IV SA/WA 1408/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-10-02
NSAAdministracyjneŚredniawsa
warunki zabudowydostęp do drogi publicznejinteres prawnystwierdzenie nieważności decyzjizagospodarowanie przestrzennepostępowanie administracyjneSKOWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie SKO odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy, uznając brak interesu prawnego skarżącej.

Skarżąca E. P. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących dostępu do drogi publicznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny utrzymał w mocy postanowienie SKO, stwierdzając, że nieruchomość skarżącej nie graniczy z terenem inwestycji ani nie znajduje się w obszarze jej oddziaływania, a dostęp do drogi publicznej został zapewniony w inny sposób. Sąd uznał, że skarżąca posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny.

Sprawa dotyczyła skargi E. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta G. z dnia [...] sierpnia 2017 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie osiedla mieszkaniowego. Skarżąca zarzucała, że decyzja o warunkach zabudowy została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności w zakresie zapewnienia dostępu do drogi publicznej, co miało naruszać jej interes prawny jako właścicielki sąsiedniej działki. SKO odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie wykazała swojego interesu prawnego w tym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że skarżąca nie posiada interesu prawnego, ponieważ jej nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, nie znajduje się w obszarze jej oddziaływania, a decyzja o warunkach zabudowy nie nakłada na nią żadnych obowiązków ani nie powoduje utrudnień. Sąd podkreślił, że dostęp do drogi publicznej został zapewniony poprzez działki należące do inwestora, a obecne korzystanie przez skarżącą z jej nieruchomości jako przejazdu dla osób trzecich stanowi jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Sąd stwierdził również, że argumentacja skarżącej opiera się na hipotetycznym założeniu, że organ mógłby wskazać jej nieruchomość jako dostęp do drogi publicznej, co nie znajduje oparcia w przepisach prawa. W konsekwencji sąd uznał, że postanowienie SKO było prawidłowe i oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, właściciel takiej nieruchomości posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny, jeśli nie wykaże, że decyzja o warunkach zabudowy narusza jego prawnie chronione interesy lub obowiązki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak bezpośredniego sąsiedztwa, braku oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżącej oraz brak nałożenia obowiązków lub utrudnień przez decyzję o warunkach zabudowy wyklucza posiadanie interesu prawnego. Sam fakt korzystania z nieruchomości jako przejazdu nie stanowi o interesie prawnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa przesłanki wydania decyzji o warunkach zabudowy, w tym wymóg zapewnienia dostępu do drogi publicznej.

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 28 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Definiuje pojęcie strony postępowania administracyjnego, wymagając wykazania interesu prawnego lub obowiązku.

k.p.a. art. 61a

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje przypadki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 6 § 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy naruszenia chronionego prawem interesu osób trzecich.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy rozstrzygnięć organu odwoławczego.

k.p.a. art. 127 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy skutków prawnych wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi.

Konstytucja RP art. 78

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do dwuinstancyjności postępowania.

k.c. art. 222 § 2

Kodeks cywilny

Ochrona własności.

Dz.U. 2018 poz 1302 art. 151

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie wykazała interesu prawnego do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ jej nieruchomość nie graniczy z terenem inwestycji, nie jest objęta jej oddziaływaniem, a decyzja nie nakłada na nią obowiązków ani nie powoduje utrudnień.

Odrzucone argumenty

Decyzja o warunkach zabudowy została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności w zakresie dostępu do drogi publicznej, co narusza interes prawny skarżącej. SKO naruszyło przepisy postępowania, odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji mimo wykazania przez skarżącą interesu prawnego. SKO nie rozpoznało merytorycznie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i utrzymało w mocy wadliwe postanowienie.

Godne uwagi sformułowania

Interes prawny powinien cechować obiektywizm, indywidualizm, konkretyzm, a jego istnienie powinno być prawnie chronione oraz powinno mieć potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy. Skarżąca ma interes wyłącznie faktyczny, a nie prawny, jeśli chodzi o przedmiotowe postępowania administracyjne. Samo złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie jest tożsame ze wszczęciem postępowania w sprawie.

Skład orzekający

Anna Szymańska

przewodniczący

Paweł Dańczak

członek

Wojciech Rowiński

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów posiadania interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, zwłaszcza w kontekście sąsiedztwa nieruchomości i dostępu do drogi publicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów k.p.a. i u.p.z.p. w kontekście interesu prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego ze względu na szczegółową analizę pojęcia interesu prawnego w kontekście postępowań dotyczących warunków zabudowy.

Czy sąsiad zawsze ma prawo kwestionować decyzję o warunkach zabudowy? Sąd wyjaśnia, kiedy sąsiad ma interes prawny.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 1408/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-10-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-06-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Szymańska /przewodniczący/
Paweł Dańczak
Wojciech Rowiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 1128/20 - Wyrok NSA z 2023-04-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie asesor WSA Paweł Dańczak, sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 października 2019 r. sprawy ze skargi E. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej "SKO") utrzymało w mocy swoje postanowienie z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] (dalej "postanowienie z [...] grudnia 2018 r.) , którym odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Burmistrza Miasta G. z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak: [...] (dalej "decyzja z dnia [...] sierpnia 2017r.")
Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowienia obecnie przedstawia się następująco:
1. Wnioskiem z dnia 16 maja 2017 r. spółka O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "Inwestor"), wystąpiła do Burmistrza Miasta G. (dalej "Burmistrz") o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na: budowie II etapu osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr [...] położonej przy ulicy Z. w mieście G..
2. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Burmistrz Miasta G. ustalił warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji ustalając, że ma ona zapewniony dostęp do drogi publicznej w postaci ul. Z..
3. W dniu 29 października 2018 r. do SKO wpłynął wniosek E. P. (dalej "Skarżąca") o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2017r. Skarżąca zarzuciła, że decyzja została wydana w warunkach określonych przez ustawodawcę w treści art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to jest z rażącym naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
a. art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez wydanie decyzji pomimo niespełnienia przesłanek dla wydania takiego rozstrzygnięcia administracyjnego, a to wobec braku dostępu do drogi publicznej, dla którego przedmiotowa decyzja została wydana, a w konsekwencji
b. art. 6 ust. 2 pkt 1 poprzez doprowadzenie w drodze wydania przedmiotowych decyzji do naruszenia chronionego prawem interesu osób trzecich, a nadto
c. art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji wbrew przepisom i wbrew ustaleniom analizy wymaganej przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż niedopuszczalne było wydanie decyzji w sytuacji, w których teren, dla którego wnioskowano o wydanie decyzji nie miał zapewnionego dostępu do drogi publicznej.
4. Pismem z dnia 13 grudnia 2018 r. SKO zwróciło się do Skarżącej, reprezentowanej przez pełnomocnika, o wykazanie interesu prawnego do występowania w przedmiotowym postępowaniu w charakterze strony.
5. W dniu 31 grudnia 2018 r. do SKO wpłynęła odpowiedź Skarżącej, z której wynika, że jej interes prawny do występowania w przedmiotowym postępowaniu wynika z przysługującego jej prawa własności działki ewidencyjnej nr [...], dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...]. Interes prawny Skarżącej wynika z konieczności zapewnienia dla ww. inwestycji, polegającej na budowie budynków wielorodzinnych, dla której ustalono warunki zabudowy, komunikacji przez działkę nr [...], a to wobec nieposiadania przez ulicę Z. cech, które skutkowałyby zapewnieniem za jej pośrednictwem dostępu do drogi publicznej odpowiedniego dla inwestycji, dla której ustalono warunki zabudowy.
6. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r., SKO odmówiło wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2017r. wskazując w uzasadnieniu, że skarżąca nie może być uznana za stronę wymienionego postępowania.
7. Pismem z 3 lutego 2019 r. Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której Skarżąca domagała się zmiany wydanego postanowienia poprzez wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2017r.
8. Postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] (dalej "postanowieniem z [...] marca 2019 r.") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] grudnia 2018 r.
Pismem z dnia 22 maja 2019 r. Skarżąca wniosła do tut. Sądu skargę na postanowienie SKO z dnia [...] marca 2019 r. utrzymujące w mocy postanowienia z dnia [...] grudnia 2018 r., którym SKO odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Burmistrza decyzji z dnia [...] sierpnia 2017r.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) p.p.s.a. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego Postanowienia SKO w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia lub o uchylenie zaskarżonego Postanowienia SKO oraz poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] grudnia 2018 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ponadto Skarżąca na podstawie art. 200 p.p.s.a. wniosła o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Skarżąca na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu SKO zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 28 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, dalej "k.p.a.") w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1) oraz w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 2) ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1945, dalej "u.p.z.p."), poprzez błędną wykładnię pojęcia interesu prawnego, ze względu na którego istnienie po stronie Skarżącej żądano wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 2018 r., czego bezpośrednim skutkiem był nieprawidłowy proces subsumpcji organu administracji publicznej i nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego;
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1) w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 144 w zw. z art. 61a § 1 i 2 oraz w zw. z art. 28 § 1 k.p.a., poprzez zakończenie postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r., które utrzymało w mocy postanowienie SKO odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji
b. ze względu na brak przymiotu strony w postępowaniu, wobec okoliczności, w których Skarżąca wykazała swój interes prawny i przysługiwało jej prawo do bycia stroną w postępowaniu, sprawa nie należała do przypadków oczywistych, bezwzględnie pewnych, uprawniających do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, a prawidłowe postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie winno zakończyć się wyeliminowaniem z obrotu prawnego wadliwego postanowienia z dnia [...] grudnia 2018r.
c. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1) w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 144 w zw. z art. 61 a § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie przez SKO w mocy wadliwego prawnie postanowienia z dnia [...] grudnia 2018r. , w którym to SKO powołując się na przepisy o odmowie wszczęcia postępowania pomimo wcześniejszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego, zastosowało nieprawidłowo instytucję wezwania strony i dopuściło się rażących naruszeń prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu, zasady prawdy materialnej, zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, zasady informowania, zasady wzbudzania zaufania do obywatela, zasady jawności postępowania;
d. naruszenie art. 127 § 3 w zw. z art. 144 i w zw. z art. 8 § 1, art. 11 oraz art. 15 k.p.a. a także w zw. z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., poprzez niezastosowanie odpowiednio przepisów k.p.a. dotyczących odwołania do postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co skutkowało uniemożliwieniem pełnej realizacji prawa do dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i dwukrotnego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej.
Pismem z dnia 13 czerwca 2019 r. SKO w [...] w odpowiedzi na skargę z dnia 22 maja 2019 r. wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej sprawie, z uwagi na brak podstaw prawnych do zmiany bądź uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.1066 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art.3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2017 poz.1369 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").
Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Stosownie do art.119 pkt 1 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Stosownie do art.120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.
W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.
Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego było postanowienie SKO z dnia [...] marca 2019 r. utrzymujące w mocy postanowienia z dnia [...] grudnia 2018 r., którym SKO odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2017r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
SKO utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie argumentując, że Skarżąca nie była uprawniona ze względu na brak interesu prawnego do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez Burmistrza decyzji z dnia [...] sierpnia 2017r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Skarżąca zarówno w toku postępowania odwoławczego, jak i w skardze utrzymuje, że interes prawny posiada, co za tym jest uprawniona do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności.
Zgodnie z art. 157 § 2 kpa wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej następuje na żądanie strony lub z urzędu. Stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnym jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, ale może być każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Skarżąca nie była stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji przez Burmistrza, stąd konieczne było zbadanie przez organ administracyjny, czy posiada interes prawny w złożeniu wniosku o stwierdzenie nieważności. Należy powtórzyć za SKO, że samo złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie jest tożsame ze wszczęciem postępowania w sprawie. Zgodnie z art. 61a k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 28 k.p.a. przewiduje, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Konstrukcja prawna strony w postępowaniu administracyjnym wymaga więc wykazania przez podmiot istnienia po jego stronie tzw. interesu prawnego lub obowiązku. Interes prawny powinien cechować obiektywizm, indywidualizm, konkretyzm, a jego istnienie powinno być prawnie chronione oraz powinno mieć potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy będących przesłankami stosowania danego prawa materialnego (por. wyrok NSA z 18 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 900/18, wyrok NSA z dnia 27 września 2019 r. II GSK 654/19, wyrok NSA z 23 marca 1999 r., sygn. akt I SA 1189/98, LEX nr 47969, wyrok NSA z 15 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA 1355/98, LEX nr 41827). Interes prawny uprawniający do wszczęcia postępowania i bycia w nim stroną musi znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Nie wystarczy wewnętrzne przekonanie danego podmiotu w tym zakresie, które zwykle wiąże się z interesem faktycznym a nie prawnym (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2019 r. I OSK 1745/17). Podmiot mający interes faktyczny może żądać od administracji podjęcia stosownych działań, jednakże żądanie to nie jest oparte na przepisach prawa chroniących sferę interesów tego podmiotu (por. wyrok NSA z 5 października 1998 r., sygn. akt II SA 1104/98, LEX nr 41301). Nie ulega jednak wątpliwości, że interes faktyczny nie jest prawnie chroniony i jego nieuwzględnienie jest prawnie dopuszczalne (por. P. M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, opublikowano: LEX/el. 2019, art. 28).
W przypadku spraw prowadzonych w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy status strony determinowany jest granicami oddziaływania planowanej inwestycji (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 2278/10). Co do zasady stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy są właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których planowana inwestycja ma być realizowana. Stronami takiego postępowania mogą być nadto właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji, o ile mieszczą się one w obszarze jej oddziaływania. Krąg stron postępowania ulega poszerzeniu w przypadku, gdy zamierzona inwestycja może oddziaływać ujemnie na otoczenie. Jednak istnienie przymiotu strony po stronie właściciela nieruchomości sąsiedniej jest uzależnione od tego, czy zamierzenie inwestycyjne może oddziaływać negatywnie na jego nieruchomość, co jest równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a.
Organ argumentował, że skarżąca ma wyłącznie interes faktyczny, a nie prawny, gdyż nieruchomość́, której Skarżąca jest współwłaścicielką - to jest działka gruntu, oznaczona numerem [...], położona w G., dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę̨ wieczystą nr KW [...] - nie graniczy bezpośrednio z nieruchomością̨ objętą̨ inwestycją o numerze ewidencyjnym [...], a inwestycja ta nie oddziałuje na jej nieruchomość. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu administracyjnego, podnosząc, że decyzja Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2017r. ustalająca warunki zabudowy dla części działki nr [...] położonej przy ul. Z. w mieście G. wydana została faktycznie bez uwzględnienia obszaru oddziaływania i uciążliwości dla działki nr [...], dla której Sąd Rejonowy w G. prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Chodzi o niezapewnienia wnioskowanej inwestycji dostępu do drogi publicznej, co spowodowało wykorzystanie przedmiotowej nieruchomości na cele komunikacyjne między działką nr [...] a ulicą T..
W ocenie Sądu trafnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało, że Skarżąca nie ma interesu prawnego w przedmiotowej sprawie administracyjnej. Z treści decyzji z dnia [...] sierpnia 2017r. nie wynikają dla Skarżącej żadne obowiązki czy utrudnienia, jej nieruchomości nie graniczy z działką, na której miałaby realizowana inwestycja, a działka ta nie leży również w zasięgu oddziaływania inwestycji. Analiza decyzji z dnia [...] sierpnia 2017r. nie daje podstaw do twierdzenia, że dostęp do drogi publicznej miałby się odbywać poprzez nieruchomość Skarżącej. Sam fakt, że poprzez nieruchomość Skarżącej nr [...] odbywa się obecnie przejazd osób, w tym także przejazd niektórych osób do nieruchomości, na której zlokalizowana jest inwestycja objęta decyzją z dnia [...] sierpnia 2017r., nie świadczy o tym, że zostało to nakazane czy też dopuszczone na mocy tejże decyzji. Z treści decyzji z dnia [...] sierpnia 2017r. wynika, że działka objęta wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy posiada dostęp do drogi publicznej - ulicy Z. poprzez działki nr [...], [...], [...], [...] i [...], które stanowiły własność Inwestora. Jak ustalił SKO i co wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy nr [...] i [...]- [...] działki o nr [...] oraz [...], obręb [...] Miasto G., są drogami stanowiącymi własność Miasta G., przy czym działka o nr ewidencyjnym [...] to ul. K., a działka nr [...] do droga prowadząca do ul. K..
Skarżącej przysługują uprawnienia z tytułu własności nieruchomości nr [...] pozwalające na jej ochronę, zarówno uprawnienia prawne (przykładowo z art. 222 § 2 kc), jak i faktyczne, polegające na zakazie wstępu czy wjazdu osobom postronnym. Skarżąca może – jak słusznie zauważył organ administracji – zarówno swoją nieruchomość ogrodzić, jak i zamontować szlaban, zezwalając na dostęp do swojej nieruchomości wyłącznie wybranym przez siebie osobom. Skarżąca ma interes wyłącznie faktyczny, a nie prawny, jeśli chodzi o przedmiotowe postępowania administracyjne o wydanie warunków zabudowy czy też wtórne wobec niego postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, która te postępowanie zakończyło. Samowolne korzystanie przez osoby postronne z nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności Skarżącej nie świadczy o tym, że posiada ona interes prawny. W skardze argumentowano: "Rzetelna i prawdziwa weryfikacja dostępu (który obecnie jest realizowany przez działkę Skarżącej - choć oczywiście można podnosić, iż to tylko uciążliwość faktyczna a nie prawna) prowadziłaby do konstatacji, że ulica Z. nie stanowi drogi publicznej ani nie zapewnia odpowiedniego dostępu do drogi publicznej ze względu na jej parametry co z kolei musiałoby prowadzić albo do odmowy wydania Decyzji albo wskazania właśnie działki Skarżącej (tu ujawnia się interes prawny Skarżącej) jako właściwego dostępu do drogi publicznej." Argumentacja ta opiera się na założeniu, że gdyby organ administracji (Burmistrz) uznał, że nieruchomość Inwestora nie miała dostępu do drogi publicznej, to wówczas albo wydałby decyzję odmowną albo – być może – wskazał nieruchomość Skarżącej jako dostęp do drogi publicznej. W tym ostatnim potencjalnym zdarzeniu Skarżąca upatruje swój interes prawny w postępowaniu administracyjnym. Skarżąca nie wyjaśnia jednak na jakiej podstawie prawnej organ może "wskazać" jej nieruchomość jako właściwy dostęp do drogi publicznej. Kompetencji takich Burmistrzowi nie daje żadna norma prawna, w szczególności art. 61 u.p.z.p. Przepis ten jedynie precyzuje przesłanki wydania pozwolenia na budowę, a jednym z nich jest to, aby teren posiadał dostęp do drogi publicznej (art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p). Podstawy takiej nie kreuje również art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.zp. W konsekwencji nie sposób uznać, że postanowienie SKO z [...] marca 2019r. naruszało powołane w skardze przepisy prawa materialnego tj. art. 28 § 1 kpa w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1) oraz w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 2) ustawy u.p.z.p. Trafnie organ administracyjny stwierdził, że Skarżąca nie posiada interesu prawnego we wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 2018 r., którym zasadnie odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2017r..
Chybione okazały się również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania tj. art. 138 § 1 pkt 1) w zw. z art. 127 § 3 w zw. z art. 144 w zw. z art. 61a § 1 i 2 oraz w zw. z art. 28 § 1 k.p.a., oraz art. 11 oraz art. 15 k.p.a. a także w zw. z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Samo powielenie przez SKO w postanowieniu z [...] marca 2019r. większości argumentów użytych wcześniej w uzasadnieniu postanowienia [...] grudnia 2018 r. nie świadczy o braku całościowego i merytorycznego rozpoznania sprawy - jak zarzuca to Skarżąca. Powtórzenie argumentacji wynika z tego, że zarówno stan faktyczny sprawy, jak i zarzuty Skarżącej zarówno pod adresem decyzji z dnia [...] sierpnia 2017r.i postanowienia z [...] grudnia 2018 r. były zbliżone.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało skargę oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI