IV SA/WA 1462/06
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę najemcy garażu na decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając brak jego interesu prawnego w postępowaniu o warunki zabudowy.
Sprawa dotyczyła skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która umorzyła postępowanie odwoławcze w stosunku do skarżącej z powodu braku jej interesu prawnego. H. P., będąca najemcą garażu, wniosła odwołanie od decyzji ustalającej warunki zabudowy dla budowy komórki gospodarczej na działce, na której znajduje się jej garaż. Sąd administracyjny uznał, że umowa najmu nie daje przymiotu strony w postępowaniu o warunki zabudowy, a interes skarżącej ma charakter jedynie faktyczny, nie prawny. W związku z tym skarga została oddalona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył skargę H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która umorzyła postępowanie odwoławcze w stosunku do skarżącej. Postępowanie to dotyczyło decyzji Prezydenta W. ustalającej warunki zabudowy dla budowy komórki gospodarczej. Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie w stosunku do H. P. z powodu braku jej interesu prawnego, uznając, że jako najemca garażu nie jest stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a. Skarżąca argumentowała, że posiada interes prawny ze względu na fakt, iż garaż został zbudowany z jej środków, ona nim dysponuje i uiszcza podatki od garażu i gruntu. Sąd administracyjny, analizując przepisy K.p.a. i P.p.s.a., potwierdził stanowisko Kolegium. Sąd podkreślił, że stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy są przede wszystkim właściciele lub użytkownicy wieczyści działki, której dotyczy postępowanie, oraz działek sąsiednich. Interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego, a umowa najmu, na którą powoływała się skarżąca, jest stosunkiem zobowiązaniowym, a nie rzeczowym. Nakłady i uiszczanie podatków zostały zakwalifikowane jako interes faktyczny, który nie daje przymiotu strony. W konsekwencji, sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, najemca garażu nie posiada interesu prawnego do bycia stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, ponieważ umowa najmu jest stosunkiem zobowiązaniowym, a interes taki musi wynikać z normy prawa materialnego i mieć charakter prawny, a nie jedynie faktyczny.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że interes prawny musi mieć swoje źródło w normie prawa materialnego, co ma miejsce w przypadku właściciela lub użytkownika wieczystego. Umowa najmu jest stosunkiem zobowiązaniowym, a powoływanie się na nakłady i uiszczanie podatków stanowi jedynie interes faktyczny, który nie daje przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
K.p.a. art. 138 § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
K.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 127 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego skarżącej H. P. w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, ponieważ umowa najmu garażu nie stanowi podstawy do posiadania takiego interesu.
Odrzucone argumenty
Skarżąca H. P. posiadała interes prawny do bycia stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy ze względu na fakt bycia najemcą garażu, poniesione nakłady oraz uiszczanie podatków.
Godne uwagi sformułowania
Interes prawny powinien być konkretny, indywidualny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, dający się zaspokoić poprzez wydanie decyzji. Interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego, który co do zasady nie jest chroniony prawem.
Skład orzekający
Anna Szymańska
przewodniczący
Aneta Opyrchał
sprawozdawca
Grzegorz Czerwiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniach administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących warunków zabudowy, oraz rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji najemcy garażu i może być stosowane analogicznie do innych przypadków, gdzie podmiot powołuje się na interes faktyczny, a nie prawny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zagadnienie rozróżnienia między interesem prawnym a faktycznym w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy najemca garażu może blokować inwestycję? Sąd wyjaśnia, czym jest interes prawny.”
Sektor
nieruchomości
Lexedit Research — analiza prawna z AI
Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.
Analiza orzecznictwa
Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA
Aktualne przepisy
Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP
Komentarze doktrynalne
Dostęp do komentarzy do kluczowych przepisów prawa
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
IV SA/Wa 1462/06 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2007-01-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-07-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Aneta Opyrchał /sprawozdawca/ Anna Szymańska /przewodniczący/ Grzegorz Czerwiński Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi H. P. na pkt. 2 decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego - oddala skargę - Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – po rozpoznaniu odwołania W. R. i H. P. - decyzją z [...] kwietnia 2006r. - na podstawie: - art. 134 K.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez W. R. (pkt 1 decyzji) - art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w zw. z art. 28 K.p.a. umorzyło postępowanie odwoławcze w stosunku do H. P. (pkt 2 decyzji). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podało, iż Prezydent W decyzją z [...] czerwca 2005r. - na wniosek Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w W. – ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie komórki gospodarczej lokatorskiej na działce ewidencyjnej nr [...], przy ul. [...], w W.. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli W. R. i H. P.. Odnośnie odwołania wniesionego przez W. R. organ stwierdził, iż z akt sprawy wynika, że wymieniony podmiot wniósł odwołanie z uchybieniem terminu. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji wynika, iż odwołujący się odebrał zaskarżoną decyzję 2 sierpnia 2005r., a 14 – dniowy termin do wniesienia odwołania minął 16 sierpnia 2005r. Tymczasem na stemplu pocztowym znajdującym się na kopercie, w której nadano odwołanie (skierowane do SKO) widnieje data 24 sierpnia 2005r. oznaczająca, iż środek zaskarżenia wniesiono po terminie, bez jednoczesnego wniosku o jego przywrócenie. Z kolei odwołującej się H. P. organ odmówił przymiotu strony postępowania z racji bycia tylko najemcą garażu przy ul. [...], nie zaś użytkownikiem wieczystym czy właścicielem działki nr [...] lub działki sąsiedniej nr [...]. H. P. w skardze - złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na punkt 2 decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] kwietnia 2006r. – wniosła o uchylenie decyzji w zaskarżonej części. Zarzuciła, iż decyzją nr [...] pozbawiono jej możliwości korzystania z garażu zbudowanego około 50 lat temu na działce będącej przedmiotem spornej inwestycji, z jej środków finansowych oraz dzięki jej staraniom i ona jest jego dysponentem. To ona uiszcza "podatek od przedmiotowego garażu i podatek od gruntu, na którym jest położony". Z tych też okoliczności wywodzi prawo bycia stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji wyżej opisanej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze – w odpowiedzi na skargę - wniosło o oddalenie skargi H. P.. Stwierdziło, iż nie może uwzględnić skargi H. P., jako podmiotu legitymującego się wyłącznie interesem faktycznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej: P.p.s.a. (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę. Uznał, iż zaskarżona decyzja w punkcie 2 nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. Oznacza to, iż legitymację do wniesienia odwołania ma strona, a więc podmiot, który spełnia przesłanki wypływające z art. 28 K.p.a. W razie zaś stwierdzenia przez organ odwoławczy braku interesu prawnego podmiotu, który wniósł odwołanie, zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości postępowania i stosownym rozstrzygnięciem jest umorzenie postępowania odwoławczego na mocy art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. W świetle powyższego – w ocenie Sądu - organ drugiej instancji prawidłowo uznał, iż postępowanie w zakresie odwołania H. P. stało się bezprzedmiotowe, na skutek braku interesu prawnego po stronie odwołującej się, zatem orzekając jak w punkcie 2 zaskarżonej decyzji nie dopuścił się naruszenia wymienionych powyżej przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według unormowania art. 28 K.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest ten, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Oznacza to, że nie wystarczy wnieść podanie we własnej sprawie, aby uruchomić postępowanie administracyjne, lub być przekonanym o swoim statusie strony i żądać udziału w postępowaniu już prowadzonym, aby stać się stroną postępowania. Przesłanką posiadania przymiotu strony jest posiadanie interesu o charakterze prawnym. Oznacza to, że musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania określonej decyzji lub podjęcia czynności. Interes prawny powinien być konkretny, indywidualny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, dający się zaspokoić poprzez wydanie decyzji. W każdym razie chodzi o interes prawny szeroko pojmowany tzn. chroniony prawem przedmiotowym (powszechnie obowiązującym), nie zaś chroniony tylko prawem administracyjnym materialnym lub procesowym. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości jego wpływu na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie jej za stronę (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Zakamycze 2000, s. 238). Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, stronami są właściciele i użytkownicy wieczyści działki, której dotyczy to postępowanie oraz działek sąsiednich. Zaś z umowy najmu nie wypływają jakiekolwiek uprawnienia skarżącej do uczestnictwa w postępowaniu zakończonym decyzją o ustalenie warunków zabudowy. Innymi słowy, interes prawny musi znaleźć swoje źródło w normie prawa materialnego, jak to ma miejsce w przypadku właściciela (współwłaściciela), czy użytkownika wieczystego, jako że ich prawo do nieruchomości jest prawem rzeczowym i znajduje swoje źródło w konkretnej normie materialnego prawa cywilnego. Natomiast skarżąca – jak wynika z ustaleń organu odwoławczego, popartych jej twierdzeniami – jest najemcą garażu położonego na części działki przy ul. [...] w [...], przeznaczonej w innej części do kwestionowanej inwestycji. Wysuwane roszczenie udziału w postępowaniu ustalającym warunki zabudowy na prawach strony, tym samym wniesienia odwołania, skarżąca opiera na umowie najmu garażu, nakładach na niego poczynionych i uiszczaniu podatku od nieruchomości. Umowa najmu, jest tylko i wyłącznie stosunkiem zobowiązaniowym, znajdującym swoje źródło w umowie cywilnoprawnej. Zatem interesu prawnego skarżącej - jak w przypadku właściciela i użytkownika wieczystego - nie da się wywieść z konkretnej normy prawa materialnego. Nadto interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego, który co do zasady nie jest chroniony prawem. Okoliczności, na które powołuje się skarżąca, mianowicie uiszczanie należnego podatku, czynienie nakładów, należy zakwalifikować jedynie jako interes faktyczny. Z powyższych względów Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej części decyzji naruszenia prawa, zatem na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.