IV SA/Wa 1267/08

IV SA/Wa 1267/08 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-08-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Dąbrowska
Marian Wolanin
Marta Laskowska-Pietrzak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 62 poz 628
art. 26, art. 29
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Marian Wolanin, Protokolant Agnieszka Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2008 r. sprawy ze skargi P.Sp. z. o.o. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) maja 2008 r. nr (...) w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody (...) z dnia (...) listopada 2007 roku nr (...)
Uzasadnienie
Decyzją z dnia (...) maja 2008 r. Minister Środowiska po rozpatrzeniu odwołania P. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Wojewody (...) z dnia (...) listopada 2007 r., którą odmówiono udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania, transportu i unieszkodliwiania odpadów na składowisku we wsi K., gm. G.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Minister Środowiska przedstawił następujący stan sprawy.
Wojewoda (...) wydał w dniu (...) listopada 2007 r. powyżej opisaną decyzję. Odmowa udzielenia zezwolenia nastąpiła ze względu na niespełnienie wymogów zawartych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz.U. Nr 61, poz. 549).
Odwołanie od w/w decyzji wniosło P. Sp. z o.o. z siedzibą w G. podnosząc, że decyzja wydana została w oparciu o błędną podstawę prawną z naruszeniem zasad postępowania.
Rozpatrując sprawę w związku z wniesionym odwołaniem Minister Środowiska wskazał, że wbrew twierdzeniom spółki, że ma możliwości techniczne pozwalające na należyte wykonywanie działalności w zakresie unieszkodliwiania odpadów to przedmiotowe składowisko nie spełnia wymogów wynikających z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2002 r. w sprawie zakresu, czasu, sposobu oraz warunków prowadzenia monitoringu składowisk odpadów (Dz.U. Nr 220, poz. 1858), rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie odpadów, które mogą być składowane w sposób nieselektywny (Dz.U. Nr 191, poz. 1595), w/w rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów.
Minister Środowiska wskazał, że przedmiotowe składowisko nie posiada odrębnych kwater do selektywnego składowania odpadów, a spółka składuje odpady w sposób nieselektywny na jednej niecce składowiskowej. Kody odpadów podanych we wniosku, jako podlegające procesowi unieszkodliwienia obejmują zaś odpady nie mogą być deponowane razem w jednej kwaterze składowiska.
Zdaniem organu drugiej instancji Wojewoda (...) nie mógł wydać wnioskowanego zezwolenia ponieważ zgodnie z art. 26 ust. 8 ustawy o odpadach wymóg uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, nie dotyczy posiadacza odpadów prowadzącego działalność w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów w instalacji, na której prowadzenie wymagane jest pozwolenie zintegrowane.
Zgodnie z art. 201 ustawy Prawo ochrony środowiska, do przedsięwzięć, których funkcjonowanie wymagać będzie uzyskania pozwolenia zintegrowanego zalicza się instalacje do składowania odpadów, z wyłączeniem odpadów obojętnych, o zdolności przyjmowania ponad 10 ton odpadów na dobę lub o całkowitej pojemności ponad 25.000 ton. Zdaniem organu z dokumentacji spółki wynika, że przedmiotowe składowisko odpadów spełnia obydwa te warunki i w związku z tym składowisko to zaliczane jest do mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości i wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego.
Skargę na decyzję Ministra Środowiska z dnia (...) maja 2008 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie P. Sp. z o.o. z siedzibą w G. W uzasadnieniu skargi wskazano m.in. że organ nie przeprowadził postępowania, z którego by wynikało, że sposób eksploatacji mógłby powodować zagrożenie. Spółka powołała się na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. z dnia (...) października 2007 r., z której wynika, że składowisko może być bezpiecznie dla środowiska eksploatowane do 31 grudnia 2009 r. Ponadto podkreślono, że wniosek nie dotyczył odpadów powstających w związku z eksploatacją składowiska odpadów, a dotyczył odpadów zbieranych z terenu Miasta i Gminy G.
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Przy tym Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji (art.134 § 2 w/w ustawy).
Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak też utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Decyzje organów obu instancji wydane zostały w warunkach procesowych określonych w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251), z którego wynika, iż właściwy organ odmówi wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku, unieszkodliwiania, zbierania lub transportu odpadów, jeżeli zamierzony sposób gospodarki odpadami mógłby powodować zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska.
Przepis ten więc wskazuje na sytuację, w której obowiązek odmowy wydania zezwolenia jest następstwem stwierdzenia przeszkody faktycznej – zamierzony sposób gospodarki odpadami mógłby spowodować zagrożenie dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska (chodzi o możliwość potencjalną ale realną). Taka decyzja nie jest pozbawiona elementów ocennych (ale nie uznaniowych), organ bowiem ocenia, czy zachodzą okoliczności nakazujące mu odmowę wydania zezwolenia (W.Radecki – Komentarz do Ustawy o odpadach, wyd. ABC 2008 r.).
Jednakże organy powołując się na powyższą przesłankę odmowy udzielenia zezwolenia nie wyjaśniły kwestii zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska, tym bardziej w kontekście powoływania się przez spółkę na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. z dnia (...) października 2007 r., z której wynika, że składowisko może być bezpiecznie dla środowiska eksploatowane do 31 grudnia 2009 r. Organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 kpa. Nie może też oczekiwać, że zrobi to za niego sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję (wyrok NSA z dnia 11 lipca 2001 r., sygn. IV SA 703/99, LEX 51234).
Jednocześnie Minister Środowiska w uzasadnieniu decyzji drugiej instancji wskazuje "organ pierwszej instancji nie mógł wydać wnioskowanego zezwolenia ponieważ zgodnie z art. 26 ust. 8 ustawy o odpadach wymóg uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, nie dotyczy posiadacza odpadów prowadzącego działalność w zakresie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów w instalacji, na której prowadzenie wymagane jest pozwolenie zintegrowane".
Skoro zdaniem organu drugiej instancji z formalnego punktu widzenia na prowadzenie wnioskowanego procesu unieszkodliwiania odpadów na składowisku odpadów w świetle przepisów ustawy o odpadach nie jest możliwe wydanie zezwolenia ponieważ dla tej instalacji wymagane jest pozwolenie zintegrowane to nieprawidłowa jest odmowa udzielania zezwolenia na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 i wskazanie przesłanek dotyczących zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska.
Zaskarżona decyzja narusza więc określoną w art. 11 kpa zasadę przekonywania, zgodnie z którą organ zobowiązany jest do wyjaśnienia stronom zasadności wszystkich przesłanek, którymi kierował się przy rozpatrywaniu sprawy. Elementem decydującym o przekonaniu strony o trafności rozstrzygnięcia jest jego uzasadnienie. Uzasadnienie, jako (w myśl art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego) integralny element prawidłowej decyzji, powinno składać się z części omawiającej podstawy prawne i faktyczne wydanego rozstrzygnięcia. Rozwinięcie tych pojęć ustawodawca zawarł w § 3 cytowanego przepisu. Zgodnie z nim uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne powinno zaś zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem właściwych przepisów. Zasada przekonywania nie może być uznana za zrealizowaną, gdy organ wskazuje dwie różne podstawy odmowy udzielenia zezwolenia, z jednej strony zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska., z drugiej zaś konieczność uzyskania zezwolenia zintegrowanego. Taka konstrukcja uzasadnienia wskazuje dwie odmienne przesłanki odmowy wydania zezwolenia.
Powyższa wada zaskarżonej decyzji jest na tyle istotna, iż uzasadniała uchylenie jej przez Sąd. Dokonując powyższej oceny Sąd nie przesądza o sposobie rozstrzygnięcia, jakie winno zapaść w sprawie. Zgodnie bowiem z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd nie ma kompetencji do zmiany merytorycznej wydanego przez organ drugiej instancji zaskarżonego rozstrzygnięcia, a jedynie do zbadania, czy w toku jego wydania nie doszło do naruszeń przepisów postępowania, lub niewłaściwej wykładni przepisu materialnoprawnego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w sentencji.