IV SA/Wa 1251/18

IV SA/Wa 1251/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-04-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anita Wielopolska
Anna Falkiewicz-Kluj /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Borkowska
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Sygn. powiązane
III OSK 1380/21 - Wyrok NSA z 2022-10-04
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 76§1, 77§1, 136,80, 81, 11, 107§3, 138§1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 § 1 pkt 1 lit c, 135, 200 i 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant ref. Joanna Kicińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2018 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania pozwolenia zintegrowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r.; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego F. Sp. z o.o. siedzibą w T. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], Minister Środowiska na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) - dalej "K.p.a.". w związku z art. 195 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 519 ze zm.) - dalej "Poś", po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. w T. - dalej "skarżący", "Spółka" od decyzji Marszałka Województwa [...] wydanej dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], cofającej bez odszkodowania udzielone skarżącemu pozwolenie zintegrowane, utrzymał ją w mocy.
Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.
Pismem z dnia 6 grudnia 2016 r. Stowarzyszenie [...] wystąpiło o wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia skarżącemu przedmiotowego pozwolenia zintegrowanego i o uznanie go jako strony postępowania o cofniecie pozwolenia zintegrowanego.
Marszalek postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. dopuścił Stowarzyszenie do udziału w prowadzonym z urzędu postępowaniu o cofnięcie pozwolenia zintegrowanego.
Decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2017 r. cofnięto skarżącej bez odszkodowania pozwolenie zintegrowane udzielone decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...], zmienioną decyzjami z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] i z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...]. Pozwolenie dotyczyło prowadzenia w T. regionalnej instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych (MBP), o wydajności maksymalnej części mechanicznej 36 000 Mg/rok, średnio 120 Mg/dobę i wydajności maksymalnej części biologicznej 18 340 Mg/rok, średnio 50,24 Mg/dobę. Decyzją z dnia 6 czerwca 2017 r., nr OS.1.7222.1.12.2017.MD Marszałek zmienił decyzję tylko w zakresie oznaczenia prowadzącego instalację z [...] sp. z o.o. na [...] sp. z o.o. z siedzibą w T..
Spółka złożyła odwołanie wnosząc m.in. o zawieszenie toczącego się postępowania z uwagi na wszczęcie postępowania karnego o sygn. [...], [...], [...] "w sprawie zaistniałego w okresie od marca 2016 r. do października 2016 r. w T., województwo [...], wykonywania czynności detektywa w ramach prowadzonej działalności gospodarczej bez wymaganej licencji, na szkodę [...] sp. z o.o., tj. o przestępstwo z art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych, które to postępowanie karne stanowi zagadnienie wstępne dla rozpoznania i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy". Spółka wskazała, że "postępowanie karne wszczęte i prowadzone przez KMP w T. stanowi zagadnienie wstępne dla prowadzenia i rozstrzygnięcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia pozwolenia zintegrowanego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa".
Rozpatrując sprawę odmowy zawieszenia postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia zintegrowanego orzeczonej postanowieniem Marszałka Województwa [...] z dnia [...] września 2017 r., nr [...] , organ wskazał, że wskazywane postępowanie przed organem ścigania w sprawie wykonywania czynności detektywa w ramach prowadzonej działalności gospodarczej bez wymaganej licencji, nawet jeżeli dotyczy gromadzenia przez taką osobę materiałów, które następnie zostały przedłożone jako dowód w prowadzonej sprawie administracyjnej, nie stanowi zagadnienia wstępnego.
Powołując art. art. 97 § 1 pkt 4 kpa wskazał, że "rozpatrzenie sprawy", o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa należy wiązać ze stadium wstępnym, tj. podjęciem czynności umożliwiających zbadanie dopuszczalności wszczęcia postępowania oraz stadium postępowania wyjaśniającego, obejmującego ustalenie stanu faktycznego, dającego podstawę do zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego, natomiast "rozstrzygnięcie sprawy" odnosi się do stadium podjęcia decyzji w sprawie.
"Zagadnieniem wstępnym" w rozumieniu tego przepisu jest kwestia prawna, która wyłoniła się w toku postępowania i jej uprzednie rozstrzygnięcie leżące w kompetencji innego organu lub sądu warunkuje (stanowi przesłankę) wydanie orzeczenia w głównej sprawie. Nie będzie więc zagadnieniem wstępnym samo twierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet ze względów ekonomicznych, czy też celowościowych będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej jeśli możliwe jest jej rozpatrzenie i wydania decyzji. Omawiany przepis wymaga bezpośredniego związku między rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym, rozumianego jako bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Należy przy tym zwrócić uwagę, że tej bezpośredniej zależności między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy nie można utożsamiać z wymogiem jej ukierunkowania na określoną treść decyzji administracyjnej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno bowiem zależeć rozpatrzenie sprawy w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści.
Organ zawieszając postępowanie uzależniałby od zakończenia postępowania przed organami ścigania czy sądem wydanie decyzji - pozytywnej bądź negatywnej - a nie rozpatrzenie sprawy. Organ jednakże nie może kierować się przewidywaniami, jaki będzie wynik merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe "rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji".
Postępowanie przed organami ścigania, na które powołuje się Spółka, dotyczy wykonywania działalności detektywa, a jego przedmiotem nie jest ustalenie fałszerstwa dowodów wykorzystanych w postępowaniu administracyjnym, czy też ich uzyskanie w wyniku przestępstwa. Co istotne, organ nie może przeprowadzić takiego dowodu we własnym zakresie. Ponadto cofnięcie pozwolenia nie jest powiązane z ewentualnym przypisaniem winy detektywowi i orzeczeniem odpowiedzialności karnej wobec tej osoby, co świadczy o braku w sprawie bezpośredniej zależności między uprzednim ustaleniem odpowiedzialności detektywa a rozpatrzeniem sprawy.
W kontekście powyższych wyjaśnień organ nie uznał za zasadny zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wskazanych w odwołaniu, w zakresie dotyczącym odmowy zawieszenia postępowania. W tym miejscu organ pragnie się odnieść do zarzutu naruszenia art. 15 kpa, które zdaniem Spółki polegało na wydaniu decyzji przed rozpoznaniem przez Ministra Środowiska zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Jakkolwiek Marszałek w ww. postanowieniu zawarł wadliwe pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia, to jednakże przekazał je wraz z niezbędnymi dokumentami organowi II instancji, tj. Ministrowi Środowiska. Skoro na takie postanowienie nie przysługuje zażalenie to Minister w tej sytuacji nie miał podstaw do merytorycznego rozważania kwestii prawidłowości rozstrzygnięcia Marszałka, a wyłącznie do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia. Oczywistym jest zatem, że dla rozstrzygnięcia sprawy o cofnięcie przedmiotowego pozwolenia nie ma żadnego znaczenia rozstrzygnięcie zażalenia, bowiem można je zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji, co też Spółka uczyniła.
W związku z powyższym bezpodstawne są także zarzuty naruszenia przepisów kpa: art. 104 § 1, art. 97 § 1 pkt 4, art. 75 § 1, art. 133 w zw. z art. 144 kpa przy zastosowaniu art. 6 i 7 oraz art. 15 kpa.
Rozpatrując sprawę odwołania od decyzji Marszałka Województwa [...] wydanej dnia [...] listopada 2017 r. w sprawie cofnięcia bez odszkodowania pozwolenia zintegrowanego udzielonego [...] Sp. z o.o. ustalono, co następuje.
Stowarzyszenie pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. wystąpiło do Marszałka o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia zintegrowanego ze względu na fakt, że eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków tego pozwolenia, co Stowarzyszenie ustaliło na podstawie zgromadzonych dokumentów, zdjęć i nagrań.
Marszałek pismem z dnia 2 stycznia 2017 r. zawiadomił Spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia własnej decyzji, którą udzielił [...] Sp. z o.o. (obecnie [...] Sp. z-o.o.) pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie w T. regionalnej instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych (MBP), o wydajności maksymalnej części mechanicznej 36 000 Mg/rok, średnio 120 Mg/dobę i wydajności maksymalnej części biologicznej 18 340 Mg/rok, średnio 50,24 Mg/dobę.
Marszałek pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. wezwał Spółkę do usunięcia naruszeń pozwolenia zintegrowanego, tj.:
- "zaprzestania przekazywania do unieszkodliwiania (składowania) zmieszanych odpadów komunalnych z pominięciem procesu technologicznego przetwarzania odpadów we własnej instalacji, co stanowi naruszenie pkt 1.3 decyzji, w którym określona została technologia przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych w przedmiotowej instalacji MBP;
- pkt II.3 decyzji, w którym ustalone zostały warunki prowadzenia procesu mechanicznego przetwarzania odpadów w przedmiotowej instalacji MBP;
- pkt XI.1.1 decyzji, w którym określony został sposób gospodarowania odpadami wytwarzanymi w przedmiotowej instalacji MBP".
Ponadto organ nakazał "zaprzestania przekazywania zmieszanych odpadów komunalnych oraz pozostałości z procesu mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych do unieszkodliwiania (składowania) poza obszar regionu gospodarki odpadami, na którym odpady zostały wytworzone i poza Województwo [...], co stanowi naruszenie art. 20 ust. 1, ust. 2, ust. 7 i 8 oraz art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1987 ze zm.)". W wezwaniu organ poinformował o konieczności powiadomienia Marszałka o podjętych działaniach w celu usunięcia nieprawidłowości w ciągu 7 dni od dnia otrzymania wezwania.
Spółka pismem z dnia [...] września 2017 r. skierowała do organu I instancji odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszeń decyzji. W piśmie tym Spółka kwestionuje stwierdzone przez organ - na podstawie materiałów przekazanych przez Stowarzyszenie - naruszenie warunków pozwolenia, powołując się przy tym na kontrolę przeprowadzoną przez inspektorów [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska (dalej [...]) w dniach 1-13 lutego 2017 r., którzy nie stwierdzili nieprawidłowości w prowadzeniu procesu technologicznego. Niemniej jednak Spółka stwierdziła, że zaprzestała współpracy z podmiotami, którym uprzednio przekazywała odpady w celu ich zagospodarowania, a tym samym uniemożliwiła kontynuowanie ewentualnych naruszeń wskazanych w wezwaniu. Z dokumentów załączonych do ww. pisma wynika jednakże, że spośród 3 firm wskazanych przez Spółkę współpraca została zawieszona tylko z dwiema.
Ponadto Spółka pismem z dnia [...] września 2017 r. przekazała Marszałkowi protokół z kontroli [...] Delegatura w [...], która miała miejsce w dniach [...]-[...] września 2017 r. która obejmowała rok 2017 do dnia jej zakończenia. Celem kontroli było sprawdzenie dotrzymywania wymagań ochrony środowiska wynikających z pozwolenia zintegrowanego oraz przepisów prawa w związku z informacją uzyskaną z Delegatury WIOS w [...] o nielegalnym składowaniu odpadów komunalnych pochodzących ze Spółki na wyrobisku w m. S., tj. poza terenem województwa, na którym te odpady zostały wytworzone.
Ze wskazanego protokołu z kontroli [...] wynika, że oględziny terenu zakładu i eksploatowanej instalacji wykazały zgodność zainstalowanych urządzeń, jak też zgodność technologii z wymaganiami pozwolenia. Jednakże z uwagi na postępowania wszczęte przez Prokuraturę Rejonową w K. oraz Prokuraturę Okręgową w [...], na których potrzeby zostały zabezpieczone dokumenty dotyczące ewidencji odpadów obejmujące lata 2016-2017, inspektorzy nie-mieli możliwości sprawdzenia oryginalnych dokumentów w tym zakresie, a tym samym stwierdzenie braku naruszeń należy odnosić wyłącznie do zakresu faktycznie przeprowadzonej kontroli.
Zawiadomieniem z dnia [...] października 2017 r. Marszałek, na podstawie art. 10 § 1 kpa, poinformował, że w sprawie o cofnięcie pozwolenia zintegrowanego zostały zebrane dowody i materiały, w związku z tym strony mogą wypowiedzieć na ich temat oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia.
Faktycznie w dniu 26 października 2017 r. wpłynęło do Marszałka pismo od Stowarzyszenia z dnia [...] października 2017 r., jednakże w aktach sprawy znajduje się notatka służbowa, z której wynika, że w dniu 30 października 2017 r. w siedzibie organu pełnomocnik Spółki wykonał dokumentację fotograficzną materiałów przedłożonych przez Stowarzyszenie z dnia [...] września 2017 r. (data wpływu 11 września 2017 r.) i z dnia [...] października 2017 r. (data wpływu 26 października 2017 r.). Spółka bezpodstawnie uznaje fakt zapoznania się przez organ z dokumentami przekazanymi przez Stowarzyszenie jako dokonywanie oględzin, o których stanowi art. 85 § 1 kpa. Nieuprawniony jest zatem, w tym zakresie, zarzut Spółki naruszenia art. 10 § 1 kpa i zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. W orzecznictwie sądowym funkcjonuje bowiem pogląd, że aby w sprawie doszło do istotnego naruszenia art. 10 § 1 kpa podmiot formułujący taki zarzut musi wykazać związek pomiędzy jego naruszeniem a wynikiem sprawy.
Podstawą wydania decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia zintegrowanego były:
- art. 195 ust. 1 pkt 1 Poś;
- art. 45 ust. 8, 9 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (dalej ustawa) - stanowi on, że pozwolenie na wytwarzanie odpadów, o którym mowa w ust. 6, jest jednocześnie odpowiednio zezwoleniem na zbieranie odpadów lub zezwoleniem na przetwarzanie odpadów (ust. 8). Jeżeli pozwolenie zintegrowane obejmuje zbieranie odpadów lub ich przetwarzanie, przepis ust. 8 stosuje się odpowiednio (ust. 9);
- art. 47 ust. 1, 2, 3, 4 i 5 - które stanowią:
1. Jeżeli posiadacz odpadów, który uzyskał zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów, narusza przepisy ustawy w zakresie działalności objętej zezwoleniem lub działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem, właściwy organ wzywa go do niezwłocznego zaniechania naruszeń, wyznaczając termin usunięcia nieprawidłowości.
2. W przypadku gdy posiadacz odpadów, o którym mowa w ust. 1 i la, mimo wezwania nadal odpowiednio narusza przepisy ustawy lub działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem, lub gdy prowadzony przez niego zakład recyklingu statków nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia [...], właściwy organ cofa to zezwolenie, w drodze decyzji, bez odszkodowania.
3. Cofnięcie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 i la, powoduje zakończenie działalności objętej tym zezwoleniem.
4. Decyzji, o której mowa w ust. 2, właściwy organ może nadać rygor natychmiastowej wykonalności, uwzględniając potrzebę bezpiecznego dla środowiska zakończenia działalności.
5. Posiadacz odpadów, któremu cofnięto zezwolenie, jest obowiązany do usunięcia odpadów i skutków prowadzonej działalności, objętej tym zezwoleniem, na własny koszt. Przepisy art. 26 ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio.
Organ I instancji przywołał w podstawie prawnej decyzji art. 195 ust. 1 pkt 1 Poś, a zatem w sprawie - jako że dotyczy ona cofnięcia pozwolenia zintegrowanego – ma zastosowanie również art. 195 ust. 2 Poś stanowiący, że przed wydaniem decyzji w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia organ wzywa prowadzącego instalację do usunięcia naruszeń w oznaczonym terminie. Z ww. regulacji ustawy o odpadach i ustawy Poś wynikają dwie niezależne możliwości cofnięcia pozwolenia zintegrowanego (dotyczącego m.in. przetwarzania i wytwarzania odpadów), których cechą wspólną jest naruszenie przewidzianych w nim warunków prowadzenia działalności. Z tego względu organ 1 instancji nie naruszył prawa wydając decyzję cofającą pozwolenie na podstawie przepisów ustawy o odpadach i ustawy Poś wbrew temu co zarzuca Spółka.
Art. 362 Poś (ograniczenie oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia, przywrócenie środowiska do stanu właściwego) daje organowi uprawnienie do eliminowania negatywnych skutków w środowisku, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko. Przepis ten w okolicznościach niniejszej sprawy nie miał zastosowania, gdyż postępowanie toczyło się celem wyjaśnienia zaistnienia okoliczności skutkujących cofnięciem udzielonego Spółce pozwolenia. Tym samym przepis ten nie mógł stanowić podstawy rozstrzygnięcia organu I instancji, wobec wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia, a wydanie decyzji na jego podstawie czyniłoby tę decyzję wadliwą. Świadczy też o tym treść art. 197 ust. 2 Poś stanowiąca, że uprawnienia, o których mowa w ust. 1, nie naruszają kompetencji organu administracji wynikających z art. 362 ust. 1 pkt 2.
Odnosząc się do zarzutów Spółki dotyczących dowodów przedłożonych przez Stowarzyszenie i oparcie się organu wyłącznie na tych dowodach, organ stwierdził, że kodeks postępowania administracyjnego nie wymaga, aby dowody w postępowaniu stanowiły jedynie te dokumenty, które zostały sporządzone na zlecenie organu prowadzącego postępowanie. Kodeks postępowania administracyjnego nie wskazuje dowodów "mocniejszych" i "słabszych", przyjmując zasadę równej mocy środków dowodowych i nie wprowadza ograniczeń co do rodzaju dowodów, którym należy przyznać pierwszeństwo w ustaleniu istnienia danego faktu. Tym samym nie potwierdza się zarzut naruszenia art. 19 i 20 kpa w zw. z art. 378 ust. 2a pkt 3 Poś.
Organ nie uznał twierdzenia Spółki o braku licencji detektywa, bowiem na stronie internetowej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, w Rejestrze przedsiębiorców wykonujących działalność regulowaną w zakresie usług detektywistycznych W. K. funkcjonuje jako podmiot posiadający licencję i nie wykreślony z rejestru.
Spółka zarzuca, że decyzja o cofnięciu pozwolenia zintegrowanego została wydana na podstawie materiałów, co do których "istnieją uzasadnione podejrzenia do uznania, iż zostały one uzyskane w wyniku przestępstwa, a więc jako dowody niezgodne z prawem, podlegają dyskwalifikacji w postępowaniu administracyjnym". W niniejszej sprawie brak jest dowodu na okoliczność, że materiał zebrany przez organ I instancji okazał się fałszywy, bowiem był uzyskany w wyniku przestępstwa. Mimo, że postępowania administracyjne i karne są postępowaniami niezależnymi od siebie, funkcjonującymi w różnych płaszczyznach materialnoprawnych, to nie można wykluczyć wzajemnych powiązań w zakresie postępowania dowodowego. Możliwe jest bowiem wykorzystanie dowodów zebranych uprzednio w postępowaniu przed innymi organami. Jednakże Spółka nie przedłożyła żadnego orzeczenia sądu ani innego uprawnionego organu stwierdzającego, że dowody, na które powołał się Marszałek są fałszywe, tym samym ich prawdziwość nie została skutecznie zakwestionowana. Z akt sprawy nie wynika też, aby Spółka w tym zakresie skierowała sprawę do organów ścigania a tym samym nie można mówić o oczywistości popełnienia przestępstwa. Nie jest natomiast rzeczą organu przeprowadzenie dowodu fałszerstwa we własnym zakresie. Samo subiektywne przekonanie wnioskodawców o sfałszowaniu dowodów nie wystarcza. Jak to wyżej wyjaśniano, potwierdzeniem fałszerstwa dowodów nie może być też postępowanie karne wszczęte i prowadzone przez KMP w T., chociażby z uwagi na jego przedmiot.
Odnosząc się do zapisów warunków pozwolenia zintegrowanego, które - w świetle materiału dowodowego - zostały naruszone:
- w zakresie mechanicznego przetwarzania odpadów:
1. Punkt 1.3.1.5. decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. brzmi: "Skierowanie pojazdu do właściwego punktu rozładunku odpadów na terenie instalacji. Rozładunek odbywał się będzie wyłącznie w miejscach do tego wyznaczonych tj.:
- strefa buforowa przyjęcia odpadów w hali sortowniczej (obszar tymczasowego magazynowania odpadów) - zmieszane odpady komunalne przeznaczone do sortowania i do biosuszenia oraz odpady pochodzące z selektywnej zbiórki przeznaczone do sortowania,
- tunel kompostowni łub kontenery usytuowane wewnątrz hali sortowni - frakcja nadsitowa i podsitowa przeznaczone do biosuszenia,
- punkt rozładunku odpadów wielkogabarytowych w hali sortowniczej - odpady przeznaczone do demontażu (rozmontowywania, rozdrabniania),
- płyta do przygotowania odpadów ulegających biodegradacji lub kontenery usytuowane na placu magazynowym - odpady ulegające biodegradacji selektywnie zbierane przeznaczone do kompostowania,
- punkt rozładunku odpadów budowlanych na placu przetwarzania odpadów budowlanych, odpady przeznaczone do kruszenia i frakcjonowania,
- punkt selektywnej zbiórki odpadów komunalnych (boksy, kontenery) - zbierane odpady) komunalne,
- punkt zbierania odpadów problemowych (boksy, kontenery) - odpady zbierane niebezpieczne i inne niż niebezpieczne".
Z kolei z pkt 1.3.2.1.1. decyzji z dnia 29 grudnia 2016 r. wynika, że: "Zmieszane odpady komunalne oraz odpady selektywnie zbierane dostarczane będą do hali mechanicznego sortowania (strefa buforowa) gdzie prowadzona będzie ich wstępna segregacja, tj.: ze strumienia odpadów wyodrębniane będą ręcznie odpady tarasujące typu: kartony, folia, odpady wielkogabarytowe, zużyte opony, baterie, itp., które umieszczane będą selektywnie w opisanych pojemnikach i kierowane będą do miejsc ich magazynowania".
Trzeba też wskazać pkt II.3.3. decyzji z dnia 30 grudnia 2015 r. "wyładunek zmieszanych odpadów komunalnych o kodzie 20 03 01 oraz odpadów pochodzących z selektywnej zbiórki kierowanych do sortowni odbywał się będzie wyłącznie w strefie buforowej (strefa przyjęcia odpadów) zlokalizowanej w hali sortowania mechanicznego ".
Natomiast w pkt 1.2.1.1.1. decyzji z dnia 30 grudnia 2015 r. organ zdefiniował pojęcie "strefy buforowej". Mając na uwadze definicje oraz treść ww. punktów trzeba zauważyć, że odpady mają być dostarczane do strefy buforowej znajdującej się w hali sortowniczej. Natomiast dokumentacja fotograficzna i nagrania potwierdzają, że przywożone odpady były wyładowywane na placu przed halą, a następnie przepychane do hali sortowni (dowody są zapisane na dyskach o pojemności 4 TB z dnia [...] maja 2017 r., oznaczone [...], [...], [...], na dysku o pojemności 2TB, z dnia [...].06.2017 r., oznaczenie: kam paw nr [...], a także na płycie DVD-R o pojemności 4,7 GB, nagrania z 2017 r. z dnia [...] i [...] września, [...] i [...] października).
2. w pkt 1.3.2.1.1.1. decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. zapisano: "Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne ze strefy buforowej przemieszczane będą za pomocą ładowarki kołowej na rozdrabniacz wolnoobrotowy gdzie poddane będą rozdrobnieniu lub ładowane będą na przenośnik kanałowy, którym transportowane będą do kabiny sortowniczej (...). Po rozdrobnieniu, odpady przemieszczane będą przy użyciu ładowarki lub przenośnika pasowego do sita bębnowego o wielkości oczek 80 mm. Na sicie wydzielane będą dwie frakcje odpadów: nadsitowa o wielkości powyżej 80 mm oraz frakcja podsitowa o wielkości 0-80 mm.
Frakcja nadsitowa o wielkości pow. 80 mm wydzielona ze zmieszanych odpadów komunalnych po ocenie wizualnej, w zależności od jej jakości przenośnikami taśmowymi będzie transportowana do ręcznej kabiny sortowniczej lub do boksu. Z frakcji kierowanej do kabiny sortowniczej na przenośniku sortowniczym wybierane będą ręcznie m.in. tworzywa sztuczne, papier i tektura, kwalifikowane jako odpady inne niż niebezpieczne z podgrup 15 01 i 19 12. Wyselekcjonowane surowce wtórne odpadów tworzyw sztucznych, papier i tektura zrzucane będą przez leje zasypowe znajdujące się w kabinie do odpowiednich koszy znajdujących się pod kabiną sortowniczą. Po zapełnieniu kosze transportowane będą na prasę belującą, gdzie poddane będą sprasowaniu. Po sprasowaniu surowce wtórne kierowane będą do miejsc ich magazynowania i magazynowane będą w specjalnie na ten cel wydzielonych, opisanych kodem i rodzajem odpadów boksach, a następnie przekazywane zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami do odzysku innym odbiorcom posiadającym stosowne decyzje w zakresie gospodarki odpadami".
Ponadto trzeba uwzględnić treść pkt II.3.4. i II.3.6. decyzji z dnia 30 grudnia 2015 r.: "II.3.4. Wszystkie dowożone odpady komunalne niesegregowane (zmieszane) będą w całości przekazywane na linię sortowniczą i na bieżąco w tym samym dniu sortowane. W wyjątkowych sytuacjach dopuszcza się magazynowanie odpadów do czasu zebrania ilości odpadów odpowiedniej do uruchomienia linii sortowniczej, nie dłużej jednak niż 2 dni". "II.3.6. Przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych o kodzie 20 03 01 prowadzone będzie w sortowni na linii mechanicznej, gdzie na sicie bębnowym 2 - frakcyjnym wydzielane będą dwie frakcje odpadów: nadsitowa pow. 80 mm, dająca się wykorzystać materiałowo lub energetycznie - surowce wtórne i komponenty do produkcji paliwa alternatywnego, które poddawane będą magazynowaniu, a następnie przekazywane będą zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami do odzysku innym odbiorcom posiadającym stosowne decyzje w zakresie gospodarki odpadami, oraz frakcja podsitowa o wielkości 0-80 mm kierowana do procesu stabilizacji tlenowej we własnej instalacji. Wydzielone frakcje stanowiące odpady o wielkości: 0-80 mm i pow. 80 mm, kwalifikowane będą jako odpady o kodach ex 19 12 12".
Z powyższych zapisów decyzji jednoznacznie wynika, że wszystkie dowożone zmieszane odpady komunalne mają trafiać na linię sortowniczą, gdzie mają być rozdrabniane lub transportowane do kabiny sortowniczej, a z frakcji nadsitowej mają być wybierane m.in. surowce wtórne - papier, tworzywa sztuczne, tektura. Natomiast na zdjęciach oraz nagraniach widoczne są ładowane na samochody pełne worki foliowe (a zatem nierozdrobnione), nie są to też zbelowane odpady typu papier, tworzywa sztuczne. Świadczy to o tym, że nie wszystkie przywożone odpady podlegają sortowaniu na poszczególne frakcje, co stanowi o naruszeniu ww. warunków pozwolenia. Potwierdzają to zdjęcia dołączone do pisma Stowarzyszenia z dnia [...] maja 2017 r. i [...] sierpnia 2017 r., nagrania na dysku o pojemności 2 TB maj-czerwiec 2017 r. z dnia [...] czerwca 2017 r., nagrania na dysku (znajdującym się w aktach sprawy, ale nieopisanym) z dnia [...] czerwca 2016 r. o pojemności 1 TB, oznaczenie [...], załączonym do pisma Stowarzyszenia z dnia [...] maja 2017 r.
- w zakresie miejsca i sposobu magazynowania odpadów przeznaczonych do mechanicznego przetwarzania:
- w pkt II.4. decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r., w tabeli nr [...] zapisano, że: "Wszystkie dowożone zmieszane odpady komunalne będą w całości przekazywane na linię sortowniczą i na bieżąco w tym samym dniu sortowane. W wyjątkowych sytuacjach dopuszcza się magazynowanie tych odpadów do czasu zebrania ilości odpowiedniej do uruchomienia linii sortowniczej, nie dłużej jednak niż 2 dni. Wówczas odpady magazynowane będą selektywnie, luzem w strefie buforowej wydzielonej w hali sortowniczej. Miejsce magazynowania odpadów będzie wydzielone w sposób trwały oraz będzie oznakowane kodem i rodzajem odpadu".
Natomiast odpady selektywnie zbierane: "Odpady magazynowane będą selektywnie, luzem w strefie buforowej wydzielonej w hali sortowniczej. Poszczególne rodzaje odpadów oddzielone będą od siebie w sposób trwały. Miejsce magazynowania odpadów będą oznakowane kodem i rodzajem odpadu".
Zdjęcia z akt sprawy, jak również nagrania na dysku o pojemności 2 TB z dnia [...] maja 2017 r. oznaczenie: kam paw nr [...], [...], jak też z dnia [...] czerwca 2017 r., a przede wszystkim na płycie DVD-R o pojemności 4,7 GB, nagrania z 2017 r.: z [...] i [...] września, [...] i [...] października) potwierdzają gromadzenie odpadów w dowolnych miejscach, wbrew przytoczonym zapisom decyzji.
- w zakresie biologicznego przetwarzania odpadów:
- w pkt 1.3.2.2.3. decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. zapisano: "Odpady po pierwszej fazie procesu przewożone będą za pomocą ładowarki kołowej na plac dojrzewania i formowane będą w pryzmy. Odpady przewożone nie będą rozpraszane w trakcie transportu i czynności przeładunkowych. Czerpak ładowarki wypełniany będzie do poziomu górnej granicy a nadmiar odpadów będzie usuwany celem niedopuszczenia do rozproszenia odpadów w trakcie ich transportu. W przypadku zanieczyszczenia (rozproszenia odpadów) wykonywane będzie bieżące czyszczenie i mycie nawierzchni za pomocą sprzętu będącego na wyposażeniu instalacji. Pryzmy układane będą ładowarką kołową w kierunku od muru oporowego do końca płyty dojrzewania stabilizatu. Pryzmy do procesu dojrzewania będą posiadały następujące parametry:
- typ pryzmy: trapezowa, przerzucana, w systemie otwartym
- szerokość pryzmy - dolna podstawa: ok. 4,65 m,
- szerokość pryzmy - górna podstawa: ok. 3,0 m,
- wysokość pryzmy: 3,7 m,
- maksymalna długość pryzmy: 30 m.
- tolerancja przy formowaniu pryzmy wynosić będzie maksymalnie 10 cm,
- odstępy pomiędzy pryzmami na placu: 0,4 m,
- ilość pryzm na placu: maksymalnie 6pryzm.
Pryzmy będą oddzielone i odpowiednio oznakowane (podana będzie data usypania pryzmy oraz nr bioreaktora z którego usunięto odpady na pryzmę) w celu kontrolowania czasu prowadzenia procesu. Dla każdej partii odpadów schodzących z procesu intensywnej stabilizacji formowane będą odrębne pryzmy. Formowanie pryzm na placu skoordynowane będzie z kanałami napowietrzającymi, tj. pryzmy formowane będą w taki sposób aby kanały napowietrzające na całej powierzchni były przykryte materiałem filtracyjnym, kanały nie przykryte w całości odpadami oraz kanały, na których nie będą ułożone pryzmy będą wyłączone".(...). Przerzucanie pryzm kompostowych wykonywane będzie za pomocą ładowarki kołowej i polegać będzie na przemieszczaniu poszczególnych pryzm o jedną pozycję, tj.: pryzma nr 5, dla której zakończony będzie proces kompostowania będzie usuwana z płyty dojrzewania, natomiast pryzma nr 4 zajmować będzie pozycję pryzmy nr 5, pryzma nr 3 zajmować będzie pozycje pryzmy nr 4 itd. Dojrzewający stabilizat znajdujący się na końcu pryzmy przemieszczany będzie na początek nowo formowanej pryzmy. Przemieszczanie mieszanki kompostowej prowadzone będzie co najmniej raz w tygodniu, przy czym częstotliwość przemieszczania pryzm oraz czas prowadzenia procesu uzależnione będą od parametrów przebiegu procesu, tj. temperatury, stopnia ustabilizowania pryzm".
Nagrania zamieszczone w aktach sprawy potwierdzają działania niezgodne z pozwoleniem - widoczna jest usypana, w przypadkowym miejscu na placu, hałda z odpadów, prawdopodobnie ze stabilizatu, w środku której znajdują się nieprzetworzone zmieszane odpady komunalne. Pozwolenie nie zezwala na mieszanie odpadów nieprzetworzonych z przetworzonymi, takie postępowanie nie może być też uznane za czasowe magazynowanie odpadów, o którym mowa w pkt II.4. decyzji. Nie można również usypanej hałdy uznać za uformowane pryzmy, o których mowa w wyżej zacytowanym fragmencie pozwolenia.
Powyższe nieprawidłowości dokumentują nagrania: dysk o pojemności 2TB z dnia [...] czerwca 2017 r. oznaczenie: kam paw nr [...], [...] i z dnia [...] maja 2017 r. oznaczenie: kam paw nr [...], [...]
- w zakresie sposobu i miejsca magazynowania odpadów przeznaczonych do obróbki biologicznej:
1. zapis pkt III.3.1.1. decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. brzmi: "Strumienie odpadów o kodzie ex 19 12 12 /Inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11/ wysortowane z masy zmieszanych odpadów komunalnych, o wielkości 0-80 mm, poddawane będą procesowi tlenowej stabilizacji w tunelach (faza intensywna trwająca 18 dni od załadowania tunelu), a następnie na placu dojrzewania stabilizatu (faza dojrzewania trwająca od 5 do 9 tygodni). Łączny czas prowadzenia procesu wynosił będzie minimum 8 tygodni, przy czym przez 18 dni proces prowadzony będzie w zamkniętym tunelu z aktywnym napowietrzaniem",
2. w pkt 1.3.2.2.1. zawarto zapis: "Frakcje podsitowe znajdujące się w kontenerze transportowane będą samochodem typu hakowiec do aktualnie załadowywanego tunelu. W tunelu następował będzie automatyczny wyładunek kontenera. Tunele zapełniane będą każdego dnia roboczego";
3. w pkt III.4.1. decyzji z dnia 29 grudnia 2016 r., w tabeli nr 6 zapisano, że: "Frakcja podsitowa wydzielona na linii gromadzona będzie w opisanym kodem i rodzajem odpadu kontenerze usytuowanym na zewnątrz obok hali sortowania o pojemności do 33 m3 do czasu jego zapełnienia. Po zapełnieniu kontenera kierowana będzie bezpośrednio do procesu biologicznego przetwarzania".
Dopuszcza się magazynowanie frakcji podsitowych odpadów wytworzonych we własnej instalacji w przypadku konieczność przedłużenia fazy intensywnej procesu stabilizacji, nie dłużej jednak niż 4 dni. Odpady magazynowane będą na placu dojrzewania byłej kompostowni. Miejsce magazynowania odpadów będzie oznakowane kodem i rodzajem odpadu. Podana będzie data skierowania odpadów do magazynowania w celu ustalania długości czasu magazynowania. Partia odpadów z jednego dnia będzie oddzielona w sposób trwały. W trakcie magazynowania odpady nie mogą być rozproszone".
Nagrania z akt sprawy pokazują, że frakcja podsitowa, która ma być gromadzona w kontenerze, a następnie bezpośrednio kierowana do procesu biologicznego przetwarzania, jest wywożona na plac dojrzewania stabilizatu i tam wyładowana, co stanowi naruszenie cytowanego fragmentu pozwolenia (dysk o pojemności 4TB z dnia [...] maja 2017 r., oznaczenie: [...]). Wywożenie frakcji podsitowej z hali sortowniczej na plac dojrzewania stabilizatu zamiast do tunelu (I etapu stabilizacji tlenowej) świadczy o przejściu od razu do II etapu biologicznego przetwarzania, tj. dojrzewania stabilizatu na placu. Taki sposób postępowania jest sprzeczny z technologią przetwarzania frakcji podsitowej określoną w pozwoleniu.
- w zakresie sposobu gospodarowania odpadami wytwarzanymi:
1. w pkt XI.1.1. tabela nr [...] decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. odpady o kodzie 19 05 99 "Inne nie wymienione odpady (stabilizat) - stabilizat spełniający wymogi § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie MBP - odpady przekazywane będą uprawnionym podmiotom do unieszkodliwiania przez składowanie ".
Natomiast, jak informuje Spółka w piśmie z dnia [...] września 2017 r., stanowiącym odpowiedź do organu, "odpad o kodzie 19 05 99 w okresie od 12016 do VIII 2017 r. był przekazywany do firm posiadających aktualne decyzje w zakresie gospodarowania odpadami (w załączniku - wykaz firm do których zostały przekazane odpady). Firmy posiadające decyzje na zbieranie, przekazywały ww. odpady firmom posiadającym decyzje w zakresie przetwarzania odpadów poza składowiskami", podczas gdy ww. przepis nakazuje przekazywanie tego rodzaju odpadów do składowania.
2. pkt XI.l.2. decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. dotyczący miejsca i sposobu magazynowania odpadów wytwarzanych - tabela nr 29:
- odpady o kodzie 19 05 99 "Inne nie wymienione odpady (stabilizat) stabilizat spełniający wymogi § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie MBP - Odpady magazynowane będą w wyznaczonym miejscu na szczelnym placu - plac dojrzewania byłej kompostowni. Miejsce magazynowania będzie opisane kodem i rodzajem magazynowanego odpadu";
- odpady o kodzie 19 12 10 "Odpady palne (paliwo alternatywne) - Odpady magazynowane będą w opisanych nazwą i kodem odpadu kontenerach usytuowanych na terenie sortowni oraz na placu magazynowym";
- odpady o kodzie ex 19 12 12 "Inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11 - frakcja nadsitowa o wielkości pow. 80 mm wydzielona na linii mechanicznej - odpady magazynowane będą w opisanych nazwą i kodem odpadu kontenerach usytuowanych na terenie sortowni oraz na placu magazynowym".
Z nagrań z obserwacji wynika, że stabilizat, w formie hałdy, jest magazynowany w miejscu do tego nieprzeznaczonym, miejsce to nie jest oznakowane, a ponadto środek hałdy jest wypełniony nieprzetworzonymi zmieszanymi odpadami komunalnymi. Także wytworzone odpady frakcji nadsitowej i paliwa alternatywnego nie są magazynowane w kontenerach opisanych nazwą i kodem odpadu, lecz bezpośrednio na placu, w miejscach do tego nieprzeznaczonych. Nagrania zapisane na dysku o pojemności 2 TB z dnia [...] czerwca 2017 r. oznaczenie: kam paw nr [...], [...] i oznaczenie: kam fab nr [...] oraz z dnia [...] maja 2017 r. oznaczenie: kam paw nr [...].
3. Z powyższymi naruszeniami dotyczącymi miejsc magazynowania odpadów wiążą się też zapisy decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. w zakresie sposobów zapobiegania powstaniu odpadów, ograniczania ilości odpadów i ich negatywnego oddziaływania na środowisko (pkt XI.1.3.) oraz w zakresie warunków gospodarowania wytwarzanymi odpadami z uwzględnieniem zbierania, transportu, odzysku i unieszkodliwiania (pkt XI.1.4.):
- pkt XL 1.3.2. ww. decyzji "Odpady magazynowane będą w sposób selektywny i zabezpieczający środowisko przed wpływem ewentualnych zanieczyszczeń. Odpady zabezpieczone będą przed wpływem warunków atmosferycznych, tak by nie pogorszyć jakości odpadów jak i środowiska";
- pkt XI. 1.3.3. ww. decyzji: "Wytwarzane odpady magazynowane będą selektywnie; każdy odpad magazynowany będzie w odrębnym, oznakowanym pojemniku, kontenerze lub beczce wielokrotnego użytku. Miejsca magazynowania odpadów wytwarzanych będą wydzielone i oznakowane";
- pkt XI. 1.4.1. ww. decyzji - "Wytwarzane odpady magazynowane będą w celu zgromadzenia odpowiedniej ilości przed transportem, do miejsc odzysku bądź unieszkodliwiania, w wyznaczonych, oznakowanych miejscach, w sposób uniemożliwiający ich negatywne oddziaływanie na środowisko i zdrowie ludzi oraz dostęp osób trzecich (...)";
- pkt XI. 1.4.3. ww. decyzji - "Ilość magazynowanych odpadów nie może przekraczać pojemności magazynów, sposób magazynowania nie może powodować zanieczyszczenia środowiska oraz uciążliwości zapachowych poza terenem objętym pozwoleniem".
Reasumując, w ocenie organu odwoławczego, ze zgromadzonych w sprawie licznych dowodów bezspornie wynika, że eksploatacja przedmiotowej instalacji była prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia, co uzasadniało jego cofnięcie. Zwrócenia uwagi wymaga dodatkowo, że jeszcze przed wydaniem decyzji cofającej pozwolenie, fakty naruszania jego warunków, tj. wyładowywanie odpadów przed halą sortowni, przetrzymywanie frakcji podsitowej na placu zamiast w kontenerze, zgromadzenie na placach na terenie zakładu w postaci hałd odpadów zmieszanych wraz z wysortowanymi frakcjami, które były obwałowane i częściowo przysypane odpadami przetworzonymi, najprawdopodobniej stabilizatem, znalazły potwierdzenie w zdjęciach wykonanych z wysokości. W aktach sprawy znajduje się bowiem dokumentacja fotograficzna, nagrane filmy z obserwacji z 2017 r.: z dni [...] i [...] września, [...] i [...] października (płyta DVD-R przekazana przez Stowarzyszenie przy piśmie z dnia [...] października 2017 r.). Dokumenty te dowodzą, że pomimo wezwania Spółki do usunięcia naruszenia warunków pozwolenia nadal te naruszenia występowały. Zatem istniały przesłanki, o jakich mowa w art. 195 ust. 1 pkt 1 Poś oraz art. 47 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach. Należy też podnieść, że postępowanie w przedmiocie cofnięcia pozwolenia zostało wszczęte w styczniu 2017 r., a okoliczności związane z naruszaniem warunków pozwolenia zostały w opisany powyżej sposób dostatecznie potwierdzone przed, jak i po tej dacie. Dowody te są zatem wystarczające, aby uznać, że zachodzi podstawa do cofnięcia Spółce pozwolenia zintegrowanego. Organowi I instancji, w świetle materiałów zgromadzonych w aktach sprawy nie można zarzucić nieprawidłowości, natomiast odmienna ocena Spółki co do zebranych dowodów nie stanowi o wadliwości decyzji. W tych okolicznościach wydanie przez Marszałka decyzji cofającej Spółce pozwolenie zintegrowane należy ocenić jako zgodne z przepisami stanowiącymi podstawę prawną jej wydania oraz adekwatnie do zaistniałej sytuacji.
Zgoda na dalsze prowadzenie takiej działalności, biorąc pod uwagę naruszenia pozwolenia, byłaby wyrazem nieuzasadnionego w tym wypadku uwzględniania wyłącznie indywidualnego interesu Spółki, kosztem interesu ochrony środowiska i społecznego. Okoliczności podniesione przez Spółkę, a dotyczące naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania oraz prawa materialnego nie są zasadne.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania:
- art. 6 i 8 kpa - zarzuty Spółki dotyczące naruszenia zasady praworządności (art. 6 kpa) i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa) nie są zasadne. Zasada wyrażona w art. 6 kpa dotyczy działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa. Działanie to obejmuje dwa zasadnicze elementy: ustalenie przez organ zdolności prawnej do prowadzenia postępowania (właściwości) oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Marszałek będąc organem właściwym do wydania pozwolenia zintegrowanego jest - zgodnie z art. 183 ust. 2 Poś - organem właściwym również do jego cofnięcia. Organ I instancji w zaskarżonej decyzji prawidłowo zastosował przepisy prawa i dogłębnie oraz szczegółowo wyjaśnił kwestie naruszeń warunków pozwolenia;
- art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa w zw. z art. 6, 7 i 8 kpa - należy przypomnieć, że postępowaniem dowodowym w ramach postępowania administracyjnego rządzi zasada prawdy obiektywnej głosząca, iż w toku postępowania organy zobowiązane są zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W judykaturze podkreśla się również, że obowiązek organów gromadzenia materiału dowodowego nie jest nieograniczony i bezwzględny. Obciąża on organy jedynie do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy. Zgodnie zaś z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Z regulacji tych wynika, że kluczowe w postępowaniu wyjaśniającym toczącym się na podstawie przepisów kpa jest przeprowadzenie nie każdego (jakiegokolwiek) dowodu, ale takiego, który dotyczy okoliczności istotnych w sprawie, mających wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zasada swobodnej oceny dowodów uregulowana w art. 80 kpa, pozwala organowi na dokonanie własnej oceny wartości poszczególnych dowodów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji upewnia zaś, że nie doszło do przekroczenia owej swobody, w warunkach której organ orzekał. Wbrew zarzutom odwołania, nie doszło też do naruszenia zasady opisanej w art. 8 kpa. Wynikającą z ww. przepisu zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa narusza wyłącznie różna interpretacja przepisu prawa dokonywana w takim samym stanie faktycznym przez ten sam organ. Taka sytuacja nie miał jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie, co wynika z okoliczności wskazanych w uzasadnienia zaskarżonej decyzji;
- art. 84 § 1 w zw. z art. 78 § 1 kpa - fakt, że organ ma obowiązek zgromadzenia i rozpatrzenia całości materiału dowodowego w sprawie nie oznacza, że automatycznie powinien uwzględnić każdy wniosek dowodowy zgłoszony przez Spółkę. Potrzeba przeprowadzenia zgłaszanych dowodów powinna wynikać z uzasadnionych twierdzeń i zarzutów dotyczących ustalenia istotnych okoliczności sprawy, a nie tylko z faktu samego negowania stanowiska strony przeciwnej. Trzeba zaznaczyć, że dla ustalenia okoliczności faktycznych i zweryfikowania dowodów przedłożonych przez Stowarzyszenie, w dniu 25 kwietnia 2017 r., w Urzędzie zostało przeprowadzone przesłuchanie świadków, tj. osób, które wykonały nagrania i dokumentację fotograficzną z obserwacji. Zeznania świadków potwierdziły nieprawidłowości w prowadzeniu instalacji, co m.in. spowodowało wystosowanie do Spółki wezwania do usunięcia naruszenia. Przesłuchiwanie kolejnych świadków, jak żądała Spółka, nie miało istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, wobec posiadanych dowodów, szczególnie tych potwierdzających naruszenia pozwolenia, które miały miejsce w okresie po wezwaniu do ich usunięcia. Ponadto żądanie Spółki zbadania dowodów przez biegłego informatyka miałoby potwierdzić ewentualną ingerencję w ten materiał, co de facto, przy jej ustaleniu, polegałoby na dokonaniu fałszerstwa, a to - jak już wyżej wyjaśniano - musi być orzeczone przez sąd albo inny uprawniony organ. Spółka nie zaoferowała konkretnych dowodów, które miały podważyć ustalenia poczynione przez organ I instancji;
Spółka wnosiła o przeprowadzenie, na podstawie art. 89 kpa, rozprawy administracyjnej z udziałem świadków i przeprowadzenie dowodu z ich zeznań oraz biegłego z zakresu informatyki. Organ odwoławczy stoi na stanowisku, że ustalenia poczynione przez organ I instancji w toku prowadzonego postępowania były wystarczające i mogły stanowić podstawę dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Istotne bowiem elementy stanu faktycznego zostały przez ten organ wyjaśnione. Kwestia powołania biegłego została wyjaśniona wyżej. Należy też podkreślić, że co prawda Spółka posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia kolejnego dowodu, jednakże uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania organ rozważał, jednakże w tej sytuacji nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń;
Zgodnie z art. 195 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 Poś przesłanki do cofnięcia pozwolenia bez odszkodowania ustawodawca uregulował w przepisach art. 194 i art. 195 Poś. Zgodnie z art. 194 ust. 1 Poś pozwolenie podlega cofnięciu bez odszkodowania, jeżeli instalacja nie jest należycie eksploatowana, przez co stwarza zagrożenie pogorszenia stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Jednocześnie, w myśl przepisu art. 195 ust. 1 pkt 1 Poś, pozwolenie może zostać cofnięte bez odszkodowania, jeżeli eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia, innych przepisów ustawy lub ustawy o odpadach. Jak wynika z powyższego cofnięcie pozwolenia bez odszkodowania jest możliwe wyłącznie na podstawie jednego z ww. artykułów, ale różne są przesłanki ich stosowania. Zatem nie jest zrozumiały zarzut zastosowania przez organ I instancji art. 195 ust. 1 pkt 1 Poś. Skoro Spółka nie zastosowała się do wezwania i nadal naruszała przepisy ustawy oraz działała niezgodnie z pozwoleniem - organ wydaje decyzję o cofnięciu pozwolenia, pomimo fakultatywności przepisu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodła skarżąca spółka zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie następujących przepisów:
1. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez zaniechanie przez Ministra zawiadomienia Spółki o zakończeniu postępowania dowodowego, co skutkowało niezapewnieniem Spółce czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwieniem Spółce wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów;
2. art. 77 § 1 k.p.a. w. zw. z art. 75 § 1 zd. 2 k.p.a., art. 85 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 67 § 1 i § 2 pkt 3) i 4) k.p.a., art. 89 § 2 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 136 § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy na podstawie dowodów w postaci nagrań z obserwacji oraz dokumentacji fotograficznej, które nie zostały przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym ani przez organ pierwszej instancji ani przez organ odwoławczy, w szczególności nie były przedmiotem oględzin w postępowaniu administracyjnym;
3. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i § 2 k.p.a., art. 95 § 1 k.p.a. w zw. z art. 89 § 2 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy na podstawie dowodów w postaci nagrali z obserwacji oraz dokumentacji fotograficznej, co do których Spółka nie mogła się ustosunkować;
4. art. 75 § 1 zd. 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy na podstawie dowodów sprzecznych z prawem, tj. dowodów w postaci nagrań z obserwacji oraz dokumentacji fotograficznej uzyskanych z naruszeniem:
(i) przepisów ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych ("u.u.d.") w zw. z ustawą z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska ("U.I.O.Ś.") i ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska ("P.o.ś."), w szczególności dowodów uzyskanych w zakresie zastrzeżonym dla kontroli Inspekcji Ochrony Środowiska (naruszenie art. 2 ust. 1 u.u.d. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) U.I.O.Ś. oraz art. 9 ust. 1 U.I.O.Ś.) oraz kontroli Marszałka Województwa (naruszenie art. 2 ust. 1 u.u.d. w zw. z art. 379 ust. 1 p.o.ś. w zw. z art. 378 ust. 2a pkt 3 P.o.ś.);
(ii) przepisów u.u.d., w szczególności polegającego na wykonywaniu usług detektywistycznych przez osoby nie posiadające licencji detektywa (naruszenie art. 4 ust. 1 u.u.d.) oraz nie wpisane do rejestru działalności detektywistycznej (naruszenie art. 3 u.u.d.);
5. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez odmowę oceny, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci nagrań z obserwacji oraz dokumentacji fotograficznej nie został poddany modyfikacji, obróbce lub innej ingerencji, a to ze względu na to, że "Spółka nie przedstawiła żadnego orzeczenia sądu ani innego uprawnionego organu stwierdzającego, że dowody, na które powołał się Marszałek są fałszywe" (s. 9 decyzji Ministra), pomimo że Spółka nie miała obowiązku przedstawienia takiego orzeczenia i brak takiego orzeczenia nie zwalniał Ministra z obowiązku dokonania oceny wiarygodności i mocy dowodowej wskazanych dowodów, w tym pod kątem poddania ich modyfikacji, obróbce lub innej ingerencji;
6. art. 136 § 1 k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia wnioskowanego w odwołaniu od Decyzji Marszałka ("Odwołanie", s. 12) dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki, pomimo że dowód ten miał istotne znaczenie dla oceny dowodów w postaci nagrań z obserwacji oraz dokumentacji fotograficznej;
7. tj. art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 15 k.p.a. i art. 107 § 1 pkt 6) i § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez zaniechanie ustosunkowania się do wszystkich zarzutów Odwołania Spółki od decyzji Marszałka, w szczególności zaniechanie ustosunkowania się do następujących zarzutów podniesionych w Odwołaniu: zarzutu numer 8 litera b), zarzutu numer 8 litera c), zarzutu numer 8 litera d), zarzutu numer 10, które to zarzuty wykazywały wadliwość Decyzji Marszałka w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, a wobec zaniechania przez Ministra odniesienia się do tych zarzutów nie sposób ocenić, czy zarzuty te zostały w ogóle przez Ministra przeanalizowane;
8. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji konkretnych fragmentów nagrań z obserwacji oraz konkretnych fotografii, na podstawie których Minister ustalił poszczególne naruszenia warunków Pozwolenia Zintegrowanego zarzucane Spółce;
9 art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego w sprawie polegające na nieuwzględnieniu w toku rozpatrywania sprawy protokołów z kontroli działalności Spółki przeprowadzonych przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska ("WIOŚ");
10. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. art. 379 ust. 1 p.o.ś. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy Decyzji Marszałka cofającej bez odszkodowania Pozwolenie Zintegrowane udzielone Spółce, pomimo że Marszałek zaniechał przeprowadzenia kontroli przestrzegania przez Spółkę warunków Pozwolenia Zintegrowanego w zakresie niezbędnym do weryfikacji naruszeń zarzucanych w Decyzji Marszałka;
11. art. 195 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. w zw. z art. 195 ust. 2 p.o.ś. oraz art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach ("u.o.") w zw. z art. 47 ust. 1 u.o. w zw. z art. 45 ust. 8 i ust. 9 u.o. poprzez uznanie, że Pozwolenie Zintegrowane udzielone Spółce mogło zostać cofnięte bez odszkodowania na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. oraz art. 47 ust. 2 u.o., pomimo że zarzuty naruszenia warunków Pozwolenia Zintegrowanego, które stanowiły podstawę jego cofnięcia, nie były przedmiotem wezwania do usunięcia naruszenia w trybie art. 195 ust. 2 p.o.ś. oraz art. 47 ust. 1 u.o., podczas gdy pozwolenie zintegrowane może być cofnięte wyłącznie, jeżeli prowadzący instancję - pomimo uprzedniego wezwania do usunięcia naruszeń - w dalszym ciągu dopuszcza się naruszeń wskazanych w tym wezwaniu, a taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie;
12. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art 140 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego oraz bezpodstawnego przyjęcia, że doszło do naruszeń Pozwolenia Zintegrowanego, co z kolei stanowiło podstawę do cofnięcia Pozwolenia Zintegrowanego udzielonego Spółce bez odszkodowania na podstawie art. 195 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. oraz art. 47 ust. 2 u.o.;
13. art. 195 ust. 1 pkt 1 p.o.ś. oraz art. 47 ust. 2 u.o. poprzez uznanie, że Pozwolenie Zintegrowane udzielone Spółce mogło zostać cofnięte bez odszkodowania pomimo, że brak było podstaw ku temu;
14. art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy Decyzji Marszałka cofającej bez odszkodowania Pozwolenie Zintegrowane udzielone Spółce, pomimo że Decyzja Marszałka została wydana z licznymi naruszeniami przepisów postępowania oraz prawa materialnego, a jako taka podlegała uchyleniu, a postępowanie w sprawie cofnięcia Spółce Pozwolenia Zintegrowanego podlegało umorzeniu, ewentualnie Minister powinien przekazać sprawę Marszałkowi do ponownego rozpatrzenia.
Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniesiono o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci dokumentów zawartych w załącznikach nr 4-13 do niniejszej skargi, ponieważ jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości co do prawidłowości oceny przez organy obu instancji zgromadzonego materiału dowodowego i nie spowoduje przedłużenia postępowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest częściowo zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., 1302) - dalej "p.p.s.a.", kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 195 § 1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z nim pozwolenie może zostać cofnięte lub ograniczone bez odszkodowania gdy:
1. Eksploatacja instalacji jest prowadzona z naruszeniem warunków pozwolenia, innych przepisów tej ustawy lub ustawy o odpadach;
2. Przepisy dotyczące ochrony środowiska zmieniły się w stopniu uniemożliwiającym emisję na warunkach określonych w pozwoleniu;
3. Instalacja jest objęta postępowaniem, o którym mowa w art. 227-229.
4. Nastąpiło przekroczenie krajowych pułapów emisji;
5. Prowadzący instalację nie wystąpił z wnioskiem o którym mowa w art. 215 ust. 4 pkt 2 lub art. 216 ust. 3.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, przed wydaniem decyzji w przedmiocie cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia organ wzywa prowadzącego instalację do usunięcia naruszeń w oznaczonym terminie.
Organ uznał, że działalność spółki była prowadzona niezgodnie z pozwoleniem zintegrowanym. Pismem z [...] sierpnia 2017 r. wezwano Spółkę do usunięcia naruszeń, a następnie Marszałek Województwa [...] wydał w dniu [...] listopada 2017 r. decyzję o cofnięciu bez odszkodowania pozwolenia zintegrowanego udzielonego [...] Spółce z o.o. w T.. Decyzja ta została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją.
W ocenie Sądu oceniając pod kątem zgodności z prawem decyzję organu II instancji należy stwierdzić, że zapadła ona m.in. z naruszeniem art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80, 81 a w konsekwencji art. 107 § 3 K.p.a. które to naruszenia mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
W postępowaniu administracyjnym organ ma obowiązek działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.), w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), kierując się zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.). Realizacją tych zasad jest obowiązek ustalenia stanu faktycznego na podstawie zebranych w sprawie w sposób zgodny z prawem dowodów, ich ocena i subsumcja pod odpowiednią normę prawną (art. art. 77 § 1, art. 80 K.p.a.).
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zapewnienie stronie tego postępowania możliwości zapoznania się z dowodem który ma być następnie przedmiotem oceny organu (art. 10 § 1 i art. 81 K.p.a.). Ocena ta znajduje następnie odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 K.p.a.).
W ocenie Sądu organ nie sprostał tym wymaganiom w stopniu uzasadniającym pozostawienie w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji.
Jak wynika z decyzji organu II instancji, organ swe ustalenia co do naruszenia przez Spółkę warunków pozwolenia zintegrowanego poczynił wyłącznie na podstawie nagrań z obserwacji i zdjęć, które to dowody zostały przedstawione przez Stowarzyszenie. Przynajmniej tak wynika z uzasadnienia rozstrzygnięcia. Skarżący w całości zakwestionował te dowody wskazując na ich nielegalne pozyskanie.
Oceniając te zarzuty Sąd stwierdza, że zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. w postępowaniu administracyjnym dowodem może być wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy o ile nie jest z nim sprzeczne. Oznacza to zatem, że każdy dokument, zdjęcie czy zapis video może takim dowodem być, chyba że zostanie pozyskany w sposób sprzeczny z prawem.
W ocenie Sądu z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Prawo nie zabrania, w szczególności w sytuacji w której ma to służyć celom publicznym jakim jest ochrona środowiska, życia ludzi i zwierząt, utrwalania na zdjęciach czy w innej formie elektronicznej stanu (wyglądu) przedsiębiorstwa. Działalność prowadzona przez Spółkę ma charakter publiczny, a więc otwarty. Oznacza to, że podmiot którego celem jest podejmowanie działań mających na celu m.in. ochronę interesów mieszkańców w zakresie ochrony środowiska i podejmowanie działań zmierzających do jej ochrony (Statut Stowarzyszenia) może w ramach swej działalności statutowej monitorować działalność podmiotu prowadzącego działalność, w której może dojść do zanieczyszczenia środowiska i która to działalność jest de facto reglamentowana ponieważ wymaga uzyskania pozwolenia i utrwalać stwierdzone naruszenia. Tym samym Stowarzyszenie może podejmować działania służące wyjaśnieniu istotnych z punktu widzenia zasad ochrony środowiska faktów. Działania służące zapobieganiu prowadzenia działalności sprzecznie z pozwoleniem zintegrowanym mieszczą się w przedmiocie statutowej działalności Stowarzyszenia.
W związku z tym zarzuty dotyczące nielegalnego pozyskania dokumentów, na których oparł się organ, są nietrafne. Kwestie związane z posiadaniem lub nie licencji przez podmioty, które dokonywały nagrań i wykonywały zdjęcia pozostają w związku z tym bez istotnego znaczenia w sprawie. Zresztą jak wskazał organ biuro detektywistyczne posiadało stosowną licencję na wykonywanie usług detektywistycznych. Sąd nie podziela przy tym wywodów skargi, że były to czynności kontrolne zastrzeżone dla Inspekcji Ochrony Środowiska. Detektywi nie przeprowadzali kontroli w rozumieniu przepisów ustawy z 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska.
W związku z tym czyni to niezasadnymi zarzuty zawarte w pkt 4. (i) i (ii) skargi.
Czym innym jest natomiast możliwość wykorzystania tych dowodów w postępowaniu administracyjnym, jako jedynego środka dowodowego, na okoliczność prowadzenia przez Spółkę przedsiębiorstwa na zasadach sprzecznych z pozwoleniem zintegrowanym. A tak się de facto stało w tej sprawie.
Przepis art. 195 ust. 1 ustawy Poś dla zrealizowania dyspozycji tej normy wymaga wykazania, że podmiot prowadzi działalność z naruszeniem warunków pozwolenia.
Zarzucane Spółce naruszenia dotyczą przede wszystkim sposobu dostarczania odpadów, ich przechowywania, sortowania, gromadzenia i magazynowania (w dowolnych miejscach), niewykorzystywania istniejącej linii sortowniczej. Są to wszystkie czynności które składają się na proces technologiczny opisany szczegółowo w pozwoleniu zintegrowanym.
W związku z tym organ miał obowiązek w sposób nie budzący wątpliwości ustalić jakie konkretnie działania były sprzeczne z treścią pozwolenia, wezwać do ich usunięcia, a następnie sprawdzić czy rzeczywiście spółka zaniechała wskazanych działań naruszających warunki pozwolenia. Tymczasem powołane przez spółkę dowody ze zdjęć i nagrań pochodzą w większości sprzed wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Termin usunięcia naruszenia prawa wyznaczony przez organ upływał 29 sierpnia 2017 r. (zwrotka k. 23 akt adm.). W odniesieniu do sposobu i miejsca magazynowania organ powołał nagrania z [...] maja 2017 r., w zakresie sposobu gospodarowania odpadami wytwarzanymi nagrania z czerwca i maja 2017r, a w zakresie sposobu zapobiegania powstawaniu odpadów (pkt XI1.4. pozwolenia) nie powołał nawet żadnych dowodów. Uzasadnione jest zatem stwierdzenie, że organ w tym zakresie nie przeprowadził żadnego dowodu na okoliczność czy skarżąca spółka zastosowało się do wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Tylko bowiem stwierdzenie, że skarżący w dalszym ciągu postępuje niezgodnie z treścią pozwolenia zintegrowanego, uzasadniały w świetle art. 195 § 1 pkt 1 Poś cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia.
Ustalenia organu w tym zakresie nie powinny budzić jakichkolwiek wątpliwości i dać się zweryfikować. Tymczasem organ poza ogólnym powołaniem się na nagrania na określonych dyskach i płycie DVD nie wskazał, które z nich mają stanowić dowód naruszeń. Ponadto, co istotne, organ nie przeprowadził dowodu z odtworzenia tych nagrań, co stanowi o naruszeniu art. 10 § 1 w zw. z art. 81 K.p.a.
Twierdzenie organu, że strona zapoznawała się ze wszystkimi dowodami zebranymi w sprawie w sytuacji, w której te na których organ się oparł stanowiły nagrania zapisane na różnych nośnikach, nie jest w tym wypadku wystarczające. To właśnie z uwagi na rodzaj dowodu, który dla zapoznania się z nim wymaga odtworzenia na komputerze, konieczne było przeprowadzenie takiego dowodu z odtworzenia przez organ albo ewentualnie doręczenia tych dowodów stronie na nośniku, który strona mogłaby samodzielnie na własnym sprzęcie odtworzyć. Taki sposób procedowania jaki zaproponował organ wymagałby od strony przyniesienia własnego sprzętu do odtworzenia. Tymczasem to organ ma obowiązek zapoznania strony z danym dowodem. Dlatego trafne są zarzuty skargi, że strona nie miała możliwości zapoznania się z dowodem. W konsekwencji należy przyjąć, że dowody z nagrań nie zostały przez organ przeprowadzone.
Stanowi to o naruszeniu przez organ art. 77 § 1, art. 136, art. 81 i art. 80 K.p.a.
W ocenie Sądu nie doszło wprost do naruszeniu przez organ art. 79 § 1 i 2, art. 95 § 1 w zw. z art. 89 § 2 K.p.a. ponieważ dowód mógł być przeprowadzony albo na rozprawie albo w sposób wskazany we wcześniejszej części uzasadnienia (doręczenie dowodu stronie).
Kolejną kwestią podnoszoną przez stronę skarżącą jest wiarygodność dowodów z nagrań (zarzut pkt 5 skargi). Zarzut ten jest przedwczesny skoro w istocie dowód ten nie został przeprowadzony. Ma rację skarżąca spółka, że dowody na które powołuje się organ (jako znajdujące się w aktach sprawy) nie nadawały się do zweryfikowania pod kątem czasu kiedy zostały uzyskane. To organ miał obowiązek, działają zgodnie z wyrażoną w art. 11 K.p.a. zasadą przekonywania, przedstawienia argumentacji z której wynikałoby w jaki sposób uzyskał te dowody i z jakich przyczyn uznał je za wiarygodne. Takiej argumentacji w decyzji brak. Stanowi to o naruszeniu przez organ art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a.
Nie było przy tym konieczne dopuszczenie dowodu z opinii informatyka w celu ustalenia czy nagrania nie zostały poddane modyfikacjom. Taki dowód byłby konieczny gdyby inne argumenty organu poparte dowodami nie były wystarczające dla uwiarygodnienia treści tych nagrań (zarzut 5 skargi).
Sąd podziela także zarzuty skargi dotyczące nie uwzględnienia przez organ protokołów z kontroli działalności spółki przeprowadzonych przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (zarzut 9 skargi). Organ powołał się na jeden z protokołów kontroli Powiatowego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w T. z [...]-[...] września 2017 r. jednakże uznał go za niepełny. (brakowało części dokumentów źródłowych, str. 6-7 decyzji).
Dokumenty z czynności kontrolnych są dokumentami urzędowymi, które zgodnie z art. 76 § 1 K.p.a., jako sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy, stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo poświadczone. Twierdzenie zatem przez organ, że dowód tego rodzaju jest niepełny czy nierzetelny nie jest prawidłowe (zasada domniemania legalności). Kontrola została przeprowadzona na okoliczność dotrzymywania wymagań ochrony środowiska wynikających z przepisów prawa i posiadanych przez spółkę decyzji. W pkt 2 protokołu nie stwierdzono naruszeń. Na str. 2 protokołu zawarta jest informacja o wywiezieniu przez prokuraturę dokumentów w tym dokumentów w zakresie ewidencji odpadów za 2016 i 2017 r. Biorąc pod uwagę fakt, że organ dokonał ustaleń faktycznych na podstawie dokumentacji zdjęciowej i z obserwacji konsekwentnie brak tych dokumentów nie mógł mieć wpływu na ocenę przeprowadzoną przez organ.
Odnosząc się z kolei do zarzutów pkt 7. skargi (nie odniesienie się przez organ do wszystkich zarzutów odwołania), należy stwierdzić, że są one niezasadne. Organ w sposób wyczerpujący w decyzji wskazał z jakich powodów uznał za zasadny udział Stowarzyszenia w sprawie (str. 1-2 decyzji), co do zasady ocenił kwestię dotyczącą uzyskania dowodów, które zdaniem skarżącego były pozyskane niezgodnie z prawem. Wypowiedział się także co do kwestii zgodności z prawem działań biura detektywistycznego i mocy dowodowej tych dowodów. Odniósł się zatem do tych zarzutów w treści uzasadnienia. Czym innym jest natomiast ocena tych dowodów, co było przedmiotem innych zarzutów odwołania.
Wobec stwierdzonych istotnych uchybień w zakresie zebranego materiału dowodowego zasadny jest zarzut naruszenia przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt 1 p.p.s.a., ponieważ zebrany przez organ materiał dowodowy nie pozwalał na merytoryczne wydanie decyzji. Organ II instancji, skoro nie uzupełnił tego postępowania w trybie art. 136 K.p.a., powinien był uchylić zaskarżoną decyzję.
W związku ze stwierdzonymi wadami postępowania administracyjnego, przede wszystkim dotyczącymi sposobu przeprowadzenia dowodów (a raczej ich nie przeprowadzenia), a w konsekwencji przyjęcia, że organ w sposób sprzeczny z zasadami dowodzenia uznał za udowodnione okoliczności dotyczące prowadzenia działalności wbrew pozwoleniu zintegrowanemu, brak jest podstaw do oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze. Zarzuty te mogą być przedmiotem oceny gdy organ w sposób prawidłowy i wyczerpujący zbierze materiał dowodowy a strona będzie miała możliwość zapoznania się z nim (zarzuty pkt 11-13).
Podkreślić należy, że wydanie decyzji o cofnięciu pozwolenia zintegrowanego wymagało poza ustaleniem, że doszło do naruszenia warunków pozwolenia, nie tylko wezwania do zaprzestania naruszeń, ale stwierdzenia, że te wskazane przez organ nie zostały usunięte. Tak bowiem należy wykładać ustawowy obowiązek wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Ustawodawca daje bowiem naruszycielowi możliwość usunięcia stwierdzonych wadliwości. Dopiero nie zastosowanie się do wezwania skutkuje dotkliwą sankcją jaką jest cofnięcie pozwolenia bez odszkodowania. Jest to sankcja za nieprzestrzeganie wymogów pozwolenia i zaniechanie podjęcia działań naprawczych. Dlatego też przepis art. 195 ust. 2 Poś należy wykładać ściśle. Oznacza to, że musi istnieć tożsamość pomiędzy wezwaniem do usunięcia naruszeń w oznaczonym terminie a przesłankami uzasadniającymi cofnięcie pozwolenia bez odszkodowania. Trzeba przy tym pamiętać, że ustawodawca w art. 195 § 1 Poś daje organowi wybór pomiędzy cofnięciem pozwolenia a jego ograniczeniem. Ustawa nie wskazuje kryteriów wyboru. W ocenie Sądu należy przy tym mieć na względzie przede wszystkim rodzaj naruszeń (ich istotność), skalę tych naruszeń i zakres w jakim strona stwierdzone naruszenia usunęła czy też ich w ogóle nie usunęła. Sięganie do sankcji o cofnięciu pozwolenia, jako w skutkach najbardziej dotkliwego dla podmiotu posiadającego pozwolenie, musi znajdować uzasadnienie nie tylko prawne ale przede wszystkim faktyczne i wynikać z przyjęcia, że dalsze prowadzenie danego przedsięwzięcia z punktu widzenia zasad ochrony środowiska jest nieuzasadnione.
Sąd w toku postępowania, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., dopuścił dowody z dokumentów stanowiących załączniki nr 6-11 skargi uznając, że mają one znaczenie w sprawie. Dotyczą one przeprowadzonych przez organy kontroli przestrzegania warunków pozwolenia wodnoprawnego. Okoliczności wynikającego z tych dokumentów urzędowych są istotne tym bardziej, że skarżąca zarzuciła organowi ich pominięcie. Pozostałe dowody tzn. opinie są dowodami o charakterze prywatnym i jako takie, w konfrontacji z dokumentami urzędowymi, stanowią wyłącznie stanowisko osób je sporządzających na temat sposobu funkcjonowania Spółki w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Jednak zdaniem Sądu mogą być one przedmiotem oceny w toku ponownego rozpoznawania sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawą organ będzie miał na względzie wyżej zaprezentowaną przez Sąd ocenę prawną. W związku z tym w sposób zgodny z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego zbierze materiał dowodowy i go oceni, dbając o to aby strona miała możliwość zapoznania się z nim. W tym celu przeprowadzi dowód ze zdjęć i nagrań oraz go oceni tak jak i pozostałe dowody zebrane w sprawie, w tym dowody z dokumentów (protokoły kontroli) i ew. inne, w celu ustalenia nie tylko czy skarżąca spółka działała sprzecznie z pozwoleniem zintegrowanym, ale czy usunęła wskazane w wezwaniu naruszenia. Następnie, po prawidłowym zebraniu dowodów, wyda decyzję dbając aby uzasadnienie spełniało wymogi art. 107 § 3 K.p.a. Obowiązkiem organu, zgodnie z zasadą przekonywania, jest przedstawienie stronie toku rozumowania organu ze wskazaniem jakie dowody i argumenty natury prawnej legły u podstaw danego rozstrzygnięcia, jakim dowodom i dlaczego organ nie dał wiary.
Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. i 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz skarżącej 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na koszty te składa się wpis w kwocie 200 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł), wynagrodzenie adwokata, zgodne z § 18 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.