego wynika, że od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika należy zapewnić mu czynny udział w postępowaniu tak samo jak stronie, a pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje te same skutki prawne. Z tego względu prawidłowo organ w toku prowadzonego postępowania administracyjnego kierował korespondencję na pełnomocnika Pana R. W., tj. Panią B. W.. Zauważyć należy, że na pisma te odpowiadał Mocodawca, co również świadczy o tym, że udzielone pełnomocnictwo nie odbywało się poza zgodą i wolą Skarżącego, oraz nie powodowało ograniczenia jego praw w postępowaniu, czy pozbawiało możliwości brania czynnego udziału w sprawie. Należy również podkreślić, że podczas prowadzonego postępowania przez organ II instancji Skarżący nie podważał kierowania korespondencji do Pani B. W., jako do jego pełnomocnika. Słusznie organ zauważył w piśmie z dnia 17 października 2023 r., że Pani B. W. po przeglądaniu akt w siedzibie Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, złożyła w dniu 29 listopada 2018 r., jako "Pełnomocnik Pana R. W.", pismo - oświadczenie woli w imieniu mocodawcy, dotyczące braków w dokumentacji oraz wniosek z dnia 29 listopada 2018 r. o wykonanie kserokopii wskazanych we wniosku dokumentów, potwierdzonych za zgodność z oryginałem z akt sprawy. Na kolejnych etapach postępowania mocodawca wraz z pełnomocnikiem wspólnie zapoznawali się z aktami sprawy w dniu 28 lutego 2020 r. w siedzibie Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, a następnie w dniu 31 października 2022 w siedzibie Ministra Infrastruktury. Podczas przeglądania akt niniejszej sprawy Pan R. W. nie odwołał ustnie pełnomocnictwa udzielonego Pani B. W..
Mając powyższe na uwadze skierowanie decyzji Ministra Infrastruktury z dnia 16 stycznia 2023 r., nr GM-DOK 1.772.15.2021.KW, do Pani B. W., zgodnie z pełnomocnictwem znajdującym się w aktach sprawy, należy uznać za skuteczne, gdyż przy nieskutecznym doręczeniu tej decyzji stronie, Skarżący nie mógłby złożyć przedmiotowej skargi. Tak się nie stało - skarga stała się przedmiotem rozpoznania przez Sąd.
3. Wbrew zarzutom skargi organ prowadząc postępowanie w II instancji działał na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 Kpa), był też organem właściwym w sprawie, gdyż zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt II OW 73/18, rozstrzygającym spór kompetencyjny między Samorządowym Kolegium Odwoławczym, a Ministrem Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, jako organ właściwy do rozpoznania odwołania Pana R. W. od decyzji Starosty W. z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...], wskazano ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej, tj. Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej. Zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (Dz. U. poz. 2262, z późn. zm.), ministrem kierującym działem administracji rządowej - gospodarka wodna do dnia 5 października 2020 r., był Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej. Natomiast od dnia 6 października 2020 r. do 12 listopada 2020 r. na podstawie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Klimatu i Środowiska (Dz. U. poz. 1720, z późn. zm.), w którym jako ministra właściwego do spraw działów administracji rządowej - energia, gospodarka wodna, klimat oraz środowiska, wskazano Ministra Klimatu i Środowiska. Aktualnie ministrem właściwym do spraw gospodarki wodnej jest Minister Infrastruktury na podstawie § 1 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. z 2021 r. poz. 937). Kompetencja ta została przyznana Ministrowi Infrastruktury z dniem 13 listopada 2020 r. (dzień wejścia w życie rozporządzenia zmieniającego - rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 listopada 2020 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. poz. 2006)). W związku z powyższym od dnia 13 listopada 2020 r. właściwym w sprawach ustalenia linii brzegu jest Minister Infrastruktury. Wbrew zarzutom skargi w niniejszej sprawie orzekał właściwy organ.
4. W odniesieniu do zarzutów Skarżącego dotyczących kwestii, czy ciek Potok [...] jest ciekiem naturalnym, na potrzeby tego postępowania, prawidłowo organ odwoławczy ustalił, że jest to ciek naturalny. Zdaniem Skarżącego objęty przedmiotowym postępowaniem "rów" nie jest naturalnym ciekiem wodnym, gdyż został on wykonany w sposób sztuczny. Z twierdzeniem powyższym nie sposób się zgodzić, albowiem zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1c Prawa wodnego przez ciek naturalny rozumie się rzeki, strugi, strumienie i potoki oraz inne wody płynące w sposób ciągły lub okresowy, naturalnymi lub uregulowanymi korytami. Prawidłowo organ wskazał w zaskarżonej decyzji, że organ I instancji wydając decyzję ustalającą linię brzegu Potoku [...], posiadał w aktach sprawy informacje na temat charakteru cieku znajdującego się na działce ewid. nr [...] obręb M., gmina W., powiat w., od [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddział w S, który wykonywał prawa właścicielskie w stosunku do Potoku [...] w imieniu Marszałka Województwa [...], jako jednostka organizacyjna samorządu województwa. [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddział w S. pismem z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...], przesłał organowi I instancji informacje nt. charakteru cieku, znajdującego się na działce ewid. nr [...], obręb M., gmina W., powiat w.. Ww. jednostka organizacyjna samorządu województwa po analizie prowadzonej w imieniu Marszałka Województwa [...], zgodnie z art. 70 ust. 3 Prawa wodnego z 2001 r., ewidencji wód, urządzeń wodnych oraz zmeliorowanych gruntów, stwierdziła, iż ciek Potok [...], znajdujący się na działce ewid. nr [...], obręb M., gmina W., powiat w., jest wodą płynącą, nie zaś urządzeniem melioracji wodnych. Ponadto ciek Potok [...] (wbrew zarzutom skargi) został wymieniony w akcie wykonawczym do ustawy Prawo wodne z 2001 r., tj. w załączniku nr 2 do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003 r. Nr 16, poz. 149), dalej "Rozporządzenie RM dot. śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną", pod pozycją nr [...]. W załączniku nr 2 do ww. rozporządzenia zostały wskazane śródlądowe wody powierzchniowe lub ich części stanowiące własność publiczną, istotne dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa. W tej sytuacji zarzut strony dotyczący niewymienienia cieku Potok [...] w ww. rozporządzeniu nie znajduje uzasadnienia. Kwestia braku wymienienia cieku Potok [...] w załączniku nr 1 do Rozporządzenia RM dot. śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną nie wpływa na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Jak wskazano wyżej ciek Potok [...] został wymieniony pod pozycją nr [...] załącznika nr 2 do ww. rozporządzenia, który także wskazuje cieki naturalne. Również analiza ogólnodostępnych danych na portalu hydroportal pod adresem: https://wody.isok.gov.pl/imap kzgw/ wskazuje, iż na działce ewid. nr [...], obręb M., gmina W., powiat w., znajduje się ciek naturalny o nazwie "Dopływ z M." (identyfikator hydrograficzny odcinka cieku [...]), stanowiący dopływ potoku M., który to stanowi dopływ rzeki B..
Mając powyższe na uwadze Sąd podziela pogląd, że zgromadzony materiał dowodowy, znajdujący się w aktach jest wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie i jednoznacznie wskazuje, iż ciek Potok [...] jest ciekiem naturalnym, do którego mają zastosowanie przepisy art. 15 Prawa wodnego z 2001 r. w zakresie możliwości ustalenia linii brzegu.
Sąd w tym miejscu zaznacza, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest i nie może być, z uwagi na związanie granicami sprawy, prawidłowość wpisów w prowadzonych ewidencjach, czy innych działań dokonanych przez [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych oraz Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej, czy też prawidłowość wpisów zawartych w załącznikach do ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. Sąd zauważa ponownie, że w załączniku nr 2 do ww. rozporządzenia zostały wskazane śródlądowe wody powierzchniowe lub ich części stanowiące własność publiczną, istotne dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa.
Mając powyższe na uwadze w sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów dotyczących prawidłowości gromadzenia materiału dowodowego praz wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 Kpa, w związku z art. 84 § 1 Kpa, art. 8 Kpa, art. 75, 77 § 1 i 80 Kpa), jak również zarzut naruszenia art. 9 ust. 1 pkt. c w związku z art. 73 ust. 1 Prawa wodnego z 2001 r. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że rów jest naturalnym ciekiem wodnym - potokiem oznaczonym nazwą [...];
5. Zdaniem Sądu prawidłowo również organ stwierdził, że zarzuty podnoszone przez stronę skarżącą (naruszenia art. 7 Kpa w związku z art. 84 § 1 Kpa) dotyczące braku zgody na przebieg granic działek ewidencyjnych oraz niepodjęcia przez organ czynności kontrolnych wynikających z protokołu wznowienia znaków granicznych z dnia 11 grudnia 2015 r., pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie Te kwestie nie są przedmiotem postępowania administracyjnego, prowadzonego na podstawie art. 15 Prawa wodnego z 2001 r., a dotyczą one czynności geodezyjnych. Zgoda stron postępowania na projektowany przebieg linii brzegu nie jest wymagana przez przepisy Prawa wodnego z 2001 r. Podobnie, w odniesieniu do zarzutu nie wyjaśnienia przyczyny zapisu i oznaczenia działki ewid. nr [...], obręb M., gmina W., na wskazanych przez skarżącego w odwołaniu mapach geodezyjnych i pozostałych materiałach archiwalnych, organ prawidłowo stwierdził, że materiały te nie stanowią podstawy ustalenia linii brzegu cieku naturalnego. Jest nim natomiast projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, który został dołączony do wniosku o ustalenie linii brzegu i przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przez Starostę W. w dniu [...] listopada 2017 r. pod identyfikatorem [...]. Ponownie wskazać należy, że w aktach sprawy znajduje się pismo [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddział w S. oraz pismo Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie informujące o charakterze Potoku [...], ww. ciek został także wymieniony w Rozporządzeniu RM dot. śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną, aktualne dane zawarte na ogólnodostępnych portalach wskazują, że Potok [...] jest ciekiem naturalnym, a zatem mają do niego zastosowanie przepisy art. 15 Prawa wodnego z 2001 r.
6. W odniesieniu do zarzutu Skarżącego dotyczącego zawłaszczenia części jego gruntów, należy wskazać, iż za pomocą regulacji zawartej w art. 15 ust. 2 i 3 Prawa wodnego z 2001 r. nie można ustalać stanu prawnego gruntów pokrytych wodami oraz gruntów przyległych. Organ ustalający na podstawie art. 15 ust. 2 tej ustawy w drodze decyzji linię brzegu nie jest uprawniony do rozstrzygania stanu prawnego nieruchomości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt II OSK 1238/16). Decyzja ustalająca linię brzegu ma jedynie charakter deklaratoryjny, ustalający i techniczny pomagający wskazać, w jakim zakresie uległa zmianie powierzchnia gruntów pokrytych wodami powierzchniowymi. Postępowanie o ustalenie linii brzegu nie jest zatem postępowaniem o rozgraniczenie nieruchomości w rozumieniu przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Organ ustalając przebieg linii brzegu kieruje się zasadami ustalonymi w art. 15 ust. 5 i 6 Prawa wodnego i nie ma w tym zakresie żadnej swobody decyzyjnej. Decyzja o ustaleniu linii brzegu stanowi wyłącznie odzwierciedlenie aktualnego stanu pokrycia gruntów wodami. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny i nie kształtuje nowego stanu prawnego gruntów pokrytych wodami oraz gruntów przyległych, a jedynie potwierdza stan faktyczny i prawny zaistniały wcześniej na skutek pokrycia gruntów wodami powierzchniowymi. Prawidłowo organ w swoim piśmie powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego z 12 maja 2011 r., sygn. III CSK 238/10, w którym wskazano, że ustalenie linii brzegu wykracza poza funkcje związane z określeniem stosunków własnościowych na gruntach pokrytych wodami powierzchniowymi, a ma znaczenie dla wykonywania przez osoby trzecie prawa polegającego na powszechnym korzystaniu z wód oraz zadań organów państwa związanych z gospodarką wodną. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela to stanowisko.
Sąd wyjaśnia, że przesłanki wydania decyzji o ustaleniu linii brzegu są zasadniczo narzucone przez ustawodawcę w przepisach Prawa wodnego z 2001 r. Związany charakter decyzji o ustaleniu linii brzegu jest jednocześnie środkiem zabezpieczającym interes prawny lub faktyczny wnioskodawcy. Zatem organ ustalający w drodze decyzji linię brzegu nie jest uprawniony do rozstrzygania stanu prawnego nieruchomości, na których znajdują się grunty pokryte wodami i grunty przyległe. Nie może też uzależnić wydania decyzji o ustaleniu linii brzegu na gruntach stanowiących własność osób fizycznych lub prawnych, które nie zostały nabyte na rzecz Skarbu Państwa w związku z przeprowadzeniem prac regulacyjnych od uprzedniego nabycia tych gruntów. Postępowanie mające na celu ustalenie w drodze decyzji administracyjnej linii brzegu ma charakter wtórny wobec zdarzeń faktycznych spowodowanych w szczególności tym, że woda mająca właściwości kinetyczne jest w ciągłym ruchu oraz tego, że linia brzegu nie jest kategorią stałą. Na skutek zdarzeń prawnych wywołanych tymi czynnikami powstaje potrzeba ustalenia w drodze decyzji aktualnej linii brzegu. W razie pojawienia się wątpliwości, co do tego czyją własnością jest grunt pokryty wodami, powinno najpierw dojść do ustalenia w drodze decyzji aktualnej linii brzegu, a następnie może nastąpić rozstrzygnięcie takiego sporu w drodze odpowiedniego procesu cywilnego, a dopiero potem do ujawnienia zapadłego w takim procesie wyroku w operacie ewidencyjnym. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Ustalenie linii brzegu jest zatem etapem wstępnym regulacji stanu prawnego gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych. Przepisy ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne nie wyłączają drogi sądowej do dochodzenia roszczeń cywilnych dotyczących gruntów pokrytych wodami oraz gruntów przybrzeżnych. Ustawa - Prawo wodne nie zawiera bowiem przepisów wyłączających drogę sądową w sprawach o własność wód i gruntów związanych z tymi wodami. Ustalenie linii brzegu umożliwia określenie jakie działki (względnie ich części) i o jakiej powierzchni zostały zajęte przez powierzchniowe wody płynące, ewentualne wydzielenie nowych działek i ujawnienie ich w ewidencji gruntów. Powyższa wykładnia absolutnie nie pozbawia dotychczasowych właścicieli gruntów pokrytych wodami powierzchniowymi dochodzenia odszkodowania za utracone prawo własności, gdyż możliwość taką wprost przewiduje jedynie art. 17 ust. 2 Prawa wodnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 368/15).
Sąd podkreśla również, że jak wskazał Naczelny Sądu Administracyjny w wyroku z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt II OSK 1238/16, w piśmiennictwie dotyczącym ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 z późn. zm.) wyrażono pogląd, według którego "Podstawowym zagadnieniem rysującym się na tle obowiązywania art. 15 jest kwestia związana z charakterem prawnym wytyczania linii brzegowej. Celem wytyczenia linii brzegowej jest ustalenie prawnego rozmiaru koryta cieku naturalnego odstępującego na niektórych jego odcinkach od cieku w jego szerokości naturalnej. Nie jest to typowe rozgraniczenie w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego oraz przepisów ustawy z dnia 17 maja 1988 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.). (...). Decyzja o ustaleniu linii brzegowej ma stanowić jedynie dowód konieczny do innych rozstrzygnięć sądowych i administracyjnych. Tego postępowania nie można traktować jako postępowania rodzącego w pełni skutki rozgraniczenia nieruchomości, jest ono szczególnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się tylko do ustalenia linii brzegowej dla naturalnego cieku wodnego, a nie typowym rozgraniczeniem gruntu, bez wkraczania w sferę innych uprawnień właścicielskich. W przypadku wystąpienia takiego stanu faktycznego właścicielom przyległych gruntów do linii brzegowej będzie służyć ochrona na podstawie przepisów o ochronie własności". (zob. J. Szachułowicz, Nowe prawo wodne z komentarzem, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2003, s. 71-73).
7. Sąd wskazuje, że decyzja wydawana na podstawie art. 15 ust. 2 p.w., jest decyzją związaną. W przypadku takiej decyzji zaistnienie stanu faktycznego w postaci dostarczonego przez wnioskodawcę projektu rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych nie wiąże się z jakimkolwiek wyborem działania przez organ wskazany w art. 15 ust. 2 pkt 1-3 Prawa wodnego. Jednocześnie prawodawca określił, co taki projekt powinien zawierać. Ustępy 3 i 4 art. 15 Prawa wodnego mają istotne znaczenie procesowe. Ustawodawca ograniczył bowiem zasadę wynikającą z kodeksu postępowania administracyjnego, a uregulowaną w art. 75, stanowiącą, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Prawodawca nie dopuszcza bowiem innych dowodów na okoliczność ustalenia linii brzegowej, poza projektem. W art. 15 ust. 3 Prawa wodnego z 2001 r. ograniczono zakres dopuszczalnych dowodów właściwie do jednego z nich, jakim jest projekt. Decyzja o ustaleniu linii brzegu jest aktem związanym w tym sensie, że organ przy jej wydawaniu jest zobowiązany wydać decyzję zgodną z żądaniem wnioskodawcy, na podstawie dostarczonego przez wnioskodawcę projektu rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, jeśli nie stwierdzi niezgodności wniosku z przepisami prawa. Tak było w niniejszej sprawie organy nie stwierdziły, aby złożony wniosek zawierał brak któregoś z elementów określonych w art. 15 ust. 3 ustawy. Wobec powyższego brak było podstaw do przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego wskazywanego w skardze, w szczególności przesłuchania świadków, powołania biegłego z zakresu hydrologii, dokonania oględzin z udziałem stron postępowania z uwagi na istniejący spór graniczny, przesłuchania samego Wnioskodawcy, Skarżącego, czy biegłego geodety. Z tych też podstaw nie doszło w sprawie do naruszenia art. 75, 77 § 1 i 80 Kpa.
8. Analiza argumentów Skarżącego zawartych w skardze, jak i w dalszych pismach procesowych, w szczególności w pisemnym stanowisku z dnia 12 grudnia 2023 r., wskazuje, że dotyczą one w większości kwestii wykraczających poza przedmiot niniejszego postępowania, którym było ustalenie linii brzegowej potoku w trybie art. 15 ustawy - Prawo wodne, ponieważ dotyczą one ustalenia kwestii własnościowych lub podważenia legalności oraz prawidłowości map i innej dokumentacji geodezyjnej, czy też zapisów w wykazach i ewidencjach prowadzonych przez inne organy niż organy orzekające w niniejszej sprawie. Nie mogły one więc odnieść zamierzonego skutku, albowiem wykraczają poza zakres niniejszej sprawy. Jak wskazano wyżej przedmiotem tego postępowania nie jest i nie może być badanie prawidłowości zapisów dokonywanych przez [...]ZMiUW w S. w posiadanych przez niego ewidencjach wód, urządzeń wodnych oraz zmeliorowanych gruntów, również nie może być przedmiotem tego postępowania zasadność umieszczenia działki nr [...] w tych wykazach, czy też w załączniku nr 2 do rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną. W niniejszej sprawie nie było podstaw do powoływania biegłego z zakresu hydrologii i prawa wodnego celem sporządzenia operatu hydrologicznego i ustalenia, czy działka [...] jest rowem, czy ciekiem naturalnym o nazwie Potok [...]. Takiej konieczności nie przewiduje ww. art. 15 ustawy, a badanie prawidłowości ww. wykazów i ewidencji wykracza poza zakres regulacji, której dotyczy niniejsze postępowanie. Z tych względów również nie doszło do naruszenia wskazywanych w skardze art. 75, 77 § 1 i 80 Kpa.
9. W odniesieniu do kwestionowania upoważnienia geodety sporządzającego projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami oraz prawidłowości sporządzonej przez niego mapy Sąd wskazuje za organem, że w niniejszej sprawie Pani B. K., Kierownik Oddziału w S. [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnej w W., działająca w imieniu Marszałka Województwa [...], pismem z dnia 13 października 2017 r. wystąpiła z wnioskiem do Starosty W. o ustalenie linii brzegu Potoku [...] w obrębie działek ewid. nr [...] i [...], obręb M., gmina W., powiat w., województwo [...] załączając do wniosku projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, sporządzony przez uprawnionego geodetę Pana A. S. (nr uprawnień [...]). Mapa z projektem rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych została przyjęta do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego przez Starostę W. w dniu [...] maja 2016 r. pod identyfikatorem [...]. Starosta W. pismem z dnia 6 listopada 2017 r. wezwał Wnioskodawcę do przedłożenia zaktualizowanych map z projektem rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, w związku z otrzymanymi informacjami z Wydziału Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w W. o występujących niezgodnościach dotyczących wskazanych użytków gruntowych na działce ewid. nr [...], obręb M., gmina W.. Przy piśmie z dnia 10 listopada 2017 r. Wnioskodawca przesłał zaktualizowane mapy z projektem rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, przyjęte do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego przez Starostę W. w dniu [...] listopada 2017 r. pod identyfikatorem [...]. Brak jest więc podstaw do kwestionowania prawidłowości dokonanych czynności geodety w tym zakresie.
W odniesieniu do zarzutu zawartego w pisemnym stanowisku pełnomocnik Skarżącego z dnia 12 grudnia 2023 r., dotyczącego tego, że geodeta M. S. (Wnioskodawca) działał bez pełnomocnictwa Sąd wskazuje, że podnoszony zarzut dotyczy innego postępowania zakończonego wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. Sprawa ta została wszczęta wnioskiem złożonym przez ww. geodetę, a organ odwoławczy stwierdził, że w tym postępowaniu złożył on wniosek nie mając do tego stosownego upoważnienia. Organ odwoławczy wówczas uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w sprawie z uwagi na to, że zostało ono wszczęte na wniosek osoby, która nie posiadała prawidłowego umocowania do działania w imieniu [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. (akta sprawy str. nr 282).
Powyższe nie ma jednak żadnego wpływu na niniejszą sprawę. Sprawa będąca przedmiotem rozpoznania Sądu, jak wyżej wskazano, została wszczęta wnioskiem Pani B. K., Kierownik Oddziału w S. [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnej w W., działającej w imieniu Marszałka Województwa [...] (pismo z dnia 13 października 2017 r.). W niniejszym postępowaniu wniosek wszczynający postępowanie o ustalenie linii brzegowej potoku [...] nie został złożony przez ww. geodetę (akta sprawy str. nr 1-16).
10. W odniesieniu do zarzutu skargi i następnych pism procesowych strony skarżącej dotyczących właściciela przedmiotowego potoku Sąd zauważa za organem, że Pan R. B., Zastępca Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, pismem z dnia [...] października 2018 r., [...]. , potwierdził informacje ustalone przez Starostę W. podczas prowadzonego postępowania w I instancji, iż Potok [...], znajdujący się na działce ewid. nr [...], obręb M., gmina W., został wymieniony w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003 r. Nr [...], poz. [...]) pod pozycją nr [...] załącznika nr 2. Potok [...] stanowi śródlądową wodę powierzchniową, a wykonane prace geodezyjne dotyczące ustalenia linii brzegu, zlecone przez [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych, potwierdziły naturalne zajęcie nowych działek, m.in. fragmentów działek ewid. nr [...] i [...], obręb M., gmina W.. W przesłanym piśmie poinformowano również, że ustalenie linii brzegu nie było związane z pracami regulacyjnymi, a ciek nigdy nie był regulowany. Zgodnie z ww. rozporządzeniem prawa właścicielskie w stosunku do Potoku [...] zostały powierzone Marszałkowi Województwa [...], który poprzez [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddział w S., gospodaruje gruntami pokrytymi powierzchniowymi wodami płynącymi, stanowiącymi własność publiczną, istotnymi dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa.
11. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego metodologii ustalenia linii brzegu cieku naturalnego Potoku [...], Sąd uważa, że była ona godna z art. 15 ust. 1, 3 i 5 Prawa wodnego z 2001 r. Z art. 14 ust. 1a ustawy wynika, że granice gruntów pokrytych wodami powierzchniowymi wyznacza linia brzegowa. Przepis art. 15 zawiera tryb ustalania linii brzegowej wód powierzchniowych, w tym wód powierzchniowych płynących, tj. cieków naturalnych, jezior i innych naturalnych zbiorników wodnych. Wyznaczenie linii brzegowej wód powierzchniowych następuje na podstawie trzech kryteriów. Pierwszym jest ustalenie krawędzi brzegu i to kryterium zostało ustawowo określone w art. 15 ust. 5, który stanowi, że jeżeli krawędź brzegu jest wyraźna, linia brzegu biegnie tą krawędzią. Drugim kryterium ustalenia linii brzegowej jest linia stałego porostu traw. Stały porost traw to porosty traw mocno ukorzenione, odporne na zwierciadło wody płynącej i erozje opadów. W przypadku gdy granica porostu traw leży powyżej stanu wody, linia graniczna przebiega po linii zetknięcia się lustra wody z gruntem. Trzecim kryterium jest średni stan wody ustalony przez państwową służbę hydrologiczno-meteorologiczną z okresu co najmniej 10 lat. Jak wskazano wyżej podstawę ustalenia linii brzegu stanowi dostarczony przez wnioskodawcę projekt rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych.
W niniejszej sprawie dokumentacja geodezyjna, stanowiąca podstawę do wydania zaskarżonej decyzji, została przyjęta przez organ prowadzący państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, tj. Starostę W.o, w dniu [...] listopada 2017 r. pod identyfikatorem [...]. Zgodnie z opisem projektu rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, linia brzegu Potoku [...] została ustalona wyraźną krawędzią brzegu stosownie do art. 15 ust. 5 Prawa wodnego z 2001 r. Mapa z projektem rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, stanowiąca załącznik do decyzji Starosty W. z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...], odzwierciedla przebieg linii brzegu Potoku [...] w obrębie działek ewid. nr [...] i [...], obręb M., gmina W., powiat w.. Prawidłowo organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że analiza ogólnodostępnej pod adresem: https://polska.e-mapa.net/ mapy rzeźby terenu (mapa ukształtowania terenu - hipsometria WMS), potwierdza prawidłowość i zgodność przebiegu projektowanej linii brzegu Potoku [...] w przedmiotowej lokalizacji z projektem rozgraniczenia gruntów, według kryterium wyraźnej krawędzi brzegu. Ww. ciek ma wyraźnie zarysowaną krawędź brzegu, biegnącą górą skarpy, co wypełnia kryterium przebiegu linii brzegu określonego w art. 15 ust. 1, 3 i 5 Prawa wodnego z 2001 r. - krawędzią brzegu.
Sąd zauważa, że organ ustalając przebieg linii brzegu kieruje się zasadami ustalonymi w art. 15 ust. 1, 5 i 6 Prawa wodnego i nie ma w tym zakresie żadnej swobody decyzyjnej. Zgodnie z tymi zasadami w pierwszej kolejności linię brzegu wyznacza się według krawędzi brzegu cieku, jeśli jest ona wyraźna (jak w niniejszej sprawie), w przeciwnym razie wzdłuż granicy stałego porostu traw, a jeżeli granica stałego porostu traw leży powyżej stanu wody, to linię brzegu wyznacza się jako linię przecięcia zwierciadła wody przy tym stanie wody z gruntem przyległym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 368/15).
Ponadto, w kontekście powyższego, w odniesieniu do argumentów zawartych w piśmie pełnomocnika strony skarżącej z dnia 12 grudnia 2023 r. wskazać należy, że fakt iż właściciele działek sąsiednich nie dochodzili odszkodowania od właściciela działki [...] nie przesądza i nie może świadczyć o zakresie linii brzegowej potoku [...].
Należy także podkreślić, iż przepisy ustawy Prawo wodne z 2001 r. rozstrzygają o własności wody i gruntu pod wodą, a nie o własności całej działki ewidencyjnej. Konieczne jest zatem rozgraniczenie własności wód i gruntu w rozumieniu przepisów ustawy Prawo wodne od własności w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks cywilny. Przejścia gruntu pokrytego wodami do zasobów Skarbu Państwa nie można zatem utożsamiać z przejęciem własności całej działki. Przepis art. 14 ust. 1 Prawa wodnego reguluje więź prawną jaka zachodzi pomiędzy własnością wody, a gruntem pokrytym wodami płynącymi. Ustawodawca rozstrzygnął bowiem, że własność wody płynącej rozciąga się na własność gruntu pod wodami. Granica ta nie przebiega na styku wody z gruntem, lecz jest ustalana decyzją administracyjną o ustalenie linii brzegu w trybie art. 15 Prawa wodnego, na podstawie którego wytycza się grunt pod wodą z pominięciem naturalnych linii brzegowych. Oznacza to, że granice własności gruntu pod wodą nie pokrywają się z lustrem wody. Linia brzegu i granica między nieruchomościami nie są pojęciami prawnie tożsamymi. Przebieg linii brzegu określają przepisy Prawa wodnego uwzględniające wpływ na jej ukształtowanie procesów naturalnych oraz działalności człowieka. Ustalenie linii brzegu następuje w drodze decyzji administracyjnej, co wynika wprost z art. 15 ust. 2 Prawa wodnego (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 1 stycznia 2014 r. o sygn. III SA/Łd 761/13 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2015 r., sygn. akt I CSK 502/14.).
Mając powyższe na uwadze zarzut dotyczący naruszenia art. 15 ust. 3 Prawa wodnego z 2001 r., ponieważ wody stojące nigdy nie pokrywały nieruchomości Skarżącego nie jest uzasadniony.
12. Zdaniem Sądu nie jest zasadny również zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 Kpa). Organ rozpatrując odwołanie informował strony postępowania o podejmowanych czynnościach oraz umożliwiał wgląd w akta sprawy na każdym etapie postępowania. W niniejszej sprawie organ działał zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz na ich podstawie podejmował prawidłowe czynności celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
13. W odniesieniu do zarzutu skargi naruszenia art. 61 § 3 i 4 Kpa poprzez dokonywanie przez organ czynności procesowych poza formą postępowania administracyjnego tzn. przed wszczęciem postępowania zwykłego organ przyznał w odpowiedzi na skargę, że Starosta W. prowadząc postępowanie administracyjne w I instancji, przed zawiadomieniem stron o wszczęciu postępowania administracyjnego dokonywał czynności mających na celu wyjaśnienia niezgodności danych ewidencyjnych, co stanowi formalny błąd postępowania. Sąd podzielił jednak pogląd, że powyższe uchybienia pozostają bez istotnego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wobec wyżej przytoczonych regulacji art. 15 Prawa wodnego oraz wynikających z nich podstaw wydania zaskarżonej decyzji.
14. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 75, 77 § 1 i 80 Kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy z uwagi na to, że organ nie ma obowiązku uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w postępowaniu. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1266/22). Tak postąpił organ w niniejszym postępowaniu - prawidłowo zgromadził materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie prowadzonej (również prawidłowo) na podstawie i w granicach wskazanych w art. 15 ust. 1, ust. 2 pkt 3 ustawy - Prawo wodne.
15. Wbrew twierdzeniom skargi zaskarżona decyzja nie narusza art. 107 § 3 Kpa. Zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego, decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej, a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają konkretnym fragmentom normy prawnej zastosowanej w sprawie. To z uzasadnienia decyzji strona winna uzyskać wszechstronną informację o motywach, którymi kierował się organ administracji podejmując rozstrzygnięcie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 maja 2023 r. III SA/Kr 1218/22). Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja spełnia powyższe wymogi. Organ w jasny sposób podał zarówno motywy prawne, jak i faktyczne swojego rozstrzygnięcia. Decyzja Ministra Infrastruktury orzekającego jako organ drugiej instancji ponadto zawiera szerokie odniesienie się do zarzutów odwołania wniesionych przez Skarżącego.
16. W konsekwencji nie stwierdzenia przez Sąd naruszenia w sprawie przepisów prawa procesowego, nie stwierdzono także naruszeń wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, w szczególności w zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt. c w związku z art. 73 ust. 1 Prawa wodnego z 2001 r. przyjęto, że wskazywany przez Skarżącego "rów" jest naturalnym ciekiem wodnym - potokiem oznaczonym nazwą [...] oraz w prawidłowy sposób ustalono na podstawie art. 15 ust. 3 Prawa wodnego z 2001 r. linię brzegową tego potoku. Ponadto prawidłowo organ wskazał w odpowiedzi na skargę odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 22 ust. 2 i 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, że nie ma on uzasadnionych podstaw w niniejszej sprawie, bowiem (jak wskazano wyżej) postępowanie o ustalenie linii brzegu nie jest postępowaniem o rozgraniczenie nieruchomości w rozumieniu przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Wobec prawidłowości zastosowania zarówno przepisów prawa procesowego, jak i materialnego, Sąd nie stwierdził także podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI