IV SA/Wa 1261/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2018-05-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
decyzja o środowiskowych uwarunkowaniachprawo wodneraport oddziaływania na środowiskopostępowanie administracyjneudział społeczeństwazmiany prawnekontrola sądowaorgan odwoławczyorgan I instancji

WSA w Warszawie oddalił sprzeciw od decyzji SKO, uznając, że uchylenie decyzji organu I instancji było uzasadnione ze względu na zmiany w prawie wodnym, które wymagały ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Skarżąca wniosła sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję organu I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. SKO uznało, że organ I instancji nie uwzględnił zmian w prawie wodnym obowiązujących od 1 stycznia 2018 r., które wpływały na zakres raportu środowiskowego i ustalenie stron postępowania. WSA w Warszawie oddalił sprzeciw, stwierdzając, że decyzja kasatoryjna SKO była prawidłowa, ponieważ konieczne było ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w związku ze zmianami prawnymi.

Przedmiotem sprawy był sprzeciw A. F. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w C., która uchyliła decyzję Burmistrza Miasta i Gminy B. dotyczącą środowiskowych uwarunkowań dla budowy czterech budynków inwentarskich. SKO uznało, że organ I instancji nie zastosował przepisów Prawa wodnego z 2017 r., które weszły w życie 1 stycznia 2018 r. i wpłynęły na wymagania dotyczące raportu oddziaływania na środowisko oraz ustalenie stron postępowania. W związku z tym, SKO uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprzeciw, podkreślił ograniczony zakres kontroli w tego typu postępowaniach, który skupia się na ocenie prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Sąd podzielił stanowisko SKO, że uchylenie decyzji organu I instancji było uzasadnione ze względu na konieczność uwzględnienia zmian prawnych i ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym uzupełnienia raportu środowiskowego i uzgodnień wodnoprawnych. Sąd zaznaczył, że nie jest uprawniony do merytorycznego rozstrzygania sprawy w postępowaniu sprzeciwowym. Ostatecznie, sąd oddalił sprzeciw, uznając decyzję SKO za prawidłową.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania było uzasadnione, ponieważ organ I instancji nie uwzględnił zmian w prawie wodnym, które wymagały uzupełnienia postępowania wyjaśniającego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ zmiany w Prawie wodnym z 2017 r. wpłynęły na wymagania dotyczące raportu środowiskowego i ustalenia stron postępowania, co wymagało ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

uioś art. 66 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

uioś art. 77 § 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

uioś art. 74 § 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

uioś art. 74 § 3a

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Prawo wodne art. 509

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Prawo wodne art. 545 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Ustawa z dnia 28 lutego 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne art. 1 § 2

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 64e

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151a § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Prawo wodne art. 16

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7b

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. ze względu na konieczność uwzględnienia zmian w prawie wodnym i ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Odrzucone argumenty

Zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego (art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a i b tiret drugi uioś, art. 66 ust. 1 pkt 3b uioś). Zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania (art. 77 § 1, art. 78 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a., art. 7b k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie bada zatem w tym przyspieszonym postępowaniu innych naruszeń prawa niż prawidłowe zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. Sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Organ odwoławczy mógł uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Skład orzekający

Grzegorz Rząsa

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu sprzeciwowym od decyzji kasatoryjnej oraz zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście zmian legislacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej (sprzeciw od decyzji kasatoryjnej) i konkretnych zmian w prawie wodnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak zmiany w prawie mogą wpływać na postępowania administracyjne i jak sądy interpretują procedury w takich sytuacjach. Jest to ciekawe dla prawników procesowych i administracyjnych.

Zmiany w Prawie Wodnym uchylają decyzję środowiskową – jak sądy oceniają postępowania administracyjne?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 1261/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Rząsa /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono sprzeciw od decyzji administracyjnej - art 64a ppsa
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 138
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 maja 2018 r. sprzeciwu A. F. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia oddala sprzeciw
Uzasadnienie
I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. (dalej: "Kolegium" lub "SKO w C.") z [...] lutego 2018 r., nr [...] (dalej: "zaskarżona decyzja"). Na mocy tej decyzji Kolegium rozpoznało odwołania A. F. (dalej: "wnosząca sprzeciw" lub "skarżąca"), Stowarzyszenia Zwykłego "P. i B. " z siedzibą w M. oraz I. i P. M. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy B.(dalej: "Burmistrz" lub "organ I instancji") z dnia [...] stycznia 2018 r. Nr [...] określającej środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji pn. "Budowa czterech budynków inwentarskich (chlewni) w systemie rusztowym o obsadzie 2.000 sztuk każdy (1120 DJP) na działkach oznaczonych w ewidencji gruntów numerami: [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w miejscowości D. (inwestor – J. P.). W wyniku rozpoznania ww. odwołań Kolegium, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy B. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
II. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
II.1. W dniu [...] marca 2016 r. J. P. wystąpił z wnioskiem do Burmistrza Miasta i Gminy B. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie czterech budynków inwentarskich (chlewni) w systemie rusztowym o obsadzie 2.000 sztuk każdy (1120 DJP) na przedmiotowych działkach położonych w miejscowości D. W dniu [...] kwietnia 2017 r. organ I instancji wszczął postępowanie w przedmiotowej sprawie i wystąpił do Marszałka Województwa [...] i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (PPIS) w [...] oraz do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) w [...] o odpowiednio: zaopiniowanie i uzgodnienie planowanej inwestycji. W dniu [...] kwietnia 2017 r. swój sprzeciw na realizację planowanej inwestycji wyrazili I. i P. M. , który to sprzeciw organ I instancji przesłał do organów współdziałających. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] w dniu [...] maja 2017 r. wydał opinię sanitarną nr [...], mocą której zaopiniował negatywnie realizację planowanego przedsięwzięcia. Organ opiniujący wskazał, iż emisje substancji zapachowo czynnych przekroczą dopuszczalne normy i będą wykraczać swym zasięgiem poza teren planowanego przedsięwzięcia (emisje substancji złowonnych będą drażniąco i niekorzystnie wpływać na zdrowie mieszkańców i będą miały charakter długotrwały i ciągły). Inwestor zastosował proceder zamierzonego podziału działki dla unikania wymogów związanych z ochroną środowiska (pozwolenie zintegrowane) dla całej fermy trzody chlewnej: 8000 szt. tuczników (1120 DJP). Z kolei w dniu [...] kwietnia 2017 r. do organu I instancji wpłynął wniosek A. F. o uznanie jej za stronę toczącego się postępowania. W dniu [...] maja 2017 r. do organu I instancji wpłynął protest mieszkańców wsi D. przeciwko planowanemu przedsięwzięciu. W dniu [...] maja 2017 r. RDOŚ w [...] wezwał do uzupełnienia raportu w zakresie: ochrony przyrody, ochrony powietrza, gospodarki wodno-ściekowej i ochrony wód. Aneks do raportu został przez inwestora przedłożony w dniu [...] czerwca 2017 r. W dniu [...] czerwca 2017 r. do uzupełnienia raportu wezwał Marszałek Województwa [...], a raport w żądanym zakresie został uzupełniony w dniu [...] sierpnia 2017 r., do którego uwagi wniosła A. F. Następnie organ I instancji wezwał inwestora do ustosunkowania się do zarzutów skarżącej, co inwestor uczynił w dniu [...] września 2017 r. A. F. wniosła o zweryfikowanie raportu przedstawiając do niego uwagi, wnioski i zastrzeżenia. W dniu [...] sierpnia 2017 r. RDOŚ wezwał organ I instancji do uzupełnienia braków wniosku. Postanowieniem z [...] października 2017 r. Nr [...] RDOŚ w [...] uzgodnił realizacje planowanej inwestycji i określił warunki realizacji przedsięwzięcia. Z kolei [...] października 2017 r. Dyrektor Departamentu Gospodarki Odpadami oraz Pozwoleń Zintegrowanych Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] zaopiniował pozytywnie realizację planowanej inwestycji i określił warunki jej realizacji. Następnie I. M. wystąpiła do organu I instancji o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej otwartej dla mieszkańców, która odbyła się [...] grudnia 2017 r., a przeprowadził ją Burmistrz Miasta i Gminy B.. Oprócz przedstawicieli organu udział wzięli: inwestor, I. i P. M., A. F., K. B. i A. K. .
II.2. Burmistrz Miasta i Gminy B. decyzją z [...] stycznia 2018 r. nr [...] ustalił środowiskowe uwarunkowania dla planowanej inwestycji. W uzasadnieniu organ I instancji przedstawił przebieg postępowania i zgromadzone dowody oraz wskazał, iż w sprawie nie zaistniał jakakolwiek negatywna przesłanka określona w prawie materialnym, która uzasadniałaby odmowę uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla planowanej inwestycji.
II.3. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli: A. F., Stowarzyszenie Zwykłe "P. i B." z siedzibą w M. oraz I. i P. M..
II.4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., po rozpatrzeniu opisanych wyżej odwołań, decyzją z [...] lutego 2018 r., nr [...] uchyliło ww. decyzję Burmistrza z [...] stycznia 2018 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Kolegium na wstępie uzasadnienia wskazało, że podstawę materialno-prawną do rozpoznania przedmiotowej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1405; dalej: "uioś" lub "ustawa ocenowa") oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 71) zwanego dalej w skrócie "rozporządzeniem". Dalej organ odwoławczy podniósł, że organ pierwszej instancji zapewnił społeczeństwu udział w prowadzonym postępowaniu na każdym jego etapie, poprzez wywieszenie w Urzędzie Miasta i Gminy B. oraz w miejscu planowanego przedsięwzięcia (miejscowość D., gm. B.) zawiadomienia wydanego w trybie art. 33 ust. 1 uioś oraz poprzez zamieszczenie na stronie internetowej Urzędu. W aktach sprawy znajduje się też raport oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko przedłożony przez inwestora i następnie uzupełniony. Kolegium stwierdziło ponadto, że organ orzekający w sprawie w pierwszej instancji uzyskał wymagane przepisem art. 77 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 uioś uzgodnienia dla planowanego przedsięwzięcia od Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] oraz Marszałka Województwa [...], które to organy jednocześnie uzgodniły warunki, pod którymi przedsięwzięcie to może być realizowane oraz opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (opinia negatywna). W przywołanych aspektach postępowanie w sprawie wydania zaskarżonej decyzji jest zatem zgodne z obowiązującym prawem. Kolegium stwierdziło jednak też, że zasadnym jest uwzględnienie przy rozpatrywaniu sprawy zmian w stanie prawnym dotyczącym przedmiotowej sprawy, która to zmiana obowiązuje od dnia 1 stycznia 2018 r. Zmiany w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wynikają z przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1566, dalej: "ustawa zmieniająca"), a konkretnie zawarte w art. 509 tejże ustawy. Zmiany dotyczą m.in.: zakresu raportu (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a uioś). Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności: a) charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki użytkowania terenu w fazie budowy i eksploatacji lub użytkowania, w tym w odniesieniu do obszarów szczególnego zagrożenia powodzią w rozumieniu art. 16pkt 34 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji, na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 4) uioś: uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, chyba że - w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - organ ten wyraził wcześniej opinię, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Natomiast obowiązek dokonania uzgodnienia z organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych - powoduje konieczność złożenia przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w formie pisemnej oraz na informatycznych nośnikach danych z ich zapisem w formie elektronicznej w liczbie odpowiednio po jednym egzemplarzu dla organu prowadzącego postępowanie oraz każdego organu opiniującego i uzgadniającego (art. 74 ust. 2 uioś). Zakres zmian odnosi się także do ustalenia stron postępowania - art. 74 ust. 3a uioś: Stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się:
1) działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie;
2) działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska;
3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
Zmiany, jakie obowiązują od dnia 1 stycznia 2018 r., powodują zdaniem Kolegium konieczność uzupełnienia raportu w zakresie określonym treścią art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a) uioś, a następnie uzgodnienia raportu z organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych, a także ponownego przedstawienia do zaopiniowania i uzgodnienia z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w [...] oraz Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w [...] i Marszałkiem Województwa [...] oraz przeanalizowania, czy prawidłowo (tj. z uwzględnieniem zmian do ustawy) zostały ustalone strony toczącego się postępowania. Kolegium uznało zatem, iż ustosunkowywanie się do przedstawionych przez odwołujących się zarzutów na tym etapie postępowania byłoby niecelowe.
III.1. Ze wskazaną wyżej decyzją Kolegium nie zgodziła się A. F. W sprzeciwie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:
A. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci:
(i) art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a i b tiret drugi ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez zignorowanie okoliczności, iż uzasadnienie decyzji organu I instancji nie zawierało informacji w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa oraz nie zawierało informacji, w jaki sposób została wzięta pod uwagę i w jakim zakresie została uwzględniona opinia PPIS;
(ii) art. 66 ust. 1 pkt 3b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez pominięcie faktu, iż w raporcie brak było informacji na temat oddziaływania skumulowanego z innymi obiektami;
B. Naruszenie innych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
(i) wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 w związku z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez:
a) brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, ignorowanie wskazywanej przez skarżącą stronę potrzeby przeprowadzenia dowodów w postaci dodatkowego niezależnego raportu do raportu o oddziaływania na środowisko, co doprowadziło organ I instancji do poczynienia w zaskarżonej decyzji dowolnych ustaleń faktycznych i nie spotkało się z jednoznacznie negatywną oceną ze strony SKO;
b) zignorowanie przez SKO okoliczności, iż z jednej strony materiał dowodowy był zbierany przez organ I instancji już po formalnym zakończeniu postępowania dowodowego, z drugiej zaś - decyzja organu I instancji została wydana jeszcze przed odniesieniem się przez inwestora do zagadnień wskazanych w wezwaniu organu I instancji.
(ii) wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7b k.p.a. poprzez:
a) brak współdziałania pomiędzy organem I i II instancji w konsekwencji czego SKO nie przeanalizowało wnikliwie całości materiału dowodowego tym samym nie pomaga organowi I instancji wyeliminować uchybień i błędów proceduralnych i merytorycznych z prowadzonego postępowania.
III.2. Kolegium w odpowiedzi na sprzeciw wniosło o jego oddalenie.
IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
IV.1. Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 2 p.p.s.a.).
IV.2. W pierwszej kolejności należy wskazać na ograniczony zakres kontroli wykonywanej przez sąd administracyjny rozpoznający sprzeciw. Zgodnie z art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. W ten sposób istotnie ograniczono zastosowanie w sprawie art. 134 § 1 oraz 145 p.p.s.a (por. np. R. Stankiewicz, Nowelizacja kodeksu postępowania administracyjnego (część II), Temidium 2017, nr 3, s. 25). Tożsamy wniosek wynika z art. 151a § 1 p.p.s.a. Sąd nie bada zatem w tym przyspieszonym postępowaniu innych naruszeń prawa niż prawidłowe zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. Sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Warto odnotować, że jeszcze przed wejściem w życie ustawy nowelizującej w orzecznictwie zdawał się przeważać pogląd, że sąd rozpoznając skargę na decyzję kasatoryjną nie jest władny odnosić się do meritum sprawy, skoro na skutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (zamiast wielu zob. np. wyrok NSA z 9 maja 2017 r., II OSK 2219/15, CBOSA). Powołane wyżej art. 64e oraz art. 151a § 1 p.p.s.a. kwestię tę rozstrzygają w sposób jednoznaczny. Rzeczone ograniczenie zakresu kontroli sądowej jest bardzo daleko idące, zwłaszcza jeżeli zważy się, że dla oceny, czy konieczne jest przeprowadzenie przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego co do określonych okoliczności należy wpierw rozstrzygnąć, czy okoliczności te mają znaczenie dla rozstrzygnięcia. O tym zaś decydują relewantne normy prawa materialnego. Rozpoznając sprzeciw sąd zobligowany jest zatem dokonać oceny prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. mając na uwadze wykładnię prawa materialnego przyjętą przez organ II instancji. Do wniosków takich prowadzi nie tylko wykładnia językowa, ale i wykładnia celowościowa. Otóż jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy (Druk sejmowy nr 1183/ VIII kadencja), podstawowym celem nowelizacji było przyspieszenie postępowań administracyjnych, zaś sprzeciw od decyzji kasatoryjnej powinien mobilizować organ odwoławczy do wykonania jego ustawowej funkcji wynikającej z obowiązku dwukrotnego merytorycznego, a nie wyłącznie kontrolnego rozpatrzenia sprawy. Przyjętą tu wykładnie wzmacniają argumenty natury systemowej. Otóż w przypadku wyroku uwzgledniającego sprzeciw nie przysługuje środek odwoławczy, z tym że na zawarte w wyroku postanowienie w przedmiocie grzywny przysługuje zażalenie (art. 151a § 3 p.p.s.a.). Formułowanie przez sąd w takim przypadku wiążących ocen prawnych dotyczących m. in. naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 153 p.p.s.a.) pozbawiłoby strony prawa do poddania prawidłowości tych ocen kontroli instancyjnej. Tym samym powstałaby wówczas zasadnicza wątpliwość co do zgodności takiego rozwiązania z art. 78 oraz 176 ust. 1 Konstytucji RP. Reasumując, Sąd rozpoznając sprzeciw ogranicza się do badania, czy doszło do naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., a zatem do badania, czy zaszły w sprawie wskazane w tym przepisie okoliczności uzasadniające wydanie decyzji kasatoryjnej. Uwzględniając lub oddalając sprzeciw Sąd nie jest uprawniony do badania innych ewentualnych naruszeń prawa, jakie mogły mieć miejsce w sprawie, a zwłaszcza naruszeń prawa materialnego.
IV.3.1. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji – w omówionym w punkcie IV.2. zakresie - należy przypomnieć, że zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
IV.3.2. Sąd podziela stanowisko Kolegium, że Burmistrz Miasta i Gminy B. przy rozpatrywaniu sprawy nie uwzględnił jednak zmian w stanie prawnym dotyczącym przedmiotowej sprawy, która to zmiana obowiązuje od dnia 1 stycznia 2018 r. i wynika z przepisów ustawy Prawo wodne, a konkretnie zawarte są w art. 509 tejże ustawy. Zmiany dotyczą m.in.: zakresu raportu (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a uioś). Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności:
a) charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki użytkowania terenu w fazie budowy i eksploatacji lub użytkowania, w tym w odniesieniu do obszarów szczególnego zagrożenia powodzią w rozumieniu art. 16 pkt 34 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji, na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 4) uioś: uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych, o których mowa w przepisach ustawy - Prawo wodne, chyba że - w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - organ ten wyraził wcześniej opinię, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Natomiast obowiązek dokonania uzgodnienia z organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych - powoduje konieczność złożenia przez inwestora raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w formie pisemnej oraz na informatycznych nośnikach danych z ich zapisem w formie elektronicznej w liczbie odpowiednio po jednym egzemplarzu dla organu prowadzącego postępowanie oraz każdego organu opiniującego i uzgadniającego (art. 74 ust. 2 uioś). Zakres zmian odnosi się także do ustalenia stron postępowania - art. 74 ust. 3a uioś: Stroną postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Przez obszar ten rozumie się:
1) działki przylegające bezpośrednio do działek, na których ma być realizowane przedsięwzięcie;
2) działki, na których w wyniku realizacji lub funkcjonowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska;
3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
Z kolei według przepisu przejściowego tj. art. 545 ust. 1 ustawy Prawo wodne do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanych na podstawie uioś oraz decyzji, przed wydaniem których przeprowadza się ponowną ocenę oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy niniejszej ustawy oraz ustawy zmienianej w art. 509 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. W przedmiotowej sprawie, wszczętej przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, nie została wydana ostateczna decyzja, a zatem postępowanie nie zostało zakończone. Niewątpliwe w dacie wydania decyzji przez organ I instancji obowiązywały już przepisy znowelizowanej ustawy, a mimo to Burmistrz Miasta i Gminy B. ich nie zastosował, wydając swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2018 r. Zatem organ odwoławczy, rozpoznając odwołania od ww. decyzji Burmistrza zobligowany był do uchylenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzji Burmistrza. W świetle stanu prawnego obowiązującego w dniu orzekania przez SKO w C., zachodziła konieczność powtórzenia przez Burmistrza istotnej części postępowania wyjaśniającego w związku ze zmianami wprowadzonymi ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Czynności te nie mogły być przeprowadzone przez organ II instancji, albowiem pozbawiłaby to strony prawa do rozpoznania sprawy w dwóch instancjach (art. 15 k.p.a.). Decyzja kasatoryjna zapadła w wyniku oceny, że stan faktyczny w sprawie nie został ustalony w sposób dostateczny do jej rozstrzygnięcia, gdyż raport oddziaływania na środowisko stanowiący podstawę tych ustaleń nie zawierał wszystkich wymaganych elementów wymienionych w znowelizowanym art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a uioś. Sąd nie jest uprawniony do dokonywania ustaleń faktycznych w sprawie, a dokonując kontroli decyzji kasatoryjnej ocenia czy zaistniały przesłanki do jej wydania. Organ wydający decyzję środowiskową opiera swoje ustalenia i oceny w zakresie wyznaczonym w art. 62 ust. 1 ustawy właśnie na treści raportu. Raport jest najważniejszym dowodem w sprawie i jego racjonalność, logiczność, obiektywizm przedstawionej przez inwestora argumentacji powinien być poddany wnikliwej analizie organu wydającego decyzję, w szczególności pod kątem zawartości wyszczególnionej w art. 66 ustawy. Raport powinien uwzględniać wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji. Raport powinien być wszechstronnie przeanalizowany przez organ decyzyjny, a pojawienie się wątpliwości co do jego kompletności czy rzetelności ocen w nim przedstawionych zobowiązuje organ prowadzący postępowanie w pierwszej kolejności do uzupełnienia materiału dowodowego w celu rozważenia wszelkich niejasności w stanie faktycznym sprawy. W związku z tym, zdaniem sądu, w niniejszej sprawie organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny, że zachodziła podstawa do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
IV. 3.3. Należy podkreślić, że orzekając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy nie rozstrzyga o meritum sprawy, nie przeprowadza też merytorycznej kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, gdyż wydając decyzję kasacyjną wskazuje właśnie na konieczność przeprowadzenia w określonym zakresie lub w całości postępowania wyjaśniającego, celem poczynienia ustaleń niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z 29 stycznia 2018 r., IV SA/Wa 1751/17, CBOSA). Podstawą wydania decyzji kasacyjnej było bowiem wystąpienie takiego naruszenia przepisów postępowania, które doprowadziło do niewyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy bez którego nie było możliwe jej rozstrzygnięcie co do istoty. Wyjaśnienie tych okoliczności przekraczało granice dopuszczalnego uzupełnienia postępowania przez organ odwoławczy zakreślone w art. 136 k.p.a. Stosując prawidłowo art. 138 § 2 k.p.a. organ zobligowany był przekazać do ponownego rozpoznania sprawę w pełnym zakresie. Mając powyższe na uwadze należy podzielić stanowisko organu odwoławczego co do braku możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na nieprzeprowadzenie przez organ I instancji postępowania w stopniu, który umożliwiał rozstrzygnięcie sprawy. Ocena organu odwoławczego, iż konieczne było uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem zgromadzenia materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego była uzasadniona, a zatem nie doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Skoro organ odwoławczy nie rozstrzygał sprawy merytorycznie, to również sąd nie może wypowiadać się co do meritum, gdyż formułowanie oceny co do ewentualnego naruszenia przepisów byłoby przedwczesne. Uzupełniająco należy dodać, że w realiach niniejszej sprawy zbędne było formułowanie w zaskarżonej decyzji ocen co do prawidłowości procedowania przez Burmistrza w zakresie zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu oraz uzyskania niezbędnych uzgodnień i opinii. Oceny te nie maja jednak charakteru wiążącego w dalszym postepowaniu.
IV.4. Wpływu na rozstrzygniecie sprawy nie mógł mieć fakt, że już po wydaniu zaskarżonej decyzji ustawodawca odstąpił od zasady bezpośredniego działania nowej ustawy w związku ze zmianami wprowadzonymi do ustawy ocenowej przez ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Zgodnie bowiem z art. 1 pkt 2 ustawy z 28 lutego 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne, art. 545 ust. 1 Prawa wodnego otrzymał następujące brzmienie: "Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w sprawach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania albo zmiany decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405, 1566 i 1999), stosuje się przepisy obowiązujące przed dniem 1 stycznia 2018 r.". Regulacja ta weszła w życie w dniu 26 kwietnia 2018 r., a zatem już po wydaniu zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonej decyzji uwzględnia stan prawny i faktyczny na dzień jej wydania (art. 133 § 1 p.p.s.a.; por. np. postanowienie NSA z 9 kwietnia 2014 r., II OSK 852/14, CBOSA).
IV.5. Z powyższych powodów orzeczono jak w sentencji

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI