IV SA/Wa 1393/21

IV SA/Wa 1393/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-01-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-09-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anita Wielopolska
Grzegorz Rząsa /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Rowiński
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Sygn. powiązane
II OSK 1098/22 - Wyrok NSA z 2023-10-09
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2021 r., [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Uzasadnienie
I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie decyzja Wojewody [...] (dalej "Wojewoda" lub "organ II instancji") z [...] lipca 2021 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] (dalej "Burmistrz" lub "organ I instancji") z [...] marca 2021 r., nr [...] orzekającą o wymeldowaniu K. K. (dalej "Skarżący") z pobytu stałego w budynku położonym przy Al. [...] w [...].
II. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych.
II.1. W dniu 6 listopada 2020 r. do Burmistrza wpłynął wniosek H. D. (dalej "Wnioskodawca") o wymeldowanie Skarżącego z pobytu stałego w budynku położonym przy Al. [...] w [...], zlokalizowanym na działce ewidencyjnej nr [...]. W toku postępowania pierwszoinstancyjnego Skarżący zeznał, że zamieszkuje w budynku na nieruchomości składającej się z działki o numerze ewidencyjnym [...] (sąsiadującej z działka [...]). Ponadto Skarżący oświadczył, że nie mieszka w budynku stanowiącym własność Wnioskodawcy usytuowanego na działce o numerze ewidencyjnym [...]. Przesłuchani w charakterze świadka H. C. oraz J. D. potwierdzili, że rodzina Skarżącego zamieszkuje na nieruchomości składającej się z działki ewidencyjnej [...]. H. C. oświadczył, że ten stan rzeczy trwa od 1991 r., natomiast J. D. wskazała, że w dniu 2 sierpnia 2018 r., kiedy to stała się właścicielem zabudowanej nieruchomości składającej się z działki nr [...], Skarżący nie mieszkał w budynku znajdującym się na w/w działce. Na podstawie poczynionych ustaleń Burmistrz przyjął, że Skarżący opuścił miejsce pobytu stałego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. W tym stanie rzeczy, organ I instancji decyzją z [...] marca 2021 r., nr [...] wymeldował Skarżącego z pobytu stałego w budynku położonym przy Al. [...] w [...].
II.2. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda decyzją z [...] lipca 2021 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza z [...] marca 2021 r., nr [...] uznając, że budynek położony przy Al. [...] w [...] nie stanowi miejsca pobytu stałego Skarżącego, w którym skoncentrowane byłyby jego sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe. Powyższe potwierdzają wyjaśnienia składane przez Wnioskodawcę oraz zeznania przesłuchanych w sprawie świadków: H. C., H. C. oraz J. D.. W ocenie Wojewody również wyjaśnienia Skarżącego oraz jego pełnomocnika nie pozostawiają wątpliwości, że wymieniony nie mieszka w miejscu stałego zameldowania, skoro sam tego nie kwestionuje. Organ II instancji nadmienił, że choć organ ewidencyjny nie ma obowiązku ustalania, jakie jest nowe miejsce pobytu osoby, która opuściła miejsce swojego dotychczasowego pobytu, to Skarżący obecnie przebywa na sąsiedniej nieruchomości, położonej na działce oznaczonej nr [...] pod adresem: ul. [...] w [...]. Zdaniem organu odwoławczego ustalenia te są wystarczające do przyjęcia, że w niniejszej sprawie zaszły okoliczności dające podstawę do wymeldowania Skarżącego w oparciu w oparciu o art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności 24 września 2010 r. (Dz.U. z 2021 r., poz. 510; dalej również: "u.e.l." lub "ustawa o ewidencji ludności"). W realiach rozpoznawanej sprawy nastąpiło dobrowolne i trwałe opuszczenie przez wymienionego miejsca stałego pobytu. Wojewoda odstąpił od przeprowadzenia oględzin budynku położonego przy ul. [...] w [...], uznając zebrany materiał za w pełni wystarczający do wydania decyzji. Wskazał bowiem, że w sytuacji, kiedy sam Skarżący nie kwestionuje, że nie zamieszkuje w budynku położonym przy Al. [...] w [...], stanowiącym własność Wnioskodawcy, a postępowanie wyjaśniające wykazało, że opuszczenie to było dobrowolne, zbędne jest przeprowadzanie dodatkowych dowodów w sprawie. Odnosząc się do obszernych zarzutów kierowanych przez pełnomocnika Skarżącego w odwołaniu, dotyczących m.in. kwestii poprawności nadania przez Burmistrza numeru porządkowego budynkowi położonemu przy ul. [...] w [...], toczących się spraw dotyczących uniemożliwienia rodzinie Skarżącego korzystania z drogi publicznej, instalacji elektrycznej oraz kanalizacyjno-wodociągowej, Wojewoda wyjaśnił, że powyższe nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Kwestie te bowiem nie należą do kompetencji organu odwoławczego. Przedmiotem niniejszego postępowania było wymeldowanie Skarżącego z pobytu stałego w budynku położonym przy Al. [...] w [...], gdzie adres tej nieruchomości nie budzi żadnych wątpliwości. Wnioskodawca, jako osoba, która dysponuje tytułem prawnym do ww. mieszkania, był osobą uprawnioną, aby wystąpić z wnioskiem o wymeldowanie. W ocenie Wojewody organ I instancji w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające. Fakt, że strona odmiennie ocenia dowody zgromadzone w sprawie i w konsekwencji wyciąga z nich odmienne wnioski, nie oznacza, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest wadliwe. Organ odwoławczy podziela jednak zarzuty dotyczące naruszenia przez organ I instancji art. 107 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji. Zdaniem Wojewody, choć uzasadnienie decyzji Burmistrza nie spełnia wymogów, to jednak jego niedostatki nie mogą stanowić samoistnej przyczyny uchylenia tej decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., skoro konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie ma istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie.
III.1. Pismem z 12 sierpnia 2021 r. Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wywiódł skargę Wojewody z [...] lipca 2021 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza z [...] marca 2021 r., nr [...], zarzucając jej naruszenie prawa materialnego i prawa procesowego, które to naruszenie nie tylko mogło, ale miało rzeczywisty i istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:
1. art. 24 ust. 2a pkt 2 w związku z art. 20 ust. 2 pkt 1 oraz - art. 47a ust. 5 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2021 r., poz. 1990) poprzez posługiwanie się numerem porządkowym nieruchomości, zaktualizowanym w oparciu o wniosek osoby trzeciej, nie posiadającej tytułu do składania takich wniosków w odniesieniu do nieruchomości nie będącej jej własnością;
2. § 9 rozporządzenia Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów, które obowiązywało do 31 lipca 2021 roku, poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie zawiadomienia o zmianie i nadaniu numeru porządkowego mimo braku istnienia ku temu przesłanek wyliczonych w tym paragrafie oraz braku legitymacji Wnioskodawcy
3. art. 25 ust. 1 i art. 35 Ustawy o ewidencji ludności poprzez wymeldowanie Skarżącego donikąd w sytuacji gdy mieszka on na działce [...], a organ ma wiedzę na ten temat, co powoduje podstawową sprzeczność zapisów w ewidencji ludności ze stanem faktycznym;
4. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez posługiwanie się wobec skarżącego adresem ul. [...], nie wyjaśnienie stanu sprawy i nie przeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, pominięcie dowodów składanych przez skarżącego oraz dokonanie sprzecznych ze sobą ustaleń polegających na utrzymaniu w mocy decyzji o wymeldowaniu donikąd przy jednoczesnym kilkakrotnym wskazywaniu adresu ul. [...] jako miejsca przebywania skarżącego;
5. art. 107 § 1 pkt 6. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie dowodów, na jakich organ się oparł, wydając zaskarżoną decyzję, a w szczególności poprzez brak odniesienia do pominiętych dowodów zgłoszonych przez skarżącego w odwołaniu oraz poprzez nie wyjaśnienie z jakiego źródła czerpie informacje na temat aktualnego adresu skarżącego, określanego jako ul. [...] w [...], bezkrytyczne przyjęcie za obowiązującą informację Wnioskodawcy, że Skarżący "przebywa w domu na sąsiedniej nieruchomości, położonej na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] przy ul. [...] w [...] oraz oddalenie wniosku Skarżącego o przeprowadzenie wizji lokalnej na okoliczność rzeczywistego miejsca pobytu skarżącego.
Na podstawie przywołanych zarzutów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie w całości decyzji Burmistrza i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wniósł ponadto o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z wystawionego dla U. K. dowodu wpłaty KP nr 19 z dnia 25 maja 2021 r dla potwierdzenia opłaty kwoty 465,00 zł za wywożenie śmieci z ul. [...], dowodu wpłaty KP nr 50, wystawionego dla J. K. z tytułu opłacenia podatku od nieruchomości w dniu 08 lutego 2021 r za rok 2021,1 rata oraz zdjęcia wykonanego w roku 2021 na terenie nieruchomości oznaczonej numerem porządkowym ul. [...], sąsiadującej bezpośrednio od strony ul. [...] z nieruchomością rodziców Skarżącego na okoliczność funkcjonowania w roku 2021 adresu ul. [...] wobec Skarżącego oraz na okoliczność stanu faktycznego odnoszącego się do korzystania przez skarżącego z adresu ul. [...]. W ocenie Skarżącego, obszerny materiał dowodowy przedstawiony przez niego w postępowaniu przed Burmistrzem oraz przed Wojewodą nie zasłużył na ocenę i analizę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wszystkie dowody zgłoszone przez Skarżącego zostały pominięte, a fakt pominięcia ich nie został uzasadniony. Samo nawiązanie do "obszernych zarzutów" skarżącego oraz nawiązanie w powyżej przedstawiony sposób do wniosków o przeprowadzenia dowodów - bez podjęcia próby weryfikacji tych danych w drodze bezpośrednich dowodów nie stanowią wywiązania się organu z obowiązku nałożonego dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący podkreślił, że utrzymanie adresu nieruchomości rodziców skarżącego jako ul. [...] oznacza, że rodzice skarżącego zmuszeni będą do zabiegania u właścicieli nieruchomości ul. [...] o rozebranie muru, a na obecnym etapie stanu rzeczywistego nie jest możliwe przewidywanie pozytywnego skutku takich zabiegów. Nadmienił następnie, że organ nie ustalił okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia prawa materialnego, bowiem skarżący nie opuścił swojego miejsca pobytu stałego. Spór w niniejszej sprawie nie jest związany z ustaleniem czy skarżący z rodziną mieszka w domu Wnioskodawcy, ale z ustaleniem jaki jest prawidłowy adres nieruchomości [...], stanowiącej własność rodziców Skarżącego. Z tego względu Skarżący wnosił o przeprowadzenie wizji lokalnej oraz zawieszenie postępowania - do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii. Nadmienił ponadto, że stanowisko Burmistrza w sprawie ustalenia takiego adresu zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a postępowanie toczy się pod sygnaturą I SA/Wa 521/21. Podkreślił, że organ administracji publicznej rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktyczno-prawnego istniejącego w dacie wydania decyzji, a rozstrzygnięcia przyszłe i niepewne, w tym wypadku dotyczące prawidłowego ustalenia adresu działki [...] w [...], nie mogą decydować o treści wydanej decyzji. Według stanu prawnego i faktycznego, istniejącego na dzień wydawania decyzji przez Burmistrza, według treści prezentowanych wypisów z rejestru gruntów - działka oznaczona numerem [...] w [...], stanowiąca własność rodziców Skarżącego, oznaczona była adresem ul. Aleja [...]. Zdaniem Skarżącego nie odpowiada stanowi faktycznemu stwierdzenie, że przebywa on pod adresem ul. [...], a fakt posługiwania się taką informacją przez Wojewodę powinien spowodować uchylenie decyzji o wymeldowaniu skarżącego donikąd. Wniosek o zmianę numeru porządkowego cudzej nieruchomości został złożony przez osobę nie posiadającą przymiotu strony i został pozytywnie rozpatrzony z naruszeniem przepisów wskazywanych w niniejszej sprawie. Konsekwencją tego nieuprawnionego stanowiska Burmistrza jest posługiwanie się adresem ul. [...] wobec skarżącego oraz pozytywne rozpatrzenie wniosku o jego wymeldowanie donikąd.
W piśmie z 29 grudnia 2021 r. Skarżący poparł wszystkie wnioski, tezy i twierdzenia przedstawione w odwołaniu z dnia 26 kwietnia 2021 r oraz w skardze z dnia 12 sierpnia 2021 r. oraz wymienił orzeczenia oraz złożone środki zaskarżenia w okresie po złożeniu w/w skargi z dnia 12 sierpnia 2021 r w sprawach mających bezpośredni związek ze sprawą niniejszą, sygnalizowanych zarówno w odwołaniu jak i w w/w skardze, załączając ich kopie i wnosząc o dopuszczenie ich jako dowodów na okoliczność nie zakończenia postępowań administracyjnych związanych z ustaleniem adresu nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] w [...] - do dnia składania niniejszego pisma oraz na okoliczność aktualnych możliwości ustalenia, czy wymeldowanie Skarżących z adresu Aleja [...] oraz wskazywanie Ich adresu jako ul. [...], a także odmowa zameldowania Ich pod adresem Aleja [...] - są zgodne z prawem .
III.2. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej odrzucenie z uwagi na braki formalne skargi.
IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
IV.1. Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).
IV.2. W aspekcie zarzutów skargi oraz jej obszernego uzasadnienia konieczne jest przede wszystkim przypomnienie, jaki jest przedmiot niniejszej sprawy. Kwestia ta ma kluczowe znaczeniu dla rozstrzygnięcia, albowiem zgodnie z art. 134 § 1 k.p.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Innymi słowy, Sąd nie może rozpoznać innej sprawy, niż ta, która jest przedmiotem zaskarżenia. W realiach niniejszej sprawy przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu z budynku zlokalizowanego przy Al. [...] w [...]. W świetle akt sprawy, zarówno dokumentów, jak i zeznań świadków, ale także oświadczeń stron (zob. m. in. protokół przesłuchania skarżącego z 3 marca 2021 r.), nie budzi jakichkolwiek wątpliwości, że Skarżący nie przebywa z zamiarem stałego pobytu w budynku zlokalizowanym na działce [...], któremu nadany jest numer porządkowy AL. [...]. Okoliczność ta jest bezsporna również w świetle treści skargi. Skarżący kwestionuje natomiast nadanie budynkowi zlokalizowanemu na działce nr [...] (w którym aktualnie zamieszkuje) numeru porządkowego "ul. [...]", w miejsce dotychczasowego numeru porządkowego "Al. [...]" (zob. też pismo pełnomocnika skarżącego z 8 grudnia 2020 r. – w aktach administracyjnych sprawy). Mają na uwadze te kwestie dotyczące określenia przedmiotu zaskarżenia należy podkreślić, że Sąd w niniejszym postepowaniu nie jest uprawniony do dokonywania oceny legalności działań Burmistrza co do nadania numeru porządkowego dla budynku zlokalizowanego na działce nr [...]. Uzupełniająco trzeba wskazać, że kwestii nadania numeru porządkowego budynkowi zlokalizowanemu na działce nr [...] dotyczyła, wspominana w skardze, sprawa I SA/WA 521/21. Sądowi z urzędu wiadome jest, że postanowieniem z 5 sierpnia 2021 r. WSA w Warszawie odrzucił skargę (orzeczenie to jest nieprawomocne z uwagi na jego zaskarżenie). Z kolei czynności Burmistrza dotyczące nadania numeru porządkowego budynkowi zlokalizowanemu na działce o numerze [...] zostały szczegółowo opisane w piśmie tego organu do Komendy Powiatowej Policji w [...] z [...] marca 2021 r. (akta administracyjne).
IV.3. Mając na uwadze powyższe uwagi dotyczącego granic rozpoznania sprawy przez WSA w aspekcie przedmiotu kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia należy przypomnieć, że odstawą materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji był m. in. art. 35 u.e.l. Zgodnie z tym przepisem, organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Norma ta winna być interpretowana w powiązaniu z istotą i celem instytucji zameldowania. Instytucja zameldowania ma aktualnie wyłącznie charakter rejestracyjny, potwierdzające stan faktyczny w postaci pobytu w lokalu. Aktualność, pomimo zmiany stanu prawnego, zachowuje stwierdzenie Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z 27 maja 2002 r. (K 20/01, OTK-A 2002/3/34), że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie jest ona formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Należy przyjąć, że w interesie publicznym jest, aby stan w ewidencji ludności odpowiadał stanowi rzeczywistemu. W odniesieniu do zameldowania na pobyt stały, zameldowanie ma odzwierciedlać stan rzeczywisty w postaci zamieszkiwania pod oznaczonym adresem w określonej miejscowości z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 w zw. z art. 28 ust. 2 u.e.l.). Zameldowanie na pobyt stały nie tworzy jakiegokolwiek tytułu prawnego dla osoby zameldowanej do zamieszkiwania w lokalu. Konsekwentnie, również wymeldowanie z pobytu stałego nie pozbawia osoby dotychczas zameldowanej prawa do zamieszkiwania w takim lokalu. W realiach niniejszej sprawy, co już podkreślono wyżej, jest okolicznością bezsporną, że Skarżący nie przebywa z zamiarem stałego pobytu w budynku zlokalizowanym na działce nr na działce [...], któremu nadany jest numer porządkowy Al. [...]. W sprawie nie podnoszono również, że opuszczenie budynku przy Al. [...] nie miało charakteru dobrowolnego lub trwałego. Reasumując, skoro wniosek o wymeldowanie z budynku zlokalizowanego na działce [...], któremu nadany jest numer porządkowy "Al. [...]", złożył uprawniony podmiot (tj. właściciel tej działki), a nadto spełniona została przesłanka opuszczenia tego miejsca stałego pobytu przez skarżącego, to Burmistrz zobowiązany był orzec o wymeldowaniu. Decyzja organu ma tu bowiem charter związany, a nie uznaniowy. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy o wymeldowanie miały natomiast podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące sporów co do numeru porządkowego, jaki powinien mieć budynek zlokalizowany na działce nr [...] (w którym aktualnie zamieszkuje skarżący). Podobnie, wpływu na kwestię wymeldowania skarżącego nie mogą mieć postępowania cywilne i karne, jako toczą się w związku z brakiem dostępu działki nr [...] oraz problemami z dostępem do mediów na tej działce. Reasumując, orzekające w sprawie organy zebrały wystarczający materiał dowodowy z punktu widzenia ustalenia zaistnienia przesłanek do wydania decyzji o wymeldowaniu na podstawie art. 35 u.e.l. Stąd też całkowicie bezzasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia również standardy określone w art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności, uzasadnienie to pozwala poznać motywy, jakimi kierował się organ, orzekając o wymeldowaniu. Natomiast w sprawie nie mogły mieć zastosowania powołane w skardze przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz nadawania numeru porządkowego budynków. W sprawie nie było zresztą okolicznością sporną, że budynek zlokalizowany na działce nr [...], którego dotyczyła decyzja o wymeldowaniu, ma nadany numer porządkowy Al. [...]. Natomiast spór co do numeru porządkowego budynku zlokalizowanego na działce ewidencyjnej nr [...], nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia o wymeldowaniu z budynku zlokalizowanego na działce nr [...].
IV.4. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.