IV SA/Wa 1394/14

IV SA/Wa 1394/14 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-11-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-07-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wójcik /sprawozdawca/
Alina Balicka /przewodniczący/
Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Symbol z opisem
6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Przesław, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2014 r. sprawy ze skargi N. D. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy - oddala skargę -
Uzasadnienie
Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] o odmowie nadania N. D. statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.
Niniejsza decyzja obejmuje również małoletnie dzieci skarżącej: S. S. urodzonego [...] marca 2005 r. i I. S. urodzonego [...] lipca 2007 r.
Powyższe rozstrzygnięcie oparte zostało na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych.
N. D., obywatelka [...], deklarująca narodowość [...], w dniu 13 grudnia 2012 r. złożyła wniosek o nadanie jej statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wniosku powołała się na poczucie zagrożenia bezpieczeństwa, wskazując: "Chcę ochronić moje dzieci, boję się o ich życie, ponieważ pod drzwi podrzucają mi karteczki z pogróżkami". We wniosku oświadczyła, że w kraju pochodzenia doświadczyła przemocy psychicznej. Podając okoliczności stosowania wobec niej przemocy, skarżąca stwierdziła: "Rok temu wezwali na przesłuchanie mojego męża i do tej pory nie wrócił. Zaczęto podrzucać mi kartki z groźbami i pogróżkami, gdzie jest mój mąż. Bojąc się o dzieci zdecydowałam się na wyjazd." Jednocześnie dodała, że nigdy nie brała udziału w działaniach wojennych, nie była zatrzymana ani aresztowana, nie była poddana przemocy fizycznej, nigdy nie prowadzono wobec niej postępowania sądowego lub administracyjnego, nigdy nie była skazana wyrokiem sądu, nie należała także do organizacji politycznych, religijnych, kulturalnych, społecznych lub etnicznych.
W trakcie przesłuchania statusowego w dniu [...] października 2013 r. wnioskodawczyni zeznała, że w kraju pochodzenia zamieszkiwała w [...]. W [...] pozostał jej małżonek oraz dorosła córka. Skarżąca jest zamężna w obrządku muzułmańskim od 2003 r., natomiast jej mąż jest wobec prawa cywilnego żonaty z inną kobietą, mają dzieci, ale nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżąca nie pracowała. Nie miała żadnych problemów z otrzymaniem paszportu zagranicznego oraz poruszaniem się po terytorium [...]. Nigdy nie brała udziału w konfliktach zbrojnych, nie wspierała [...] bojowników. Nigdy nie była członkiem żadnej organizacji. Oświadczyła, że jej mąż pracował w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych w [...], zajmował się poszukiwaniem osób zaginionych. W [...] w dniu [...] listopada 2011 r. został zabity wuj skarżącej, R. A., działacz polityczny. Małżonek cudzoziemki zajął się wyjaśnieniem tej sprawy. Znaleziono dwóch sprawców, jeden został osadzony w więzieniu, drugiego wypuszczono. Wnioskodawczyni twierdziła, że właśnie z powodu poszukiwań zabójców krewnego prowadzonych przez jej męża była prześladowana. W marcu 2012 r. cudzoziemka znalazła pod drzwiami dwie karteczki z groźbami, a syn był śledzony przez nieznane osoby, które jechały za nim samochodem, gdy szedł do szkoły. Po otrzymaniu drugiej kartki skarżąca zdecydowała się opuścić swój dom, jak zeznała: "Zabrałam synów i pojechałam do [...] do matki. Nie wróciłam już do domu, straciłam kontakt z mężem. (...) Pojechałam do [...]. Jak weszłam do domu, to za mną weszło trzech mężczyzn w zamaskowanych mundurach. Mówili, że nas śledzą, (...) straszyli nas, że zabiją, jeśli mąż nie przestanie zajmować się sprawą mordercy wuja. (...) Ci mężczyźni, którzy przyszli do naszego domu, przykładali mi kolbę do szyi. (...) Czułam przemoc psychiczną."
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, rozpoznając powyższy wniosek, decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. odmówił wnioskodawczyni nadania statusu uchodźcy, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej oraz orzekł o jej wydaleniu wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W ocenie Szefa Urzędu, cudzoziemka nie podała żadnych przyczyn uzasadniających obawę przed prześladowaniami w rozumieniu Konwencji Genewskiej. Obawy skarżącej o bezpieczeństwo swoje i członków jej rodziny nie wiążą się z niczym innym niż z ogólną sytuacją w kraju pochodzenia. Tymczasem ogólna sytuacja kraju pochodzenia, ze względu na brak bezpośredniego odniesienia do jednego z pięciu kryteriów zawartych w definicji uchodźcy w Konwencji Genewskiej nie może stanowić samoistnej przesłanki do nadania statusu uchodźcy. Nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia, ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia, lecz z uwagi na istniejące, uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy. W ocenie organu, sytuacja panująca na terytorium [...], w tym również w [...], nie stanowi realnego zagrożenia dla jakichkolwiek praw cudzoziemki i jej bliskich.
Cudzoziemka wniosła odwołanie od powyższej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2013 r. Po złożeniu odwołania skarżąca skierowała do Rady do Spraw Uchodźców pismo z dnia 24 stycznia 2014 r., w którym oświadczyła, że jej mąż w wyniku prześladowania z powodów, o których mówiła, znalazł się w szpitalu z ciężkimi obrażeniami. Do pisma załączone zostały dwa zaświadczenia. W jednym z wymienionych zaświadczeń stwierdzono, że A. S. odbywa służbę w Urzędzie MSW w [...] w mieście [...] od [...] lipca 2011 r. W organach spraw wewnętrznych pracuje od [...] stycznia 2011 r. W dniu [...] lipca 2011 r. przeszedł procedurę weryfikacyjną. Następnie, jak wyjaśniła skarżąca w trakcie drugiego przesłuchania w dniu [...] kwietnia 2014 r., mąż jej już nie pracuje w MSW. Drugie zaświadczenie wskazuje, że A. S. został w dniu [...] grudnia 2013 r. przyjęty do Miejskiego Szpitala [...] nr [...] z diagnozą licznych urazów i krwiaków oraz zamkniętym złamaniem kończyny dolnej. Zaświadczenie nie wyjaśnia jakie przyczyny doprowadziły do stwierdzonych przez lekarzy urazów. W trakcie wspomnianego wyżej drugiego przesłuchania skarżąca oznajmiła, że nie wie skąd się wzięły urazy, o których mowa w zaświadczeniu. Wnioskodawczyni podała, że zasadniczym powodem obaw przed powrotem do kraju pochodzenia jest strach przed uprowadzeniem jednego z jej dzieci. Skarżąca stwierdziła, że ani jej rodzina, ani rodzina pierwszej żony męża nie była prześladowana z powodu prywatnego śledztwa prowadzonego przez jej męża.
Rada do Spraw Uchodźców, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rada wskazała, że po dokonaniu analizy akt sprawy i odniesieniu ustalonej zindywidualizowanej sytuacji, w której znalazła się wnioskodawczyni do aktualnej sytuacji w kraju jej pochodzenia stwierdziła, że w [...] w ostatnich latach nastąpiła poprawa w zakresie przestrzegania praw człowieka, choć nadal pozostaje zła. Według opinii Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia Urzędu do Spraw Cudzoziemców ogólna sytuacja w dziedzinie bezpieczeństwa publicznego w [...] jest niedobra, ale postępuje jej stabilizacja. W ocenie ekspertów Ośrodka Studiów Wschodnich w ostatnich, miesiącach nie wydarzyło nic, co mogłoby skłaniać większą grupę mieszkańców [...] do wyjazdu za granicę. Reżim [...] należy do bardzo represyjnych, ale stopień tej represyjności nie rośnie. Nie odnotowuje się masowych prześladowań ludności cywilnej. Opinie Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia i Ośrodka Studiów Wschodnich wskazują, że sytuacja w [...] jest trudna, ale nie w takim stopniu, który uzasadniałby ubieganie się o status uchodźcy lub inne formy ochrony tylko z jej powodu. W związku z tym, w ocenie Rady, konieczne jest ustalenie zindywidualizowanego zagrożenia prześladowaniami, poważnej krzywdy lub innych naruszeń praw człowieka.
Rada stwierdziła, że stan faktyczny ustalony w sprawie wskazuje, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków do nadania jej statusu uchodźcy i objęcia jej ochroną uzupełniającą lub zgodą na pobyt tolerowany. Zagrożenie ryzykiem orzeczenia kary śmierci lub wykonaniem egzekucji w [...] nie występuje od wprowadzenia [...] listopada 2009 r. przez Sąd Konstytucyjny [...] monatorium na orzekanie i wykonywanie kary śmierci. Pozostałe ryzyka również nie grożą wnioskodawczyni. Mąż jej nie pracuje już w MSW i nie prowadzi prywatnego dochodzenia, które miało być powodem prześladowania. Obaj zabójcy wuja skarżącej zostali ujęci i skazani na długoletnie więzienie. Obawa skarżącej, że w tej sytuacji zagrażają jej ryzyka, o których mowa w art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w jej przypadku są nieuzasadnione. Ponadto wnioskodawczyni w czasie licznych pobytów u swojej matki nigdy nie była prześladowana.
W oparciu o analizę okoliczności faktycznych ustalonych w sprawie Rada stwierdziła, że skarżącej po powrocie do kraju pochodzenia nie grozi naruszenie praw, o których mowa w art. 97 ust. 1 powołanej ustawy ani nie grożą jej pozostałe ryzyka wymienione w tym przepisie. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że skarżąca mogłaby, po powrocie do kraju pochodzenia, zostać pozbawiona wolności lub bezpieczeństwa osobistego, czy to w trybie określonym przez prawo [...], czy też bezprawnie. W ocenie Rady zebrany materiał dowody, odnoszący się do indywidualnej sytuacji wnioskodawczyni, nie daje podstaw do uznania takiego zagrożenia za realne i pozwalające udzielić jej zgody na pobyt tolerowany.
Skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła N. D., zarzucając zaskarżonej decyzji:
1. naruszenie prawa materialnego, tj:
a) art. 13 ust. 1, art. 15 oraz art. 97 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP skutkujące uznaniem, że skarżąca nie spełnia przesłanek do objęcia jej ochroną międzynarodową;
b) art. 16 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 16 ust. 2 wymienionej ustawy poprzez jego nieuwzględnienie pomimo, że po powrocie do kraju pochodzenia grozi im niebezpieczeństwo od tzw. "podmiotów niepaństwowych", a władze nie są w stanie zapewnić im skutecznej ochrony, o czym najlepiej świadczy zabójstwo jej krewnego oraz biznesmena będącego niewygodnym świadkiem, a także okoliczność, że mąż skarżącej pracownik [...] polecił skarżącej wyjechać wraz z dziećmi z kraju;
c) art. 18 ust. 2 powołanej ustawy poprzez nieuwzględnienie uwarunkowań osobistych, tj. obawy przed prześladowaniami ze strony morderców krewnego skarżącej;
2. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
a) art. 7, art. 77 i art. 80 kpa poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, wydanie rozstrzygnięcia z pominięciem słusznego interesu strony, zadawanie pytań sugerujących odpowiedź;
b) art. 80 kpa poprzez dokonanie błędnej oceny, że po powrocie do kraju pochodzenia nie grozi skarżącej prześladowanie, rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy i że nie będzie zagrożone prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego;
c) art. 80 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej osoce dowodów i dokonanie oceny zeznań jako niewiarygodnych bez przeprowadzenia i uwzględnienia opinii psychologa oraz bez uwzględnienia kontekstu kulturowego, w szczególności faktu, że kobiety [...] mają ograniczony dostęp do informacji na temat spraw (działań) ich mężów, poprzez przyjęcie, że zeznania dotyczące najścia na dom i poddania przemocy psychicznej są niewiarygodne jedynie na tej podstawie, że skarżąca nie była w stanie jednoznacznie wskazać czy napastnicy czekali na skarżącą przed domem, podczas gdy z doświadczenia życiowego wynika zdaniem skarżącej, że nie mogła ona posiadać informacji na ten temat;
d) art. 11 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji w szczególności nie odniesienie się do wyjaśnień skarżącej i zarzutów zawartych w odwołaniu.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2013 r.
W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.
Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. W ocenie Sądu organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680), Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 z późn. zm.), Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 517), a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji prawidłowo orzekły co do braku podstaw do przyznania skarżącej ochrony międzynarodowej – statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i zgody na pobyt tolerowany.
Stosownie do treści przepisu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Przepis ten jest odpowiednikiem art. 1 A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. Uregulowanie to ma on charakter taksatywny, zawiera katalog przesłanek warunkujących nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje on ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy biedy. Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi “uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem "obawa" jest odczuciem indywidualnym, stanem umysłu osoby ubiegającej się. Pojęciu "obawa" towarzyszy określenie “uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny, i oba – jak wskazane zostało w podręczniku Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) – muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu. Dla przyjęcia, że ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.
Przenosząc powyższe reguły na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że z uzasadnień wydanych decyzji wynika, że organy dokładnie analizowały treść oświadczeń cudzoziemki zawartych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz treść jej wypowiedzi złożonych podczas późniejszych przesłuchań. Analiza materiału dowodowego nie wskazuje, aby w stosunku do skarżącej istniały rzeczywiste obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia. Skarżąca nie wykazała, że posiada uzasadnione, a nie tylko domniemane obawy przed prześladowaniami. Nie potwierdziła obiektywnego charakteru deklarowanych zagrożeń dla jej bezpieczeństwa, wolności, zdrowia i życia. Nie wykazała, aby władze kraju pochodzenia skarżącej, prowadziły wobec niej działania noszące znamiona prześladowań w rozumieniu art. 13 powołanej ustawy. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, że powód, który wskazała skarżąca, nie stanowi wystarczającej przesłanki nadania statusu uchodźcy, gdyż nie ma on charakteru prześladowań ze strony władz, ani prześladowań, przed którymi władze nie byłyby w stanie zapewnić obywatelowi należytej ochrony. Słuszne jest zatem stanowisko Rady wobec poczynionych ustaleń, z których wynika, że skarżąca nigdy nie brała udziału w działaniach wojennych, nie była zatrzymana ani aresztowana, nie była poddana przemocy fizycznej, nigdy nie prowadzono wobec niej postępowania sądowego lub administracyjnego, nigdy nie była skazana wyrokiem sądu, nie należała także do organizacji politycznych, religijnych, kulturalnych, społecznych lub etnicznych, nie może stanowić podstawy do objęcia takiej osoby ochroną międzynarodową. Mając na uwadze powyższe Sąd podzielił w pełni argumentację organów administracyjnych, że skarżąca nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy skutkuje odmową nadania statusu uchodźcy. Nietrafny jest tym samym zarzut zawarty w skardze, a dotyczący naruszenia art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.
W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:
1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,
2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,
3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego
- i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
Organy zasadnie przyjęły, że w stosunku do skarżącej nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. W szczególności, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być realnie narażona na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia.
W związku z powyższym, organ administracji słusznie uznał, że cudzoziemka nie potrzebuje międzynarodowej ochrony, bowiem nie spełnia przesłanek uzasadniających uznanie jej za uprawnioną do nadania statusu uchodźcy ani udzielenia jej ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, określonych w art. 13 ust 1 i art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z dyspozycją przepisu art. 48 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, w ramach prowadzonego postępowania o nadanie statusu uchodźcy organy administracji państwowej zobowiązane są do ustalenia czy w przypadku odmowy uznania za uchodźcę oraz odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 97 ust. 1 a.
Przechodząc do oceny istnienia w niniejszej sprawie przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany wskazać należy, że zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:
1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;
1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu;
2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca.
Mając zatem na uwadze ustalenia dokonane w trakcie prowadzonego postępowania statusowego organy prawidłowo przyjęły, że skarżąca nie uwiarygodniła, że jest narażona na wymienione naruszenia praw człowieka. Nie przedstawiła bowiem żadnego wiarygodnego dowodu, że władze kraju pochodzenia lub inne podmioty podejmowały krzywdzące wobec niej działania mające związek z wyjazdem z kraju pochodzenia. Ponadto w sprawie skarżąca powoływała się na zagrożenie głównie ze strony "aktorów niepaństwowych", jednakże nie wykazała w wystarczającym stopniu, że władze państwowe nie mogły lub nie chciały zapewnić jej ochrony w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy.
Zatem, w ocenie Sądu, organ trafnie orzekł, w oparciu o posiadany materiał dowodowy, że przytoczone przez skarżącą okoliczności nie dają podstaw uzasadniających obawę przed prześladowaniem z powodów, o których mówi art. 1 A pkt 2 Konwencji Genewskiej oraz nie uzasadniają udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany.
Sąd również nie dopatrzył się w postępowaniu organów naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia treści art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa i art. 11 kpa. Wyjaśnić należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa i zawarty w art. 77 § 1 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącego. Nie zwalnia to skarżącego z obowiązku dostarczania takich materiałów, z których chce on wyciągać korzystne dla siebie skutki zwłaszcza w sytuacji, gdy ze względu na specyfikę sprawy takiej jak przedmiotowa, organ nie ma możliwości zdobywania z urzędu dowodów wskazujących na prześladowania skarżącej czy zagrożenia jej praw do życia, w tym również życia rodzinnego, wolności i bezpieczeństwa. Słusznie więc organy oparły się na materiałach dowodowych dostarczonych przez skarżącą, dokonując ich swobodnej, ale nie dowolnej oceny, ale też i na dokonanej ponownej ocenie sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemki, która, zgodnie z treścią materiałów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, jest stabilna. Obecnie nie można mówić, o tym by w [...] miało miejsce powszechne naruszanie praw człowieka lub stosowanie przemocy wobec ludności cywilnej. Analiza sytuacji w [...] na podstawie opracowań i ekspertyz wskazuje, że nie toczy się tam żaden konflikt wewnętrzny, a ponadto państwo to nie jest zaangażowane w konflikt dwustronny lub międzynarodowy, który mógłby stwarzać potencjalne zagrożenie dla praw i wolności skarżącego. Twierdzenia zatem skarżącej, że sytuacja w jej kraju pochodzenia stanowi dla niej zagrożenie i uniemożliwia jej powrót do kraju nie znajduje uzasadnienia. Ponadto, jak wynika z analizy materiału dowodowego, w tym głównie zeznań samego skarżącej, nie należała on nigdy do żadnej organizacji politycznej, nie była członkiem, ani też nie była powiązana ze strukturami bojowników. Za potwierdzeniem braku zainteresowania władz [...] osobą skarżącej należy fakt nieutrudniania jej przez władze i struktury siłowe [...] poruszania się po jej terytorium i opuszczenia jej granic. Powyższe potwierdza, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia skarżąca nie byłaby narażona na prześladowania ani innego rodzaju represje.
W ocenie Sądu, wobec wydania decyzji odmawiających całej rodzinie skarżącej (zaskarżona decyzja obejmuje również jej małoletnie dzieci) nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP, wydalenie skarżącej nie naruszy w jakikolwiek sposób jej prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie człowieka i podstawowych wolności. Stąd brak jest podstaw do udzielenia cudzoziemce zgody na pobyt tolerowany.
Nadto Sąd z urzędu zauważa, rozpoznając liczne sprawy dotyczące cudzoziemców, że rozbieżności i opatrywanie treści składanych przez cudzoziemców wniosków – o objęcie ich ochroną międzynarodową – o coraz to nowsze elementy wskazuje na zjawisko tzw. "eskalacji zeznań", tzn. rozbudowania oświadczeń składanych przez cudzoziemców skutkiem poznania reguł konwencyjnych i proceduralnych noszących cechy próby kreowania sztucznych scenariuszy mających dopasować sytuację wnioskodawców do tychże reguł. Służyć ma temu również dostarczanie dokumentów, zwłaszcza poświadczeń mających podtrzymywać wszelkie możliwe okoliczności sprawie służące, a będące wyrazem solidarności uchodźców.
W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 kpa, zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona, a przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ poinformował skarżącą o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, czym wyczerpał dyspozycję art. 10 § 1 kpa.
Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organy wydając zaskarżone decyzje, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i dokonały prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.