IV SA/Wa 1313/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzje Ministra Finansów odmawiające wznowienia postępowania w sprawie przejęcia nieruchomości, uznając, że organ nie zbadał prawidłowo terminu do złożenia wniosku o wznowienie w kontekście nowych dowodów.
Skarga dotyczyła odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Strona wnioskująca o wznowienie twierdziła, że nie uwzględniono prawidłowego porządku dziedziczenia, co skutkowało błędnym ustaleniem udziału w nieruchomości. Minister Finansów odmówił wznowienia, uznając, że wniosek złożono po terminie, a nowe dowody były znane stronie wcześniej. Sąd uchylił decyzje Ministra, stwierdzając, że organ nie zbadał wystarczająco, kiedy strona dowiedziała się o nowych dowodach, co jest kluczowe dla ustalenia dochowania terminu do wznowienia postępowania.
Sprawa dotyczyła skargi L. R. na decyzję Ministra Finansów odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości. Wniosek o wznowienie opierał się na twierdzeniu, że organ nie wziął pod uwagę prawidłowego porządku dziedziczenia po współwłaścicielkach, co skutkowało błędnym ustaleniem udziału w prawie własności nieruchomości. Minister Finansów odmówił wznowienia, argumentując, że wniosek został złożony po terminie, a dokumenty potwierdzające inny porządek dziedziczenia były znane stronie wcześniej, gdyż nosiły daty sprzed postępowania. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Sąd wskazał, że Minister Finansów nie rozróżnił dwóch przesłanek wznowienia postępowania: ujawnienia nowych okoliczności faktycznych i ujawnienia nowych dowodów. Choć można było przyjąć, że strona znała nowe okoliczności dotyczące porządku dziedziczenia wcześniej, organ nie zbadał, kiedy strona dowiedziała się o nowych dowodach (dokumentach) istotnych dla sprawy, które istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej, ale nie były znane ani stronie, ani organowi. Sąd podkreślił, że daty dokumentów nie przesądzają o wiedzy strony o ich istnieniu i możliwości złożenia ich w toku postępowania. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Finansów, nakazując przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia, kiedy strona dowiedziała się o istnieniu nowych dowodów, co jest niezbędne do oceny dochowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, termin może zostać dochowany, jeśli strona wykaże, że dowiedziała się o nowych dowodach istotnych dla sprawy dopiero po wydaniu decyzji ostatecznej, a organ nie zbadał tej okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ wadliwie przyjął, iż skoro dokumenty potwierdzające inny porządek dziedziczenia nosiły daty sprzed postępowania, to strona musiała mieć o nich wiedzę wcześniej i mogła je złożyć w toku postępowania. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, kiedy strona faktycznie dowiedziała się o istnieniu tych nowych dowodów, a nie tylko ich datowanie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 148 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.w.k.w.n.r.S.P.
Ustawa o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych
Pomocnicze
k.p.a. art. 149 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 147
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 76 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.a.s.c. art. 4
Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie zbadał prawidłowo, kiedy strona dowiedziała się o nowych dowodach istotnych dla sprawy, co jest kluczowe dla oceny dochowania terminu do wznowienia postępowania. Daty dokumentów nie przesądzają o wiedzy strony o ich istnieniu i możliwości złożenia ich w toku postępowania. Minister Finansów naruszył przepisy k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zbadania podstaw wznowienia.
Odrzucone argumenty
Wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie. Nowe dowody były znane stronie wcześniej, gdyż nosiły daty sprzed postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Organ nie dokonał rozróżnienia tych przesłanek [nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów] Organ wadliwie przyjął, iż skoro dokumenty te noszą datę sprzed postępowania wznowieniowego, to nie było przeszkód, aby strona złożyła je na etapie postępowania wznowieniowego. Daty dokumentów mogłyby świadczyć jedynie o tym, iż dokumenty te istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej.
Skład orzekający
Anna Szymańska
przewodniczący sprawozdawca
Jarosław Stopczyński
członek
Zbigniew Rudnicki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności rozróżnienie między nowymi okolicznościami faktycznymi a nowymi dowodami oraz znaczenie dat dokumentów w kontekście terminu do złożenia wniosku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przejęciem mienia na podstawie umów międzynarodowych i przepisów k.p.a. dotyczących wznowienia postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne badanie terminów i dowodów w postępowaniu administracyjnym, nawet jeśli wydaje się, że strona miała wiedzę wcześniej. Jest to ciekawy przykład z zakresu prawa administracyjnego procesowego.
“Czy data dokumentu zawsze oznacza, że strona wiedziała o jego istnieniu? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady wznowienia postępowania administracyjnego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 1313/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-10-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-07-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Szymańska /przewodniczący sprawozdawca/ Jarosław Stopczyński Zbigniew Rudnicki Symbol z opisem 6294 Przejęcie mienia na podstawie umów międzynarodowych Skarżony organ Minister Finansów Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Zbigniew Rudnicki,, sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2005 r. sprawy ze skargi L. R. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowa wznowienia postępowania w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2003 r. [...]; II. zasądza od Ministra Finansów na rzecz L. R. kwotę 455,00 zł (czterysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. Minister Finansów na podstawie art. 149§3 w zw. z art. 148§1 kpa odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Ministra Finansów z dnia [...] września 2003r. Decyzją z dn. [...] września 2003r. Minister Finansów utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 2001r. odmawiającą uchylenia decyzji Ministra Finansów stwierdzającej przejście na rzecz Skarbu Państwa udziału w wysokości - w prawie własności nieruchomości położonych w K. przy ul. [...], [...]oraz [...] na podstawie ustawy z dn. 09 kwietnia 1968r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz.U. Nr 12, poz.65). W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż 3 listopada 2003r. do Ministra Finansów wpłynął wniosek L. R. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Finansów z dnia [...] września 2003r. w sprawie wyżej wymienionych nieruchomości. We wniosku o wznowienie strona wskazała, iż Minister Finansów wydając decyzje w sprawach nieruchomości przy ul. [...] i [...] oraz [...] w K. nie wziął pod uwagę porządku dziedziczenia po ich współwłaścicielach tj. G. K. i P. L., co doprowadziło do błędnego ustalenia, że H. L. i S. G. przysługiwał łącznie udział w wysokości -, podczas gdy powinien wynosić 4/9. Zdaniem Ministra w pierwszej kolejności należy zbadać czy został dochowany termin jednego miesiąca do złożenia wniosku o wznowienie. Wykazanie, iż został dochowany termin należy do strony wnioskującej o wznowienie. W ocenie Ministra nadesłane dokumenty noszą daty poprzedzające postępowanie w sprawie przedmiotowych nieruchomości, co sugeruje, iż nie było żadnych przeszkód, aby strona złożyła te dokumenty jeszcze w toku poprzedniego postępowania. Ponadto Minister jest związany powagą rzeczy osądzonej tj. swoją decyzją z dnia [...] września 2003r. Wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Finansów decyzją z dnia [...] lutego 2004r. utrzymał w mocy poprzednio wydaną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż L. R. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniosła następujące zarzuty: - już wcześniej była podnoszona okoliczność prawidłowego ustalenia następstwa prawnego - w pismach z dn. 08.01.2003r. oraz z dnia 26.09.2003r., - organ winien pismo z 26.09.2003r. potraktować jako wniosek o wznowienie postępowania, - strona po uzyskaniu potrzebnych informacji i dokumentów niezwłocznie złożyła jego organowi, a więc dochowała terminu, - możliwe było przesłuchanie wnioskodawczyni w drodze pomocy prawnej, - termin miesięczny nie może rozpocząć biegu przed datą doręczenia stronie ostatecznej decyzji. Rozpatrując powyższe zarzuty Minister podniósł, iż strona już w dniu 8 stycznia 2003r. podniosła konieczność ustalenia następstwa prawnego. Zatem w tej dacie sformułowała podstawę wznowieniową, na której opiera swój obecny wniosek. Organ w niniejszym postępowaniu ograniczył się do zbadania terminu do złożenia wniosku i tym samym nie mógł odnieść się do kwestii postępowania dowodowego, które było prowadzone w postępowaniu, którego dotyczy wznowienie. Ponadto strona przeglądała akta z dn. 19.10.2003r. i wówczas mogła złożyć wniosek o przedłużenie postępowania, objętego wznowieniem. Organ podniósł ponownie, iż przedłożone kopie i tłumaczenia dokumentów noszą daty poprzedzające postępowanie w sprawie przedmiotowych nieruchomości, a zatem nie było przeciwwskazań, aby zostały one złożone w trakcie tego postępowania. Minister podkreślił, iż kpa nakłada na stronę obowiązek udowodnienia, iż zachowała termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Nawet oświadczenie strony byłoby wystarczającym dowodem, jednakże nie zostało ono nigdy złożone. W skardze do sądu administracyjnego L. R. reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o uchylenie obydwu decyzji Ministra Finansów. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - naruszenie art. 148§1 kpa w zw. z art. 145§1 pkt 5 kpa polegające na przyjęciu, iż skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, w sytuacji gdy dokumenty potwierdzające porządek dziedziczenia po G. K. i P. L. uzyskała dopiero w połowie października 2003, - naruszenie art. 147 kpa w zw. z art. 76§1 kpa w zw. z art. 4 ustawy z dn. 29.09.1986r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. Nr 36, poz. 180 ze zm.) poprzez pominięcie wnioskowanych dokumentów stanowiących wyłączne dowody powiązań rodzinnych współwłaścicielek nieruchomości przy ul. [...] i [...] oraz [...] w K., - naruszenie art. 77§1 kpa w zw. z art. 78 kpa i 75 kpa poprzez pominięcie wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania skarżącej na okoliczność daty, kiedy uzyskała wiadomości stanowiące podstawę wznowienia. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż skarżąca badając akta sprawy dotyczące wznowienia postępowania w sprawie przejścia na rzecz Skarbu Państwa udziału w wysokości - w wyżej wskazanych nieruchomościach powzięła wątpliwość odnośnie wysokości tego udziału. Dwoma pismami z dn. 08.01.2003r. oraz 26.09.2003r. wskazała na konieczność poczynienia ustaleń co do porządku dziedziczenia po współwłaścicielkach. Nie można przyjąć, że już w tej dacie skarżącej znana była okoliczność wadliwego ustalenia porządku dziedziczenia. Wątpliwości z tego tytułu powzięła bowiem jedynie na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach, a zatem doskonale znanych organowi. W ocenie skarżącej Minister winien z urzędu przeprowadzić dowody w sytuacji, gdy istniała wątpliwość co do porządku dziedziczenia. Wobec powyższego skarżąca rozpoczęła poszukiwanie dowodów, co było niezwykle utrudnione. Takie dokumenty uzyskała dopiero w połowie października 2003r., a 29 października 2003r. złożyła wniosek o wznowienie postępowania wznowieniowego. Termin zatem został zachowany. Skarżąca twierdzi, iż termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania nie może rozpocząć biegu jeszcze przed datą doręczenia stronie ostatecznej decyzji w sprawie. Wywodzi, iż celem rozstrzygnięcia sprawy konieczne było ustalenie jaki udział w nieruchomości przypadł H. L. i S. G. Jeżeli w posiadaniu Ministra Finansów znalazły się dokumenty wskazujące, iż udział tych właścicielek jest mniejszy niż przyjęty przez organ, winien z urzędu wznowić postępowanie wznowieniowe. Minister ponadto nie uwzględnił wniosku o przesłuchanie skarżącej na okoliczność zachowania terminu do złożenia wniosku - w drodze pomocy prawnej. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, a zarzuty w niej zawarte należy uznać za trafne. Art. 145§1 pkt 5) kpa wskazując podstawy wznowieniowe rozróżnia dwie niezależne od siebie przesłanki, których wystąpienie powoduje wznowienie postępowania. Jedna z nich to ujawnienie nowych okoliczności faktycznych, druga natomiast to ujawnienie nowych dowodów. Każda z tych przesłanek stanowi samoistną przesłankę do wznowienia postępowania. Przy czym zarówno "nowe okoliczności faktyczne", jak i "nowe dowody" mogą stanowić podstawę wznowienia, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne. Jednocześnie muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej. Nie mogła być nadto znane organowi, który wydał decyzję. W niniejszej sprawie organ nie dokonał rozróżnienia tych przesłanek, uznając, iż zarówno nowe okoliczności, jak i dowody znane były skarżącej znacznie wcześniej, a mianowicie w dacie złożenia do postępowania wznowieniowego pisma z dn. 08.01.2003r. oraz z dn. 26.09.2003r. W pismach tych bowiem skarżąca podnosi kwestię konieczności ustalenia porządku dziedziczenia po współwłaścicielkach przedmiotowych nieruchomości. Organ nadto stwierdził, iż dokumenty, które skarżąca przedłożyła wraz z wnioskiem o wznowienie noszą daty sprzed postępowania wznowieniowego, a zatem były one znane skarżącej już wcześniej i mogła je złożyć już w toku postępowania wznowieniowego, a nie dopiero wnosząc o wznowienie tegoż postępowania wznowieniowego. O ile można zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż o "nowych okolicznościach faktycznych" tj. innym porządku dziedziczenia skarżąca miała wiedzę przynajmniej w dniu 08.01.2003r., a zatem termin do złożenia wniosku o wznowienie zostałby przekroczony, o tyle organ nie rozważył drugiej podstawy wznowieniowej tzn. kiedy skarżąca dowiedziała się o "nowych dowodach" istotnych dla sprawy, istniejących w dacie wydania decyzji, a nie znanych zarówno jej, jak i organowi, który wydał decyzję ostateczną tj. o dokumentach wskazujących na konkretny porządek dziedziczenia. Organ wadliwie przyjął, iż skoro dokumenty te noszą datę sprzed postępowania wznowieniowego, to nie było przeszkód, aby strona złożyła je na etapie postępowania wznowieniowego. W ocenie Sądu daty dokumentów mogłyby świadczyć jedynie o tym, iż dokumenty te istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej. Nie można natomiast przyjąć, iż skarżąca wiedziała o ich istnieniu wcześniej i mogła je złożyć w postępowaniu wznowieniowym. Organ zatem musi przeprowadzić postępowanie wyjaśniające na okoliczność, kiedy skarżąca dowiedziała się o istnieniu "nowych dowodów" tj. złożonych przez nią wraz z wnioskiem dokumentów dotyczących ustalenia kręgu spadkobierców. Dokumenty te bowiem stanowią "nowe dowody" w rozumieniu art. 145§1 pkt 5 kpa. Zbadanie tej okoliczności jest bowiem niezbędne przy ustaleniu, czy został dochowany termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Przy czym organ może korzystać ze wszystkich środków dowodowych przewidzianych przez kpa, w tym przesłuchania strony, jeżeli stwierdzi przeprowadzenie tego dowodu za uzasadnione w świetle art. 86 kpa. Z tych względów Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Ministra Finansów z dnia [...].12.2003r. naruszyły przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to art. 145§1 pkt 5 kpa i art. 77§1 kpa. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145§1 pkt 1c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak na wstępie. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 i 205§2 powołanej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI