IV SA/Wa 1258/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-12-30
NSAochrona środowiskaWysokawsa
kara pieniężnaochrona środowiskaodpadymagazynowanie odpadówdecyzja ostatecznauchylenie decyzjiart. 155 K.p.a.słuszny interes stronyinteres społecznyprawo przedsiębiorców

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Głównym Inspektora Ochrony Środowiska, uznając, że nie można uchylić ostatecznej decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ochrony środowiska w trybie art. 155 K.p.a., gdyż nie zachodzą przesłanki interesu społecznego lub słusznego interesu strony, a sama kara ma charakter sankcji za delikt administracyjny.

Skarżący K. J. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji nakładającej na niego karę pieniężną w wysokości 19 643 zł za magazynowanie odpadów niezgodnie z pozwoleniem. Skarżący argumentował naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa przedsiębiorców, powołując się na interes społeczny i słuszny interes strony. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że art. 155 K.p.a. nie może być stosowany do uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji o nałożeniu kary administracyjnej, zwłaszcza gdy nie wykazano słusznego interesu strony ani interesu społecznego, a sama kara ma charakter represyjny.

Sprawa dotyczyła skargi K. J. na decyzję Głównym Inspektora Ochrony Środowiska, która utrzymała w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 13 lutego 2019 r. W decyzji tej skarżącemu, prowadzącemu działalność gospodarczą, wymierzono karę pieniężną w łącznej kwocie 19 643 zł za magazynowanie odpadów niezgodnie z warunkami pozwolenia. Skarżący wniósł o uchylenie tej decyzji, powołując się na naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa przedsiębiorców, w tym zarzucając niepełne zebranie dowodów i ignorowanie wytycznych organu wyższej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że postępowanie na podstawie art. 155 K.p.a. służy jedynie badaniu przesłanek uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, a nie ponownemu merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że przepis art. 155 K.p.a. nie może być stosowany do decyzji ostatecznych nakładających kary administracyjne, które mają charakter sankcji za delikty administracyjne. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał istnienia słusznego interesu strony ani interesu społecznego, a jego argumenty dotyczące sytuacji finansowej i zdrowotnej nie były wystarczające do uchylenia ostatecznej decyzji. Sąd stwierdził również, że organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa, a zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów materialnych i proceduralnych były bezzasadne w kontekście postępowania opartego na art. 155 K.p.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ostateczna decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ochrony środowiska nie może zostać uchylona lub zmieniona w trybie art. 155 K.p.a., ponieważ przepis ten nie ma zastosowania do decyzji o charakterze sankcyjnym (delikt administracyjny) i nie przewiduje luzu decyzyjnego organu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 155 K.p.a. nie może być stosowany do decyzji ostatecznych nakładających kary administracyjne, które mają charakter represyjny i są związane z naruszeniem przepisów prawa. Ponadto, skarżący nie wykazał istnienia słusznego interesu strony ani interesu społecznego, a jego argumenty dotyczące sytuacji finansowej i zdrowotnej nie były wystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

k.p.a. art. 155

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten nie ma zastosowania do uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji o nałożeniu kary administracyjnej, gdyż jest to decyzja o charakterze sankcyjnym i nie przewiduje luzu decyzyjnego organu. Nie można go stosować, gdy koliduje to z jasno brzmiącym przepisem ustawy lub zasadą praworządności.

Pomocnicze

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.o.ś. art. 302 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.przed. art. 10 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

p.przed. art. 12

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

p.przed. art. 46 § ust. 3

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

p.przed. art. 55 § ust. 1 pkt. 1

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

u.o. art. 194 § ust. 5

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.o. art. 196

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.o. art. 194 § ust. 7

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.i.o.ś. art. 65

Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 155 K.p.a. nie ma zastosowania do uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji o nałożeniu kary administracyjnej. Skarżący nie wykazał istnienia słusznego interesu strony ani interesu społecznego. Problemy finansowe i zdrowotne skarżącego nie stanowiły wystarczającej podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej. Postępowanie na podstawie art. 155 K.p.a. nie służy badaniu prawidłowości merytorycznej decyzji ostatecznej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. (art. 7, 77, 80, 107 § 3) i Prawa przedsiębiorców. Argumentacja o istnieniu słusznego interesu strony i interesu społecznego uzasadniającego uchylenie decyzji. Niewłaściwe zebranie dowodów i ustalenie stanu faktycznego w pierwotnym postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

Decyzje wydawane na podstawie art. 155 K.p.a. mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nich przesłanki nie są w żaden sposób zdefiniowane. Przepisom 155 K.p.a. nie mogą mieć zastosowania do decyzji, w drodze których nakładane są kary administracyjne za czyny, które w nauce prawa administracyjnego są nazywane deliktami administracyjnymi. Słuszny interes strony nie może pozostawać w sprzeczności z jasno brzmiącym przepisem ustawy Prawo ochrony środowiska. Postępowanie administracyjne prowadzone w oparciu art. 155 K.p.a. nie służy badaniu prawidłowości decyzji o wymierzeniu kary administracyjnej, a jedynie badaniu czy w sprawie zaistniały łącznie przesłanki z art. 155 K.p.a.

Skład orzekający

Anna Szymańska

przewodniczący

Joanna Borkowska

członek

Alina Balicka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku możliwości uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji o nałożeniu kary administracyjnej w trybie art. 155 K.p.a. ze względu na charakter sankcyjny decyzji i brak przesłanek słusznego interesu strony lub interesu społecznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji ostatecznej w trybie art. 155 K.p.a. w kontekście kar administracyjnych. Interpretacja art. 155 K.p.a. w odniesieniu do innych rodzajów decyzji może być odmienna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego możliwości uchylania ostatecznych decyzji administracyjnych, zwłaszcza tych o charakterze sankcyjnym. Jest to istotne dla prawników procesualistów i praktyków prawa administracyjnego.

Czy można uchylić karę administracyjną po latach? Sąd wyjaśnia ograniczenia art. 155 K.p.a.

Dane finansowe

WPS: 19 643 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 1258/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Alina Balicka /sprawozdawca/
Anna Szymańska /przewodniczący/
Joanna Borkowska
Symbol z opisem
6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Alina Balicka (spr.), , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawny w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. J. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 1 lipca 2021 r., znak: DP-420/327/2021/sj, Główny Inspektora Ochrony Środowiska po rozpatrzeniu odwołania K. J. (dalej: skarżący) od decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: WIOŚ) z dnia 25 stycznia 2021 r., znak: I-P.7061.7.003.2019.atu, odmawiającej uchylenia decyzji tegoż organu z dnia 13 lutego 2019 r., znak: I-P.7061.7.003.2019.bz, którą wymierzono skarżącemu prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą [...], ul. [...], [...] [...] karę pieniężną w łącznej kwocie 19 643 zł., utrzymał w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji.
Powyższa decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.
Decyzją z dnia 13 lutego 2019 r., znak: I-P.7061.7.003.2019.bz Łódzki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: WIOŚ) wymierzył skarżącemu prowadzącemu ww. działalność gospodarczą karę pieniężną w łącznej wysokości 19 643,00 zł. za magazynowanie w okresie od dnia 30 listopada 2018 r. do dnia 6 grudnia 2018 r. odpadów o kodach: 15 01 06 na terenie zakładu z naruszeniem warunków decyzji Marszałka Województwa Łódzkiego z dnia 22 stycznia 2015 r., znak: RO.VI.7243.110.2014.AB w sprawie pozwolenia na wytwarzanie odpadów oraz zezwolenia na zbieranie odpadów i przetwarzanie odpadów.
Następnie pismem z dnia 15 października 2019 r. (uzupełnionym pismem z dnia 18 listopada 2019 r.) skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji WIOŚ. Po rozpatrzeniu wniosku WIOŚ odmówił uchylenia swojej decyzji dnia 13 lutego 2019 r. Od tego rozstrzygnięcia skarżący wniósł odwołanie, na skutek którego Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej: GIOŚ, organ) decyzją z dnia 13 lipca 2020 r. uchylił zaskarżaną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uwzględniając wytyczne GIOŚ zawarte w wydanej decyzji WIOŚ decyzją z dnia 25 stycznia 2021 r. ponownie rozpoznając wniosek skarżącego odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia 13 lutego 2019 r. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący wniósł odwołanie w którym zarzucił GIOŚ rażące naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niepełne i niewyczerpujące zebranie dowodów i dokładne oraz wszechstronne ich rozpoznanie z uwzględnieniem interesu społecznego oraz interesu obywateli. Ponadto, skarżący zarzucił zignorowanie wytycznych GIOŚ zawartych w decyzji z dnia 13 lipca 2020 r., co doprowadziło do naruszenia przepisów art. 155 K.p.a.
Rozpoznając odwołanie GIOŚ zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję WIOŚ z dnia 25 stycznia 2021 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że podziela w pełni stanowisko WIOŚ, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały żadne okoliczności uzasadniające zmianę decyzji ostatecznej w przedmiotowej sprawie, bowiem skarżący nie wykazał okoliczności, które przemawiały by za istnieniem interesu społecznego bądź słusznego interesu strony. GIOŚ wyjaśnił m.in., że słusznego interesu strony nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem skarżącego. Zdaniem organu słuszny interes strony należy rozumieć szeroko jednakże nie można w nim upatrywać wyłącznie dolegliwości finansowych jakich doświadcza skarżący w związku z koniecznością wykonania ciążącego na nim obowiązku uiszczenia kary administracyjnej. Organ wskazał zatem, że problemu finansowe ani problemy zdrowotne na które powoływał się skarżący nie mogą stanowić podstawy do o zmianie bądź uchyleniu decyzji ostatecznej. Dalej GIOŚ wskazał, że WIOŚ wziął po uwagę argumentacje przedstawioną prze skarżącego m.in. dotyczącą jego sytuacji materialnej i zdrowotnej, a także zaprzestania działalności gospodarczej jednakże doszedł do odmiennego stanowiska co skarżący.
W ocenie GIOŚ, organ I instancji w toku postępowania zebrał w sposób wyczerpujący materiał dowodowy i wyjaśnił istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, a po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu zebranego materiału dokonał prawidłowej oceny przesłanek warunkujących uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej. Podkreślono, ze organ I instancji działał w granicach prawa, a rozpoznając sprawę zbadał czy za zmianą bądź uchyleniem decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. GIOŚ uznał ponadto, że WIOŚ podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organ I instancji według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenił wartość dowodową poszczególnych dowodów, a następnie dokonał swobodnej oceny dowodów. W konsekwencji organ stwierdził, że nie doszło do naruszenia art. 77 K.p.a. i art. 80 K.p.a.
Za bezzasadny GIOŚ uznał zarzut braku uwzględnienia wytycznych znajdujących się w decyzji GIOŚ z dnia 13 lipca 2020 r. Zdaniem organu WIOŚ w całości zrealizował zawarte tam wskazówki, które zostały szeroko uargumentowane w uzasadnieniu decyzji.
Odnosząc się do kwestii ilości kontroli działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego przeprowadzonych przez WIOŚ, organ wyjaśnił, że kontrole te zostały przeprowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1355 z póżn. zm.) z zakresu gospodarki odpadami, a te kontrole – jak stanowi - art. 65 ust. ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162) nie podlegają ograniczeniom kontroli działalności gospodarczej.
Nie doszło również – zdaniem GIOŚ - do rażącego naruszenia art. 77 § K.p.a.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżący za pośrednictwem organu wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę w której zarzucił decyzji GIOŚ rażącą obrazę:
- art. 10 ust. 1 i ust.2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo Przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r , poz. 1292 ze zmianami) nakazującą kierowanie się wobec przedsiębiorcy wynikającą z konstytucyjnej zasady wolności gospodarczej zasadą zaufania do przedsiębiorcy zakładając, że działa on zgodnie z prawem, uczciwie i z poszanowaniem dobrych obyczajów, a nie dających się usunąć wątpliwości nie wolno rozstrzygać na jego niekorzyść,
- art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo Przedsiębiorców poprzez prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie w sposób sprzeczny z wynikającą z tego przepisu zasadą pogłębiania zaufania przedsiębiorców do władzy publicznej, zasadami proporcjonalności bezstronności i równego traktowania (Główny Inspektor Ochrony Środowiska działał więc z naruszeniem tej zasady),
- art. 55 ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r Prawo o Przedsiębiorcach poprzez nieuzasadnione przekroczenie limitu trwania kontroli, która to okoliczność wskazuje na to, że kontrola została przeprowadzona niezgodnie z przepisami tej ustawy, co miało istotny wpływ na wynik kontroli i jej ustalenia nie powinny stanowić dowodu w postępowaniu administracyjnym, podatkowym, karnym i skarbowym, co wynika z powołanych przepisów tej ustawy,
- art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. przez brak wszechstronnego i dokładnego zbadania i rozważenia materiału dowodowego i wszystkich okoliczności sprawy i oparcie wydanej decyzji na niepełnym materiale dowodowym i wadliwie ustalonym stanie faktycznym,
- art. 107 § 3 K.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie dla stron tego postępowania,
- art. 194 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 o odpadach przez jego niezastosowanie,
- art. 196 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r o odpadach poprzez jego zastosowanie,
- art. 194 ust. 7 ustawy o odpadach na skutek nieuwzględnienia przesłanek określonych w tym przepisie.
W oparciu o tak postawione zarzuty skarżący wniósł o wszechstronne rozważenie zawartych w niniejszej skardze zarzutów i umorzenie kary pieniężnej.
W odpowiedzi na skargę GIOŚ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto wskazać należy, że Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134 § 1 P.p.s.a.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tym samym brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 P.p.s.a.
Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana została ocenie legalność decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska utrzymującej w mocy decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, która została wydana w trybie art. 155 K.p.a. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 13 lutego 2019 r. wymierzającej skarżącemu karę pieniężną za magazynowanie odpadów niezgodnie z wydaną decyzją.
Zgodnie z art. 155 K.p.a. decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 155 K.p.a. poddana jest weryfikacja decyzji ostatecznej poprzez badanie, czy zachodzą przesłanki określone w tym przepisie, nie zaś ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Decyzje wydawane na podstawie art. 155 K.p.a. mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nich przesłanki nie są w żaden sposób zdefiniowane. Oznacza to, że wymagają one odrębnej oceny w każdej konkretnej sprawie.
W orzecznictwie oraz w literaturze prawniczej wielokrotnie podkreślano, że przepisowi art. 155 K.p.a. podlegają nie tylko decyzje uprawniające, lecz także decyzje zobowiązujące. Za "nabycie praw" użyte w art. 154 i 155 K.p.a. rozumie się szeroko, przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabyła prawa". Może zatem ono nastąpić również w decyzji nakładającej obowiązek (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2003 r. sygn. akt IV SA 3205/01, z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 771/07). W wyroku z dnia 18 lutego 1999 r. sygn. akt IV SA 251/97 (LEX nr 48251) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że znamiona prawne decyzji, z której strona "nabywa prawa", ma również decyzja nakładająca na stronę określone obowiązki. Zmiana takiej decyzji może bowiem powodować zniesienie, bądź zmianę obowiązku, na bardziej korzystnych warunkach (np. zmiana wysokości kary pieniężnej), a tym samym polepszyć sytuację prawną strony.
Zastosowane art. 155 K.p.a. jest więc możliwe jeśli łącznie są spełnione następujące przesłanki: decyzja ostateczna musi przyznawać prawo (nakładać obowiązki), strona musi wyrazić zgodę na jej zmianę lub uchylenie, przepisy szczególne nie mogą sprzeciwiać się weryfikacji decyzji ostatecznej. Ponadto za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawiać musi interes społeczny lub słuszny interes strony. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 września 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 697/12 samo określenie "słuszny interes strony", aczkolwiek niezdefiniowane, to wskazuje, że nie chodzi w nim o każdy interes strony (a więc chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o treści zgodnej z wolą strony), ale wyłącznie o interes zgodny przede wszystkim z prawem i zasadami współżycia społecznego. Modyfikacja ukształtowanego ostateczną decyzją stosunku administracyjnoprawnego (poprzez jego zmianę bądź zniesienie) musi więc być społecznie akceptowalna i godna wsparcia ze strony Państwa, ze względu na cel jaki ma zostać przez tę modyfikację osiągnięty. Interes ten ma być bowiem obiektywnie słuszny, a nie jedynie zgodny z oczekiwaniem strony.
Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że organy orzekające w niniejszej sprawie zasadnie uznały, że w sprawie nie zachodzą okoliczności przemawiające za uchyleniem decyzji WIOŚ z dnia 13 lutego 2019 r. w trybie art. 155 K.p.a. Zgodzić należy się z organami orzekającymi w sprawie, że skarżący nie przedstawił argumentacji, która potwierdzałaby, że niniejszej sprawie zachodzi słuszny interes skarżącego do uchylenia decyzji ostatecznej.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że decyzja ostateczna, której uchylenia domagał się skarżący została wydana na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1 i art. 302 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U z 2018 r., poz. 799 ze zm.). Z przepisów tych wynika, że organ – jeśli stwierdzi że zachodzą przesłanki – wówczas wydaje decyzję o wymierzeniu kary administracyjnej, a zatem jest to decyzja związana, obligatoryjna, a nie uznaniowa. Sąd wskazuje, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest niejednolity pogląd, który Sąd niniejszym składzie podziela, że w trybie art. 155 K.p.a. można zmienić lub uchylić decyzję ostateczną tylko w takich sprawach, w których przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę prawną jej wydania, przewidują dla organu administracji pewien luz decyzyjny lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, a każde z nich jest zgodne z prawem. Tylko w takim obszarze wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony może doprowadzić do uchylenia lub zmiany decyzji. W przypadku, gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzuca określone rozstrzygnięcie, stosowanie art. 155 K.p.a. nie jest dopuszczalne (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2021 r., sygn. IV SA/Wa 97/21, wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. II SA/Kr 137/14, wyrok NSA z dnia 25 lutego 2011, sygn. akt I OSK 607/10). W rozpatrywanej sprawie taka sytuacji nie zachodzi bowiem jak już wcześniej wskazano ostateczna decyzja WIOŚ z dnia 13 lutego 2019 r. jest decyzją wymierzającą skarżącemu karę administracyjną, a organ orzekając w tej kwestii nie miał swobody podjęcia decyzji, a był związany konkretnym przepisem prawnym. Podkreślenia również wymaga to, że wysokość kary jaką organ wymierzył skarżącemu nie wynika z uznania organu, a ściśle została określona według obliczeń dokonanych przez organ na podstawie ostatecznych decyzji dotyczących kar biegnących. A zatem, w ocenie Sądu chociażby już z tego powodu uchylenie decyzji ostatecznej w niniejszej sprawie nie było możliwe.
Ponadto, zdaniem Sądu – co również wynika z orzecznictwa sądów - przepisy 155 K.p.a. nie mogą mieć zastosowania do decyzji, w drodze których nakładane są kary administracyjne za czyny, które w nauce prawa administracyjnego są nazywane deliktami administracyjnymi, a więc sankcje administracyjne o charakterze represyjnym grożące za naruszenie zakazów wynikających z przepisów prawa administracyjnego mające na celu dyscyplinowanie adresatów norm prawnych w kierunku przestrzegania przepisów prawnych. Nadto decyzje orzekające kary administracyjne, są z reguły decyzjami deklaratoryjnymi, bowiem stwierdzają fakt naruszenia prawa, który miał miejsce wcześniej i orzekają o sankcji, za konkretne naruszenie prawa (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 19 kwietnia 2018 r., sygn. II SA/Sz 215/18, wyrok NSA z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. II OSK 533/16). W konsekwencji zdaniem Sądu, należało przyjąć, że decyzja wymierzająca karę administracyjną nie może być zmieniona w trybie art. 155 K.p.a. Słuszny interes strony nie może pozostawać w sprzeczności z jasno brzmiącym przepisem ustawy Prawo ochrony środowiska. Innymi słowy: kolizja interesu społecznego lub interesu strony z przepisem prawa wyklucza możliwość zastosowania art. 155 K.p.a. Inna wykładnia tych przepisów prowadziłaby do wniosku, że organ w każdym przypadku, niezależnie od treści przepisów zobowiązany byłby do uwzględniania wniosków stron, jeśli tylko uzasadniałby to słuszny interes strony, powyższa wykładnia stoi w sprzeczności z zasadą praworządności uregulowaną w art. 6 K.p.a.
Niezależnie od powyższego dodać należy, że w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo wskazał na czym polegać może słuszny interes strony i zasadnie uznał, że skarżący nie wykazał takiego interesu, a jedynie zaprezentował subiektywne przekonanie o swoim pokrzywdzeniu związanym z nałożeniem na niego kary administracyjnej za naruszenie warunków co do magazynowania odpadów. Sąd podziela również stanowisko GIOŚ, że sytuacja finansowa skarżącego nie przesądza jeszcze o konieczności uchylenia decyzji ostatecznej. Zasadnie organ stwierdził, że przyjmując stanowisko skarżącego w tej kwestii to każdy podatnik znajdujący się w trudnej sytuacji materialno-finansowej, na którego nałożono administracyjną karę powołujący się na słuszny interes spełniałby przesłankę z art. 155 K.p.a. Takiego stanowiska skarżącego jednakże nie można zaakceptować.
Trafnie stwierdził także GIOŚ, że skarżący – powołując się na problemy zdrowotne – nie zdołał wykazać, że okoliczności te mieszczą się w granicach słusznego interesu strony, które determinowałyby organ do uchylenia decyzji ostatecznej. Podzielić należy argumentację organu, że skarżący od wielu lat leczy się z różnych powodów (nadciśnienie, cukrzyca, zwyrodnienie) i dolegliwości, choroby nie nastąpiły nagle, nie miały charakteru nadzwyczajnego. Dodać także trzeba, że skarżący mimo tych chorób normalnie prowadził działalność gospodarczą, a zatem nie wpływały na skarżącego na tyle negatywnie aby musiał wówczas (przed nałożeniem kary administracyjnej) zawiesić bądź zaprzestać działalności gospodarczej. Z tych względów nie można tej argumentacji uwzględnić.
Odnosząc się ponadto do zarzutów skargi należy stwierdzić, że tyczą się one w istocie do zakwestionowania prawidłowości decyzji o wymierzeniu skarżącemu kary, która to decyzja – jego zdaniem - wydana została bez dogłębnego przeanalizowania dowodów w tej sprawie, okoliczności wydania decyzji z dnia 13 lutego 2019 r., nierealizowania wytycznych GIOŚ z decyzji z dnia 13 lipca 2020 r. Odnosząc się do tych argumentów stwierdzić należy, że postępowanie administracyjne prowadzone w oparciu art. 155 K.p.a. nie służy badaniu prawidłowości decyzji o wymierzeniu kary administracyjnej, a jedynie badaniu czy w sprawie zaistniały łącznie przesłanki z art. 155 K.p.a. W postępowaniu tym, nie jest prowadzone postępowanie wyjaśniające inne niż dotyczące zaistnienia przesłanek wynikających z ww. przepisu, nie są także stosowane przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę prawną decyzji, o której uchylenie wnioskował skarżący. Zatem za całkowicie bezpodstawne należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. ustawy Prawo przedsiębiorców (które nie były nawet podstawą rozstrzygnięcia decyzji ostatecznej), ustawy o odpadach.
Nie doszło w niniejsze sprawie – co trafnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę – do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. W ocenie Sądu organy orzekające w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy, wzięły pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy, a także dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego, co zostało odzwierciedlone w uzasadnieniu decyzji. Uzasadnienie GIOŚ zostało sporządzone zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. Sąd nie dostrzegł w tym względzie naruszeń.
Reasumując, z uwagi na przedstawione powyżej rozważania w ocenie Sądu brak było podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej w oparciu o art. 155 K.p.a.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI