IV SA/Wa 1308/08
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę C.B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, uznając, że skarżący nie miał przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją stwierdzającą nabycie nieruchomości rolnych przez gminę.
Skarżący C.B. domagał się uchylenia decyzji stwierdzającej nabycie nieruchomości rolnych przez gminę, twierdząc, że sam nabył je przez zasiedzenie. Postępowanie wznowiono na jego wniosek, jednak organy obu instancji uznały, że C.B. nie był stroną w pierwotnym postępowaniu, ponieważ nieruchomości te, po śmierci poprzedniego właściciela, przeszły na własność Skarbu Państwa, a następnie z mocy prawa na własność gminy. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Sprawa dotyczyła skargi C.B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą uchylenia wcześniejszej decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę Z. nieruchomości rolnych Skarbu Państwa. C.B. twierdził, że jest właścicielem tych nieruchomości przez zasiedzenie, a ostateczna decyzja została wydana bez jego wiedzy i udziału. Wniósł o wznowienie postępowania, powołując się na brak poinformowania go o decyzji oraz na niezgodność dowodów z prawdą. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały jednak, że C.B. nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją z 2001 roku. Ustalono, że nieruchomości te stanowiły własność K.K., po którym spadek nabył Skarb Państwa, a następnie z mocy prawa przeszły na własność Gminy Z. Sąd podkreślił, że C.B. nie udowodnił swojego prawa własności ani przez zasiedzenie (wniosek w tym zakresie został oddalony przez sąd powszechny), ani w inny sposób. W związku z tym, że nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (pominięcie strony), sąd oddalił skargę. Roszczenia odszkodowawcze skarżącego skierowano do drogi sądowej cywilnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, C.B. nie posiadał przymiotu strony, ponieważ nieruchomości te przeszły na własność Skarbu Państwa, a następnie z mocy prawa na własność gminy, a on nie udowodnił swojego prawa własności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nieruchomości stanowiły własność Skarbu Państwa na mocy dziedziczenia po K.K., a następnie przeszły na własność Gminy Z. z mocy prawa. C.B. nie wykazał tytułu własności ani przez zasiedzenie, ani w inny sposób, co pozbawiało go statusu strony w postępowaniu dotyczącym tych nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. w przedmiocie oddalenia skargi.
Pomocnicze
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis określający podstawy wznowienia postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 151 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis określający rozstrzygnięcia organu po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego (odmowa uchylenia decyzji dotychczasowej).
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
pkt 4 - pominięcie strony jako podstawa wznowienia postępowania.
u.g.n.s.p. art. 13 § 2, 3 i 4
Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Podstawa prawna decyzji Wojewody stwierdzającej nabycie nieruchomości rolnych przez gminę.
k.c. art. 922 § 1
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący przejścia praw majątkowych na spadkobierców.
k.c. art. 924
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący otwarcia spadku.
k.c. art. 925
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący nabycia spadku przez spadkobiercę.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zadanie sądu administracyjnego.
p.u.s.a. art. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zadanie sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
k.p.a. art. 148 § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Wniesienie podania o wznowienie postępowania i termin do jego wniesienia.
k.p.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Postanowienie o wznowieniu postępowania.
k.p.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Przedmiot postępowania w sprawie wznowienia postępowania.
k.p.a. art. 149 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja o odmowie wznowienia postępowania.
k.p.a. art. 151 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcie stwierdzające wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 242
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wykazał, że posiadał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody z dnia [...] września 2001 r. Nieruchomości objęte decyzją stanowiły własność Skarbu Państwa na mocy dziedziczenia po K.K., a następnie przeszły z mocy prawa na własność Gminy Z. Skarżący nie udowodnił nabycia własności przez zasiedzenie, a jego wniosek w tym zakresie został oddalony przez sąd powszechny. Nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (pominięcie strony).
Odrzucone argumenty
Twierdzenie skarżącego, że jest właścicielem nieruchomości przez zasiedzenie. Zarzut, że decyzja z 2001 r. została wydana bez wiedzy skarżącego i z naruszeniem jego praw. Roszczenie o zwrot bezprawnie zabranych działek i odszkodowanie.
Godne uwagi sformułowania
Skarżący nie wykazał, że decyzja z dnia [...] września 2001 r. dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. W ocenie Sądu, organy obu instancji zasadnie uznały, iż skarżący nie ma przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2001r. Fakt użytkowania przez skarżącego części działek wchodzących w skład gospodarstwa rolnego po K. K. pozostaje bez wpływu na prawo własności tych działek nabyte przez Skarb Państwa w drodze dziedziczenia. Roszczenia odszkodowawcze, o których mowa w skardze, mogą być jedynie przedmiotem pozwu do sądu powszechnego.
Skład orzekający
Alina Balicka
przewodniczący-sprawozdawca
Grzegorz Czerwiński
członek
Agnieszka Wójcik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego, przymiotu strony oraz nabycia własności nieruchomości rolnych Skarbu Państwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z dziedziczeniem i przejęciem nieruchomości rolnych Skarbu Państwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność postępowań dotyczących własności nieruchomości, zwłaszcza gdy w grę wchodzi Skarb Państwa i zasiedzenie. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.
“Czy można odzyskać ziemię przez zasiedzenie, gdy formalnie należy do gminy?”
Dane finansowe
WPS: 50 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 1308/08 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2009-02-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2008-08-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Wójcik. Alina Balicka /przewodniczący sprawozdawca/ Grzegorz Czerwiński Symbol z opisem 6163 Gospodarowanie nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 145 par. 1; art. 151 par. 1 pkt 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński,, Asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2009 r. sprawy ze skargi C. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji stwierdzającej nabycie nieruchomości rolnych przez gminę 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat N. O. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] lok. [...] w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006r. nr [...], Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Wojewoda [...] po przeprowadzeniu wznowionego postępowania administracyjnego z wniosku C. B. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r. odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r., stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę Z. własności nieruchomości rolnych położonych w Z., oznaczonych jako działki o nr nr pb [...] i [...] oraz nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,1169 ha, objętych księgą wieczystą KW nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w S. – Wydział Ksiąg Wieczystych. Ustalając stan faktyczny sprawy stwierdzono, iż na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...] października 1973 r. nr [...], K. K. stał się właścicielem gospodarstwa rolnego, położonego w Z., obejmującego m.in. działki o nr nr pb [...] i [...] oraz nr nr [...] i [...] o powierzchni 0,1169 ha. Po śmierci K. K., Sąd Rejonowy w S. postanowieniem z dnia [...] czerwca 1981r. stwierdził, iż spadek po nim w części dotyczącej dziedziczenia gospodarstwa rolnego nabył Skarb Państwa. Prawo własności przedmiotowych nieruchomości należących do Skarbu Państwa zostało ujawnione w księdze wieczystej KW [...], na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...] października 1973 r., jak i postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] czerwca 1981 r. Decyzją z dnia [...] września 2001 r. nr [...], Wojewoda [...] działając na podstawie art. 13 ust. 2, 3 i 4 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 lipca 2000r. przez Gminę Z. własności przedmiotowej nieruchomości rolnej Skarbu Państwa o łącznej powierzchni 0,11698 ha. Pismem z dnia 18 września 2002 r., wraz z późniejszym pismem uzupełniającym z dnia 16 października 2002 r., C. B. wystąpił do Wojewody [...] o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia [...] września 2001 r. Zarzucił, że działki o nr nr Pb [...] i [...] oraz nr nr [...] i [...] figurowały do 2000 r. jako grunty K. K., zam. Z., które on użytkuje, oraz, że o wydaniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r. nie został poinformowany. C. B. uznaje się za właściciela przedmiotowych nieruchomości, gdyż jak twierdzi, od dnia 4 marca 1979 r. użytkuje przedmiotowe grunty jako posiadacz samoistny w związku z czym 4 marca 1999 r., po upływie 20 lat, stał się ich właścicielem w drodze zasiedzenia. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006r. wznowił postępowanie administracyjne z wniosku C. B. i decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r. W uzasadnieniu stwierdził, że kwestionowana decyzja nie jest dotknięta żadną wada wymienioną w art. 145 § 1 K.p.a. Pismem z dnia 14 września 2006 r. (data stempla pocztowego 18 września 2006 r.) C. B. złożył odwołanie od ww. decyzji, podnosząc, iż naruszono bezprawnie jego własność. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpoznając odwołanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż uwzględnienie wniosku o wznowienie postępowania uzasadniają okoliczności wymienione enumeratywnie w art. 145. § 1 pkt 1 – 8 K.p.a. Przesłanki wznowieniowe odnoszą się do ewentualnych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego uzasadniających wznowienie postępowania. W myśl art. 151 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 K.p.a. wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 K.p.a. lub art. 145a K.p.a., albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzje rozstrzygającą o istocie sprawy. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, iż Wojewoda [...], badając w oparciu o przesłanki wskazane w art. 145 § 1K.p.a., kwestie prawidłowości wydania ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r., nie znalazł podstaw do jej uchylenia. W tej sytuacji decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. stosownie do wyżej cytowanego art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. – odmówił uchylenia decyzji z [...] września 2001 r. Organ stwierdził, że C. B. w piśmie z dnia 16 października 2002r. podniósł zarzuty odnoszące się do przesłanek wymienionych w art. 145 §1 z pkt 1, 4 i 5 K.p.a., mianowicie stwierdził, że dowody są niezgodne z prawdą, przejęcie gruntów na rzecz Skarbu Państwa dokonano bez jego wiedzy, nie otrzymał w tej sprawie żadnej decyzji, nie mógł się do tej sprawy ustosunkować. Jednocześnie organ podkreślił, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż C. B. w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r. nie posiadał przymiotu strony. Działki, których dotyczy niniejsza sprawa stanowiły własność K. K., a po jego śmierci przeszły w drodze dziedziczenia na własność Skarbu Państwa. Z zebranych w sprawie dokumentów wynika, iż C. B. nie uzyskał tytułu własności do omawianych nieruchomości w drodze cywilnoprawnej, bezskutecznie usiłował udowodnić w Sądzie nabycie własności tych nieruchomości w drodze zasiedzenia. C. B. utrzymuje, że grunty przejęte na rzecz Skarbu Państwa zostały nabyte nielegalnie z naruszeniem prawa, co też stanowi zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. przesłankę wznowienia postępowania. Odnosząc się do tego zarzutu skarżącego organ podniósł, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r. nie rozstrzygała o tytule własności Skarbu Państwa do omawianej nieruchomości. Decyzja ta stwierdzała nabycie z mocy prawa przez Gminę Z. własności przedmiotowej nieruchomości o łącznej powierzchni 0,1169 ha, stanowiącej własność Skarbu Państwa. Prawo własności Skarbu Państwa zostało stwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] czerwca 1981 r. i ujawnione w księdze wieczystej KW [...]. Mając powyższe na uwadze Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że odwołujący się nie wykazał, że decyzja z dnia [...] września 2001 r. dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. Na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2008 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył C. B. W uzasadnieniu skargi wniósł o zwrot bezprawnie zabranych działek i odszkodowanie w wysokości 50 tys. złotych z tytułu poniesionych strat. Skarżący podniósł, iż nieprawdą jest, że w dniu wydania decyzji nie posiadał przymiotu strony, gdyż oprócz swoich działek był w posiadaniu działek Pb [...], Pb [...],[...],[...],[...],[...],[...] o łącznej powierzchni 1.0156 ha, za które płacił podatki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1269), zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga jest niezasadna. Postępowanie administracyjne, będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego. Wznowienie postępowania jako instytucja procesowa, ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną i w stosunku, do której zaistniała jedna ze wskazanych w art. 145 §1 i art. 145a § 1 K.p.a. okoliczności będących podstawami wznowienia postępowania. Wniosek o wznowienie postępowania dotyczył postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2001r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 lipca 2000r. przez Gminę Z. własności nieruchomości rolnej Skarbu Państwa położonej w Z., składającej się z działek: nr Pb [...] o pow. 0,0144 ha, nr [...] o pow. 0,0068 ha, nr [...] o pow. 0,0648 ha, nr [...] o pow. 0,0309 ha, objętych księgą wieczystą KW nr [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w S. Wydział Ksiąg Wieczystych, o łącznej powierzchni 0,1169 ha. Reguły związane z wszczęciem postępowania wznowieniowego oraz z wydawanymi w jego toku rozstrzygnięciami są szczegółowo uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego. Wniesienie podania o wznowienie postępowania i termin do jego wniesienia uregulowane zostały w art. 148 § 1 i 2 kpa. Zgodnie z tym artykułem podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zgodnie z art. 150 § 1 kpa organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Skoro postępowanie wznowieniowe w przedmiotowej sprawie dotyczyło ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2001r.,który wydał decyzję jako organ pierwszoinstancyjny, to organ ten był właściwy do wszczęcia postępowania wznowieniowego mającego na celu weryfikację tej decyzji. W przedmiotowej sprawie z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił C. B. Wniosek w tym przedmiocie zawarł w piśmie z dnia 18 września 2002r., uzupełnionym pismem z dnia 16 października 2002r. Wnioskodawca podniósł, iż to on od 3 kwietnia 1979r. jest samoistnym posiadaczem działek objętych decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2001r. i z dniem 4 kwietnia 1999r. stał się ich właścicielem. Skarb Państwa grunty te przejął dopiero po tej dacie, tj. decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2001r. W tej sytuacji wnioskodawca winien być stroną postępowania, w którym została wydana w/w decyzja. Wpłynięcie do organu wniosku o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, w ramach którego organ bada istnienie przesłanek formalnych do wznowienia postępowania. Ustala m. in. czy podanie wniósł podmiot będący stroną w postępowaniu, czy podanie zostało złożone we właściwym terminie, czy powołane są w nim ustawowe przesłanki wznowienia. Skoro w przedmiotowej sprawie przesłanką wznowieniową jest art. 145 § 1 pkt 4 kpa, to w postępowaniu wstępnym organ nie bada czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny organu w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia na podstawie art. 149 § 1kpa. Jeżeli w wyniku postępowania wstępnego organ stwierdzi, że wniosek spełnia przesłanki formalne, to organ zobowiązany jest wydać postanowienie o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 kpa. Jeżeli natomiast przesłanki formalne nie będą spełnione, wówczas wznowienie postępowania będzie niedopuszczalne i organ zobowiązany będzie wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa. Na tym etapie postępowania bada się jedynie istnienie przesłanek formalnych wznowienia postępowania. Niedopuszczalne jest natomiast badanie wystąpienia przyczyn wznowienia postępowania, gdyż na tym etapie postępowania wystarczy powołanie się na jedną z podstaw, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1-8 i art. 145a § 1 kpa i tylko uprawdopodobnienie okoliczności ich wystąpienia. Jeżeli istnieją jakiekolwiek wątpliwości w zakresie istnienia podstawy wznowienia wskazanej przez stronę i zachodzi potrzeba zbadania sprawy w tym zakresie, to niezbędne jest wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 1999 roku, sygn. akt II SA 1604/99 oraz teza 2 wyroku z dnia 14 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 2397/98, lex nr 47857). W przedmiotowej sprawie organ uznał, iż przesłanki formalne do wznowienia postępowania zaistniały i 4 sierpnia 2006r. wydał postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 kpa). Następnie organ przystąpił do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (rozpoznawczego), w którym najpierw bada przyczyny wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 2 kpa przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest ustalenie, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wad wyliczonych w art. 145 § 1 i art. 145a kpa oraz – w razie pozytywnego wyniku tych czynności – przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej. Granice postępowania rozpoznawczego sprawy administracyjnej wyznaczone są sprawą rozstrzygniętą decyzją ostateczną. Sprawa musi być tożsama pod względem podmiotowym, przedmiotowym i podstawy prawnej. Mimo to, organ nie jest związany ustaleniami stanu faktycznego i prawnego dokonanymi w postępowaniu zwykłym. Jednakże nie ma podstaw do odrzucenia tych ustaleń jeżeli organ nie stwierdza podstaw do ich zakwestionowania. W postępowaniu wznowieniowym strony mają prawo zgłaszać nowe wnioski dowodowe, prezentować swoje stanowisko w sprawie a organ zobowiązany jest do dokonania oceny całości materiału dowodowego. W przepisach art. 151 § 1 pkt 1, art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 151 § 2 kpa zostały precyzyjnie określone wszystkie trzy rodzaje rozstrzygnięć, jakie organ może podjąć po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (151 § 1 pkt 1 kpa) może być podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego oraz po jednoznacznym ustaleniu, że nie zaistniały, określone w kodeksie, podstawy wznowienia. Chodzi tu o sprawdzenie twierdzeń strony wnoszącej podanie co do faktycznego spełnienia się podstaw wznowienia. Dopiero po stwierdzeniu braku tych podstaw możliwe jest wydanie decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej. Decyzja o uchyleniu decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 2 kpa ) musi być połączona z rozstrzygnięciem o istocie sprawy. Nowa decyzja musi zawierać rozstrzygnięcie o całości sprawy objętej decyzją dotychczasową. Istotą wznowienia postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Zatem nową decyzję, rozstrzygającą o istocie sprawy, wydaje się jak gdyby w sprawie nie było w danej instancji rozstrzygnięcia – wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2002r. sygn. akt IVSA 2759/00 Monitor Prawniczy 2002, nr 20, poz. 917. Natomiast rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie art. 151 § 2 kpa ogranicza się do stwierdzenia, wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Wydawane ono jest, gdy występują przesłanki negatywne, określone w art. 146 § 1 i 2 kpa, wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania. W sytuacji objętej art. 151 § 2 kpa nie będzie możliwe uchylenie dotychczasowej decyzji, organ prowadzący postępowanie wznowieniowe zobowiązany będzie do ograniczenia się do stwierdzenia wydania zaskarżonej w trybie wznowieniowym decyzji z naruszeniem prawa, musi ponadto wskazać okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji. W przedmiotowej sprawie przesłanką wznowieniową, na którą powołał się skarżący we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego jest pominięcie jego jako strony postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2001r., czyli okoliczność, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W ocenie Sądu, organy obu instancji zasadnie uznały, iż skarżący nie ma przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2001r., i tym samym nie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 kpa mająca być podstawą wznowienia tego postępowania. Bezsporne jest w sprawie, że działki nr Pb [...] o pow. 0,0144 ha, nr Pb [...] o pow. 0,0068 ha, nr [...] o pow. 0,0648 ha, nr [...] o pow. 0,0309 ha objęte decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2001r. pierwotnie stanowiły własność K. K., na które w dniu [...] października 1973r. otrzymał akt własności ziemi Nr [...]. K. K. był właścicielem tych działek do swojej śmierci, która nastąpiła w dniu [...] kwietnia 1979r. Spadek po K. K. w zakresie gospodarstwa rolnego obejmującego m.in. w/w działki nabył w drodze odziedziczenia ustawowego Skarb Państwa, co potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] czerwca 1981r. wydane w sprawie sygn. akt [...]. Zgodnie z art. 922 § 1 kc prawa majątkowe zmarłego przechodzą na spadkobierców z chwilą jego śmierci. Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy – art. 924 kc. Spadkobierca nabywa spadek z chwila otwarcia spadku – art. 925 kc. Oznacza to, że nabycie spadku następuje z mocy samego prawa niezależnie od tego, czy wchodzi w grę dziedziczenie ustawowe , czy testamentowe. Wydanie przez sąd spadku, w tym przypadku Sąd Rejonowy w S., postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po K. K. obejmuje spadkobierców, którzy nabyli spadek w chwili jego otwarcia. Z powyższego wynika, że Skarb Państwa stał się właścicielem gospodarstwa rolnego wchodzącego w skład spadku po K. K. z dniem 3 kwietnia 1979r. Prawo to zostało jedynie ujawnione w drodze postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, jak również w drodze odpowiedniego wpisu dokonanego w księdze wieczystej KW Nr [...] w dniu [...] października 1999r. oraz w rejestrze gruntów prowadzonym przez Starostę S. Skarżący w toku postępowania wznowieniowego powoływał się na okoliczność, iż jest właścicielem działek objętych weryfikowaną w tym postępowaniu decyzją Wojewody [...], jednakże okoliczności tej nie udowodnił. Fakt użytkowania przez skarżącego części działek wchodzących w skład gospodarstwa rolnego po K. K. pozostaje bez wpływu na prawo własności tych działek nabyte przez Skarb Państwa w drodze dziedziczenia. Skarżący wbrew swoim twierdzeniom nie udowodnił, że nabył ich prawo w drodze zasiedzenia. Samo przekonanie skarżącego w tym zakresie jest niewystarczające, w sytuacji, gdy Sąd Rejonowy w S. postanowieniem z dnia [...] września 2000r. wydanym w sprawie sygn. akt [...] jego wniosek o zasiedzenie części działki nr pb [...] i działki nr [...]oddalił. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2001r. została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa ( tj. D. U. z 1995r. Nr 57, poz. 299 ze zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawa ta reguluje zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa m.in. w odniesieniu do nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Zasady gospodarowania tym mieniem obejmują także te składniki tego mienia, które znajdują się w użytkowaniu lub faktycznym władaniu osób fizycznych ( art. 2 ust. 1 pkt 3 ), tak jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie. Wojewoda [...] decyzję z dnia 26 września 2001r. wydał na podstawie art. 13 ust. 2, 3 i 4 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Z podstawy tej wynika, że skoro przedmiotowe działki nie zostały przejęte przez Agencję Własności Rolnej jako mienie Skarbu Państwa, to z dniem 30 czerwca 2000r. Skarb Państwa utracił własność tych działek i jednocześnie z dniem 1 lipca 2000r. z mocy prawa przedmiotowe działki stały się własnością Gminy Z., na terenie której są położone. W tej sytuacji prawnej i faktycznej organy zasadnie uznały, iż przymiot strony w tym postępowaniu miała Gmina Z. Natomiast przymiotu tego nie miał skarżący nie posiadający tytułu własności przedmiotowych działek. Sam fakt posiadania działek nie dawał skarżącemu przymiotu strony w tym postępowaniu. Z uwagi na powyższe należy wskazać, iż skarżący nie wykazał, że decyzja z dnia [...] września 2001 r. dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 kpa. Tym samym organy, badając materiał dowodowy słusznie wywiodły brak wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania, co dało podstawę do wydania decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa. Na marginesie należy również wskazać, iż roszczenia odszkodowawcze, o których mowa w skardze, mogą być jedynie przedmiotem pozwu do sądu powszechnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 242 w/w ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI