IV SA/Wa 136/17

IV SA/Wa 136/17 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-01-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alina Balicka /przewodniczący sprawozdawca/
Anna Szymańska
Grzegorz Rząsa
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1586/19 - Wyrok NSA z 2022-09-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art. 136 i 137
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi L. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2016 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 23) dalej jako k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania L. D. od decyzji Prezydenta [...] z [...] maja 2016 r., nr [...] odmawiającej zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul. W., oznaczonej jako część działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] z obrębu [...], wywłaszczonej na podstawie decyzji Naczelnika [...] znak: [...] z dnia [...] stycznia 1975 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w zaskarżonej części.
Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy:
Naczelnik [...] decyzją z [...] stycznia 1975 r. nr [...] orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości oznaczonej jako działki ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 położonej w W. przy ul. C. b.n. stanowiącej własność L. D. Część nieruchomości o powierzchni [...] m² została przeznaczona zgodnie z lokalizacją szczegółową z [...] maja 1972 r. nr [...] pod budowę "Obiektu [...]" dla potrzeb K[...] MO, co nastąpiło na wniosek Komendy [...] Milicji Obywatelskiej w W. z 17 grudnia 1974 r., nr [...]. Pozostała część nieruchomości o pow. [...] m2 znalazła się poza granicami lokalizacji. Zgodnie z art. 5 ustawy wywłaszczeniowej została objęta wywłaszczeniem, jako nienadająca się do racjonalnego użytkowania na cele dotychczasowe. Ponadto we wniosku wywłaszczeniowym podkreślono, że wywłaszczeniu podlega nieruchomość o charakterze rolnym.
Odszkodowanie ustalono w kwocie [...] zł.
Pismem z 4 lipca 2000 r., L. D. wniósł o zwrot nieruchomości stanowiącej działki gruntu nr [...] o pow. [...] m2- [...] [...] m2 i [...] o pow. [...] m2 [...]-[...] m2 położonych w obrębie [...], wywłaszczonych w dniu [...] stycznia 1975 r. decyzją nr [...]. Pismo to nie zostało podpisane. W dniu 5 sierpnia 2003 r. adwokat M. K. działająca w imieniu L. D. podtrzymała ww. wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
Decyzją z [...] stycznia 2006 r., nr [...] Prezydent [...] odmówił zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul. C. oznaczonej jako dawne działki ewidencyjne nr [...] i [...] z obrębu [...] o łącznej pow. [...] m2 stanowiącej obecnie część nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], oznaczonej jako działki ewidencyjnej nr [...]-cz., [...]-cz., [...]-cz., [...]-cz z obrębu [...].
W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z mapą sytuacyjno - wysokościową do celów projektowych stanowiącą załącznik graficzny do decyzji o lokalizacji nr [...] z [...] maja 1972 r. działka nr [...] miała zostać zagospodarowana poprzez wybudowanie na niej izby chorych - obiekt nr 6, miała zostać zagospodarowana zielenią i częściowo stanowić ciągi piesze. Natomiast na dawnej działce nr [...], zgodnie z ww. mapą miały powstać śmietniki, magazyn gazu, magazyn farb, wiata, część budynków diagnostyki, lakierni i blachami, część budynków garażowych. Pozostała część działki miała stanowić ciągi pieszo-jezdne oraz miała być zagospodarowana zielenią. Przedmiotowa nieruchomość została przejęta na rzecz Skarbu Państwa jako niezbędna pod budowę "Obiektu [...]" dla potrzeb Policji, pomimo niezrealizowania na niej zaplanowanych decyzją o lokalizacji nr [...] z [...] maja 1972 r. obiektów, jest wykorzystywana przez Policję na cele obronności i bezpieczeństwa kraju co świadczy, iż została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia.
Decyzją nr [...] z [...] marca 2008 r. Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu podkreślono, iż nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot nie została zagospodarowana w sposób zgodny z pierwotnie planowanym, stanowiącym podstawę jej wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa. Ponadto wskazano na zmianę koncepcji zagospodarowania terenu w stosunku do decyzji lokalizacyjnej. Organ odwoławczy zalecił zbadanie tej okoliczności, gdyż uznał, iż ma ona znaczenie dla sprawy.
Decyzją z [...] maja 2008 r. nr [...] Prezydent [...] ponownie odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu podkreślił, że działka wchodzi w skład dużego, funkcjonalnego kompleksu, w całości ogrodzonego, strzeżonego, niedostępnego dla ogółu, wykorzystywanego dla realizacji potrzeb policji. Bezsporne jest, iż budowa opisanego kompleksu "Obiektu [...]" - wraz z pełną infrastrukturą techniczną służącą do jego obsługi, w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu stanowiła cel publiczny i stanowi go nadal, a cel ten został na przedmiotowych działkach zrealizowany w latach 1975-1979, co wypełnia przesłanki z art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. Pomimo niezrealizowania na nieruchomości niektórych obiektów zaplanowanych decyzją o lokalizacji nr [...] z [...] maja 1972 r. oraz biorąc pod uwagę fakt, iż jest ona od chwili wywłaszczenia do dnia dzisiejszego wykorzystywana przez Policję na cele obronności i bezpieczeństwa kraju nie zaistniały przesłanki do zwrotu.
Decyzją z [...] maja 2009 r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] z [...] maja 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z [...] maja 2016 r., nr [...] Prezydent [...] odmówił zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul. W., oznaczonej jako część działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] z obrębu [...], wywłaszczonej na podstawie decyzji Naczelnika [...] znak: [...] z dnia [...] stycznia 1975 r.
W uzasadnieniu podkreślił, że cel wywłaszczenia na nieruchomości stanowiącej aktualnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] objętej lokalizacją został zrealizowany. W opinii organu I instancji na całym terenie "Obiektu [...]" podejmowane były działania zmierzające do zagospodarowania tego terenu wynikające zarówno z koncepcji zagospodarowania nieruchomości określonej w decyzji o lokalizacji inwestycji nr [...], jak i "zamiennej koncepcji zagospodarowania terenu" z 1994 r. Organ I instancji podkreślił, iż z uwagi na fakt, że w stosunku do części wywłaszczonej nieruchomości znajdującej się w granicach lokalizacji inwestycji nie wystąpiły przesłanki do orzeczenia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, część nieruchomości znajdująca się poza granicami lokalizacji inwestycji stanowiąca części działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] z obrębu [...] nie podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela.
Odwołanie od ww. decyzji wniósł L. D.
Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie ustalił, że dawna działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] odpowiada obecnym działkom ewidencyjnym [...]- cz. i [...]- cz. z obrębu [...], natomiast dawna działka ewidencyjna [...] z obrębu [...] odpowiada obecnym działkom ewidencyjnym [...]-cz. i [...]-cz., [...]-cz. z obrębu [...].
Z informacji z rejestru gruntów z 14 grudnia 2011 r. wynika, że:
działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] stanowi własność Skarbu Państwa, we władaniu Komendy [...] Policji., KW [...], oznaczona jako Bi -inne tereny zabudowane;
działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] stanowi własność Skarbu Państwa, we władaniu [...] SA, KW [...], oznaczona jako Tk - tereny kolejowe;
działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] stanowi własność Skarbu Państwa, we władaniu Zarządu Dróg Miejskich, KW [...], oznaczona jako dr - drogi;
działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] stanowi własność Skarbu Państwa, we władaniu [...] SA, KW [...] oznaczona jako Tk - tereny kolejowe.
Z porównania znajdujących się w aktach sprawy: mapy stanowiącej integralną część decyzji o lokalizacji inwestycji nr [...] z [...] maja 1972 r., mapy wywłaszczeniowej nr [...] z [...] października 1074 r. oraz wydruku z mapy ewidencyjnej wynika, że lokalizacją objęta została ta część wywłaszczonej nieruchomości, która obecnie stanowi część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. Poza lokalizacją znalazła się natomiast część nieruchomości wywłaszczonej odpowiadającej obecnie działkom ewidencyjnym nr [...]-cz., [...]-cz. i [...]-cz. z obrębu [...].
Wojewoda [...] powołując się na orzecznictwo wskazał, że zwrot dowłaszczonych na wniosek właściciela (art. 5 ust. 3 ustawy) nieruchomości jest możliwy, jeżeli zbędna w rozumieniu art. 137 u.g.n. staje się nieruchomość wywłaszczona na wniosek podmiotu publicznego ubiegającego się o wywłaszczenie (art. 2 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1). W sytuacji gdy dawna nieruchomość objęta decyzją wywłaszczeniową składa się z wielu działek gruntu, wówczas organ w pierwszej kolejności winien rozpoznać wniosek o zwrot nieruchomości w zakresie dotyczącym nieruchomości niezbędnych na cel wywłaszczenia. Jeżeli okaże się, że chociaż jedna z działek stała się zbędna na cel wywłaszczenia i decyzja obejmująca tę działkę stanie się ostateczna, wówczas dopiero organ może wydać decyzję o zwrocie nieruchomości dowłaszczonych na wniosek właściciela (wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 lipca 2013 r" sygn. akt I SA/Wa.639/13).
W konsekwencji organ powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy na części wywłaszczonej nieruchomości objętej lokalizacją pod powstanie "Obiektu [...]" stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] został zrealizowany cel wywłaszczenia. Od powyższego ustalenia zależeć bowiem będzie zwrot pozostałej części nieruchomości.
Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie stwierdził, że nabycie przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło w dniu 15 stycznia 1975 r. na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., nr 10, poz. 64) – zwanej dalej "ustawą". Art. 34 tejże ustawy stanowił, iż nieruchomość wywłaszczona w trybie niniejszej ustawy podlega zwrotowi na rzecz wywłaszczonego właściciela, jeżeli naczelnik powiatu ustali, że nieruchomość nie została użyta i jest zbędna na cele, dla których orzeczono wywłaszczenie.
Następnie do dnia 1 stycznia 1998 r. problematyka zwrotu nieruchomości wywłaszczonych była unormowana w art. 69 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. nr 30, poz. 127, ze zm.), w którego ust. 1 wskazano, że nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego na jego wniosek, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W ówcześnie obowiązującej ustawie nie określono szczegółowych warunków uznawania nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia. Dopiero w ustawie z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 1998 r., w art. 137 ust. 1 zdefiniowane zostały przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia poprzez wskazanie, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany. Z dniem 22 września 2004 r. znowelizowano art. 137 ust. 1 pkt 2 poprzez określenie, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
Określony w art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami termin 7 lat na rozpoczęcie prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia obowiązuje zatem dopiero od 1 stycznia 1998 r. Natomiast określony w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami termin 10 lat na zrealizowanie tego celu, obowiązuje dopiero od 22 września 2004 r. Nie można zatem tych terminów odnosić do stanu faktycznego opisanego w powołanym art. 137 ust. 1, który zaistniał przed dniem 1 stycznia 1998 r. odnośnie prac związanych z rozpoczęciem realizacji celu wywłaszczenia, oraz do stanu faktycznego, który zaistniał przed dniem 22 września 2004 r. odnośnie zrealizowania tego celu. Nie można bowiem bez wyraźnej ku temu podstawy prawnej okoliczności faktycznych zaistniałych przed wejściem w życie danej normy prawnej oceniać przez pryzmat tej normy, ponieważ ocena ta byłaby naruszeniem konstytucyjnie ukształtowanej zasady nie działania prawa wstecz. Stanowisko takie było wielokrotnie prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i zostało potwierdzone przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, który orzekł, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. u.g.n. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP (wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 902/130; wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt 1 OSK 2502/12; wyrok NSA z dnia 1 października 2014 r., sygn. akt I OSK 254/13; wyrok NSA z dnia 13 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1887/14; wyrok NSA z 23 kwietnia 2015 r" sygn. akt I OSK 2067/13).
Mając powyższe na uwadze, Wojewoda [...] wskazał, że niniejsza sprawa dotyczy nieruchomości, która została nabyta na rzecz Skarbu Państwa w 1975 r., dlatego ocena jej zbędności na cel wywłaszczenia nie może być oceniana przez pryzmat upływu terminów określonych w art. 137 ust. 1 i 2 u.g.n. Terminy te miałyby znaczenie jedynie w sytuacji, gdyby nie podjęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia przed dniem 1 stycznia 1998 r., bądź też nie zrealizowano celu wywłaszczenia przed dniem 22 września 2004 r.
Przedmiotowa nieruchomość położona w W. przy ul. W. (dawniej C.), aktualnie stanowiąca część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] wywłaszczona decyzją Naczelnika [...] z [...] stycznia 1975 r., nr [...] została przeznaczona pod budowę "Obiektu [...]" dla potrzeb Komendy [...] Milicji Obywatelskiej. Wnioskowana do zwrotu nieruchomość została objęta decyzją z [...] maja 1972 r., nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji "Obiektu [...] ZOMO".
Ze stanowiącej integralną część ww. decyzji o lokalizacji inwestycji mapy wynika, że na terenie objętym decyzją wywłaszczeniową z [...] stycznia 1975 r., [...] przewidziano tereny zieleni i ciągi komunikacyjne (część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]) oraz magazyn gazu (32), magazyn farb (33), wiatę (34), część budynku stacji obsługi (21), część budynku diagnostyki lakiernie.blach (20), tereny zieleni, ciągów komunikacyjnych (część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]).
Zatwierdzenie planu realizacyjnego - ogólnego zagospodarowania terenu "Obiektu [...]"-1 etapu nastąpiło na podstawie decyzji Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta [...] nr [...] z [...] lutego 1975 r.
W dniu [...] czerwca 1996 r., decyzją nr [...], Prezydent [...] ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji budowlanej - zamiennego planu zagospodarowania terenu dla "Obiektu [...]". Decyzja przewidywała wydzielenie trzech obszarów: Sektora I - przeznaczonego dla Oddziałów Prewencji Komendy [...] Policji, sektora II - przeznaczonego dla Wydziału [...], sektora III przeznaczonego dla służb administracyjno-gospodarczych.
Ze znajdującej się w aktach sprawy mapy zamiennej koncepcji terenu "Obiektu [...]" [...] wynika, że teren przedmiotowej nieruchomości znajdujący się w sektorze I przeznaczono pod zieleń i ciągi komunikacyjne (część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]) oraz pod kojce/100/ dla psów oddziału prewencji + zaplecze, kojce /50/ psów laboratorium krymin. + zaplecze, tereny zieleni (część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]).
Określony w decyzji wywłaszczeniowej z [...] stycznia 1975 r. cel w postaci "Obiektu [...]" przeznaczał teren przedmiotowej nieruchomości na potrzeby obronności kraju i bezpieczeństwa publicznego. Obiekt ten obejmował swym zasięgiem różnorakie elementy w tym obiekty kubaturowe, place o zróżnicowanym przeznaczeniu, tereny zieleni, co wynika m.in. z załącznika mapowego do decyzji o lokalizacji inwestycji z [...] maja 1972 r., założeń techniczno-ekonomicznych obiektu [...] z marca 1973 r., a także z projektu technicznego I etapu realizacji dróg-placów-parkingów z [...] września 1974 r. Wszystkie te elementy służyły potrzebom najpierw Komendy [...] Milicji Obywatelskiej a później Komendy [...] Policji.
Proces powstania "Obiektu [...]" był wieloetapowy. W ramach I etapu budowy "Obiektu [...]" miano wykonać m.in. stację trafo (decyzja z lipca 1975 r., nr [...]), ogrodzenie (decyzja z [...] maja 1980 r., nr [...]) oraz budynki koszarowe (decyzja z [...] maja 1980 r. nr [...]).
Decyzją z [...] października 1982 r., nr [...] Naczelnika [...] zatwierdzono plan realizacyjny dla drugiego zadania "Obiekt [...]".
W późniejszych latach, w ramach kolejnych etapów rozbudowy "Obiektu [...]" przewidziano:
- budowę Ośrodka Szkolenia Taktycznego (decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] czerwca 1997 r. nr [...]);
- przebudowę kotłowni opalanej węglem na gazowo-olejową wraz z towarzyszącymi urządzeniami budowlanymi (decyzja Wojewody [...] z [...] marca 2001 r. nr [...]);
- budowę placu postojowego i zespołu wiat dla Wydziału [...] Komendy [...] Policji (decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych z [...] września 1996 r., nr [...]);
- budowę wieży do ćwiczeń sprawnościowych przy budynku koszarowym policji nr 7 (decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych z [...] sierpnia 1996 r., nr [...]);
- wykonanie robót budowlanych związanych z adaptacją budynku koszarowego 7D na hotel dla Komendy [...] Policji (decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych z [...] marca 1995 r,, nr [...]).
W opinii Wojewody [...] powstanie ośrodka na potrzeby Policji tj. "Obiektu [...]" jako pewnej całości przesądza o realizacji celu, niezależnie od tego, czy na konkretnej części powstała przewidziana w planach zagospodarowania przestrzennego infrastruktura. Ustalenie realizacji celu wywłaszczenia nabiera szczególnej wymowy w przypadku gdy celem tym jest infrastruktura o złożonym charakterze, z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Rozpoczęcie budowy inwestycji złożonej, której realizacja może trwać dłuższy czas, nawet jeśli nie została jeszcze w pełni zakończona, dowodzi realizacji celu wywłaszczenia.
W opinii organu odwoławczego cel wywłaszczenia został zrealizowany na działkach objętych lokalizacją pod budowę "Obiektu [...]" jeszcze przed złożonym w dniu 10 lipca 2000 r. przez L. D. wnioskiem o zwrot. Bezsporne jest również, że inwestycja ta została zrealizowana przed dniem 1 stycznia 1998 r.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że obiekty przewidziane w I etapie powstania Obiektu [...] zostały zrealizowane w latach 80. Świadczą o tym znajdujące się w aktach sprawy: meldunek w sprawie realizacji inwestycji Obiekt [...] ZOMO [...] z [...] lipca 1987 r. oraz protokół ZOPI nr [...] Zespołu Projektów Inwestycyjnych BGTiZ z [...] kwietnia 1995 r. W piśmie tym zaznaczono, że do końca czerwca 1987 wykonano stan surowy otwarty 3 budynków koszarowych, stołówki, niepełny stan surowy otwarty magazynu 12B, montaż I piętra magazynu 12A, przekazano do użytku bez elewacji w dniu 31 maja 1987 r. budynek koszarowy 7B, wykonano instalacje zewnętrzne, uliczne wodno-kanalizacyjne i kabel elektryczny wraz z trafostacją, całkowite uzbrojenie podziemne wodno-kanalizacyjne i części centralnego ogrzewania w zakresie I etapu zadania, uruchomiono kotłownię parową i część placów i dróg.
Zaś w protokole wskazano, iż budowę obiektu rozpoczęto w latach 1982-1983. Zrealizowano I etap zagospodarowania "Obiektu [...]" obejmujący infrastrukturę techniczną (sieć wodociągową i kanalizacyjną, c.o., energetyczną, teletechniczną, przeciwpożarową i alarmową). Wybudowano budynki: 4 koszarowe (7A, 7B, 7C - przekazane do użytkowania oraz 7D w stanie surowym), kotłownię, dwie trafostacje oraz stołówkę i dwa budynki magazynowe (12A i 12B) w stanie surowym. W latach 1985 - 1993 budowa została przerwana ze względu na brak środków finansowych. Po przyznaniu środków finansowych w 1993 roku ponownie podjęto realizację zamierzenia. Oddano do eksploatacji w 1994 roku magazyn 12B oraz zaadaptowano budynek 7C z przeznaczeniem dla Wydziału [...]. Wznowiono też realizację budynku koszarowego 7D z przeznaczeniem na bursę dla policjantów garnizonu [...] i przeprowadzono remonty koszarowców 7A i 7B. Częściowo zrealizowano drogi i place. Ponadto na terenie kompleksu znajduje się tymczasowy parking i depozyt samochodów. Podkreślono również, iż na zlecenie Komendy [...] Policji w kwietniu 1994 r. Miastoprojekt – [...] opracował zamienną koncepcję zagospodarowania terenu "Obiektu [...]", która uwzględnia perspektywiczne potrzeby KSP.
Wojewoda [...] wskazał, że powyższe ustalenia potwierdzają także zdjęcia nadesłane przez Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z 1976 r., 1982 r., 2005 r., a także zamieszczone na stronie internetowej Urzędu Miasta [...] [...] z lat 1990-1994 oraz 2001. Widać na nich kompleks jakim jest baza policyjna tj. budynki, ciągi komunikacyjne, place, parkingi. Porównując zdjęcie z 1976 r. z pozostałymi zdjęciami dostrzec można, iż zmienił się sposób zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości. Ponadto liczne pisma Komendy [...] Policji wskazują, że teren położony przy ul. W. "Obiekt [...]" był i jest w zasobie Komendy i przez cały okres władania nieruchomość ta jest wykorzystywana na cele ustawowe związane z obronnością i bezpieczeństwem państwa. Dokonywane zmiany były związane jedynie z koniecznością dostosowania obiektu do aktualnych struktur organizacyjnych Policji i jej nowych zadań związanych przede wszystkim z nowymi rodzajami przestępstw.
Sposób zagospodarowania dawnych działek ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...] (stanowiącej obecnie część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]) już przed złożeniem przez L. D. wniosku o zwrot oraz przed 1 stycznia 1998 r. wskazuje, że cel określony w decyzji wywłaszczeniowej z [...] stycznia 1975 r. jako "Obiekt [...]" został zrealizowany.
Z kolei sprawozdanie techniczne sporządzone przez geodetę uprawnionego M. W. w dniu [...] marca 2013 r. wskazuje, że ze zdjęcia lotniczego wykonanego w dniu 15 maja 1982 r. (7 lat po wywłaszczeniu) wynika, że teren projektowanej działki nr [...] (dz. [...]) z obrębu [...] jest pokryty roślinnością trawiastą i jest niezagospodarowany. Ogrodzenie znajduje się na północnej i północno- zachodniej granicy działki. Z kolei teren projektowanej działki nr [...] (dz. [...]) to teren pokryty roślinnością trawiasta. Na działce znajduje się budynek w budowie, do którego prowadzą ciągi komunikacyjne o nawierzchni utwardzonej, prawdopodobnie płytami betonowymi. Wzdłuż zachodniej granicy działki przebiega dojazd do budynku w budowie, o nawierzchni nieutwardzonej, przechodzący w dojazd o nawierzchni utwardzonej płytami betonowymi. Ogrodzenie znajduje się na zachodniej granicy działki.
Na zamieszczonych na stronie internetowej Urzędu [...] zdjęciach przedmiotowego tereny wyraźnie widać, iż powyższe elementy przedsięwzięcia jakim jest budowa obiektu [...] istniały już w latach 1990-1994, a w sposób bardziej uporządkowany w 2001 r. Powyższe potwierdza także nadesłane przez Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej zdjęcie z 2005 r. oraz oględziny nieruchomości przeprowadzone w dniu 16 czerwca 2004 r. podczas których ustalono, że na działce nr [...] ([...]) znajduje się nasyp ziemny, który przechodzi wzdłuż całego ogrodzenia obiektu, stanowi pusty teren porośnięty trawą. Działka [...] ([...]) to część parkingu, na którym posadowione są latarnie, płyty betonowe, drzewa, nasyp, część placu asfaltowego (apelowy) oddzielającego parking samochodowy pojazdów zatrzymanych od budynków policji.
Wojewoda [...] stoi na stanowisku, iż wszystkie ww. elementy znajdujące się na przedmiotowej działce stanowią część większego przedsięwzięcia jakim jest baza policyjna "Obiekt [...]". Trudno bowiem wyobrazić sobie funkcjonowanie tego rodzaju obiektu bez zieleni, ciągów pieszych, parkingu, placu apelowego, czy infrastruktury technicznej jaką jest oświetlenie uliczne. Wszystkie te elementy zostały uwzględnione w różnego rodzaju projektach, mapach lokalizacyjnych dotyczących "Obiektu [...]". W tym miejscu należy wymienić m.in. założenia techniczno-ekonomiczne z 1973 r., załącznik mapowy do decyzji lokalizacyjnej z [...] maja 1972 r., mapę koncepcji zamiennej terenu "Obiektu [...]", projekt techniczny I etapu realizacji dróg-placów-parkingów z [...] września 1974 r. Dokumenty te przewidywały utworzenie na terenie bazy zieleni ochronnej m.in. od strony południowo-zachodniej gdzie znajduje się przedmiotowa działka nr [...], ciągów pieszych, parkingów oraz infrastruktury technicznej.
W ocenie Wojewody [...] zmiana szczegółowego celu wywłaszczenia z przewidzianych w decyzji lokalizacyjnej: terenów zieleni i ciągów komunikacyjnych (część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]) oraz magazynu gazu (32), magazynu farb (33), wiaty (34), części budynku stacji obsługi (21), części budynku diagnostyki lakiernie.blach (20), terenów zieleni, ciągów komunikacyjnych (część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]) na tereny zieleni oraz ciągów komunikacyjnych, parking, plac apelowy, infrastrukturę techniczną tj. oświetlenie uliczne mieści się w głównym celu wywłaszczenia. Zarówno bowiem ciągi komunikacyjne, tereny zielone, plac apelowy oraz infrastruktura techniczna składają się na większą całość jaką jest baza przeznaczona na potrzeby policji "Obiekt [...].
Modyfikacja projektu zagospodarowania terenu polegająca na dostosowaniu jej do potrzeb inwestora nie oznacza zmiany celu wywłaszczenia. Cel wywłaszczenia na dawnych działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...] (obecnie stanowiącej część działki [...] z obrębu [...]) w granicach objętych lokalizacją inwestycji został zrealizowany przed wystąpieniem z wnioskiem o ich zwrot oraz przed 1 stycznia 1998 r., co uzasadnia, w ocenie Wojewody [...], że przesłanki zbędności określone w art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. nie zostały spełnione.
Z uwagi na fakt, że na części wywłaszczonej nieruchomości znajdującej się w lokalizacji tj. stanowiącej część działki ewidencyjnej [...] został zrealizowany cel wywłaszczenia, uniemożliwiając zwrot tej części nieruchomości, to zwrot nie może również zostać orzeczony w stosunku do działek nr [...], [...], [...] z obrębu [...].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2016 r. wniósł L. D. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił:
1). naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a to jest:
a. art. 7, 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieprzeprowadzenie należytego postępowania dowodowego i nieprawidłową ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz wyciągnięcie z niego wniosków wprost sprzecznych z ich jednoznaczną treścią, prowadzące w konsekwencji do przyjęcia, że w niniejszej sprawie nie ziściły się przesłanki do zwrotu wywłaszczonej Nieruchomości;
2). naruszenie prawa materialnego, a to jest:
a. art. 136 i art. 137 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez odmowę zwrotu wywłaszczonej Nieruchomości pomimo, że do dnia dzisiejszego (a tym bardziej do 22 września 2004 r.) cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.
Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Organ, ze zobowiązaniem Organu na podstawie art. 145a § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do wydania w określonym przez Sąd terminie decyzji ze wskazaniem rozstrzygnięcia polegającego na wydaniu przez Organ decyzji reformatoryjnej w stosunku do wydanej w pierwszej instancji decyzji Prezydenta [...] poprzez odmienne orzeczenie co do istoty sprawy przez wydanie decyzji o zwrocie na rzecz skarżącego nieruchomości położonej w W. przy ul. W. oznaczonej jako cześć działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] wywłaszczonej na podstawie decyzji Naczelnika [...] znak [...] z [...] stycznia 1975 r.
Nadto, na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący wniósł o zasądzenie od Wojewody [...] na jego rzecz kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentacje na poparcie powyższych zarzutów.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) dalej "p.p.s.a.", uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja Wojewody [...] z [...] listopada 2016 r. nie narusza prawa w stopniu dającym podstawy do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Sąd uznał, że decyzja Wojewody [...] z [...] listopada 2016 r., mimo że w sposób nieprecyzyjny wskazuje podstawę prawną i samo rozstrzygniecie, to jednak odczytana w całości, nie może budzić wątpliwości, że została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i utrzymuje w całości decyzje organu I instancji.
Instytucja zwrotu nieruchomości wywłaszczonej musi być odczytywana przez pryzmat konstytucyjnej zasady dopuszczającej wywłaszczenie nieruchomości jedynie na cel publiczny i za słusznym odszkodowaniem (art. 21 ust. 1 Konstytucji).
Decyzja Urzędu [...] Wydział Terenów z [...] stycznia 1975 r. znak: [...], orzekająca o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonej jako działki ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 położonej w W. [...] przy ul. C. b.n., została wydana na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. nr 10, poz. 64 z 1974 r.). Z decyzji tej wynika, że nieruchomość została przeznaczona zgodnie z lokalizacją szczegółową z [...] maja 1972 r. nr [...] pod budowę "Obiektu [...]" dla potrzeb K[...] MO.
Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, nieruchomość wywłaszczona w trybie niniejszej ustawy podlega zwrotowi na rzecz wywłaszczonego właściciela, jeżeli naczelnik powiatu ustali, że nieruchomość nie została użyta i jest zbędna na cele, dla których orzeczono wywłaszczenie. Przepis ten obowiązywał do dnia 1 sierpnia 1985 r., kiedy to weszła w życie ustawa z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (j.t. Dz. U. z 1991 r., nr 30, poz. 127). W ustawie tej do dnia 1 stycznia 1998 r. problematyka zwrotu nieruchomości wywłaszczonych była unormowana w art. 69, w którego ust. 1 wskazano, że nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego na jego wniosek, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W ustawie z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, jak również w ustawie z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie określono szczegółowych warunków uznawania nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia. Dopiero w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 1998 r., uchylając z tym dniem ustawę o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomościami, w art. 137 ust. 1 zdefiniowane zostały przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia poprzez wskazanie, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany. Z dniem 22 września 2004 r. znowelizowano art. 137 ust. 1 pkt 2 poprzez określenie, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Określony w art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami termin 7 lat (liczony od dnia, gdy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna) na rozpoczęcie prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia obowiązuje zatem dopiero od dnia 1 stycznia 1998 r. Natomiast określony w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami termin 10 lat (liczony od dnia, gdy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna) na zrealizowanie tego celu, obowiązuje dopiero od dnia 22 września 2004 r. Nie można zatem tych terminów odnosić do stanu faktycznego opisanego w powołanym art. 137 ust. 1, który zaistniał przed dniem 1 stycznia 1998 r. odnośnie prac związanych z rozpoczęciem realizacji celu wywłaszczenia, oraz do stanu faktycznego, który zaistniał przed dniem 22 września 2004 r. odnośnie zrealizowania tego celu. Nie można bowiem bez wyraźnej ku temu podstawy prawnej okoliczności faktycznych zaistniałych przed wejściem w życie danej normy prawnej oceniać przez pryzmat tej normy, ponieważ ocena ta byłaby naruszeniem konstytucyjnie ukształtowanej zasady nie działania prawa wstecz. Stanowisko takie było wielokrotnie prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i zostało potwierdzone przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11, który orzekł, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. u.g.n. w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP ( tak - NSA w wyroku z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt. I OSK 639/14). Rozważany w niniejszej sprawie przypadek dotyczy nieruchomości, która została nabyta na rzecz Skarbu Państwa w 1975 r., dlatego ocena jej zbędności na cel wywłaszczenia nie może być oceniana przez pryzmat upływu terminów określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n. W świetle powyżej przedstawionych rozważań, terminy te miałyby znaczenie jedynie w sytuacji, gdyby nie podjęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia przed dniem 1 stycznia 1998 r., bądź też nie zrealizowano celu wywłaszczenia przed dniem 22 września 2004 r.
W rozpoznawanej sprawie, sporna nieruchomość została wywłaszczona z przeznaczeniem pod budowę "Obiektu [...]" dla potrzeb K[...] MO. Z decyzji z [...] maja 1972 r. nr [...] o lokalizacji inwestycji wynika, że lokalizacja "Obiektu [...]" na potrzeby ówczesnego ZOMO miała miejsce na terenie W. przy Al. J. i obejmowała obszar o powierzchni [...] ha. Nieruchomość objęta decyzją wywłaszczeniową z [...] stycznia 1975 r. nr [...] o powierzchni [...] m² stanowi jedynie część tego obszaru. Na podstawie mapy stanowiącej integralną część decyzji o lokalizacji inwestycji nr [...] z dnia [...] maja 1972 r. widać jakie obiekty miały być zrealizowane w ramach "Obiektu [...]" oraz jakie obiekty miały być zlokalizowane na wywłaszczonej nieruchomości na podstawie tej decyzji. Organ ustalił, że na wywłaszczonej nieruchomości przewidziano tereny zieleni i ciągi komunikacyjne (część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]) oraz magazyn gazu (32), magazyn farb (33), wiatę (34), część budynku stacji obsługi (21), część budynku diagnostyki lakiernie.blach (20), tereny zieleni, ciągów komunikacyjnych (część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]).
Następnie organ ustalił, że w dniu [...] czerwca 1996 r. Prezydent [...] ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji budowlanej – zamiennego planu zagospodarowania terenu dla "Obiektu [...]". Z mapy zamiennej koncepcji terenu "Obiektu [...]" [...] wynika, że teren przedmiotowej nieruchomości przeznaczono pod zieleń i ciągi komunikacyjne (część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]) oraz pod kojce/100/ dla psów oddziału prewencji + zaplecze, kojce /50/ psów laboratorium krymin. + zaplecze, tereny zieleni (część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]).
Z protokołu oględzin z dnia 16 czerwca 2004 r. wynika, że na działce nr [...] ([...]) znajduje się nasyp ziemny, który przechodzi wzdłuż całego ogrodzenia obiektu, stanowi pusty teren porośnięty trawą. Działka [...] ([...]) to część parkingu, na którym posadowione są latarnie, płyty betonowe, drzewa, nasyp, część placu asfaltowego (apelowy) oddzielającego parking samochodowy pojazdów zatrzymanych od budynków policji.
W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że "Obiekt [...]" pod którego realizację zostały wywłaszczone m. in. działki ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m² został zrealizowany. Proces powstawania "Obiektu [...]" był wieloetapowy. Organ ustalił w oparciu no zgromadzoną dokumentację, że budowę obiektu rozpoczęto w latach 1982 - 1983. Część obiektów w ramach "Obiektu [...]" została zrealizowana w latach 80. XX wieku. "Obiekt [...]" stanowi bazę policyjną będącą w dyspozycji Komendy [...] Policji i wykorzystywany jest na cele ustawowe związane z obronnością i bezpieczeństwem państwa. Oznacza to, że cel wywłaszczenia nie został zmieniony i został zrealizowany. Na "Obiekt [...]" obejmujący powierzchnię [...] ha należy patrzeć jako na całość, a nie na jedną z wielu wywłaszczonych nieruchomości, które weszły w skład tego obiektu. Zwłaszcza, że jest to obiekt ogrodzony wysokim płotem, od wewnątrz dodatkowo otoczony wałem ziemnym, strzeżony, niedostępny dla ogółu. Wywłaszczona działka położona jest wewnątrz tego obiektu.
Przez zbędność wywłaszczonej nieruchomości na cel określony w decyzji należy rozumieć niepodjęcie prac w ogóle lub odstąpienie od realizacji celu, dla którego nieruchomość została wywłaszczona, w związku z czym o takiej zbędności nie może świadczyć sam fakt nawet wieloletniego niezagospodarowania wywłaszczonego terenu, na przykład w sytuacji, gdy chodzi o wielką inwestycję, która wymaga długotrwałego procesu realizacji (por. wyrok NSA z 16 kwietnia 2009 r. I OSK 1433/10).
Natomiast zmiany celu wywłaszczenia nie oznacza modyfikacja projektu zagospodarowania terenu polegająca na dostosowaniu jej do aktualnych potrzeb policji. Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 27 stycznia 1988r. sygn. akt III AZP 11/87 uznał, że należy odróżnić zmianę celu wywłaszczenia od modyfikacji tego celu. Za zmianę celu Sąd uznał jakościową zmianę inwestycji określonej w decyzji wywłaszczeniowej, konkretyzującej cel wywłaszczenia nieruchomości. Modyfikację zaś celu wywłaszczenia pociąga za sobą modyfikacja inwestycji mieszcząca się w celu uzasadniającym wywłaszczenie, czyli niezmieniająca jego charakteru.
Mając powyższe na uwadze, w ustalonym przez organy stanie faktycznym opartym o zgromadzone dokumenty, należy uznać, że cel wywłaszczenia na dawnych działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...] (obecnie stanowiącej część działki [...] z obrębu [...]) został zrealizowany przed wystąpieniem przez skarżącego z wnioskiem o jej zwrot oraz przed 1 stycznia 1998 r., co uzasadnia, że przesłanki zbędności określone w art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 .u.g.n. nie zostały spełnione. Natomiast zwrot części terenu wywłaszczonego na wniosek byłego właściciela jest możliwy jedynie wtedy, jeżeli zostaną spełnione przesłanki zbędności tej części terenu, który został wywłaszczony na wniosek inwestora dla realizacji celu wywłaszczenia. Teren wywłaszczony na wniosek byłego właściciela nie miał bowiem określonego celu, przez pryzmat którego można dokonywać oceny jego zbędności. Zbędność ta podlega zatem ocenie przez pryzmat zbędności tej części, o którą wnioskowano do wywłaszczenia dla realizacji celu z ustaloną uprzednio lokalizacją i ze względu na którą uwzględniono wniosek byłego właściciela o tzw. "dowłaszczenie" części nie nadającej się do dalszego samodzielnego wykorzystywania przez jej właściciela. Jednocześnie w ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania zasadności zarzutów skargi.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.