IV SA/WA 1326/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-02-21
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
odpadyprzetwarzanie odpadówzezwoleńochrona środowiskakontrolainspekcja ochrony środowiskapodkłady kolejoweodzysku odpadówwstrzymanie działalności

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki z o.o. na decyzję o wstrzymaniu działalności w zakresie przetwarzania odpadów, uznając, że użycie podkładów kolejowych do budowy boksów magazynowych stanowiło przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia.

Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję o wstrzymaniu działalności w zakresie przetwarzania odpadów, argumentując, że użyte do budowy boksów magazynowych podkłady kolejowe nie stanowiły odpadów, a jedynie element infrastruktury. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że wykorzystanie podkładów kolejowych do budowy boksów magazynowych stanowiło proces odzysku odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach, prowadzony bez wymaganego zezwolenia. Sąd podkreślił, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i nie było potrzeby przeprowadzania dowodu z opinii biegłego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki [...] sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, która utrzymała w mocy decyzję o wstrzymaniu działalności spółki w zakresie przetwarzania odpadów o kodzie 17 02 04* (drewniane podkłady kolejowe). Spółka zarzuciła naruszenie przepisów KPA poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego oraz błędne uznanie podkładów kolejowych za odpady, argumentując, że nie zamierzała się ich pozbyć ani nie była do tego zobowiązana. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Wykorzystanie podkładów kolejowych do budowy boksów magazynowych zostało uznane za proces odzysku odpadów, wymagający zezwolenia, którego spółka nie posiadała. Sąd podkreślił, że definicja odpadu obejmuje również przedmioty, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania, a pojęcie 'pozbycia się' może oznaczać zmianę sposobu wykorzystania przedmiotu. Odwołanie spółki do przepisów rozporządzenia REACH uznano za nieistotne dla sprawy, gdyż dotyczyły one stosowania substancji chemicznych, a nie gospodarki odpadami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wykorzystanie podkładów kolejowych do budowy boksów magazynowych stanowi proces odzysku odpadów, w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach, na który wymagane jest zezwolenie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że podkłady kolejowe, nawet jeśli nie były przez posiadacza zamierzone do pozbycia się, a jedynie wykorzystane do innej funkcji (budowa boksów), stanowią odpady podlegające procesowi odzysku. Definicja odpadu obejmuje przedmioty, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania po poddaniu ich procesowi odzysku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.o. art. 32 § ust. 1a

Ustawa o odpadach

Nakazuje wstrzymanie działalności posiadacza odpadów, który zbiera lub przetwarza odpady bez wymaganego zezwolenia.

u.o. art. 41

Ustawa o odpadach

Wymaga uzyskania zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie odpadów.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, gdy nie stwierdzono naruszeń prawa.

Dz.U. 2021 poz 779 art. 32 ust. 1a, art.41, art.30 ust.1

Ustawa o odpadach

Dz.U. 2022 poz 329 art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.o. art. 30 § ust. 1

Ustawa o odpadach

Zakazuje przetwarzania odpadów poza instalacjami lub urządzeniami.

u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 6

Ustawa o odpadach

Definicja odpadu jako substancji lub przedmiotu, którego posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do którego pozbycia się jest obowiązany.

u.o. art. 3 § pkt 21

Ustawa o odpadach

Definicja przetwarzania odpadów jako procesów odzysku lub unieszkodliwiania.

u.o. art. 3 § pkt 14

Ustawa o odpadach

Definicja odzysku odpadów jako procesu, którego głównym wynikiem jest użyteczne zastosowanie odpadów przez zastąpienie innych materiałów.

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykorzystanie podkładów kolejowych do budowy boksów magazynowych stanowi proces odzysku odpadów. Działalność prowadzona była bez wymaganego zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Organy posiadały wystarczającą wiedzę specjalistyczną do oceny stanu faktycznego. Protokół kontroli stanowił wystarczający dowód. Przepisy REACH nie wyłączają stosowania przepisów o odpadach.

Odrzucone argumenty

Podkłady kolejowe nie stanowiły odpadów, a jedynie element infrastruktury. Nie było obowiązku pozbywania się podkładów kolejowych. Konieczne było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Zastosowanie przepisów rozporządzenia REACH wyłączało uznanie podkładów za odpady.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie 'pozbycia się' nie może być utożsamiane z utratą kontroli nad przedmiotem, ale może być rozumiane także jako zasadnicza zmiana sposobu jego wykorzystywania, odmienna od podstawowego jego przeznaczenia, do którego przestał się ten przedmiot nadawać rejestracja danej substancji w systemie REACH nie oznacza, że substancja ta automatycznie przestaje być odpadem organy administracji nie mają żadnej swobody przy podejmowaniu decyzji kończącej postępowanie w trybie art. 32 ust. 1a ustawy o odpadach

Skład orzekający

Alina Balicka

przewodniczący

Anna Sękowska

sprawozdawca

Marzena Milewska-Karczewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji odpadu w kontekście ponownego wykorzystania materiałów, obowiązek posiadania zezwolenia na przetwarzanie odpadów, zakres wiedzy specjalistycznej organów kontrolnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykorzystania podkładów kolejowych, ale zasady interpretacji definicji odpadu są szersze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu gospodarowania odpadami i interpretacji przepisów, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Pokazuje, jak organy kontrolne i sądy podchodzą do kwestii 'odpadu' w kontekście ponownego wykorzystania materiałów.

Czy stare podkłady kolejowe to odpad? Sąd wyjaśnia, kiedy recykling staje się nielegalnym przetwarzaniem.

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 1326/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-02-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alina Balicka /przewodniczący/
Anna Sękowska /sprawozdawca/
Marzena Milewska-Karczewska
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OSK 1264/22 - Wyrok NSA z 2024-02-02
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 779
art. 32 ust. 1a, art.41, art.30 ust.1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Dnia 21 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Alina Balicka Sędziowie Sędzia WSA Anna Sękowska (spr.) Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 21 lutego 2022 roku sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w G. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania działalności w zakresie przetwarzania odpadów oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] czerwca 2021 r., nr: [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska, utrzymał
w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2019 r., znak: [...], wstrzymującą działalność [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]
w zakresie przetwarzania odpadów o kodzie 17 02 04* (odpady drewna, szkła
i tworzyw sztucznych zawierające lub zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi, np. drewniane podkłady kolejowe) bez wymaganego zezwolenia na przetwarzanie odpadów oraz określającą termin wstrzymania na dzień otrzymania decyzji.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w dniach od [...] października do [...] grudnia 2018 r. przeprowadził kontrolę interwencyjną [...] Sp. z o.o., prowadzącego działalność polegającą na produkcji odlewów żeliwnych z żeliwa szarego i sferoidalnego w zakładzie w [...] przy ul. [...], w związku ze zgłoszeniem uciążliwej emisji pyłu do powietrza, hałasu do środowiska oraz nieprawidłowości
w zakresie gospodarowania odpadami.
W toku kontroli ustalono, że kontrolowany prowadzi działalność w zakresie produkcji odlewów żeliwnych z żeliwa szarego i z żeliwa sferoidalnego, obejmującą czynności przygotowawcze i pomocnicze oraz procesy odlewnicze.
Kontrola wykazała, iż w/w podmiot eksploatuje instalację do odlewania żeliwa na podstawie pozwolenia zintegrowanego, wydanego przez Wojewodę [...] [...] grudnia 2007 r., znak: [...] (zmienionego decyzjami Marszałka Województwa [...]
z [...] stycznia 2013 r., znak: [...] oraz z [...] grudnia 2014 r., znak: [...]).
Stwierdzono, że kontrolowany w wyniku prowadzonej działalności wytwarza
i przetwarza odpady w ramach eksploatacji instalacji oraz urządzeń i instalacji pomocniczych. Ustalono, że przetwarzanie odpadów o kodzie 17 02 04* w ramach procesu R12 (wymiana odpadów w celu poddania ich któremukolwiek z procesów wymienionych w pozycji R1-R11), prowadzone było bez wymaganego zezwolenia na przetwarzanie odpadów poza instalacjami i urządzeniami, wymaganego zgodnie
z art. 41 ustawy o odpadach.
Ustalenia zostały odnotowane w protokole kontroli nr [...], znak: [...], podpisanym przez kontrolującego [...] grudnia 2018 r. Kontrolowany odmówił podpisania protokołu kontroli i pismem z 21 grudnia 2018 r, przedstawił swoje stanowisko do jego treści.
Na podstawie ustaleń powyższej kontroli [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: [...] WIOŚ) [...] stycznia 2019 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wstrzymania, na podstawie art. 32 ust. 1a ustawy
o odpadach, działalności posiadacza odpadów przetwarzającego odpady bez wymaganego zezwolenia na przetwarzanie odpadów.
Strona pismem z 16 stycznia 2019 r. wniosła o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
[...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] kwietnia
2019 r., znak: [...], wydaną na podstawie przepisów art. 32 ust. 1a, 5 i 5a ustawy
z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2020 r., poz. 797, ze zm.), dalej "ustawą
o odpadach'', orzekł o wstrzymaniu działalności [...] Sp. z o.o., ul. [...], [...] [...]
w zakresie przetwarzania odpadów o kodzie 17 02 04* (odpady drewna, szkła
i tworzyw sztucznych zawierające lub zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi, np. drewniane podkłady kolejowe) bez wymaganego zezwolenia na przetwarzanie odpadów oraz określi! termin wstrzymania na dzień otrzymania w/w decyzji.
Strona pismem z 26 kwietnia 2020 r. odwołała się od w/w decyzji.
W odwołaniu nie sformułowano zarzutów oraz nie zawarto uzasadnienia.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] czerwca 2021 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powołując się na przepisy prawa materialnego organ odwoławczy wyjaśnił,
że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska słusznie stwierdził, iż strona dokonała przetwarzania odpadów bez wymaganego zezwolenia. Jak ustalono
w czasie kontroli przeprowadzonej w dniach od [...] października do [...] grudnia
2018 r., strona w 2017 r. dokonała przetworzenia w procesie R12 odpadów o kodzie 17 02 04* (drewniane podkłady kolejowe), pochodzących z bocznicy kolejowej, przechodzącej przez teren zakładu, poprzez ich wykorzystane do budowy boksów pod wiatą, przeznaczonych do magazynowania surowców. Przetworzonych w ten sposób zostało ok. 14,55 Mg odpadów (łącznie 485 sztuk podkładów o długości od 2,1 do 3,0 m).
W ocenie organu odwoławczego wykorzystanie podkładów kolejowych
z rozebranej bocznicy kolejowej i wykorzystanie ich do budowy boksów do magazynowania surowców stanowi proces odzysku odpadów, w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach. Na podejmowanie przedmiotowych działań strona nie posiadała stosownego zezwolenia.
Z uwagi na powyższe organ I instancji, w myśl przepisów art. 32 ust. 1a ustawy o odpadach obligatoryjnie obowiązany był do wstrzymania działalności strony polegającej na przetwarzaniu odpadów- o kodzie 17 02 04*.
W ocenie organu II instancji [...] WIOŚ w oparciu o wyniki przeprowadzonej kontroli dokonał wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy skutkującego stwierdzeniem naruszenia, polegającego na przetwarzaniu odpadów bez wymaganego zezwolenia. Powyższe obligowało do wydania, w myśl art. 32 ust. 1a ustawy o odpadach, decyzji wstrzymującej działalność strony polegającej na przetwarzaniu odpadów o kodzie 17 02 04*.
Skargę na powyżej opisaną decyzję GIOŚ z [...] czerwca 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spółka [...] Sp. z o.o.
z siedzibą w [...] , dalej "skarżąca".
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. art. 7 w zw. z art. 75 §1 w zw. 77 §1 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że do dokładnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie nie są wymagane wiadomości specjalne, a co za tym idzie oddalenie wniosku skarżącej
o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego;
2. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 779 ze zm., dalej: ustawa o odpadach) poprzez jego pominięcie w ustaleniu stanu prawnego i uznanie, że belki drewniane, które znajdowały się na terenie zakładu spółki, a których nie zamierzano się pozbyć, ani do pozbycia się których skarżąca nie był zobowiązany przepisami prawa, stanowią odpady.
Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:
1. uchylenie w całości decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] czerwca 2021, znak: [...], a także poprzedzającej ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2019, znak [...];
2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła stan faktyczny sprawy
i podniosła, że posiada ważne pozwolenie zintegrowane, wydane przez Wojewodę [...] decyzją z [...] grudnia 2007 r., zmienioną decyzjami Marszałka Województwa [...]. Na podstawie tej decyzji spółka eksploatuje instalację do odlewania żeliwa.
Odnosząc się zarzutu naruszenia art. 7 w zw. z art. 75 §1 w zw. 77 §1 k.p.a. skarżąca przyznała, że wykorzystała belki drewniane, wymontowane z bocznicy, znajdującej się na terenie zakładu do wzmocnienia boksów przeznaczonych do magazynowania surowca. Stanowczo jednak zaprzecza, że w sprawie nie zaszła konieczność przeprowadzenia opinii biegłego sądowego. Organ I instancji oraz II nie odniósł się merytorycznie do wniosku skarżącej, uznając jedynie, że do ustalenia stanu faktycznego wystarczające są wiadomości posiadane przez Kontrolującego.
W ocenie skarżącej organy nie posiadają wiedzy specjalnej z zakresu budownictwa w stopniu umożliwiającym określenie, czy wykorzystane przez skarżącą podkłady kolejowe stanowiły element infrastruktury zakładu oraz określenie ich składu.
Argumentując zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach skarżąca podniosła zaś, że zarówno w decyzji organu I, jak i II instancji nie odniesiono się do treści art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Spółka już w piśmie
z 21 grudnia 2018 r. wskazała, że zgodnie z definicją ustawową odpadem jest substancja lub przedmiot, którego posiadacz pozbył się, zamierza się pozbyć lub zobowiązany jest do jego pozbycia się.
Skarżąca podniosła, że jest pierwotnym posiadaczem podkładów kolejowych - belek drewnianych, których nie zamierzała się wyzbyć. Nie można tym samym mówić o wytwarzaniu, a następnie przetwarzaniu odpadów o kodzie 17 02 04* przez skarżącą. Od początku działań skarżącej w zakresie wykorzystania podkładów kolejowych nie było jej zamiarem pozbywanie się ich, nie była ona też do tego zobowiązana. Ponadto, przedmiot ten od samego początku znajdował się na terenie zakładu, jako element infrastruktury, który został przeniesiony w inne miejsce, również znajdujące się na terenie zakładu w celu umocnienia boksów. Zaznaczono także, że skarżąca w żaden sposób nie zmieniła drewnianych podkładów (przez cięcie czy rozdrabnianie), są one w takim samym stanie jak przed ich przeniesieniem.
W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
W piśmie z 15 września 2021 r. skarżąca sprostowała zarzut drugi tj. naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 6 (błędnie wskazano pkt 1) ustawy o odpadach w związku z art. 2 ust. 2 w zw. z art. 67 ust. 1 oraz Załącznikiem XVII poz. 31 odstępstwo 2 lit. c) oraz ograniczeniem 3 rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń
i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów (dalej Rozporządzenie REACH) poprzez ich pominięcie w ustaleniu stanu prawnego i uznanie, że belki drewniane, które znajdowały się na terenie zakładu spółki, a których nie zamierzano się pozbyć, ani do pozbycia się których skarżąca nie była zobowiązana przepisami prawa, stanowią odpady.
W piśmie 15 lutego 2022 r. skarżąca ponownie podkreśliła fakt błędnego uznania drewnianych belek (podkładów kolejowych) znajdujących się na terenie zakładu za odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Jednocześnie skarżąca podniosła, że w sprawie nie mamy do czynienia z nabywcą, a z pierwotnym posiadaczem podkładów , którego zamiarem było "odsunięcie" czy "uwolnienie się" od posiadanych belek. Ponadto wykorzystanie podkładów w celu wzmocnienia boksów, poprzez ich przemieszczenie jedynie w granicach zakładu skarżącej, nie wpływa negatywnie na środowisko. Skarżąca podniosła, że drewniane belki stanowiące podkłady kolejowe podlegają wskazanemu w Rozporządzeniu REACH wyłączeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi tu
o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej "p.p.s.a." Sąd rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. Sąd nie stwierdził naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej.
Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska
z [...] czerwca 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2019 r., orzekająca o wstrzymaniu działalności
w zakresie przetwarzania odpadów bez wymaganego zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 32 ust. 1a, 5 i 5a ustawy o odpadach.
Zgodnie z treścią art. 32 ust.1a ustawy o odpadach wojewódzki inspektor ochrony środowiska wstrzymuje, w drodze decyzji, działalność posiadacza odpadów, w przypadku gdy posiadacz ten zbiera lub przetwarza odpady bez wymaganego zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów.
Z akt sprawy wynika, że w dniach od [...] października do [...] grudnia 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadził kontrolę interwencyjną spółka [...] Sp. z o.o., prowadzącej działalność polegającą na produkcji odlewów żeliwnych z żeliwa szarego i sferoidalnego w zakładzie w [...] przy ul. [...],
w związku ze zgłoszeniem uciążliwej emisji pyłu do powietrza, hałasu do środowiska oraz nieprawidłowości w zakresie gospodarowania odpadami.
Organy obu instancji zasadnie uznały, że w sprawie wystąpiły przesłanki uzasadniające wstrzymanie działalności prowadzonej przez skarżącą. Dla prowadzenia zbierania odpadów i prowadzenia przetwarzania odpadów wymagane jest - zgodnie z art. 41 ustawy o odpadach - uzyskanie zezwolenia, którego bezspornie skarżąca nie miała. Treść art. 32 ust. 1a ustawy o odpadach wskazuje wprost, że organ ma obowiązek wstrzymać działalność posiadacza odpadów,
w przypadku gdy posiadacz ten zbiera lub przetwarza odpady bez wymaganego zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Opisane naruszenie zostało stwierdzone i udokumentowane w protokole kontroli
nr [...], znak: [...], z którego bezspornie wynika, że przetwarzanie odpadów o kodzie 17 02 04* w ramach procesu R12 (wymiana odpadów w celu poddania ich któremukolwiek z procesów wymienionych w pozycji R1-R11), prowadzone było
bez wymaganego zezwolenia na przetwarzanie odpadów poza instalacjami
i urządzeniami, wymaganego zgodnie z art. 41 ustawy o odpadach. Przetworzonych w ten sposób zostało ok. 14,55 Mg odpadów (łącznie 485 sztuk podkładów
o długości od 2,1 do 3.0 m). Z uwagi na powyższe organ I instancji, w myśl w/w przepisów, obligatoryjnie obowiązany był do wstrzymania działalności strony, polegającej na przetwarzaniu odpadów o kodzie 17 02 04*.
Wyjaśnić także trzeba, że z treści art. 41 ustawy o odpadach wynika, że decyzja podejmowana na jego podstawie ma charakter związany. Ustawodawca wskazuje w nim bowiem jednoznacznie, że organ administracji stwierdziwszy wystąpienie wymienionej w nim przesłanki, wstrzymuje działalność posiadacza odpadów. Tym samym organy administracji nie mają żadnej swobody przy podejmowaniu decyzji kończącej postępowanie. Postępowanie prowadzone w trybie art. 32 ust. 1a ustawy o odpadach ogranicza się do ustalenia, czy posiadacz odpadów posiada na taką działalność zezwolenie, czy też nie. W przypadku ustalenia, że strona nie posiada takiego zezwolenia, przepis ten nie przewiduje możliwości odstąpienia przez organ administracji publicznej od wstrzymania działalności (Wyrok WSA w Warszawie z 17 czerwca 2021 r., IV SA/Wa 2473/20, LEX nr 3293693).
Zdaniem Sądu, wbrew odmiennemu stanowisku skarżącej, stan faktyczny sprawy został dokładnie wyjaśniony przez orzekające organy administracji, a materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Czynności organu prowadzone były w sposób zgodny z zasadą prawdy obiektywnej, a także zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji państwowej. Skarżąca miała także zapewnioną możliwość czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
Jak słusznie wskazał GIOŚ błędne jest stanowisko skarżącej, iż podkłady kolejowe nie stanowiły odpadów z uwagi na fakt, że nie pozbyła się ich oraz do pozbycia się nie była zobowiązana.
Wyjaśnić bowiem trzeba, że odpadem, zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy
o odpadach, jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. W orzecznictwie zgodnie z przyjmuje się, że odpadami są substancje i przedmioty, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania, materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu przez nabywcę, które posiadają dla niego określoną wartość gospodarczą, rynkową. (por. wyrok NSA z 16 października 2019 r.,
II OSK 2916/17, LEX nr 2742399). Do kategorii odpadów włączyć należy zatem nie tylko te przedmioty, które ich dotychczasowy posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się wyzbyć, ale także te podlegające powtórnemu gospodarczemu wykorzystaniu, po poddaniu ich procesowi odzysku. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 26 sierpnia 2021 r., LEX nr 3225269). Co więcej, zgodnie ze stanowiskiem wyrażanym w orzecznictwie, które skład orzekający
w niniejszej sprawie w pełni podziela, pojęcie "pozbycia się" nie może być utożsamiane z utratą kontroli nad przedmiotem, ale może być rozumiane także jako zasadnicza zmiana sposobu jego wykorzystywania, odmienna od podstawowego jego przeznaczenia, do którego przestał się ten przedmiot nadawać
(być przydatnym). Wynika to z faktu, że pozbywanie się odpadu należy analizować
w całym cyklu życiowym substancji lub przedmiotu od zaprojektowania do ich produkcji, dystrybucji, zużycia, a także obróbki powstałych przy tym odpadów. Stąd, możliwe jest "pozbycie się" przedmiotu także wówczas, gdy pozostaje on nadal we władaniu tego samego podmiotu. (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 775/21,
LEX nr 3278169, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 728/20, LEX nr 3181678).
Z powyższego, w ocenie Sądu, wynika zatem, że prawidłowe było uznanie przez organy podkładów kolejowych zgromadzonych na nieruchomości skarżącej spółki, a następnie przez nią gospodarczo wykorzystanych, za odpady podlegające powtórnemu gospodarczemu wykorzystaniu, po poddaniu ich procesowi odzysku.
Nie ulega też wątpliwości, że zużyte podkłady kolejowe, zgodnie
z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Klimatu z 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. poz. 10), zawierającym katalog odpadów ze wskazaniem odpadów niebezpiecznych, sklasyfikowane zostały kodem 17 02 04 (odpady drewna, szkła i tworzyw sztucznych zawierające lub zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi (np. drewniane podkłady kolejowe) i oznaczone zostały gwiazdką, co oznacza, że są odpadami niebezpiecznymi.
Wskazać także należy, że zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o odpadach, co do zasady zakazuje się przetwarzania odpadów poza instalacjami lub urządzeniami, przy czym zgodnie z art. 3 pkt. 21 tej ustawy, przetwarzanie odpadów to procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie. Natomiast odzysk odpadów, zgodnie z art. 3 pkt. 14 ustawy
o odpadach to jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce.
Słusznie zatem organy obu instancji uznały, że wykorzystanie podkładów kolejowych z rozebranej bocznicy kolejowej do budowy boksów do magazynowania surowców stanowi proces odzysku odpadów, w rozumieniu przepisów ustawy
o odpadach. Zaś na podejmowanie tych działań skarżąca nie posiadała stosownego zezwolenia.
Odnosząc się do zaś do zarzutu nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego w zakresie budownictwa wyjaśnić należy, iż poczynione zostały przez organ ustalenia i jednoznacznie określono, że podkłady kolejowe wykorzystane przez skarżącą do budowy boksów magazynowych stanowiły odpady. Tym samym brak było konieczności zasięgania dodatkowej opinii biegłego. Jednocześnie wskazać trzeba, że pracownicy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] posiadali wiedzę specjalistyczną umożliwiającą m.in. ocenę, czy dany przedmiot stanowi odpad (w tym niebezpieczny) oraz nadanie mu właściwego kodu odpadu. Inspekcja Ochrony Środowiska jest wyspecjalizowanym organem, powołanym do badania i oceny stanu środowiska. Pracownicy Inspekcji posiadają niezbędny do realizacji ustawowych zadań (także zadań wynikających z ustawy o odpadach) zakres wiedzy specjalistycznej (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 3057/17).
Wyraźnie także podkreślić trzeba, że organy administracji mają obowiązek podejmować czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy nie zaś wszelkie czynności, których przeprowadzenie postuluje strona postępowania. To czy dany dowód zostanie przeprowadzony zależy od oceny przydatności tego dowodu dla wyjaśnienia okoliczności sprawy, co do których organ miał wątpliwości. Zakres środków dowodowych możliwych do zastosowania w sprawie na podstawie art. 75 k.p.a. nie powoduje konieczności ich przeprowadzania jeśli dana okoliczność została już wyjaśniona w oparciu o inny dowód i nie został on podważony (Wyrok NSA z 3 listopada 2021 r., II OSK 3526/18, LEX nr 3291657). Znajdujący się w aktach sprawy protokół kontroli obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny, lub wręcz niemożliwy do odtworzenia, i jako taki stanowi podstawowy dowód w sprawie ustalenia. Taki protokół kontroli, zdaniem Sądu zaliczyć należy do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 k.p.a., traktujących jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Na powyższe nie wpływa odmowa podpisania protokołu przez skarżącą. Tym samym Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a. za nieuzasadnione.
Skarżąca podniosła także zarzut naruszenia art. 2 ust. 2 w zw. z art. 67 ust. 1 w zw. z Załącznikiem XVII poz. 31 odstępstwo 2 lit. c) oraz ograniczeniem 3 rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów zgodnie z którym wymieniony w pkt 1 zakaz dotyczący wprowadzania do obrotu nie ma zastosowania do drewna, które poddano obróbce substancjami wymienionymi w pkt 31 lit. a)-i) przed dniem 31 grudnia 2002 r. i które jest wprowadzone na rynek wtórny do ponownego użycia.
Zgodnie z art. 2 ust. 2 rozporządzenia REACH odpady, w rozumieniu dyrektywy 2006/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, nie są substancją, mieszaniną ani wyrobem. Stosownie zaś do treści art. 67 ust. 1 rozporządzenia REACH substancja w postaci własnej, jako składnik mieszaniny lub w wyrobie,
w stosunku do której zostało określone ograniczenie, nie może być produkowana, wprowadzana do obrotu lub stosowana, chyba że spełnione są warunki tego ograniczenia. Powyższego przepisu nie stosuje się do produkcji, wprowadzania do obrotu lub stosowania substancji do celów badań naukowych i rozwojowych. Zgodnie z powoływanym przez stronę Załącznikiem XVII poz. 31 odstępstwo 2 lit. c) oraz ograniczeniem 3 rozporządzenia REACH, zakaz dotyczący wprowadzania do obrotu nie ma zastosowania do drewna, które poddano obróbce substancjami wymienionymi w pkt 31 lit. a)-i) przed dniem 31 grudnia 2002 r. i które jest wprowadzone na rynek wtórny do ponownego użycia. Zaś drewno impregnowane, o którym mowa w pkt 2
lit. b) i c), nie jest używane: wewnątrz budynków, niezależnie od ich przeznaczenia,
w zabawkach, na placach zabaw, w parkach, ogrodach oraz otwartych obiektach rekreacyjnych i wypoczynkowych, w przypadku gdy istnieje ryzyko częstego kontaktu ze skórą, w produkcji mebli ogrodowych, takich jak stoły piknikowe, do produkcji
i stosowania oraz wszelkiej ponownej obróbki: pojemników przeznaczonych do stosowania w uprawach, opakowań, które mogą wejść w kontakt z surowcami, półproduktami lub wyrobami gotowymi przeznaczonymi do konsumpcji przez ludzi i/lub zwierzęta, innych materiałów mogących zanieczyścić wyżej wymienione wyroby.
Trzeba mieć jednak na uwadze, że przepisy rozporządzenia REACH dotyczą stosowania substancji chemicznych. Celem REACH jest zapewnienie swobody przepływu chemikaliów na terenie Unii Europejskiej przy jednoczesnym zagwarantowaniu ich bezpieczeństwa dla zdrowia ludzi i środowiska. Wyraźnie podkreślić trzeba, że rejestracja danej substancji w systemie REACH nie oznacza, że substancja ta automatycznie przestaje być odpadem. Rejestracja substancji
w systemie REACH nie wyklucza bowiem możliwości stosowania przepisów
z zakresu gospodarki odpadami. Podniesione przez skarżącą w piśmie z 15 września 2021 r. oraz z 15 lutego 2022 r. argumenty pozostają zatem bez znaczenia dla niniejszej sprawy.
Zaskarżona decyzja nie zawiera tym samym uchybień, które miałyby skutkować wyeliminowaniem jej z obiegu prawnego. W świetle powyższych okoliczności wniesiona skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Jednocześnie wskazać trzeba, że orzeczenie zostało wydane na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie bowiem z art.15 zzs4 ust.3 ustawy
z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2021, poz. 2095 ze zm.) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art.151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI