IV SA/Wa 1424/16

IV SA/Wa 1424/16 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-12-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2016-06-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Dąbrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Golat
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1397/17 - Wyrok NSA z 2017-09-29
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2016 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę
Uzasadnienie
H. K. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z [...] kwietnia 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z [...] grudnia 2015 r., którym odmówiono skarżącemu wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty [...] z [...] listopada 2007 r. na szczególne korzystanie z wód na potrzeby obiektu stawów rybnych "[...]" w [...].
Stan sprawy przedstawia się następująco:
Do Starosty [...] wpłynęło pismo H. K. zawierające żądanie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty [...] z [...] listopada 2007 r. na szczególne korzystanie z wód na potrzeby obiektu stawów rybnych "[...]" w [...]. Starosta [...] po rozpoznaniu przedmiotowego podania, postanowieniem z [...] grudnia 2015 r. odmówił wszczęcia postępowania z wniosku H. K. o cofnięcia powyższego pozwolenia wodnoprawnego. Na przedmiotowe postanowienie zażalenie złożył H. K. Zażądał uznania zażalenia za skuteczne. Podniósł, że jego legitymacja do złożenia wniosku w sprawie cofnięcia ww. pozwolenia wodnoprawnego wynika z posiadania obywatelstwa Unii Europejskiej i konieczności opłacania danin publicznych, z których finansowane są różne programy, np. wsparcia rybołówstwa śródlądowego.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, po przytoczeniu art. 61 a § 1 K.p.a., wskazał że w sytuacji braku legitymacji procesowej do złożenia wniosku w sprawie cofnięcia przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego zasadnym była odmowa wszczęcia postępowania. Przyjęcie innej wykładni skutkowałoby niemożnością stosowania przez organy administracji publicznej instytucji prawa administracyjnego formalnego, którą jest odmowa wszczęcia postępowania w sytuacjach wnoszenia żądań przez podmioty, których brak interesu prawnego jest oczywisty. Organ odwoławczy, tak jak i organ pierwszej instancji, wykluczył oddziaływanie obiektu stawowego znajdującego się w odległości ok. 1,7 km od zabudowań wnioskodawcy. Piętrzenie wody w rzece [...] ani pobór wód ww rzeki oraz odprowadzanie wód ze stawów w żaden fizyczny sposób nie oddziałuje na nieruchomość, na której usytuowany jest dom H. K. ([...]). Ostatecznie organ stwierdził, że analiza wniosku i zażalenia wskazuje, iż H. K. nie mógł skutecznie zainicjować przedmiotowego postępowania. Argumenty użyte przez skarżącego pozostają bez wpływu na możliwość wszczęcia postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego, udzielonego decyzją Starosty [...] z [...] listopada 2007 r. na szczególne korzystanie z wód na potrzeby obiektu stawów rybnych "[...]" w [...]. Wywodzenie interesu prawnego bądź obowiązku w niniejszej sprawie z faktu posiadania obywatelstwa Unii Europejskiej i opłacania danin publicznych, z których następnie są finansowane różne programy pomocowe, nie znajduje uzasadnienia. W omawianej sprawie doszło zatem do wniesienia żądania przez osobę niebędącą stroną postępowania w rozumieniu przepisu art. 28 K.p.a. i należało zastosować normę art. 61 a § 1 K.p.a.
H. K. w skardze na postanowienie z [...] kwietnia 2016 r. wniósł o "odrzucenie" ("oddalenie") postanowień organu pierwszej instancji i organu odwoławczego jako "niezasadnych do pobudowania samowoli budowlanych i przeprowadzenia kontroli stawów z jego obecnością, wydania decyzji do wyburzenia samowoli budowlanej". Jednocześnie wskazywał na zwłokę w rozpoznawaniu niniejszej sprawy. Skarżący podniósł też, że organ nie podjął starań wykazania prawdy w postępowaniu, a on sam próbował wykazać powiązania urzędów użyteczności publicznej z istniejącym PSL, dbającym o własne interesy.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) – dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi, gdyż uznał, że postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z [...] kwietnia 2016 r. i postanowienie Starosty [...] z [...] grudnia 2015 r. odpowiadają prawu.
Istotą sporu w sprawie była kwestia ustalenia czy skarżący posiada interes prawny aby zainicjować i uczestniczyć w postępowaniu o cofnięcie decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2007 r., którą udzielono K. J., R. S., A. J., M. G. - prowadzącym działalność związaną z produkcją rybacką pod nazwą Gospodarstwo Rybackie s.c. "[...]" [...] pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wody w rzece [...] dla potrzeb zasilania stawów rybnych, pobór wody z rzeki [...] dla potrzeb retencjonowania jej w stawach i zbiorniku [...] i zrzut wody ze stawów. Decyzja ta jest ostateczna, od daty jej wydania nie była zmieniana, zakres korzystania z wód nie uległ zmianie.
Zauważyć należy, że stosownie do art. 28 K.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zatem elementem kwalifikującym dany podmiot jako stronę w postępowaniu administracyjnym jest interes prawny lub obowiązek. Oznacza to, że nie wystarczy wnieść podania we własnej sprawie, aby uruchomić postępowanie administracyjne, lub być przekonanym o swoim statusie strony i żądać udziału w postępowaniu już prowadzonym, aby stać się stroną postępowania. Innymi słowy o charakterze strony nie może decydować jedynie jej wola. Pojęcie "interesu prawnego" nie zostało ustawowo zdefiniowane, jednakże wielokrotnie było przedmiotem rozważań zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądownictwa administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 listopada 2004r. (sygn. akt OSK 919/04, publ. ONSAiWSA 2005/5/92 i Lex 156685) uznał, że "istotę interesu prawnego należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa, na podstawie której określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego praw lub obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem". Mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (wyrok NSA z 28.12.2007r., sygn. akt I OSK 1387/07, publ. Lex nr 365847). Od tak pojmowanego interesu należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W przypadku, gdy przedmiot postępowania administracyjnego związany jest z ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (pozwoleniem wodnoprawnym), wówczas mamy do czynienia z przepisem szczególnym zawężającym pojęcie strony w stosunku do omówionego wyżej art. 28 K.p.a., to jest art. 127 ust. 7 ustawy Prawo wodne. Norma ta stanowi, że "stroną postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest wnioskodawca ubiegający się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, właściciel wody, właściciel urządzeń kanalizacyjnych, do których wprowadzane będą ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, właściciel istniejącego urządzenia wodnego znajdującego się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, władający powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych oraz uprawniony do rybactwa w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych". Obowiązujący porządek prawny nie przewiduje innej normy prawa materialnego, z którego wnioskujący o wydanie pozwolenia wodnoprawnego mógłby wywodzić swoją legitymację do żądania wszczęcia postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego.
Z powyższego i z akt sprawy wynika, że skarżący nie był wnioskującym o wydanie pozwolenia wodnoprawnego z [...] listopada 2007 r., nie był też ówcześnie innym podmiotem wymienianym w art. 127 ust. 7 ustawy Prawo wodne, czyli nie był stroną postępowania zakończonego decyzję z [...] listopada 2007 r. Ustalenie tej okoliczności przez organy było istotne względem kontrolowanego przez Sąd postępowania, gdyż regulację art. 127 ust. 7 ustawy Prawo wodne dotyczącą statusu strony postępowania, po przeprowadzeniu którego wydaje się pozwolenie wodnoprawne, należało przełożyć, jak to uczyniły organy, na sytuację związaną z cofnięciem pozwolenia wodnoprawnego. W efekcie czego organy, biorąc przede wszystkim pod uwagę materiały i dane będące w posiadaniu organu pierwszej instancji, prawidłowo ustaliły, że skarżący nie był podmiotem uprawnionym do skutecznego wniesienia o cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego wyżej wymienionemu podmiotowi decyzją z [...] listopada 2007 r., zatem i podmiotem władającym powierzchnią ziemi znajdującą się w zasięgu oddziaływania urządzeń wodnych oraz bycia uprawnionym do rybactwa w zasięgu oddziaływania takich urządzeń. W ramach dokonanej oceny stwierdzono, że skarżący nie dysponuje żadną uwidocznioną w ewidencji gruntów i budynków formą własności nieruchomości usytuowanych w sąsiedztwie stawów rybnych, wchodzących w skład obiektu [...] w [...]. Najbliższa nieruchomość użytkowana przez skarżącego oddalona jest od stawów [...] w [...] o ok. 1,7 km. Zatem organy wykluczyły oddziaływanie obiektu stawowego na zabudowania wnioskodawcy. Uznały, że piętrzenie wody w rzece [...] ani pobór wód z ww rzeki czy odprowadzanie wód ze stawów w żaden fizyczny sposób nie oddziałuje na nieruchomość, na której usytuowany jest dom skarżącego. Również treść samego wniosku skarżącego z 9 lutego 2015 r. nie wskazała na legitymację uprawniającą skarżącego do wnioskowania o cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego z [...] listopada 2007 r.
Powyższe dało zatem organom podstawę do stwierdzenia braku po stronie skarżącego legitymacji do skutecznego wniesienia podania o cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego opartego na ww regulacjach prawnych, a dalej i podstawę do wydania – na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. - postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Odmowa wszczęcia postępowania może bowiem nastąpić w przypadku, w którym podmiot domagający się wszczęcia danego postępowania nie wskaże elementów określających jego legitymację do złożenia wniosku lub jeżeli z podniesionych przez niego elementów w sposób oczywisty wynika brak interesu prawnego (wyrok NSA z 28 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 321/11).
Wszystko to dowodzi, że zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie zostały wydane zgodnie z prawem. W tym stanie rzeczy Sąd skargę H. K. - jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw – oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.