IV SA/Wa 1364/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego (rowu), uznając, że urządzenie jest należycie utrzymywane.
Skarga dotyczyła decyzji odmawiającej nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji rowu ziemnego R-1. Skarżący domagał się nakazania właścicielom rowu wykonania prac konserwacyjnych i doprowadzenia rowu do stanu zgodnego z prawem budowlanym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo ustaliły, iż rów jest należycie utrzymywany, a przesłanki do zastosowania art. 64b Prawa wodnego nie zostały spełnione. Sąd podkreślił, że decyzja w tym zakresie ma charakter fakultatywny i wymaga wykazania nienależytego utrzymania oraz jego skutków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę H. K. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego – rowu ziemnego R-1. Skarżący domagał się nakazania właścicielom rowu (Zarządowi Dróg Powiatowych oraz spółce G. s.c. "[...]") wykonania prac konserwacyjnych, doprowadzenia rowu do stanu zgodnego z prawem budowlanym, w tym prawidłowej szerokości dna, nachylenia skarp oraz usunięcia krzewów i prawidłowego posadowienia kręgów na wjeździe, które powodowały spiętrzenie wody. Organy administracji, po przeprowadzeniu postępowania, ustaliły, że rów jest należycie utrzymywany, a prace konserwacyjne zostały wykonane. Podkreślono, że przepis art. 64b Prawa wodnego, który umożliwia nakazanie przywrócenia funkcji urządzenia wodnego lub likwidacji szkód, ma charakter fakultatywny i wymaga wykazania nienależytego utrzymania oraz jego szkodliwego oddziaływania. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i nie stwierdziły przesłanek do zastosowania wspomnianego przepisu. Sąd podkreślił również, że w przypadku urządzeń wodnych pierwszeństwo ma Prawo wodne nad Prawem budowlanym. Wobec braku uzasadnionych podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, skarga została oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ ma fakultatywne uprawnienie do wydania takiej decyzji, a jej podjęcie wymaga wykazania nienależytego utrzymania urządzenia wodnego oraz jego szkodliwego oddziaływania na grunty lub zmiany funkcji.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 64b Prawa wodnego (oraz analogiczny przepis w nowej ustawie) ma charakter fakultatywny, co oznacza, że organ ma swobodę w podjęciu decyzji, nawet jeśli przesłanki są spełnione. Kluczowe jest udowodnienie nienależytego utrzymania i jego skutków. W tej sprawie organy prawidłowo ustaliły, że rów jest należycie utrzymywany, a skarżący nie przedstawił dowodów na szkodliwe oddziaływanie lub zmianę funkcji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.w. z 2001 r. art. 64b
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Przepis ten umożliwia organowi nakazanie przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidacji szkód w przypadku nienależytego utrzymywania, ale jego zastosowanie jest fakultatywne i wymaga wykazania przesłanek.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.w. art. 545 § 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Przepis ten określa zasady stosowania przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowej ustawy.
P.b. art. 2 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego
Przepis ten stanowi o pierwszeństwie przepisów odrębnych nad Prawem budowlanym.
u.d.p. art. 20 § 4
Ustawa z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo ustaliły, że rów jest należycie utrzymywany. Nie wykazano nienależytego utrzymania urządzenia wodnego ani jego szkodliwego oddziaływania na grunty. Przepis art. 64b Prawa wodnego ma charakter fakultatywny. Prawo wodne ma pierwszeństwo przed Prawem budowlanym w sprawach dotyczących urządzeń wodnych.
Odrzucone argumenty
Zarzut skarżącego o niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego i prawnego. Domaganie się zastosowania przepisów Prawa budowlanego do kwestii utrzymania rowu.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja restytucyjna [...] jest rozstrzygnięciem fakultatywnym, co oznacza, że o jej podjęciu lub niepodjęciu, decyduje organ, nawet pomimo zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie. Sąd bada bowiem zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, ale nie ocenia jego celowości oraz słuszności. W przypadku urządzeń wodnych pierwszeństwo ma Prawo wodne nad Prawem budowlanym.
