IV SA/Wa 1362/24

IV SA/Wa 1362/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Borkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Marzena Milewska-Karczewska
Wojciech Białogłowski
Symbol z opisem
6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 54
art. 317 par. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, asesor WSA Wojciech Białogłowski, Protokolant ref. staż. Sylwia Replińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2024 r. sprawy ze skargi Zakładu Gospodarki Komunalnej w O. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 9 kwietnia 2024 r. nr DI-KKW.401.178.2023.kb w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzja Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: GIOŚ, organ odwoławczy, organ II instancji, organ) z 9 kwietnia 2024 r., znak: DI-KKW.401.178.2023.kb (dalej: zaskarżona decyzja), po rozpatrzeniu odwołania Zakładu Gospodarki Komunalnej w O. (dalej: skarżący, strona, zakład) od decyzji Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: LWIOŚ, organ I instancji) z 14 grudnia 2024 r., znak DI.7061.7.18.2012.WR (dalej: decyzja organu I instancji), w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej wymierzonej decyzją LWIOŚ z 14 grudnia 2012 r., znak: DI.7061.7.18.2012.WR za wprowadzanie ścieków komunalnych z oczyszczalni przy ul. [...] do rzeki [...] w 2009 r. z naruszeniem wymaganych warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, udzielonym decyzją Starosty S. z [...] lipca 2007 r., znak: [...]. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Okoliczności sprawy były następujące:
Zakład Wodociągów i Kanalizacji w O. pismem z 21 grudnia 2012 r., znak: [...] wystąpił z wnioskiem o odroczenie terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej za 2009 r. w wysokości 112 526,00 zł, nałożonej decyzją LWIOŚ z 14 grudnia 2012 r., znak: DI.7061.7.18.2012.WR, za odprowadzanie z oczyszczalni ścieków typu [...] w O., przy ul. [...] do rzeki [...] w km [...] oczyszczonych ścieków komunalnych za naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym tj. decyzji Starosty S. z [...] lipca 2007 r. znak: [...]. Powyższy wniosek został uzupełniony pismem z 4 stycznia 2013 r.
Uchwałą Rady Miejskiej w O. z [...] października 2012 r. utworzono 1 stycznia 2013 r. jednostkę budżetową Zakład Gospodarki Komunalnej w O. z połączenia Zakładu i Kanalizacji w O. oraz Zakładu Administracji Mieniem Komunalnym w O.
LWIOŚ decyzją z 8 marca 2013 r., znak: DI.7060.5.2013.WR, odmówił stronie odroczenia terminu płatności kary w wysokości 111 563,00 zł, odroczył jedynie karę w wysokości 963,00 zł. Od powyższej decyzji strona odwołała się pismem z 26 marca 2013 r., znak: [...]. GIOŚ decyzją z 11 czerwca 2013 r., znak: DliO- 420/157/2013/rg, uchylił decyzję LWIOŚ z 8 marca 2013 r., znak: DI.7060.5.2013.WR i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. GIOŚ wskazał, że organ pierwszej instancji powinien uwzględnić w całości żądanie strony albo je odrzucić. Ponadto GIOŚ zauważył, że ze względu na ujawnienie w trakcie postępowania przed GIOŚ nowych dowodów w sprawie, nieznanych organowi I instancji w dniu wydania decyzji wymierzającej karę (dot. decyzji LWIOŚ z dnia 14 grudnia 2012 r., znak: DI.7061.7.18.2012.WR) istnieje przesłanka do wznowienia postępowania w sprawie administracyjnej kary pieniężnej. W związku z tym LWIOŚ uchylił przedmiotową decyzję z 14 grudnia 2012 r. decyzją z dnia 15 września 2014 r., znak: DI.7061.7.18.2012.WR i ustalił w niej nowy wymiar kary w wysokości 107 808,00 zł. Zakład pismem z 29 września 2014 r., znak: [...]. odwołał się od decyzji LWIOŚ z 15 września 2014 r., znak: DI.7061.7.18.2012.WR. GIOŚ decyzją z 6 lutego 2020 r., znak: DIiO-420/611/2014/kb uchylił decyzję LWIOŚ z 15 września 2014 r., znak: DI.7061.7.18.2012.WR oraz stwierdził, że decyzja LWIOŚ z 14 grudnia 2012 r., znak: DI.7061.7.18.2012.WR wymierzająca administracyjną karę pieniężną została wydana z naruszeniem prawa (w związku z nieuwzględnieniem wszystkich wyników badań ścieków). Zakład wniósł skargę na przedmiotową decyzję GIOŚ z 6 lutego 2020 r., którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd) wyrokiem z 30 września 2020 r. w sprawie prowadzonej pod sygn. akt IV SA/Wa 871/20 oddalił.
Pismem z 3 lipca 2023 r. skarżący ze względu na toczącą się pod sygnaturą akt III OSK 4050/21 przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sprawę ze skargi kasacyjnej zakładu od wyroku Sądu z 30 września 2020 r. wniósł do organu I instancji na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. o zawieszenie postępowania w sprawie wniosku o odroczenie terminu płatności kary.
Postanowieniem z 16 lutego 2024 r. organ II instancji odmówił zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu ww. postanowienia wyjaśniono, że przedmiot sprawy zawisłej przed Sądem nie stanowi zagadnienia wstępnego, ponieważ uzyskanie rozstrzygnięcia w tym zakresie nie jest niezbędne dla ustalenia zasadności odroczenia terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej orzeczonej ostateczną decyzją.
LWIOŚ w następstwie dokonanych ustaleń stwierdził, że zakład nie wykonał w terminie nie dłuższym niż 5 lat od dnia złożenia wniosku o odroczenie terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej budowy i przebudowy komunalnej oczyszczalni ścieków przy ul. [...] w zakresie prac określonych w harmonogramie przedstawionym we wniosku z 21 grudnia 2012 r. o odroczenie terminu płatności kary pieniężnej. Organ I instancji wyjaśnił, że w jakości oczyszczonych, odprowadzanych z oczyszczalni ścieków przy ul. [...], co stwierdzono na podstawie wskazanych w decyzji organu i instancji licznych poborów, występowały przekroczenia. Powyższe wskazuje na nieosiągnięcie efektu ekologicznego przedsięwzięcia. LWIOŚ stwierdził, że zakład ostatecznie wykonał inwestycję budowy i przebudowy komunalnej oczyszczalni ścieków w O. przy ul. [...], jednak po terminie wskazanym we wniosku. Wykonanie inwestycji potwierdziły faktury oraz potwierdzenia przelewów przedmiotowej inwestycji, pozwolenie na użytkowanej i przebudowanej oczyszczalni ścieków, oględziny przeprowadzone przez przedstawicieli Delegatury WIOŚ w G. podczas kontroli zakładu w grudniu 2020 r., a także w październiku 2020 r. podczas kontroli inwestora zastępczego. Kontrola przeprowadzona w październiku 2020 r. wykazała, że rozruch technologiczny przebudowanej oczyszczalni rozpoczął się [...] czerwca 2020 r., zakończył [...] września 2020 r. Termin rozpoczęcia rozruchu jest terminem przełączenia ścieków ze starej oczyszczalni do oczyszczalni przebudowanej i od tergo terminu ścieki były wprowadzane do rzeki [...] nowo wykonanym wylotem ścieków. W ocenie organu I instancji, z uwagi na niezachowanie terminu wykonania inwestycji w okresie nie dłuższym niż 5 lat od dnia złożenia wniosku odmówiono jego uwzględnienia.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył Zakład Gospodarki Komunalnej w O.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z 9 kwietnia 2024 r. utrzymał w mocy decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska.
W uzasadnieniu organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż skarżący zakład w planowanym terminie nie zrealizował nawet części przedsięwzięcia, które w jego ocenie miało usunąć przyczyny ponoszenia kar.
Organ stwierdził, iż z protokołu kontroli nr [...] wynika, że skarżący wykonał jedynie budowę sieci kanalizacyjnej sanitarnej ul. [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], natomiast w zakresie prac na oczyszczalni ścieków, wykonał niwelację terenu pod płytę osadu wysuszonego i pod płytę fundamentową dla silosu na wapno palone oraz wykonał płytę postbetonu, a 12 grudnia 2017 r. złożył w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Lubuskiego wniosek aplikacyjny o dofinansowanie projektu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Osi Priorytetowej 2-5 i 9 oraz Działania 1.3 Regionalnego Programu Operacyjnego – Lubuskie 2020. Brak wykonania prac inwestycyjnych dotyczących budowy i przebudowy komunalnej oczyszczalni ścieków przy ul. [...] został wskazany ww. protokole jako naruszenie. Kontrola wykazała również wystąpienie przekroczeń najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników BZT5 oraz zawiesiny ogólnej, za co nałożono mandat karny na Kierownika Zakładu. Organ wskazał, że protokół z kontroli strona podpisała bez zastrzeżeń. Organ odwoławczy zasygnalizował, że organ I instancji wymierzył zakładowi kolejne sankcje pieniężne za przekroczenie warunków ustalonych w pozwoleniu wodnoprawnym za lata 2018-2019, co świadczy o tym, że prace wykonane do końca 2017 r. nie przyniosły żadnych efektów, w związku z tym brak jest podstaw do twierdzenia, że w terminie przewidzianym na realizację przedsięwzięcia usunięto choć w części przyczynę ponoszenia kar.
Organ stwierdził, że budowa nowej oczyszczalni i przełączenie ścieków na nową instalację nastąpiło dopiero w lipcu 2020 r. (strona planowała zakończyć pracę w 2017 r.), w związku z tym treść art. 317 poś stała na przeszkodzie wydłużenia terminu i przystąpienia do oceny realizacji przedsięwzięcia. W ocenie GIOŚ działania, jakie skarżący podjął we wnioskowanym terminie, tj. do 2017 r. nie miały wpływu na poprawę jakości odprowadzanych ścieków.
W świetle powyższych okoliczności organ stwierdził, iż w sprawie nie zostały naruszone przepisy materialne tj. art. 317 i 318 ust. 5 i 6 poś, podkreślono, że w terminie 5 lat, co wynika m.in. z dokumentów zgromadzonych przez organ I instancji podczas kontroli przeprowadzonych w zakładzie, strona zrealizowała jedynie inwestycję polegającą na wybudowaniu sieci kanalizacji sanitarnej. Nakłady poniesione przez zakład na realizację działań do 2017 r. nie mogły zostać uwzględnione, bowiem nie zostały poniesione na realizację inwestycji związanej z usunięciem przyczyny ponoszenia administracyjnej kary pieniężnej, wymierzonej w związku z naruszeniami stwierdzonymi w oczyszczalni przy ul. [...].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z 9 kwietnia 2024 r. wniósł Zakład Gospodarki Komunalnej w O.
Zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 317 oraz art. 318 ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy istniały podstawy do odroczenia terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej, przyjęcia przez organ II instancji sztywnego terminu oraz przyjęcia, że nie osiągnięto zamierzonego efektu ekologicznego,
2) art. 318 ust. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez jego zastosowanie przy, przyjęciu, że nie zostały spełnione warunki odroczenia określone ustawą,
3) art. 321 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez nieuwzględnienie, że w razie nieodroczenia terminu płatności opłaty nie stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej w zakresie wstrzymania biegu terminu przedawnienia należności.
Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 138 § 1 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymani w mocy przez organ odwoławczy decyzji LWIOŚ z 11 września 2023 r. zamiast uchylenia tej decyzji i orzeczenie reformatoryjne o odroczeniu terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej wymierzonej decyzją LWIOŚ z 14 grudnia 2012 r., względnie uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji,
2) art. 77 § 1 i 2 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję LWIOŚ z 11 września 2023 r. bez dokonania oceny i wskazania w zaskarżonej decyzji charakteru i stopnia naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji przy jej wydaniu, co prowadzi do ograniczenia stronie skarżącej przewidzianego art. 77 § 1 i 2 Konstytucji prawa do wynagrodzenia szkody wyrządzonej jej przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej,
3) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego sprawy i brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy a dotyczących błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przez organ II instancji przepisów prawa materialnego oraz przepisów procesowych, które to uchybienia stanowią o tym, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, którego skutek sprowadza się do tego, że jest niezgodna ze stanem faktycznym,
4) art. 8 § 2 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sposób podważający zaufanie strony skarżącej do organu II instancji, w następstwie stosowania przez organ własnej, nieuzasadnionej, rozszerzającej wykładni przepisu art. 317 i art. 318 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2017 r.,
5) art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 98 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, polegające na wydaniu postanowienia z 16 lutego 2024 r., znak: DI-KKW.401.178.2023.kb, odmawiającego uznania za zagadnienie wstępne okoliczności zawiśnięcia przed Naczelnym Sądem Administracyjnym sprawy w związku ze złożeniem 30 listopada 2020 r. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 września 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 871/20.
Na podstawie wyżej przytoczonych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej względnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji. Skarżący wniósł o zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżącego kosztów sądowych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.
Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należało uznać, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 317 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2024 r., poz. 54 ze zm. – dalej: p.o.ś.)., który stanowi podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, termin płatności opłaty za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnej kary pieniężnej odracza się na wniosek podmiotu korzystającego ze środowiska obowiązanego do ich uiszczenia, jeżeli realizuje on terminowo przedsięwzięcie, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat albo kar w okresie nie dłuższym niż 5 lat od dnia złożenia wniosku.
Generalnym warunkiem odroczenia płatności podwyższonych opłat albo kar administracyjnych jest więc przede wszystkim rozpoczęcie przez podmiot obowiązany do ich uiszczenia przed dniem złożenia wniosku realizacji przedsięwzięcia, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia tych sankcji oraz terminowa realizacja tego przedsięwzięcia. W celu umożliwienia organowi dokonania oceny, czy takie przedsięwzięcie jest realizowane terminowo i czy istnieje prawdopodobieństwo jego ukończenia w okresie nie dłuższym niż 5 lat od dnia złożenia wniosku, wnioskodawca - zgodnie z art. 318 ust. 3 pkt 2 i 3 p.o.ś. - powinien we wniosku zawrzeć opis realizowanego przedsięwzięcia oraz harmonogram realizacji przedsięwzięcia ze wskazaniem etapów jego realizacji nie dłuższych niż 6 miesięcy.
W praktyce stosowania tego przepisu kluczowe znaczenie mają takie przesłanki jak "terminowa realizacja przedsięwzięcia" oraz "zapewnienie przez wykonane przedsięwzięcie usunięcia przyczyn podnoszenia podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska".
Jeżeli chodzi o to pierwsze zagadnienie w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że o realizacji inwestycji można mówić dopiero wówczas, kiedy strona będzie dysponować ostateczną decyzją pozwalającą na budowę projektowanego obiektu budowlanego; taka decyzja upoważnia ją do rozpoczęcia robót budowlanych i zezwala na realizację projektowanego zamierzenia. Realizacją przedsięwzięcia nie jest fazą projektowania inwestycji, gdy skarżący nie uzyskał pozwolenia na jej realizację (zachowujący aktualność wyrok NSA z 18 grudnia 2002 r. sygn. akt IV SA 2730/00).
Co do drugiej przesłanki aktualność zachowuje stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 11 maja 1999 r. sygn. akt IV SA 772/97, w którym Sąd ten stwierdził, że podstawę uwzględnienia wniosku o odroczenie mogą stanowić tylko te przedsięwzięcia, których realizacja zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia opłat podwyższonych lub kar pieniężnych. Przy czym warunkiem wydania decyzji o odroczeniu terminu płatności kary na podstawie art. 317 ust. 1 ustawy jest takie skonkretyzowanie założeń realizowanego przedsięwzięcia, które daje możliwość oceny, czy spowoduje ono ustanie przekroczenia (wyrok WSA w Warszawie z 2 grudnia 2004 r. sygn. akt IV SA/Wa 539/04).
Zasadnicze znaczenie w tej sprawie ma wykładnia art. 317 ust. 1 p.o.ś., zgodnie z którym termin płatności opłaty za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnej kary pieniężnej odracza się na wniosek podmiotu korzystającego ze środowiska obowiązanego do ich uiszczenia, jeżeli realizuje on terminowo przedsięwzięcie, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat albo kar w okresie nie dłuższym niż 5 lat od dnia złożenia wniosku. Spór do jakiego doszło w tej sprawie dotyczy w istocie ustalenia znaczenia użytego w tym przepisie pojęcia "realizuje [...] przedsięwzięcie". W ocenie organu odwoławczego, który podzielił w tym zakresie stanowisko organu I instancji, skarżący na przestrzeni 5 lat od złożenia wniosku, co wynika m.in. z dokumentów zgromadzonych przez organ I instancji podczas kontroli prowadzonych w zakładzie, zrealizował jedynie inwestycję polegającą na wybudowaniu sieci kanalizacyjnej sanitarnej. Skarżący złożył w terminie 5 letnim wniosek o dofinansowanie projektu budowy oczyszczalni przy ul. [...] oraz wykonał roboty ziemne związane z niwelacją terenu pod płytę osadu wysuszonego. Z dziennika budowy, który jest załącznikiem do protokołu kontroli nr [...] wynika, że do organizacji zaplecza budowy nowej oczyszczalni przystąpiono [...] sierpnia 2019 r. W ocenie organu odwoławczego nakłady poniesione przez zakład na realizację działań do 2017 r. nie zostały poniesione na realizację inwestycji związanej z naruszeniami stwierdzonymi w oczyszczalni przy ul. [...]. W konsekwencji czego zakład nie realizował terminowo przedsięwzięcia, którego wykonanie zapewniło usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat albo kar w okresie nie dłuższym niż 5 lat od dnia złożenia wniosku.
Zdaniem Sądu, w składzie rozpoznający niniejszą sprawę, podmiot korzystający ze środowiska ubiegający się o odroczenie terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej powinien złożyć wniosek o zastosowanie ulgi z art. 317 ust. 1 p.o.ś., wówczas gdy opisane we wniosku przedsięwzięcie jest już w fazie realizacji (tj. działania na podstawie decyzji określającej przewidywalny zakres ochrony, zabezpieczenia), a nie planowania (ewentualnego zdarzenia przyszłego i niepewnego). Dopiero wtenczas już po uzyskaniu stosownej decyzji wnioskodawca jest w stanie wykazać, że realizowane przedsięwzięcie zagwarantuje usunięcie przyczyn ponoszenia kar na skutek spowodowanych zanieczyszczeń polegających na odprowadzaniu ścieków komunalnych z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym.
Należy zauważyć, że sama faza planowania (przedłożony harmonogram realizacji inwestycji) jest jedynie fazą planowania, która – w ocenie Sądu – nie gwarantuje, że planowane przedsięwzięcie spowoduje usunięcie przyczyn ponoszenia administracyjnych kar pieniężnych za naruszenia, których dopuścił się skarżący zakład. Uzyskanie wymaganych decyzji, a następnie ich realizacja stanowi dopiero realne zapewnienie, że realizowane przedsięwzięcie może osiągnąć cel, o którym mowa w art. 317 ust. 1 p.o.ś.
Dokonując oceny na podstawie art. 317 ust. 1 u.p.o.ś. prawidłowo organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek odroczenia terminu płatności ustalony w powyższym przepisie. Zdaniem Sądu, zarówno językowa, jak i systemowa wykładnia art. 317 ust. 1 p.o.ś. prowadzi do wniosku, że stanowisko zarówno organu I jak i II instancji było prawidłowe. Przypuszczenia skarżącego odnoszące się do realizacji opisanych we wniosku o odroczenie terminu płatności wymierzonej kary przedsięwzięcie na obiekcie oczyszczalni ścieków, według przedstawionego harmonogramu, które już mogły wpłynąć na poprawę warunków korzystania ze środowiska, w zakresie za który została wymierzona kara pieniężna nie wpisuje się w treść normy art. 317 ust. 1 p.o.s. Odkodowując zawarte w art. 317 u.p.o.ś. pojęcie "przedsięwzięcie", którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn podnoszenia administracyjnej kary pieniężnej, dostrzec trzeba, że nie jest ono zdefiniowane w ustawie Prawo ochrony środowiska. Należy jednak podkreślić, że podstawę uwzględnienia wniosku o odroczenie mogą stanowić tylko te przedsięwzięcia, których realizacja zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia opłat podwyższonych lub kar pieniężnych. I tylko w tym kontekście, całościowo należy interpretować ten przepis. Z dostępnej dokumentacji nie wynika natomiast, aby planowane przedsięwzięcie na aktualnym etapie likwidowało przyczynę nałożonej kary.
Z protokołu kontroli nr [...] wynika, że zakład wykonał jedynie budowę sieci kanalizacji sanitarnej ul. [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], w ramach prac na oczyszczalni ścieków wykonał niwelację terenu pod płytę osadu wysuszonego i pod płytę fundamentową dla silosu na wapno palone oraz wykonał płytę postbetonu. Niewykonanie natomiast prac inwestycyjnych dotyczących budowy i przebudowy komunalnej oczyszczalni ścieków przy ul. [...] został zdefiniowany w protokole kontroli jako naruszenie.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał za trafne stanowisko Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku zakładu o odroczenie terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że przedsięwzięcie nie jest w fazie realizacji. Brak jest stosownych indywidualnych aktów administracyjnych umożliwiających realizację przedsięwzięcia. Dostępny obecnie materiał dowodowy wskazuje jedynie, że prace wykonane w okresie nie dłuższym niż 5 lat od złożenia wniosku nakierowane były jedynie na zmniejszenie presji na środowisko, zmierzające ku realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
Biorąc pod uwagę powyższe wywody Sąd jako niezasadne uznał zarzuty naruszenia art. 317, art. 318 ust. 5 i ust. 6 p.o.ś. Natomiast zarzut naruszenia art. 321 p.o.ś. nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem odnosi się wyłącznie do przypadków dotyczących odroczenia terminu płatności opłat lub kar.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów, to należy wskazać, że materiał dowodowy zebrany w postępowaniu dowodowym został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski i dano im wyraz w uzasadnieniu decyzji. Zatem za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 7, art. 8 § 2, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Jako nie niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 98 k.p.a. Stosownie do treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępnym jest kwestia, która musi wpływać na rozstrzygnięcie sprawy, w której toczy się postępowanie główne. Organ, przed którym toczy się postępowanie w sprawie głównej, musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Powyższa zależność musi być bezpośrednia. Gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego. Pomiędzy rozstrzygnięciem zapadłym przed sądem lub innym organem a rozstrzygnięciem sprawy musi zachodzić stosunek zależności tego rodzaju, że sprawa administracyjna może zostać rozstrzygnięta na różne sposoby - w zależności od tego, jakie rozstrzygnięcie wyda sąd lub inny organ. W rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jest bezwzględną przeszkodą do wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie. W razie gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 2015 r. sygn. I OSK 321/14, z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 3082/18, z 26 listopada 2020 r., sygn. II OSK 1400/18). W rozpoznawanej sprawie taka zależność nie występuje, bowiem postępowanie prowadzone w przedmiotowej sprawie zdeterminowane badaniem zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 317 ust. 1 p.o.ś. jest w pełni autonomiczne od postępowania w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Wydanie decyzji kończącej w przedmiocie odroczenia terminu płatności kary pieniężnej nie zależy bezpośrednio bowiem od prowadzonego postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. Zagadnienie wyłaniające się w sprawie nałożenia sankcji ma niewątpliwie związek pośredni z przedmiotową sprawą, który nie ma charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W tym stanie rzeczy uznać należało, że organ postanowieniem z 16 lutego 2024 r., znak: DI-KKW.401.178.2023.kb zasadnie odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie.
W świetle powyższego organy zasadnie przyjęły, że nie zaistniała podstawa do odroczenia terminu płatności administracyjnej kary pieniężnej nałożonej na ukarany zakład, gdyż nie wykazał, że realizuje działania zmierzające do osiągnięcia standardów korzystania ze środowiska wynikające z pozwolenia, a których wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia kar w okresie nie dłuższym niż 5 lat ode dnia złożenia wniosku.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.