IV SA/Wa 1434/14

IV SA/Wa 1434/14 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alina Balicka
Anna Falkiewicz-Kluj
Piotr Korzeniowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
II OSK 877/15 - Wyrok NSA z 2016-12-30
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 21
art 3 ust 1 pkt 6
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 25 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
Dz.U. 2012 poz 1137
art. 72 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2014 r. sprawy ze skargi "P." S.A. z siedzibą w T. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do oddania odpadu - oddala skargę -
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: organ II instancji, GIOŚ) znak: [...] z [...] lutego 2014 r. wydane na podstawie art. 144, art. 138 § 1 pkt 2, art. 127 § 3 w związku z art. 5 § 2 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) i w związku z art. 3a ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2013 r., poz. 686), art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. nr 124, poz. 859 ze zm., dalej: u.m.p.o.), w związku z art. 24 ust. 3 lit. a i art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.Urz. UE L 190 z 12 lipca 2006 r., s. 1, dalej: rozporządzenie nr 1013/2006), art. 18 ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1162), wydane po rozpatrzeniu zażalenia firmy P. S.A. (Spółka, strona, strona skarżąca, skarżąca) z siedzibą w T., na postanowienie GIOŚ znak: [...] z [...] lipca 2013 r. zobowiązujące Spółkę, do oddania odpadu o kodzie 16 01 04*, w postaci uszkodzonego na skutek zalania pojazdu marki: N., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], sprowadzonego z terytorium U. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: RP), do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia.
W postanowieniu z [...] lutego 2014 r. GIOŚ: 1. uchylił postanowienie z [...] lipca 2013 r., zobowiązujące Spółkę, do oddania odpadu o kodzie 16 01 04*, w postaci uszkodzonego na skutek zalania pojazdu marki: N., do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów - w zakresie terminu jego wykonania;
2. utrzymał w mocy ww. postanowienie w pozostałym zakresie;
3. określił termin wykonania postanowienia, tj. w terminie nie dłuższym niż
30 dni od dnia otrzymania postanowienia.
Stan sprawy przestawiał się następująco.
W dniu [...] marca 2013 r., w wyniku zgłoszenia celnego pojazdu marki: N., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], sprowadzonego z terenu U. na terytorium RP, przez Spółkę, funkcjonariusze Urzędu Celnego w G., Oddziału Celnego "Baza Kontenerowa", ujawnili nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadu w postaci ww. pojazdu. Międzynarodowe przemieszczanie odpadów nie zostało zgłoszone właściwym organom kraju wysyłki i przeznaczenia. Biorąc pod uwagę powyższe, Naczelnik Urzędu Celnego w G., Oddziału Celnego "Baza Kontenerowa" na podstawie art. 27 ust. 2 u.m.p.o., w piśmie z [...] kwietnia 2013 r. zawiadomił GIOŚ o nielegalnym międzynarodowym przemieszczeniu odpadu oraz przekazał całą zebraną w tej sprawie dokumentację.
GIOŚ [...] maja 2013 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, znak: [...] w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie: 16 01 04* w postaci uszkodzonego na skutek zalania pojazdu marki: N., przez Spółkę, będącą odbiorcą odpadu, odpowiedzialną za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terytorium U. na terytorium RP. W toku postępowania, [...] maja 2013 r. pełnomocnik Spółki, nadesłał do GIOŚ wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie, wnioskując jednocześnie o umorzenie postępowania administracyjnego. Ponadto pełnomocnik strony poinformował, że przedmiotowy pojazd nie stanowi odpadu, z uwagi na fakt, że został nabyty od poprzedniego właściciela na podstawie umowy kupna sprzedaży, co według strony nie pozwala na przyjęcie, że wnioskodawca wszedł w posiadanie tego pojazdu na skutek pozbycia się (porzucenia). W ww. wyjaśnieniach pełnomocnik dokonał również wykładni terminu "pozbycia się" jako przesłanki uznającej przedmiot postępowania za odpad.
W dniu [...] lipca 2013 r. GIOŚ wydał postanowienie znak: [...], zobowiązujące Spółkę, do oddania odpadu o kodzie 16 01 04*, w postaci uszkodzonego na skutek zalania przedmiotowego pojazdu, sprowadzonego z terenu U. na terytorium RP, do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. Ww. postanowienie zostało doręczone stronie za zwrotnym potwierdzeniem odbioru [...] lipca 2013 r.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, GIOŚ wykazał, że okoliczność braku wypełnienia dokumentu Salvage Certificate w kluczowych polach, które bezwzględnie winny być wypełnione i dotyczyły rodzaju uszkodzeń pojazdu (co w kontekście rodzaju dokumentu jakim jest Salvage Certificate jest informacją zasadniczą) oraz przeznaczenia pojazdu (warunkującego możliwości dalszego wykorzystania pojazdu w sposób zgodny z jego pierwotnym przeznaczeniem), w konfrontacji z ofertą sprzedaży przedmiotowego pojazdu wskazującą, że pojazd posiadał dokument Salvage Certificate, z którego wynika, że pojazd przeznaczony jest "wyłącznie na części". Okoliczności te miały miejsce na dziesięć dni przed nabyciem pojazdu przez Spółkę.
W dniu [...] sierpnia 2013 r. Spółka, wniosła do GIOŚ zażalenie na ww. postanowienie. W zażaleniu pełnomocnik strony podniósł, iż postanowienie organu I instancji wydane zostało z naruszeniem art. 7 w związku z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolne przyjęcie, iż podmiot B. z siedzibą w S. pozbył się pojazdu mechanicznego marki: N., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] na rzecz strony postępowania. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik strony ponownie dokonał wykładni terminu "pozbycia się" jako przesłanki uznającej przedmiot postępowania za odpad, przytaczając orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pełnomocnik wskazał ponadto, iż w realiach rozpatrywanej sprawy GIOŚ przyjął ustalenie, że sprzedający, to jest firma B. z siedzibą w S., pozbył się przedmiotowego pojazdu mechanicznego na rzecz strony postępowania. Pełnomocnik podniósł, iż GIOŚ powołał się przy tym na treść dokumentu Salvage Certificate oraz brzmienie art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r. poz. 1137), który to artykuł nie wprowadza żadnych ograniczeń co do rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustaleniu właściciela pojazdu. Tym samym według pełnomocnika strony, w rozpatrywanej sprawie treść dokumentu Salvage Certificate w żaden sposób nie wpływa na możliwość rejestracji pojazdu na terytorium RP, ponieważ strona postępowania w sprawie rejestracji pojazdu może bowiem przedstawić dowolny dowód własności pojazdu. Pełnomocnik zaznaczył również, iż dokument Salvage Certificate rzeczywiście zawiera klauzulę, że nie należy traktować tego świadectwa jako dowodu własności pojazdu dla celów rejestracji lub wystawienia tytułu własności pojazdu, chyba że pojazd i jego najważniejsze części spełniają wymagania dotyczące prawa okaziciela, jednak wbrew ustaleniom GIOŚ treść powyższej klauzuli nie zawiera jednak odniesienia do wymagań "danego stanu/państwa". Tym samym ww. dokument nie może być jednak traktowany a limine jako uniemożliwiający potwierdzenie własności pojazdu w przypadku gdy spełnione są wymagania w zakresie prawa okaziciela do posiadania pojazdu (jego najważniejszych części).
Pełnomocnik podniósł również, iż GIOŚ nietrafnie wskazał, że z uwagi na uszkodzenia pojazdu powstałe w wyniku zalania wodą, poprzedni właściciel, to jest B., nie dokonując w pojeździe stosownych napraw, nie uzyskując właściwego tytułu własności pojazdu oraz nie widząc możliwości dalszego użytkowania przedmiotowego pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, pozbył się go na rzecz strony postępowania. W ocenie pełnomocnika strony, wadliwe jest ustalenie, że w realiach rozpatrywanej sprawy B., nie widząc możliwości dalszego użytkowania przedmiotowego pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, pozbył się go na rzecz strony postępowania. Tym samym według pełnomocnika strony, w realiach rozpatrywanej sprawy pojazd mechaniczny został nabyty od poprzedniego właściciela na podstawie umowy sprzedaży, co nie pozwala na przyjęcie, że wnioskodawca wszedł w posiadanie tego pojazdu na skutek "pozbycia się" przez poprzedniego posiadacza. Strona wniosła o uchylenie zażalonego postanowienia w całości.
W piśmie znak: [...] z [...] stycznia 2013 r., GIOŚ zawiadomił stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, w trybie art. 10 § 1 k.p.a. Strona nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia.
W skardze Spółka zarzuciła postanowieniu GIOŚ z [...] lutego 2014 r.:
- obrazę przepisów postępowania, to jest art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a., poprzez dowolne przyjęcie, że podmiot B. z siedzibą w S. pozbył się pojazdu mechanicznego marki N. o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...] na rzecz strony postępowania.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt l lit. c w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniosła:
- o uchylenie w całości postanowienia GIOŚ znak [...] z [...] lutego 2014 r. oraz poprzedzającego postanowienia GIOŚ znak [...] z [...] lipca 2013 r.
Na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. wniosła:
- o wstrzymanie przez GIOŚ wykonania w całości zaskarżonego postanowienia.
W przypadku nierozpoznania wymienionego powyżej wniosku lub odmowy wstrzymania wykonania postanowienia wniosła:
- o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji na podstawie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Na zasadzie art. 200 p.p.s.a wniosła o zwrot kosztów postępowania.
Zarzuty przedstawione skardze stanowią powtórzenie zarzutów przedstawionych w zażaleniu na postanowienie znak: [...].
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
W piśmie Spółki z [...] listopada 2014 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona skarżąca działając na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. zgłosiła wniosek o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentu w postaci oświadczenia B. z [...] listopada 2014 r. wraz z tłumaczeniem wierzytelnym na język polski.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie GIOŚ znak: [...] z [...] lutego 2014 r., wydane po rozpatrzeniu zażalenia strony skarżącej, na postanowienie GIOŚ znak: [...] z [...] lipca 2013 r. zobowiązujące Spółkę, do oddania odpadu o kodzie 16 01 04*, w postaci uszkodzonego na skutek zalania pojazdu marki: N., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], sprowadzonego z terenu U. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia.
W ocenie Sądu, organ orzekający wydając zaskarżone postanowienie, w sposób właściwy dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego w kwestii uznania przedmiotowego pojazdu za odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm., dalej: u.o.), zobowiązując Spółkę do oddania przedmiotowego odpadu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub do przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. przez odpady rozumie się "każdą substancją lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia jest zobowiązany".
Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w kontrolowanej sprawie, poprzedni właściciel tj. firma B. z uwagi na poważne uszkodzenia spowodowane zalaniem wodą pozbyła się spornego pojazdu na rzecz strony skarżącej, co słusznie organ orzekający uznał, iż stanowi pozbycie w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. Nadto ustalono, iż sporny pojazd w momencie przemieszczenia był uszkodzony, co potwierdza dokumentacja fotograficzna oraz treść dokumentu Salvage Certificate. Ponadto fakt, że pojazd uległ zalaniu wodą potwierdza "Ocena techniczna nr [...]" wykonana przez pana K. R. W ww. Ocenie stwierdzono, że pojazd posiada uszkodzenia powstałe na skutek działania sił natury (huragan) oraz posiada zawilgocone wnętrze reflektorów przednich świateł oraz zespolonych tylnych, zanieczyszczone i zawilgocone wnętrze z zapachem pleśni, zawilgoconą skórzaną tapicerkę posiadającą nalot pleśni, wilgotną wykładzinę podłogową z rdzawymi naciekami, skorodowane metalowe elementy foteli, nadmierny korozyjny nalot (biały) na aluminiowym osprzęcie silnika. W opisie internetowej oferty sprzedaży przedmiotowego pojazdu, przedstawionej przez Serwis Aukcyjny C. znalazły się m.in. informacje o treści: Rodzaj Title: Parts Only; Rodzaj uszkodzenia: uszkodzenie przez wodę/powódź. Na żadnym etapie postępowania administracyjnego Spółka nie zakwestionowała ustaleń organów co faktu, że pojazd posiada uszkodzenia powodziowe po zalaniu wodą.
W ocenie Sądu, organ II instancji wykazał, że rodzaj uszkodzeń przedmiotowego pojazdu, stwierdzony w toku czynności celnych, jest zbieżny z rodzajem uszkodzenia tego pojazdu, wskazanym w ofercie jego sprzedaży przedstawionej na stronach internetowych serwisu aukcyjnego zawierającego ofertę jego sprzedaży. Dla ww. pojazdu Spółka przedstawiła dokument Salvage Certificate, który według uwierzytelnionego tłumaczenia jest "Świadectwem Własności Pojazdu Powypadkowego". Dokument ten nie został wypełniony w najważniejszych sekcjach, dotyczących rodzaju uszkodzenia pojazdu oraz jego przeznaczenia. Pomimo, iż główne uszkodzenia przedmiotowego pojazdu w sposób oczywisty były skutkiem działania wody/powodzi, które to uszkodzenia jednoznacznie zostały stwierdzone przez funkcjonariuszy celnych oraz inspektora Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, a także jednoznacznie wskazane w ofercie sprzedaży przedmiotowego pojazdu, winny ono zostać wskazane w sekcji 2 dokumentu Salvage Certificate. W sekcji 2 zaznaczono jedynie pole: "Inne, podać jaka", które zostało opatrzone nieczytelnym wpisem dotyczącym rodzaju uszkodzeń ww. pojazdu. W sekcji 2 dokumentu nie wykazano uszkodzeń pojazdu spowodowanych powodzią, jednoznacznie określonych w ofercie sprzedaży pojazdu i stwierdzonych przez funkcjonariuszy celnych. Należy podkreślić, że z uwagi na to, że dokument Salvage Certificate wydawany jest dla pojazdów uszkodzonych, szczególnie ważne jest, aby dokument ten określał rodzaj uszkodzeń pojazdu, dla którego został wydany, a także przeznaczenie tego pojazdu, warunkujące dalsze wymagania dotyczące możliwości jego użytkowania. Żadne z pól, które powinny zawierać ww. informacje nie zostało wypełnione. Słusznie zatem uznał GIOŚ w niniejszej sprawie, że powyższe okoliczności uzasadniały uznanie dokumentu Salvage Certificate za niewiarygodny. W zaskarżonym postanowieniu organ wskazał na adnotację ww. [...] dokumencie, według której "Wprowadzenie zmian lub skreśleń w dokumencie powoduje utratę jego ważności". Uprawniony jest zatem wniosek organu, iż brak wypełnienia dokumentu w polach szczególnie wymaganych czyni ten dokument niewiarygodnym, a ewentualne usunięcie wpisów zgodnych z informacjami przedstawionymi w ofercie sprzedaży (parts only – wyłącznie na części) wskazuje, że dokument ten jest nieważny.
Pojazd objęty kontrolowanym postępowaniem w chwili nabycia go przez stronę skarżącą nie był zarejestrowany, ani homologowany. Do akt sprawy został dołączony dokument Salvage Certificate. Przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, przewidują, że rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany (art. 72 ust. 1 pkt 5), a w przypadku pojazdu sprowadzanego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim zamiast dowodu rejestracyjnego, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, dopuszcza się przedstawienie innego dokumentu stwierdzającego rejestrację pojazdu, wydanego przez organ właściwy do rejestracji pojazdów w tym państwie (art. 72 ust. 2a). W niniejszej sprawie organ słusznie na podstawie zebranego materiału dowodowego zakwalifikował dokument Salvage Certificate, jako niewiarygodny i nieważny. Należy zaznaczyć także, że ww. dokument nie stanowi odpowiednika dowodu rejestracyjnego pojazdu. Powyższe skutkowało brakiem możliwości zarejestrowania pojazdu na terytorium RP, a tym samym brakiem możliwości użytkowania pojazdu w sposób zgodny z jego dotychczasowym przeznaczeniem. Okoliczność związana z możliwością użytkowania pojazdu w sposób zgodny z jego pierwotnym przeznaczeniem ma bowiem wpływ na uznanie, bądź nie uznanie, pojazdu za odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. W literaturze wyrażono pogląd, według którego kluczowym elementem definicji odpadów jest pojęcie "pozbycie się", gdyż przedmiot staje się odpadem właśnie z chwilą "pozbycia się" go przez dotychczasowego posiadacza (M. Górski, Gospodarowanie odpadami w świetle prawa wspólnotowego i polskiego prawa wewnętrznego, Poznań 2005, s. 41.). Z orzecznictwa TS Unii Europejskiej wynika, że ważną przesłanką, która przesądza o tym, że przedmiot staje się odpadem, jest zachowanie się posiadacza (K. Karpus, Gospodarowanie odpadami w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej na gruncie dyrektyw ramowych w sprawie odpadów, Włocławek 2011, s. 12 i n.). M. Górski zwraca uwagę na duże znaczenie wykładni określenia "pozbycie się". Jego zdaniem, powinna ona być indywidualizowana, w szczególności gdy pojawiają się wątpliwości, czy wskutek pozbycia się dany przedmiot jest odpadem (J. Jerzmański, M. Górski, Pojęcia "odpady", "odpady komunalne", [w:] M. Górski, K. Nowacki, Prawne i organizacyjne obowiązki gmin w postępowaniu z odpadami komunalnymi, Wrocław 2012, s. 55.). Z definicji ustawowej wynika dwoista natura odpadu. Odpadem jest substancja lub przedmiot. Ta szczególna cecha jest związana z określonymi zachowaniami posiadacza odpadów. Polegają one na: pozbywaniu się odpadów, zamiarze pozbycia się odpadów lub obowiązku pozbycia się odpadów.
Czynność polegającą na pozbyciu się odpadu należy odnosić do pojęcia subiektywnej lub obiektywnej wartości substancji lub przedmiotu, którą ona przedstawia dla jego posiadacza. Miernik wartościowy substancji lub przedmiotu wymaga stosowania kryteriów, które zawiera definicja ustawowa pojęcia "odpady". W przypadku substancji lub przedmiotu, które stają się odpadem możemy mówić np. o wartości początkowej oraz wartości bieżącej, uzasadniającej podstawę pozbycia się przez dotychczasowego posiadacza.
TS Unii Europejskiej podnosi, że zakres pojęcia "odpad" zależy od interpretacji pojęcia "pozbywać się" (zob. wyrok ETS z 18 grudnia 1997 r. w sprawie C-129/96 oraz wyrok ETS z 8 września 2005 r. w sprawie C-121/03.). W orzecznictwie NSA ukształtowanym na gruncie ustawy o odpadach z 27 kwietnia 2001 r. wyrażony został pogląd, według którego "Pojęcie "pozbycie się", które stanowi przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko (zob. Wyrok NSA w Warszawie z 9 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 960/08, LEX, nr 1276193.).
Elementem istotnym, które należy brać pod uwagę w interpretacji pojęcia "odpady", jest określenie "użyteczność", które oznacza zdolność do zaspokajania ludzkich potrzeb. Celem działalności gospodarczej jest wytworzenie rzeczy i usług, które mają określoną użyteczność. Produkt, jeżeli zaspokaja jakąś potrzebę, jest użyteczny, a użyteczność stanowi jego wartość. Nieużyteczność substancji lub przedmiotów może być charakteryzowana z uwzględnieniem podziału na: względną i bezwzględną. Nieużyteczność względna ma miejsce wówczas, gdy substancja lub przedmiot nie nadaje się do wykorzystania w produkcji podstawowej w miejscu, w którym powstały, posiada natomiast wartość w produkcji ubocznej lub podstawowej w innym miejscu. Nieużyteczność bezwzględna ma miejsce wówczas, gdy substancja lub przedmiot utraciły wszelką wartość użytkową.
Odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Nie są one więc dla posiadacza użyteczne. TS Unii Europejskiej podkreśla jednocześnie, że pozbyciem się jest poddanie przedmiotu procesom odzysku, jeżeli posiadacz przedmiotu w opinii powszechnej uznawanego za odpada poddaje go procesowi określonemu przez normę prawną za sposób odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, to znaczy, że właśnie pozbywa się go, czyli przekształca w odpad (zob. wyrok z 15 czerwca 2000 r. w połączonych sprawach C-418 oraz C-419.).
Przenosząc powyższe rozważania ogólne na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że GIOŚ dokonał prawidłowej analizy materiału dowodowego i wyjaśnił, iż jako istotną okoliczność w tym zakresie należy wskazać, że poprzedni właściciel ww. pojazdu, tj. [...] podmiot B. zbywając pojazd na rzecz firmy P. S.A., przekazał stronie wadliwie sporządzony dokument Salvage Certificate. Zdaniem Sadu, w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki pozbycia się odpadu przez dotychczasowego jego posiadacza (B.) na rzecz strony skarżącej. Zgodnie z ogólnym znaczeniem słowo "pozbywać się" oznacza "uwolnić się od czegoś niepotrzebnego, uciążliwego. Pozbyć się starych ubrań, mebli. Pozbyć się długów, kłopotów, uciążliwości, obowiązków" (T. Szymczak (red.), Słownik języka polskiego, t. 2, Warszawa 1979, s.886).
Z treści dokumentu Salvage Certificate wynika, że pierwotnie przedmiotowy pojazd był własnością firmy A., która przekazała tytuł własności pojazdu podmiotowi V., a ten z kolei przekazał własność pojazdu na rzecz podmiotu B. Według zapisów znajdujących się w ww. dokumencie, przeniesienie własności pojazdu na rzecz podmiotu V. nastąpiło [...] lutego 2013 r. Jak wskazują wydruki internetowych ofert sprzedaży przedmiotowego pojazdu, był on przeznaczonego wyłącznie na części. Pojazd o taki został kupiony przez stronę skarżącą. Słusznie zatem stwierdził organ w zaskarżonym postanowieniu, że powyższe okoliczności wskazują, że przedmiotowy pojazd na terenie S. był zbywany jako pojazd wycofany z eksploatacji, przez zbywającego przeznaczony na części, posiadający szkody główne określone jako "woda/powódź". Pojazd nie został poddany naprawie na terenie U., lecz jako posiadający identyczne szkody, a więc w takim samym stanie technicznym, został zbyty na rzecz strony. Podstawą takiego twierdzenia organu jest fakt, iż firma P. S.A. nabyła przedmiotowy pojazd od firmy B., [...] lutego 2013 r., tj. jeden dzień od daty przeniesienia własności pojazdu na rzecz podmiotu V. przez firmę A., a pojazd sprowadzony do Polski w dalszym ciągu posiadał uszkodzenia spowodowane wodą/powodzią. Uszkodzenia tego rodzaju potwierdziły zarówno ustalenia z rewizji, jak również załączona do materiału dowodowego opinia techniczna.
Ponadto strona postępowania, tj. firma P. S.A. na żadnym etapie postępowania nie podważała stanowiska organu co do stanu pojazdu, tj., że pojazd został uszkodzony w wyniku działania wody lub zalania w wyniku powodzi.
W zaskarżonym postanowieniu GIOŚ prawidłowo wykazał, że okoliczność braku wypełnienia dokumentu Salvage Certificate w najważniejszych miejscach, które bezwzględnie winny być wypełnione i dotyczyły rodzaju uszkodzeń pojazdu oraz przeznaczenia pojazdu oraz w konfrontacji z treścią oferty sprzedaży dowodzą, że pojazd marki: N., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], sprowadzony z terenu U. na terytorium RP stanowi odpad w rozumieniu przepisów u.o.
Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej, należy stwierdzić, że GIOŚ przedstawił wystarczającą ilość argumentów na poparcie stwierdzenia, iż rodzaj uszkodzeń przedmiotowego pojazdu jest zbieżny z rodzajem uszkodzeń pojazdu opisanym w ofercie aukcji internetowej. W tym zakresie GIOŚ wskazał na dowody i okoliczności związane z przenoszeniem własności pojazdu na kolejnych nabywców, daty tych zdarzeń oraz stwierdzone uszkodzenia. W wydrukach stron internetowych, przedstawiających ofertę sprzedaży widnieje numer identyfikacyjny pojazdu (VIN), co potwierdza, że oferty dotyczą pojazdu objętego postępowaniem prowadzonym przez GIOŚ. Oferty wskazują jednoznacznie, że przedmiotowy pojazd posiada uszkodzenia spowodowane powodzią/zalaniem.
W zaskarżonym postanowieniu organ wykazał, że przedmiotowy pojazd został sprzedany na rzecz podmiotu A. [...] lutego 2013 r. jako pojazd, który uległ poważnemu uszkodzeniu w wyniku zalania. Pojazd ten został sprowadzony do Polski w stanie jednoznacznie dowodzącym, iż uległ zalaniu, co wynika bezsprzecznie z przywołanej przez organ w zaskarżonym postanowieniu Oceny technicznej nr [...], a także z ustaleń poczynionych przez funkcjonariuszy celnych podczas oględzin przeprowadzonych [...] marca 2013 r. Odtworzona przez GIOŚ na podstawie dokumentów kolejność zdarzeń jednoznacznie potwierdza, że pojazd został przeznaczony na części jeszcze na terenie U.
Nie można także zgodzić się z zarzutem strony skarżącej, że GIOŚ nie jest uprawniony do samodzielnej oceny sposobu wypełniania dokumentu Salvage Certificate w kontekście zgodności z przepisami stanowymi lub federalnymi S.. Zdaniem Sądu, ma rację organ, twierdząc, że z samej treści dokumentu wynika, iż opisany w nim stan nie odpowiada rzeczywistemu stanowi pojazdu, jest on sporządzony wadliwie, co też organ szczegółowo opisał w zaskarżonych postanowieniach obu instancji. Dokument ten nie został wypełniony w polach, które zawsze winny być wypełnione, a których brak wypełnienia wskazuje na jego nieważność.
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można mieć żadnych wątpliwości co do konsekwencji wynikających z tak wypełnionego dokumentu, którego adnotacje w sposób jednoznaczny informują czytelnika o wymaganiach co do sposobu jego wypełnienia oraz o konsekwencjach wypełnienia lub niewypełnienia zgodnie z wymaganiami. Nadto istotne jest, że ww. dokument posiada charakter deklaracji, czego dowodem jest treść ww. dokumentu. Przedmiotowy dokument, jako urzędowy formularz wydany przez Wydział Komunikacji S. (według uwierzytelnionego tłumaczenia) został wypełniony pismem odręcznym. Informacje dotyczące przeniesienia własności pojazdu na podmiot B. zostały potwierdzone przez zbywającego (przedstawiciela podmiotu V.) oraz nabywcę (przedstawiciela podmiotu B.)
Należy zgodzić się z stwierdzeniem organu, że deklaratywny charakter formularza, opatrzony klauzulami dotyczącymi odpowiedzialności karnej za składanie nieprawdziwych informacji, a także jasne i niepozostawiające wątpliwości instrukcje wypełniania dokumentu oraz konsekwencje jego nieprawidłowego wypełnienia, w konfrontacji z informacjami w nim podanymi, dają podstawę do uznania ww. dokumentu za niewiarygodny i nieodpowiadający stanowi faktycznemu co do przeznaczenia omawianego pojazdu na terenie U.
Nie można zgodzić się zarzutem strony skarżącej, według której w niniejszej sprawie wystąpiła wadliwość ustaleń organu co do braku możliwości rejestracji spornego pojazdu na terytorium RP, a która wiąże się z dokumentem Salvage Certificte. Strona skarżąca twierdzi, że ww. dokument z założenia nie może być traktowany jako uniemożliwiający potwierdzenie własności pojazdu. Z treści zaskarżonego postanowienia nie wynika, jakoby organ twierdził, że dokument Salvage Certificate nie stanowi dowodu własności pojazdu i z tego względu rejestracja pojazdu w Polsce w oparciu o ww. dokument jest niemożliwa. W postanowieniu (str. 8 i 9) organ przedstawił szeroką analizę zapisów dokumentu Salvage Certificate w zakresie obejmującym informacje o rodzaju uszkodzeń w odniesieniu do rzeczywistych uszkodzeń pojazdu oraz przeznaczenia pojazdu określonego na terenie U. tuż przed sprzedażą pojazdu na rzecz Spółki. Z uwagi na fakt, iż dokument ten nie został wypełniony w kluczowych polach traktujących o rodzaju uszkodzeń pojazdu i jego przeznaczeniu oraz z uwagi na konsekwencje wynikające z tej sytuacji w odniesieniu do oferty sprzedaży przedmiotowego pojazdu, dokument ten został uznany za niewiarygodny. Powyższe stanowiło dla organu, argument przemawiający za brakiem uznania dokumentu Salvage Certificate za odpowiednik dowodu rejestracyjnego, który umożliwiłby Spółce zarejestrowanie pojazdu na terytorium RP. W tym zakresie organ przywołał treść przepisu art. 72 ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym.
W ocenie Sądu organ orzekający zasadnie uznały, iż przedmiotowy pojazd należy sklasyfikować pod kodem 16 01 04*.
Skoro zatem pojazd ten był odpadem, to w dalszej kolejności należało ustalić kto jest odpowiedzialny za jego międzynarodowe przemieszenie.
Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 2 u.m.p.o, stanowi, iż w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, GIOŚ wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów (jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów) w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni. Stosownie zaś do art. 24 ust. 3 rozporządzenia nr 1013/2006, jeżeli odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi odbiorca, właściwy organ miejsca przeznaczenia zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną poddane odzyskowi lub unieszkodliwianiu w sposób racjonalny ekologicznie przez odbiorcę lub, jeżeli jest to niewykonalne, przez właściwy organ albo osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu.
Przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady (art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów). Sąd podziela zatem stanowisko organu orzekającego w niniejszej sprawie, że skarżący jest odpowiedzialny za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów w postaci wskazanego pojazdu, ponieważ był odbiorcą tego odpadu.
Natomiast zgodnie z art. 18 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, właściciel pojazdu wycofanego z eksploatacji przekazuje go wyłącznie do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów. Wobec treści ww. przepisu prawa, organ orzekający słusznie zobowiązał Spółkę do zagospodarowania sprowadzonego nielegalnie odpadu w sposób określony wyżej przytoczonym przepisem, a który w świetle prawnych regulacji daje gwarancję poddania tego odpadu odzyskowi lub unieszkodliwianiu w sposób racjonalny ekologicznie.
Reasumując stwierdzić należy, że organ orzekający w niniejszej sprawie prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, wreszcie w sposób wyczerpujący uzasadnił, dlaczego pojazd marki: N., o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] został uznany za odpad. Samochód ten nie nadaje się do dalszego wykorzystania zgodnie z jego przeznaczeniem. Uzasadniając swoje stanowisko GIOŚ prawidłowo powołał się na normy prawa materialnego. Sąd działając z urzędu nie dostrzegł innych naruszeń prawa, które pozwalałyby na uwzględnienie skargi. Nadto organ orzekający w sposób prawidłowy wyznaczył także, nowy termin na oddanie odpadu o kodzie 16 01 04*, w postaci uszkodzonego na skutek zalania, spornego pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona postanowienie odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.
| |