Skład orzekający
Leszek Kobylski
przewodniczący sprawozdawca
Iwona Owsińska-Gwiazda
członek
Iwona Szymanowicz-Nowak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja fakultatywnego charakteru decyzji restytucyjnych w prawie wodnym oraz pierwszeństwa Prawa wodnego nad Prawem budowlanym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nienależytego utrzymania urządzeń wodnych i zastosowania art. 64b Prawa wodnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia utrzymania infrastruktury wodnej i relacji między Prawem wodnym a budowlanym, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.
“Czy można zmusić właściciela rowu do jego naprawy? Sąd wyjaśnia granice prawa wodnego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 1364/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-11-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-06-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Iwona Owsińska-Gwiazda Iwona Szymanowicz-Nowak Leszek Kobylski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane III OSK 5339/21 - Wyrok NSA z 2025-09-23 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 listopada 2020 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2020 r. Nr [...] Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "organ odwoławczy", "Prezes PGWP") działając na podstawie art. 138 § 1 punkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2018 r., poz. 2096; dalej: "k.p.a.") oraz art. 64b ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017r. poz. 1121 ze zm.; dalej: "P.w. z 2001r."), art. 545 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2020r. poz. 310 ze zm.; dalej: "P.w."), po rozpatrzeniu odwołania H. K. (dalej: "skarżący", "strona") od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak: [...] wydanej w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego oraz ustalenia szczegółowych warunków i terminu wykonania tych czynności na właścicieli urządzenia wodnego - rowu ziemnego usytuowanego wzdłuż drogi powiatowej nr [...] prowadzącej przez wieś [...], gm. [...]– orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Decyzja zapadła na tle następującego stanu faktycznego i prawnego: Strona wystąpiła do Starosty [...] z wnioskiem z dnia 4.04.2016 r. ponowionym wnioskami z dnia: 16.05.2016 r., 22.08.2016 r, 12.05.2017 r. oraz z dnia 18.07.2017 r. zawierającym żądanie doprowadzenia do przepisów prawa rowu R-1, usytuowanego wzdłuż drogi powiatowej prowadzącej przez wieś [...] (w tym odcinka rowu znajdującego się w obrębie obiektu stawów rybnych "[...]" w [...], gm. [...], powiat [...], użytkowanego na podstawie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód dla potrzeb obiektu, udzielonego K. J,, R, S., A. J., M. G. prowadzącym działalność związaną z produkcją rybacką pod nazwą G. s.c. "[...] " [...] decyzją Starosty [...] z dnia [...] .08.2011 r. znak[...] W następstwie przeprowadzonego postępowania, Starosta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak: [...] odmówił nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego oraz ustalenia szczegółowych warunków i terminu wykonania tych czynności na właścicieli urządzenia wodnego - rowu ziemnego usytuowanego wzdłuż drogi powiatowej nr [...] prowadzącej przez wieś [...] , gm. [...] , tj. Zarząd Dróg Powiatowych w [...] oraz A. J., K. S. oraz M. G., wspólników spółki G. s.c. "[...] ". Powodem wydania przez Starostę [...] decyzji odmawiającej, było stwierdzenie, na podstawie poczynionych w toku postępowania ustaleń oraz analizy zgromadzonych dowodów, że nie zaistniały przesłanki nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, które umożliwiałyby zastosowanie trybu postępowania określonego w art. 64b ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1121 z późn. zm.), zgodnie z którym w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, powodującego zmianę jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na grunty, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może, w drodze decyzji, nakazać przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidację szkód, określając warunki i termin wykonania tych czynności. Wniesione przez stronę odwołanie od ww. decyzji organu I instancji zostało przekazane Prezesowi Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie zgodnie z art. 545. ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. 2018. poz. 2268 z późn. zm.), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. Następnie Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy po zapoznaniu się z dokumentacją sprawy, m.in. z dokumentacją fotograficzną zebraną w trakcie kontroli przeprowadzonej przez Dyrektora RZGW przychylił się do oceny Starosty [...] , że urządzenie to jest utrzymywane we właściwy sposób. Podkreślił również, że p. H. K. nie przedłożył żadnych dowodów na potwierdzenie przedstawianej przez siebie tezy, iż urządzenie wodne jest utrzymywane w nienależyty sposób. Ponadto Prezes Wód Polskich, mając na uwadze uchybienia formalne uchylił przedmiotową decyzję i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w celu dokonania oceny swojej właściwości do załatwienia sprawy oraz ewentualnego skompletowania niezbędnej dokumentacji. Przedmiotową sprawę, w związku z utratą przez starostów kompetencji do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, przekazano do załatwienia Dyrektorowi Zarządu Zlewni w [...] PGW WP. W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji, pismem z dnia 23 stycznia 2019 r. wystąpił do Zarządu Dróg Powiatowych w [...] oraz do K. J., pełnomocnika G. s.c. "[...]" o przekazanie informacji dotyczących wykonania w 2018 r. prac konserwacyjnych na rowie R-l zlokalizowanym w części na działce oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...], geodezyjny obręb ewidencyjny [...], stanowiącej własność wspólników G. s.c. "[...]" z siedzibą w [...]oraz częściowo na działce oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...], geodezyjny obręb ewidencyjny [...] pozostającym w zarządzie Zarządu Dróg Powiatowych w [...]. Zapytanie dotyczyło terminu wykonania robót, długości rowu, na jakiej były one wykonywane i ich charakteru. Wniesiono również o przekazanie dokumentacji potwierdzającej wykonanie przedmiotowych robót (w tym fotograficznej, jeżeli była wykonana). W odpowiedzi G. s.c. "[...]" przy piśmie z dnia 4 luty 2019 r. przesłało protokół odbioru końcowego robót z dnia 30 stycznia 2019 r. w sprawie odbioru robót budowlanych wykonanych przez G. s.c. "[...]" dotyczących konserwacji rowu oznaczonego symbolem R-l zlokalizowanego na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...]obręb geodezyjny [...] [...]wraz dokumentacją fotograficzną. Prace te wykonane zostały w grudniu 2018 r. i polegały na częściowym odmuleniu, profilacji skarp i dna rowu, usuwaniu zakrzaczeń i porostów z rowu przy zachowaniu kształtu trapezowego koryta oraz umocnień biologicznych dna i skarp rowu. Po uzupełnieniu materiału dowodowego w sprawie, decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 64b P.w. z 2001 r., art. 397 ust. 3 pkt 2 P.w. oraz art. 104 k.p.a., orzekł o odmowie nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego oraz ustalenia szczegółowych warunków i terminu wykonania tych czynności na właścicieli urządzenia wodnego - rowu ziemnego usytuowanego wzdłuż drogi powiatowej nr [...] prowadzącej przez wieś [...], gm. [...]: 1. Zarząd Dróg Powiatowych w [...] - w odniesieniu do odcinka rowu zlokalizowanego na działce oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...], geodezyjny obręb ewidencyjny [...], gm. [...], 2. A. J., K. S. oraz M. G. , wspólników spółki G. s.c. "[...] " [...] - w odniesieniu do odcinka oznaczonego symbolem R-1, służącego korzystaniu z wód powierzchniowych rzeki [...] w obrębie stawów rybnych "[...]" w [...] (na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego K. J. , R. S., A. J., M. G. prowadzącym działalność związaną z produkcją rybacką pod nazwą G. s.c. "[...] " [...] decyzją Starosty [...] z dnia [...].08.2011 r. znak: [...] , a wykonywanego w ramach następstwa prawnego przez A. J., K. S. oraz M. G. , prowadzących działalność pod nazwą G. s.c. "[...] "). W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący wniósł o wydanie decyzji nakazującej doprowadzenie rowu odwadniającego do przepisów prawa budowlanego, z opisem technicznym przez osobę uprawnioną, prawidłową szerokość dna rowu, nachylenie skarpy zgodne z prawem budowlanym, usunięcie krzewów śliwka mirabelka wraz z pniakami z dna i skarp rowu, prawidłowe posadowienie kręgów na wjeździe na obiekt "[...]". Obecnie, zdaniem skarżącego, ww. kręgi posadowione są o 50 cm powyżej dna rowu, co powoduje spiętrzenie wody. Ponadto skarżący w swoim odwołaniu domaga się wydanej zgodnie z prawem decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...] , która stanowi pozwolenie wodnoprawne udzielone K. J., R. S., A. J., M. G. prowadzącym działalność związaną z produkcją rybacką pod nazwą G. s.c. "[...]". Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] maja 2020 r. zauważył, iż w grudniu 2018 r. zostały wykonane prace mające wpływ na prawidłowość działania rowu R-l, co znajduje odzwierciedlenie w dołączonej do akt sprawy dokumentacji fotograficznej w celu potwierdzenia stanu faktycznego, która przedstawia stan rowu przed i po realizacji przedmiotowego zadania. Za słuszne uznał stwierdzenie organu I instancji, iż obowiązki związane z utrzymaniem przedmiotowego urządzenia wodnego (rowu oznaczonego jako R-l) przez zobligowane do tego podmioty, tj. G. s.c. "[...] " oraz Zarząd Dróg Powiatowych w [...] są przez nie realizowane i nie zachodzi konieczność nakładania w drodze decyzji na ww. podmioty obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego oraz ustalania szczegółowych warunków i terminu wykonania tych czynności. Prezes PGWP, odnosząc się do wielokrotnego odwoływania się strony do prawa budowlanego, zauważył, że w rozpoznawanej sprawie znajduje zastosowanie zasada pierwszeństwa Prawa wodnego w odniesieniu do urządzeń wodnych przed Prawem budowlanym, która to wynika z zapisów określonych w art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 z późn. zm.). Zasada określona w art. 2 ust. 2 odnosi się do każdej ustawy odrębnej, która reguluje sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych odmiennie aniżeli prawo budowlane. Przepisy odrębne korzystają z pierwszeństwa zastosowania przed prawem budowlanym, zastępując jego regulację. Jednakże w przypadku nieobjęcia zakresem normowania danej problematyki przez przepisy szczególne, zastosowanie w sprawie znajduje prawo budowlane. Organ odwoławczy wskazał, iż aby można było zastosować przepis art. 64b P.w. organ administracji musi wykazać: 1) że na danym terenie występuje urządzenie wodne, 2) kto jest władającym tym urządzeniem wodnym, 3) że doszło do nienależytego utrzymania tego urządzenia, 4) nienależyte utrzymanie spowodowało zmianę jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na grunty. Do organu administracji należy wybór rodzaju nakazu orzeczonego w decyzji, ale faktycznie będzie on miał miejsce jedynie w przypadku zmiany funkcji urządzenia wodnego. W sytuacji, w której następuje szkodliwe oddziaływanie na grunty, niezwiązane ze zmianą funkcji urządzenia wodnego, nakazać można jedynie likwidację szkód. Następnie stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie, na podstawie materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy, Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] PGW WP prawidłowo ustalił, że nie znajduje uzasadnienia zastosowanie art. 64b P.w. Wyjaśnił, iż na określonych odcinkach rów R-l stanowi własność zobligowanych do tego podmiotów, tj. G. s.c. "[...] " oraz Zarządu Dróg Powiatowych w [...] , które niewątpliwie mają świadomość, że ich obowiązkiem jest utrzymanie ww. rowu w należytym stanie, a także nie jest to kwestionowane przez żadną ze stron. W ocenie organu odwoławczego, w sprawie brak jest jakichkolwiek załączników, które pozwoliłyby zobrazować szkodliwe oddziaływanie urządzenia wodnego rowu R-l na grunty. Skarżący nie przedstawił również i nie uzasadnił na czym polegałaby zmiana funkcji rowu R-l. Ogólnie sformułowany zarzut odwołania, podnoszący, że stan faktyczny i prawny sprawy nie został dostatecznie wyjaśniony, Prezes PGWP uznał, z uwagi na nie poparcie tych twierdzeń dowodami, jedynie za polemikę skarżącego z ustaleniami organu. Zdaniem Prezesa PGWP, organ I instancji wyjaśnił i prawidłowo ustalił stan faktyczny, przytoczył oraz zastosował odpowiednie przepisy prawa, jak i podtrzymał stanowisko organu I instancji, że nie zaistniały w niniejszej sprawie okoliczności wypełniające hipotezę normy prawnej wynikającej z art. 64b P.w. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z dnia 8 czerwca 2020 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję z dnia [...] maja 2020 r. Wniósł o "oddalenie wydanej decyzji" - nakaz przywrócenia rowu R-l do funkcji, jaka powinien spełniać, wykonanie konserwacji rowu zgodnie z prawem budowlanym dla rowów odwadniających. Jednocześnie wniósł o nałożenie na właścicieli nieruchomości: - obowiązku wykonania opisu technicznego powykonawczego przez osobę uprawnioną (geodeta) woda na całym odcinku rowu do przepustu pod drogą powiatową relacji [...] - [...] , zachowana szerokość dna rowu (opis). Nachylenie skarpy rowu zgodnie z prawem budowlanym. Posadowione kręgi na wjeździe na obiekt "[...]", nie tamują wody, zostały obniżone (opis techn.), - nakazu prowadzenia konserwacji rowu przydrożnego R-l, każdego roku w terminie do 15 marca, kontroli prac dokonuje Zarząd Zlewni w [...] Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i powołał się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Zarzuty skargi uznał za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W wyniku przeprowadzonej według powyższych reguł kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził brak podstaw do jej uchylenia. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie są decyzje wydane przez organy Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego oraz ustalenia szczegółowych warunków i terminu wykonania tych czynności na właścicieli urządzenia wodnego – rowu ziemnego usytuowanego wzdłuż drogi powiatowej prowadzącej przez wieś [...] gm. [...]. Przed dalszymi wywodami wskazać należy, że organy prawidłowo wydały decyzje na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (DZ.U.2017/1121). Ustawa ta została uchylona z dniem ustawą z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne (DZ.U.2018/2268). Zgodnie z art. 545 ust. 4 nowej ustawy "do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych w ust. 1-3d, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego jest Prezes Wód Polskich, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy organem wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego był w tych sprawach Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej albo dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej". Ponieważ postępowanie w sprawie wszczęte zostało przed wejściem w życie nowej ustawy i nie zostało przed tą datą zakończone, a przed wejściem nowej ustawy właściwym organem odwoławczym było Samorządowe Kolegium Odwoławcze, stwierdzić należy, że zastosowano odpowiednie przepisy zarówno materialne, jak i określające właściwość organów. Postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte na skutek pisma z dn. 4 kwietnia 2016r. skarżącego H. K., który wystąpił do Starosty [...] o doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem rowu R-1 usytuowanego wzdłuż drogi powiatowej prowadzącej przez wieś [...], w tym odcinka rowu znajdującego się w obrębie obiektów stawów rybnych "[...]" w [...] gm. [...], powiat [...], użytkowanego na podstawie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód dla potrzeb obiektu udzielonego wspólnikom prowadzącym działalność związaną z produkcją rybacką pod nazwą G. s.c. "[...] " na podstawie decyzji Starosty [...] z dn. [...] sierpnia 2011r. Podstawą materialnoprawną wydania kontrolowanych decyzji jest przepis art. 64b ustawy z dn.18 lipca 2001r. Prawo wodne ( DZ U z 2017r. poz. 1121, dalej jako: "u.p.w."), zgodnie z którym "w przypadku nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, powodującego zmianę jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na grunty, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może, w drodze decyzji, nakazać przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidację szkód, określając warunki i termin wykonania tych czynności." Przez nienależyte utrzymywanie urządzenia wodnego należy rozumieć nie tylko brak dbałości o jego stan ale także jego zniszczenie (tak celowe, czy na skutek degradacji), jak też jego samowolne przebudowanie. Dla wydania decyzji, o której mowa w art. 64b P.w. koniecznie jest przy tym ustalenie związku przyczynowego pomiędzy stanem konkretnego urządzenia wodnego a szkodliwym oddziaływaniem tego urządzenia na wody lub grunty. Nakazanie właścicielowi urządzenia melioracyjnego przywrócenia funkcji tego urządzenia, wykonania urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy w sprawie zostanie jednoznacznie ustalone, że stan urządzenia melioracyjnego powoduje szkodliwe oddziaływanie na określone wody lub grunty. Decyzja wydawana na gruncie ww. przepisu zwana jest decyzją restytucyjną, mającą na celu przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego (w przypadku zmiany funkcji tego urządzenia spowodowanej nienależytym jego utrzymywaniem) lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub likwidację szkód (w przypadku gdy następstwem nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego jest szkodliwe jego oddziaływanie na wody lub grunty). Celem zaś nadrzędnym wydawanych na gruncie ww. przepisu decyzji restytucyjnych, jest zapewnienie takiego korzystania z wód, które nie powoduje pogorszenia stanu tych wód i ekosystemów od nich zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody oraz, które nie wyrządza szkód. Decyzja restytucyjna wydawana pod rządami ww. ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121 z późn. zm., dalej: "P.w. z 2001 r."), tj. na gruncie art. 64b P.w. z 2001 r., tak i decyzja, o której mowa w art. 191 ust. 1 i 2 aktualnie obowiązującej ustawy z dn.20 lipca 2017r. Prawo Wodne ( Dz U z 2020r. poz. 310), jest rozstrzygnięciem fakultatywnym, co oznacza, że o jej podjęciu lub niepodjęciu, decyduje organ, nawet pomimo zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie (por. wyrok z 29 marca 2017 r., VIII SA/Wa 832/16, Lex nr 2269575). Rozstrzygnięcie w omawianym przedmiocie nosi zatem cechy uznania administracyjnego co oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Wybór ten nie może być jednak dowolny, powinien być dokonany z zachowaniem kryteriów słuszności i celowości oraz powinien wynikać z wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu, ale ich zakres jest ograniczony. Sąd bada bowiem zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, ale nie ocenia jego celowości oraz słuszności. Z tego względu kontrola sądowa zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie zaskarżonej decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego, wyznaczonego ramami prawa materialnego, a także, czy zaskarżona decyzja została oparta na właściwej podstawie prawnej oraz poprzedzona prawidłową jej wykładnią oraz czy jej uzasadnienie zostało poparte dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami w taki sposób, że nie można jej postawić zarzutu dowolności, a także, czy jej wydanie zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, w szczególności zaś, czy w jego toku podjęto wszelkie czynności dowodowe niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przenosząc powyższe rozważania na stan faktyczny i prawny rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdza, że kontrolowane decyzje organów PGW Wody Polskie odpowiadają przywołanym kryteriom zgodności z normą art. 64b u.p.w. i jako takie należy je ocenić jako zgodne z prawem. Przede wszystkim należy stwierdzić, że organy przeprowadziły stosowne postępowanie zmierzające do ustalenia stanu faktycznego w sprawie, w przebiegu którego dokonały czynności oględzin terenowych wspomnianego urządzenia wodnego rowu ziemnego R-1 z udziałem skarżącego oraz przedstawicieli organu zarządzającego częścią odcinka ww. rowu, tj. pracownikami Powiatowego Zarządu Dróg Powiatowych w [...] oraz pełnomocnikiem G. s.c. "[...] " będącej właścicielem pozostałego odcinka ww. rowu. W rezultacie przeprowadzonych oględzin oraz wizji terenowej, ustalono, że prace konserwacyjne w obrębie przedmiotowego rowu na odcinku do którego zarządca drogi tj. Zarząd Dróg Powiatowych w [...] posiada prawo dysponowania gruntem zostały wykonane, co stanowi potwierdzenie wywiązania się z obowiązków o których mowa w art. 20 pkt. 4 ustawy z dn. 21 marca 1985r. o drogach publicznych. Natomiast w odniesieniu do odcinka rowu stanowiącego własność G. s.c. "[...]", organy niezależnie od czynności oględzin, uzyskały także dokumentacyjne potwierdzenia dokonywania stosownych czynności konserwacyjnych ww. rowu. Na żądanie organu pełnomocnik ww. G. pismem z dn. 3.01.2017r. przedłożył informację o wykonaniu prac konserwacyjnych w obrębie rowu R-1. Ponadto w dn. 16.03.2017r. pracownicy RZGW w [...] przeprowadzili kontrolę gospodarowania wodami w obrębie obiektu stawów rybnych [...] w [...]w zakresie przestrzegania warunków ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym dla ww. stawów, jak również utrzymania wód i urządzeń wodnych. Z ustaleń organu wynika, że rów R-1 jest konserwowany, konserwacja polegała na wykoszeniu porostów na skarpach rowu oraz odmuleniu jego dna. Kontrole gospodarowania wodami ww. obiektu przeprowadzane w ubiegłych latach przez Dyrektora RZGW również nie wykazały naruszeń warunków ustalonych w obowiązującym pozwoleniu wodoprawnym. Przedmiotem postępowania dotyczącego ustalenia stanu urządzenia wodnego i ewentualnego nałożenia obowiązku przywrócenia poprzedniej funkcji urządzenia wodnego oraz ustalenia szczegółowych warunków i terminu wykonania tych czynności, jest ustalenie, czy wskazywane fakty i okoliczności odnoszące się do urządzenia wodnego, zmianę taką stanowią oraz czy nowopowstały stan stanowi przyczynę szkód na gruncie sąsiednim. Organ w takim postępowaniu nie ma podstaw do poszukiwania wszelkich przyczyn istnienia niezadawalającego stanu wód na gruncie wnioskodawcy. W rozpoznawanej sprawie organ takiej przyczyny ostatecznie nie stwierdził, choć wskazał okoliczności mogące stanowić określone sugestie. Nie zakwestionował przy tym żadną miarą ani kompetencji architekta, ani decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego skarżącego. Z powyżej wymienionych przyczyn podnoszone przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego okoliczności związane z przebiegiem postępowań sądowych przez Sądem Okręgowym w [...] z powództwa H. K. przeciwko właścicielom G. s.c. "[...]" o zapłatę odszkodowania i zadośćuczynienie, nie mogą mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Powyższe postępowania za przedmiot mają szkodę w rozumieniu cywilistycznym, dla ustalenia której oraz zasad odpowiedzialności zastosowanie znajdują przepisy kodeksu cywilnego. Stwierdzić należy, że organy w przebiegu przeprowadzonego postępowania zgromadziły pełen materiał dowodowy w sprawie, prawidłowo go oceniły i na jego tle sformułowały właściwe wnioski. Prawdą jest, że organy nie skorzystały z pomocy biegłego, ale w ocenie Sądu, rozstrzygnięcie sprawy pomocy takiej nie wymagało. Dopuszczenie dowodu z opinii rzeczoznawcy jest konieczne wówczas, kiedy przedmiot sprawy jest na tyle skompilowany i problematyczny, że jego ocena wymaga specjalistycznej wiedzy. Taka sytuacja, w ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Organy zasadnie przyjęły, że zgromadzony materiał jest wystarczający i daje pełną podstawę do rozstrzygnięcia sprawy. Formułowane przez skarżącego zarzuty, podnoszące, że stan faktyczny i prawny sprawy nie został dostatecznie wyjaśniony, uznać należy, w kontekście wyżej przedstawionego przebiegu postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie, za polemikę skarżącego z ustaleniami organów. Na jej poparcie skarżący poza opiniami biegłych sporządzonych na użytek postępowań przed Sądem Okręgowym w [...] nie przedłożył innych opracowań specjalistycznych. Wobec powyższego skargę, jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI