IV SA/Wa 1436/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-11-24
NSAbudowlaneŚredniawsa
plan zagospodarowania przestrzennegoprawo własnościdrogi publicznecele publicznenieruchomościgminauchwałaNSAWSAzagospodarowanie przestrzenne

WSA w Warszawie stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta w części dotyczącej projektowanego ciągu pieszego, oddalając skargę w pozostałym zakresie.

Skarżąca J. S. zakwestionowała projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności dotyczące projektowanego ciągu pieszego na jej działce oraz poszerzenia ulic. Sąd stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej ciągu pieszego, uznając, że gmina przekroczyła swoje uprawnienia planistyczne, gdyż nie stanowił on drogi publicznej. W pozostałym zakresie skargę oddalono, uznając poszerzenie ulic za zgodne z prawem i służące celom publicznym.

Sprawa dotyczyła skargi J. S. na uchwałę Rady Miasta W. odrzucającą jej zarzuty do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca kwestionowała projektowany ciąg pieszy na swojej działce oraz poszerzenie ulic, argumentując naruszenie prawa własności. Rada Miasta uzasadniała te rozwiązania celami publicznymi, takimi jak poprawa komunikacji, infrastruktury technicznej i bezpieczeństwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po analizie, stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej projektowanego ciągu pieszego, uznając, że nie stanowił on drogi publicznej i jego wyznaczenie na gruncie prywatnym bez zgody właściciela było przekroczeniem uprawnień planistycznych gminy. W pozostałym zakresie, dotyczącym poszerzenia ulic, sąd oddalił skargę, uznając te działania za zgodne z prawem i mieszczące się w ramach władztwa planistycznego gminy, mimo ingerencji w interes prawny skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wyznaczenie ciągu pieszego na gruncie prywatnym, który nie stanowi drogi publicznej, wbrew woli właściciela, stanowi przekroczenie uprawnień planistycznych gminy i uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały w tej części.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ciąg pieszy nie był drogą publiczną w rozumieniu ustawy, a jego wyznaczenie na gruncie prywatnym bez zgody właściciela naruszało prawo własności i przekraczało kompetencje gminy. Uzasadnienie uchwały Rady Miasta dotyczące celów publicznych (utrzymanie rowu, bezpieczeństwo pożarowe) nie było wystarczające do uzasadnienia takiego działania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (15)

Główne

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa przedmiot kontroli w postępowaniu sądowo-administracyjnym.

p.p.s.a. art. 147 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności aktu.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.s.g. art. 7 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Określa zadania własne gminy, w tym dotyczące ładu przestrzennego.

u.g.n. art. 6

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Definiuje cele publiczne, w tym wydzielenie gruntów pod drogi publiczne i regulację urządzeń melioracji wodnych.

u.z.p. art. 24 § 3

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Nakłada obowiązek uzasadnienia uchwały o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutu.

u.z.p. art. 10 § 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Określa, że w planach miejscowych ustala się linie rozgraniczające ulic, placów i dróg publicznych.

u.z.p. art. 2 § 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Podkreśla, że uprawnienie planistyczne Gminy może być realizowane jedynie w granicach wyznaczonych przepisami prawa.

u.d.p.

Ustawa o drogach publicznych

Definiuje pojęcie drogi publicznej.

p.w. art. 12

Prawo wodne

Określa własność wód powierzchniowych stojących.

p.w. art. 72

Prawo wodne

Reguluje kwestie własności rowów melioracyjnych.

p.o.ś. art. 53

Ustawa Prawo o ochronie środowiska

Dotyczy udziału społeczeństwa w postępowaniu planistycznym.

p.o.ś. art. 72 § 4

Ustawa Prawo o ochronie środowiska

Wymaga sporządzenia prognozy ekofizjologicznej na etapie procedury planistycznej.

u.z.p. art. 10 § 2

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Wymaga dołączenia prognozy skutków wpływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze.

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie

Określa wymogi techniczne dla dróg publicznych, w tym szerokość dla dróg lokalnych i dojazdowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Projektowany ciąg pieszy na gruncie prywatnym, niebędący drogą publiczną, stanowi przekroczenie uprawnień planistycznych gminy.

Odrzucone argumenty

Poszerzenie ulicy lokalnej i dojazdowej, mimo naruszenia interesu prawnego właściciela, jest zgodne z prawem, służy celom publicznym i spełnia wymogi techniczne. Sporządzono prognozę wpływu planu na środowisko, co wyklucza zarzut naruszenia przepisów o ochronie środowiska.

Godne uwagi sformułowania

Władztwo planistyczne Przekroczenie uprawnień planistycznych Interes prawny Cele publiczne

Skład orzekający

Otylia Wierzbicka

przewodniczący sprawozdawca

Alina Balicka

sędzia

Tomasz Wykowski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'droga publiczna' w kontekście planów zagospodarowania przestrzennego oraz granice władztwa planistycznego gminy w stosunku do prawa własności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planowania przestrzennego i sporów między właścicielami a gminą. Orzeczenie z 2006 roku, prawo mogło ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem własności a interesem publicznym w kontekście planowania przestrzennego, co jest częstym problemem dla właścicieli nieruchomości i deweloperów.

Gmina nie może dowolnie wyznaczać dróg na Twojej działce – sąd wyjaśnia granice planowania przestrzennego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 1436/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alina Balicka
Otylia Wierzbicka /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Wykowski
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w części
Oddalono skargę w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Otylia Wierzbicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2006 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Rady miasta W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu tzw. P. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej projektowanego ciągu pieszego wzdłuż L. oznaczonego na rysunku planu symbolem [...]; 2. w pozostałym zakresie skargę oddala; 3. zasądza od Rady miasta W. na rzecz J. S. 540 (pięćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. orzeka, że zaskarżona uchwała w części, w której Sąd stwierdził jej niewazność nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 14 października 2001r. zatytułowanym "protest" J. S. zakwestionowała zapisy projektu planu zagospodarowania przestrzennego terenu P., dotyczące projektowanego na cele publiczne, ciągu pieszego wzdłuż L., m.in. na części działki [...], poszerzenie ul. [...] kosztem tej działki oraz poszerzenie ul. [...] kosztem części działki nr ew. [...], które to działki są jej własnością.
Rada miasta W. powyższe pismo w zakresie wskazanym powyżej, zakwalifikowała jako zarzut i uchwałą z dnia [...] kwietnia 2006 r., Nr [...], zarzut ten w całości odrzuciła. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że do zadań własnych gminy zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, należą sprawy ładu przestrzennego, ochrony środowiska, gminnych dróg, zieleni gminnej i ochrony pożarowej. Projektowany ciąg pieszy wzdłuż L., m.in. na części działek [...] i [...] oznaczony na rysunku planu symbolem [...], przebiega w 90% po gruntach ewidencjonowanych jako droga i stanowi zwyczajowy szlak spacerowy, lecz o zakłóconej drożności, wskutek czego, ruch pieszy i rowerowy przenosi się do wewnątrz rezerwatu, poza wyznaczone do tego szlaki. Połowę z sześciometrowej szerokości drogi zajmuje rów melioracyjny, biegnący na całej długości działki [...], będący głównym odbiornikiem wód opadowych z terenu P., dlatego wymaga stałej konserwacji i pełnego dostępu, dla uniknięcia podtopienia terenów mieszkaniowych i fragmentu rezerwatu. Wydzielenie ciągu pieszego jest również konieczne dla usytuowania w nim kablowej linii energetycznej, obecnie będącej linią napowietrzną, oraz stworzenie lepszego dostępu do rezerwatu w sytuacji zagrożenia pożarowego. Realizacja ciągu będzie wymagała wydzielenia z działki będącej własnością wnoszącej zarzut, tj. z działki nr ew. [...] pasa terenu o szerokości 3,5 metra i długości 22 metry, co zmniejszy jej powierzchnię do 980 m2, o fragment ogrodu, ale bez naruszenia istniejącej zabudowy. Projektowany ciąg, według planu, ma stanowić przestrzeń publiczną, co według Rady znajduje uzasadnienie w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, według którego, wydzielenie gruntów pod drogi publiczne, a także regulacja i utrzymanie wód oraz urządzeń melioracji wodnych należy do celów publicznych. Dotychczasowa zabudowa P. przebiegała bez planu miejscowego, bez zachowania podstawowej struktury przestrzennej i wymogów dla struktury technicznej. Projekt planu daje możliwość uporządkowania zabudowy, komunikacji oraz uzyskania dostępu do mediów, co jest oczywistym wymogiem cywilizacyjnym i warunkiem przeznaczenia terenów w mieście pod zabudowę. Ulica [...] ma obecnie szerokość 8 m, a w projekcie planu została sklasyfikowana jako ulica dojazdowa. Docelowa szerokość w liniach rozgraniczających dla tej kategorii dróg powinna spełniać wymogi ustawy o drogach publicznych oraz Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowania i wynosić 10 m. Projektowana ulica na odcinku objętym zarzutem odpowiada powyższym wymogom, mając w liniach rozgraniczających 10 m, co zapewni rozmieszczenie w przekroju poprzecznym ulicy kompleksowego uzbrojenia inżynieryjnego. Uzyskanie niezbędnej szerokości wymaga zajęcia pasa terenu szerokości 1 m po obu stronach ulicy. Wymaga to wydzielenia z działki nr ew. [...], wnoszącej zarzut, pasa o szerokości 1 m i długości 33 m, co spowoduje zmniejszenie powierzchni działki do 1986 m2 bez naruszenia istniejącej zabudowy i zachowanie wymaganej odległości budynku od krawędzi jezdni.
Objęta zarzutem ulica [...] oznaczona na rysunku planu symbolem [...], w projekcie planu sklasyfikowana jako ulica lokalna, jest niezbędnym elementem podstawowego układu komunikacji P. oraz kontynuacją ciągu ulic (m.in. ul. [...]) zachodniego pasma [...]. Jej projektowana szerokość w liniach rozgraniczających wynosi 15 m, na odcinku działki wnoszącej zarzut, co odpowiada obowiązującym warunkom technicznym i co daje możliwość m.in. włączenia w linie rozgraniczające istniejącego gazociągu. Projektowane poszerzenie ulicy nie odbywa się kosztem nieruchomości nr ew. [...], a jedynie włącza w linie rozgraniczające czterometrowy pas terenu położony między granicą tej działki a granicą istniejącej ulicy, który w ewidencji gruntów figuruje jako droga i obecnie wykorzystywana jest na cele komunikacyjne.
Wyznaczenie linii rozgraniczających terenu, przeznaczonego na cele publiczne, jest obowiązkiem gminy wynikającym z przepisów prawa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą uchwałę wniosła J. S. zarzucając, że ustalenia projektu planu ingerują w prawo własności nieruchomości, co uzasadnia organ dobrem ogółu, a uzasadnienie uchwały jest sprzeczne z istniejącym stanem faktycznym. Działka nr ew. [...] pozostaje w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni B. i to Spółdzielnia decyduje o sposobie jej wykorzystania. Spółdzielnia nie została powiadomiona o terminie sesji Rady, na której przegłosowano w/w uchwałę i do tej pory nie otrzymała odpowiedzi na swój protest. Rów melioracyjny na działce [...] jest dostępny, sukcesywnie konserwowany przez Spółdzielnię, zaś przez działkę [...], wbrew twierdzeniom Rady, nie przebiega napowietrzna linia energetyczna. Projektowany ciąg pieszy może okazać się niewystarczający dla dojazdu dużych samochodów straży pożarnej, a ponadto ciąg nie zapewni bezpieczeństwa pożarowego innym niedostępnym obrzeżom L.
W uzupełnieniu skargi zarzuca, że zakwestionowana uchwała narusza przepisy ustawy Prawo o ochronie środowiska, poprzez nie przedstawienie do wglądu mieszkańcom raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, a w szczególności na jakość codziennego życia mieszkańców, w sytuacji, gdy po poszerzeniu ulicy [...], ulica zbliży się do budynków mieszkalnych na odległość 3 m, a także na rezerwat przyrody.
Nadto podnosi, że Rada z obrazą art. 53 ustawy Prawo Ochrony Środowiska nie zapewniła możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu planistycznym, w ramach którego sporządzony powinien być raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Dodatkowym, nowym zarzutem jest twierdzenie, iż poszerzenie ulicy [...] pozbawi ją możliwości wjazdu do 3 garaży na działce ew. nr [...]. Wnosi o uchylenie zaskarżonej uchwały.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Rady wniósł o jej oddalenie wywodząc, że granica rezerwatu przebiega po wschodniej granicy rowu melioracyjnego i dlatego poprowadzenie drogi bez zajęcia fragmentów nieruchomości prywatnych wymagałoby przykrycia rowu, na co nie wyraża zgody Dyrektor Wydziału Ochrony Środowiska [...] Urzędu Wojewódzkiego. Projektowane zmiany w organizacji układu komunikacyjnego obszaru nie wiążą się ze zwiększeniem ruchu na ul. [...]. Dojazd do jednostki wojskowej oraz szkoły i przedszkola odbywać się będzie projektowaną wzdłuż ul. [...] drogą odbarczającą i nie ma uzasadnienia, aby w tym celu wjeżdżano na ulicę [...]. Obawy skarżącej, zgłoszone dopiero w skardze sądowej o niemożliwości wjazdu do garaży są niezasadne. Poszerzenie ul. [...] do 15 m nie oznacza budowy jezdni o tej szerokości i nie ma podstaw do twierdzenia, że wjazdy do garaży zostaną zlikwidowane. Nieprawidłowe są twierdzenia skarżącej, aby linia rozgraniczająca ulicę przebiegała 2 – 3 m od domów. Odległość samej jezdni od budynków według planu będzie znacznie większa. Projektowane poszerzenie ul. [...] do 10 m nastąpi kosztem 37 działek, po 1 m, po obu stronach i nikt poza skarżącą nie wniósł zarzutu do tych ustaleń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153 poz. 1269, ze zm.) przedmiotem kontroli w postępowaniu sądowo - administracyjnym jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem. Działając na podstawie tego przepisu Sąd, w rozpoznawanej sprawie, orzeka wyłącznie o legalności uchwały kontrolując, czy prawidłowo rozstrzygnięto o odrzuceniu zarzutu. Badając legalność zaskarżonej uchwały Sąd nie ocenia celowości, słuszności, czy też racjonalności przyjętych w projekcie planu rozwiązań planistycznych. Zarzut, jako środek zaskarżenia projektu planu, po jego wyłożeniu do publicznego wglądu, mógł wnieść podmiot, którego interes prawny bądź uprawnienie naruszały zapisy projektu planu (art. 24 ustawy z dnia 7 lipca 1984 r. o zagospodarowaniu przestrzennym). Wniesienie zarzutu nie oznacza obowiązku jego uwzględnienia. Obowiązek uwzględnienia zarzutu powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego bądź uprawnienia wnoszącego zarzut jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego (konkretnej normy prawnej). Obowiązku takiego Rada Gminy nie ma wówczas, gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie wnoszącego zarzut, ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie z mocy art. 4 ust. 1 cyt. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, tzw. władztwa planistycznego, w ramach którego Rada Gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenów położonych na obszarze objętym planem. Wówczas, mimo że zostaje naruszony prawem chroniony interes, wynikający z uprawnień właścicielskich, nie ma obowiązku uwzględniania zarzutu a w ślad za tym Radzie Gminy nie można skutecznie zarzucać, że zgłoszony zarzut odrzuciła. Rada działa w takiej sytuacji w granicach przysługujących jej uprawnień i o ile uprawnień tych nie nadużywa i nie narusza obowiązującego prawa, odrzucenie zgłoszonego zarzutu nie może później skutkować stwierdzeniem przez Sąd nieważności uchwały. W przedmiotowej sprawie należy ocenić, czy ustalenia projektu planu dotyczą chronionego interesu skarżącej, czy interes lub uprawnienie zostały naruszone ustaleniami planu i wreszcie jeżeli naruszenie miało miejsce, czy nastąpiło z jednoznacznym naruszeniem prawa albo też z nadużyciem ustawowo ukształtowanych uprawnień planistycznych gminy. Kwestionowane ustalenia projektu planu dotyczą, w ocenie Sądu, chronionego interesu skarżącej, jako właścicielki działki [...] i [...].
Uprawnienie planistyczne Gminy może być realizowane jedynie w granicach wyznaczonych przepisami prawa, co wynika z art. 2 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Stąd też art. 24 ust. 3 cyt. ustawy stanowi, że uchwała o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Skarżąca kwestionuje ustalenia planu dotyczące publicznego ciągu pieszego na części jej działki nr ew. [...] oraz na działce nr [...], do której prawo użytkowania wieczystego ma spółdzielnia mieszkaniowa, której jest członkiem.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w miejscowych planach zagospodarowaniu przestrzennego ustala się, w zależności od potrzeb, linie rozgraniczające ulicę, place oraz drogi publiczne. Przepis ten nie przewiduje wyznaczenia w planie dróg, które nie mają charakteru publicznych. Uregulowanie to, w zakresie przeznaczenia w planie miejscowym terenów na cele drogowe, obejmuje wyliczenie zamknięte a nie przykładowe.
Ciąg pieszy oznaczony na rysunku planu symbolem [...] nie stanowi drogi publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. 2004, Nr 204, poz. 2086 ze zm.)
Ustalenie w projekcie planu ciągu pieszego na gruntach prywatnych, wbrew woli ich właścicieli oznacza, że uchwalenie planu zawierającego taki zapis stanowiłoby przekroczenie przez gminę uprawnień w decydowaniu o przeznaczeniu terenu. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały Rada podnosi, że projektowany ciąg pieszy stanowi cel publiczny (drogę publiczną), powołując się na art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2004 Nr 261 poz. 2603 ze zm.) To uzasadnienie prawne nie wyjaśnia rozstrzygnięcia, bowiem celem publicznym, w rozumieniu powołanej ustawy, jest wydzielenie gruntów pod drogi publiczne, a więc drogi klasyfikowane jako publiczne, według przepisów ustawy o drogach publicznych. Przytoczony w uzasadnieniu argument, dotyczący konieczności objęcia przestrzenią publiczną w ramach ciągu pieszego rowu melioracyjnego celem jego utrzymania i konserwacji położonego przy granicy L., nie znajduje również uzasadnienia, w powołanym art. 6 cyt. ustawy. Według art. 6 pkt. 4 tej ustawy, celem publicznym jest regulacja i utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych, będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Rów melioracyjny do którego dostęp w celu jego utrzymania i konserwacji ma zapewnić ciąg pieszy, nie stanowi własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Jest zlokalizowany na gruncie oddanym w wieczyste użytkowanie Spółdzielni B. i zarządza nim spółka wodna. Rowy melioracyjne stanowią urządzenia melioracji wodnych szczegółowych i stanowią własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli znajdują się na gruntach należących do Skarbu Państwa, lub na gruntach należących do tych jednostek (art. 72, 73 ust. 1 74 ust.1, 77 ust.1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. 2005 Nr 239, poz. 2019 ze zm.). Nadto rowy melioracyjne zaliczane są do powierzchniowych wód stojących, które zgodnie z art. 12 cyt. ustawy prawo wodne stanowią własność właściciela, w granicach jego nieruchomości.
W uzasadnieniu uchwały Rada wskazuje również na konieczność zaprojektowania ciągu pieszego, ze względu na ochronę przeciwpożarową L., ale nie powołała podstawy prawnej, z której wynikałaby co najmniej dopuszczalność objęcia części działki [...] przestrzenią publiczną, ze względu na ochronę przeciwpożarową. Powyższe wskazuje, że uzasadnienie prawne zaskarżonej uchwały dotyczące projektowanego ciągu pieszego nie spełnia ustawowego wymogu o jakim mowa w art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, co prowadzi do stwierdzenia nieważności uchwały w tej części.
We wniesionym zarzucie skarżąca kwestionuje również projektowane poszerzenie ulicy [...] i ulicy [...], kosztem jej działek nr [...] i nr [...], wskazując na niecelowość tego ustalenia, gdyż w jej ocenie ulice te przy obecnych parametrach zaspokajają potrzeby komunikacyjne mieszkańców (nikt nie skarży się na problemy z zawracaniem samochodów) a ponadto działki są zabudowane i ogrodzone .
W uchwale o odrzuceniu powyższych zarzutów Rada przytoczyła szereg argumentów uzasadniających podjęte rozstrzygnięcie. Wskazała też akty prawa, które były podstawą ustaleń. W projekcie planu dokonano klasyfikacji ul. [...] jako drogi lokalnej, zaś ulicy [...] jako ulicy dojazdowej. Dla tej kategorii ulic docelowa szerokość, w liniach rozgraniczających, wynosi dla drogi dojazdowej minimum 10 m i taką szerokość przewiduje projekt, a dla drogi lokalnej od 12 do 15 m i na odcinku przylegającym do działki skarżącej projektuje się poszerzenie do 15 m. Przyjęte w projekcie szerokości ulic odpowiadają wymogom określonym w Rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Ulica [...] jest ulicą nieprzelotową i przepisy powyższego rozporządzenia (§ 125 ust. 1) wymagają realizacji placu do zawracania samochodów. Projekt planu uwzględniający plac manewrowy (co wymagało poszerzenia ulicy do 12 m) został skorygowany i ograniczono szerokość ulicy do 10 m.
Poszerzenie ulicy [...] o 2 m nastąpi kosztem działek położonych po obu stronach ulicy i wymaga pasa gruntu o szerokości po 1 m, w tym z działki skarżącej nr [...]. Projektowane poszerzenie nie narusza istniejącej zabudowy na działce, a jednocześnie pozwala na zachowanie wymaganej odległości budynków od jezdni. Poszerzenie ulicy [...], wbrew twierdzeniom skarżącej, w przypadku realizacji planu nie nastąpi kosztem jej działki nr [...], ale kosztem włączenia w linie rozgraniczające pasa gruntu położonego pomiędzy granicą działki, a krawędzią istniejącej ulicy. Pas ten w ewidencji gruntów figuruje jako droga.
Powyższe ustalenia faktyczne, nie są przez skarżącą kwestionowane. Wymaga zatem rozważenia, czy ustalenie planu dotyczące poszerzenia ul. [...] narusza interes prawny skarżącej, jako właściciela działki nr [...]. Rada kwalifikując ten sprzeciw jako zarzut, nie wykazała na czym polega naruszenie interesu prawnego skarżącej, zaś w skardze skarżąca ogólnie podnosi, że uchwała narusza interes właścicieli nieruchomości.
W ocenie Sądu projektowane poszerzenie ulicy [...] zbliży pas jezdni do granicy działki nr [...], a zatem i do istniejącej zabudowy, przez co ruch uliczny może negatywnie, w większym stopniu niż obecnie oddziaływać na nieruchomość (zanieczyszczenia komunikacyjne, hałas) zwłaszcza, że projektuje się ciąg komunikacyjny ulic [...] i [...], co zwiększy natężenie ruchu na ulicy [...]. Tylko w tym zakresie można upatrywać naruszenia interesu prawnego skarżącej, jako właścicielki działki. Przytoczony w skardze argument, że poszerzenie ulicy [...] pozbawi ją możliwości wjazdu do trzech garaży usytuowanych na działce [...] jest nowy, nie podnoszony dotychczas w postępowaniu planistycznym, ale Rada w odpowiedzi na skargę zajęła stanowisko w tej kwestii.
Trzeba zgodzić się ze stanowiskiem Rady, że poszerzenie ul. [...] do 15 m nie oznacza likwidacji wjazdu na działkę nr [...]. Linia rozgraniczająca ulicę nie jest tożsama z krawędzią pasa jezdni. Poszerzenie pasa jezdni spowoduje zapewne potrzebę przebudowy wjazdu, ale nie likwidację. Ewentualna przebudowa wjazdu narusza interes faktyczny, a nie prawny właściciela działki.
Reasumując, należy stwierdzić, że uzasadnienie uchwały w części dotyczącej projektowanego poszerzenia ulic [...] i [...] w ocenie Sądu odpowiada ustawowym wymogom i wyjaśnia podjęte rozstrzygnięcie. Przytacza bowiem zarówno okoliczności faktyczne jak i argumentacje prawną, zasadnie powołuje się, że do zadań własnych gminy należy sprawa dróg gminnych. W uchwale [...] o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tzw. P. określono, że przedmiotem planu będzie m.in. uszczegółowienie rozwiązań w zakresie komunikacji, inżynierii i zabudowy. Ustalenia projektu planu w zakresie komunikacji przewidują ciąg komunikacyjny ul. [...] z ulicą [...] poprzez skrzyżowanie z ul. [...]. Zmiana dotychczasowego układu komunikacyjnego, klasyfikacja ulic, uzasadnia ich poszerzenie, stosownie do wymogów technicznych. Uzasadnione jest też twierdzenie Rady, że poszerzenie ulic zapewni możliwość rozmieszczenia w ulicach kompleksowego uzbrojenia inżynierskiego, w tym gazociągu na ulicy [...], który obecnie przechodzi przez prywatne działki. Przyjąć zatem należy, że chociaż ustalenia projektu planu naruszają interes prawny skarżącej, jako właściciela działki [...] i [...], to dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługujących gminie uprawnień ustawowych. Nie ma bowiem podstaw do przyjęcia, że gmina nadużyła swoich uprawnień rozstrzygając o przeznaczeniu terenu na poszerzenie ulic.
Wymaga nadto podkreślenia, iż nowe zarzuty zawarte w skardze, których na etapie wnoszenia zarzutów strona nie podnosiła i których Rada nie rozstrzygnęła w zaskarżonej uchwale nie podlegają kontroli Sądu. Sąd kontroluje zaskarżony akt w granicach danej sprawy, a granice te wyznacza wniesiony zarzut i zaskarżona uchwała. Zawarty w uzupełnieniu skargi, w pkt. 5 zarzut, kwestionujący połączenie ul. [...] z ulicą [...] jest zarzutem nowym, o którym nie rozstrzygała Rada w zaskarżonej uchwale. Uchwała rady odrzucająca zarzut jest rozstrzygnięciem w indywidualnej sprawie. Skarżąca jako właścicielka działki [...] i [...] może kwestionować ustalenia planu, które naruszają jej interes prawny wynikający z prawa własności. Nie ma natomiast legitymacji do kwestionowania ustaleń, które naruszają interes prawny innych osób lub innych podmiotów w tym Spółdzielni Mieszkaniowej. Do reprezentowania interesu Spółdzielni uprawniony jest zgodnie ze statutem zarząd.
Jako nieuzasadnione należy ocenić twierdzenia skarżącej dotyczące naruszenia w toku procedury planistycznej zapisów ustawy o ochronie środowiska poprzez niesporządzenie raportu o oddziaływaniu planu na środowisko. Ochronę środowiska w zagospodarowaniu przestrzennym reguluje dział VII cyt. ustawy. Zgodnie z art. 72 ust. 4 tej ustawy, na etapie procedury planistycznej wymagane jest sporządzenie prognozy ekofizjologicznej w celu określenia skutków wpływu na środowisko projektowanych ustaleń planu. Również ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. w art. 10 ust. 2 stanowi, że do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dołącza się prognozę skutków wpływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze. Takie opracowanie zostało sporządzone i znajduje się w aktach sprawy. Według tej prognozy plan w sposób właściwy i pełny zapewnia ochronę istniejącej szaty roślinnej, jak również zapewnia wszystkie warunki gospodarowania środowiskiem, określone dla strefy zurbanizowanej w W. Wskazuje również, że źródłem zanieczyszczenia powietrza będą trasy komunikacyjne, w tym projektowana trasa [...] (rejon północny) oraz ulica [...] (rejon zachodni). W analizowanym otoczeniu odcinka ulicy [...] nie wystąpią przekroczenia dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń. Według prognozy projekt planu wystarczająco zabezpiecza warunki wykonania i utrzymania właściwych standardów jakości środowiska. Zapewnia również utrzymanie właściwych warunków życia i zdrowia mieszkańców.
Mając na względzie wszystkie wyżej wskazane okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej projektowanego ciągu pieszego, zaś na podstawie art. 151 tej ustawy w pozostałym zakresie skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI