IV SA/Wa 125/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-03-22
NSArolnictwoŚredniawsa
ochrona roślinszarka śliwPlum pox virusPPVorganizmy kwarantannowebadania laboratoryjneELISAmateriał szkółkarskiPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikontrola fitosanitarna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. D. na decyzję Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa dotyczącą zwalczania wirusa Plum pox wirus (szarka śliw), potwierdzając prawidłowość zastosowania badań laboratoryjnych i przepisów o ochronie roślin.

Skarżący K. D. kwestionował decyzję Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, która utrzymała w mocy nakaz usunięcia porażonych drzewek śliw i zakaz obrotu materiałem szkółkarskim z powodu obecności wirusa Plum pox wirus (PPV). Skarżący zarzucał niewłaściwe zastosowanie metody laboratoryjnej zamiast obserwacji wzrokowej oraz naruszenie przepisów dotyczących roślin przeznaczonych do sadzenia. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zastosowanie badań laboratoryjnych było prawidłowe i zgodne z przepisami prawa krajowego i unijnego, a wykrycie wirusa PPV uzasadniało zastosowane środki fitosanitarne.

Sprawa dotyczyła skargi K. D. na decyzję Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora nakazującą usunięcie porażonych wirusem Plum pox wirus (PPV) drzewek śliw oraz zakazującą obrotu materiałem szkółkarskim z tej produkcji. Skarżący podnosił, że zastosowana metoda laboratoryjna (ELISA) była niewłaściwa dla roślin przeznaczonych do sadzenia, a przepisy nie dopuszczają takiej oceny zdrowotności. Kwestionował również zastosowanie wyższych kryteriów oceny zdrowotności niż przewidziane dla roślin do sadzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że wykrycie wirusa PPV, będącego organizmem kwarantannowym, uzasadniało zastosowanie środków fitosanitarnych. Podkreślono, że test ELISA jest uznaną metodą diagnostyczną, a przepisy krajowe i unijne (Dyrektywa 2000/29/WE) dopuszczają badania laboratoryjne w celu potwierdzenia obecności wirusa, zwłaszcza w przypadku możliwości infekcji latentnej. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o ochronie roślin oraz rozporządzeń wykonawczych, które nakładają obowiązek zwalczania organizmów kwarantannowych i określają specjalne wymagania zdrowotnościowe dla materiału szkółkarskiego, w tym z rodzaju Prunus L. Stwierdzenie obecności PPV w bieżącym roku wyklucza możliwość reprodukcji i obrotu roślinami z tej lokalizacji przez trzy kolejne sezony wegetacyjne, chyba że zostaną spełnione określone warunki. Sąd podkreślił, że przystąpienie Polski do UE wymagało respektowania unijnych standardów w zakresie zdrowia roślin.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, dopuszczalne jest stosowanie badań laboratoryjnych, w tym metody ELISA, do stwierdzenia obecności wirusa PPV, nawet w przypadku roślin przeznaczonych do sadzenia. Przepisy krajowe i unijne dopuszczają takie metody, a sformułowanie "przynajmniej wzrokowa" w dyrektywie nie wyklucza stosowania innych, bardziej precyzyjnych metod badawczych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że test ELISA jest uznaną międzynarodowo metodą pozwalającą na potwierdzenie obecności wirusa, a przepisy UE i krajowe dopuszczają badania laboratoryjne jako uzupełnienie lub alternatywę dla obserwacji wzrokowej, zwłaszcza w celu zapewnienia najwyższego możliwego poziomu wykrycia infekcji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

u.o.p. art. 12 § 1 pkt 1

Ustawa o ochronie roślin

Warunek spełnienia wymagań specjalnych dla roślin wprowadzanych lub przemieszczanych na terytorium RP, szczególnie podatnych na organizmy kwarantannowe.

rozp. MRiRW art. załącznik nr 4, Część A, Dział 2, pkt 16 lit. b) tiret drugie

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie zapobiegania wprowadzaniu i rozprzestrzenianiu się organizmów kwarantannowych

Określa specjalne wymagania zdrowotnościowe dla roślin z rodzaju Prunus L. w odniesieniu do wirusa PPV, wymagające braku stwierdzenia wirusa przez trzy ostatnie pełne cykle wegetacyjne.

u.o.p. art. 6 § ust. 1

Ustawa o ochronie roślin

Obowiązek zwalczania organizmów kwarantannowych, w tym PPV, przez posiadacza gruntów, roślin.

rozp. MRiRW art. załącznik 9 lit.C pkt 6

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego

Wymóg, aby materiał szkółkarski CAC był wolny od organizmów podlegających obowiązkowi zwalczania.

u.o.p. art. 3

Ustawa o ochronie roślin

Zadania Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa w zakresie obserwacji i kontroli roślin.

u.o.p. art. 6 § ust. 4

Ustawa o ochronie roślin

Sposoby przeprowadzania urzędowych kontroli (regularne, ukierunkowane, ocena makroskopowa lub badania laboratoryjne).

u.o.p. art. 8

Ustawa o ochronie roślin

Możliwość wydawania przez wojewódzkiego inspektora nakazów lub zakazów w przypadku wystąpienia organizmów kwarantannowych.

rozp. MRiRW art. Dz.U. Nr 61, poz. 571

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie zapobiegania wprowadzaniu i rozprzestrzenianiu się organizmów kwarantannowych

Zasady postępowania przy zwalczaniu szarki (PPV), wymagania specjalne dla roślin z rodzaju Prunus L.

rozp. MRiRW art. Dz.U. Nr 59, poz. 565

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego

Wymagania jakościowe dla materiału szkółkarskiego CAC.

Dyrektywa 2000/29/EWG art. art. 6

Dyrektywa Rady 2000/29/EWG

Zasady kontroli zdrowotności roślin, w tym dopuszczenie badań wzrokowych jako podstawy, ale nie wyłączności.

Pomocnicze

u.o.p. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa o ochronie roślin

Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

rozp. MRiRW art. załącznik nr II, Część A, Dział 2, tabela D, pkt 7

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie zapobiegania wprowadzaniu i rozprzestrzenianiu się organizmów kwarantannowych

Wymienienie Plum pox virus jako organizmu kwarantannowego.

p.p.s.a. art. 13 § § 1 i § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określenie właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada rozpoznawania sprawy w granicach jej przedmiotu.

p.p.s.a. art. 134 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzono nieważność.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania sądu o oddaleniu skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie badań laboratoryjnych (ELISA) do wykrycia wirusa PPV jest zgodne z prawem i stanowi wiarygodną metodę diagnostyczną. Wykrycie wirusa PPV, jako organizmu kwarantannowego, uzasadnia zastosowanie środków zapobiegawczych i zwalczających, w tym zakazu obrotu materiałem szkółkarskim. Przepisy krajowe i unijne dotyczące ochrony roślin i zwalczania organizmów kwarantannowych zostały prawidłowo zastosowane przez organy administracji.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie metody laboratoryjnej zamiast obserwacji wzrokowej jest sprzeczne z przepisami. Zastosowano wyższe kryterium oceny zdrowotności roślin niż przewidziane dla roślin przeznaczonych do sadzenia. Działania organów od czasu przystąpienia Polski do UE powodują wykluczenie polskich producentów z rynku.

Godne uwagi sformułowania

"Porażenie drzewka zostało w sposób jednoznaczny i wiarygodny określone, zgodnie z aktualnym stanem wiedzy naukowej w tym zakresie i gwarantowało właściwą ocenę stanu fitosanitarnego przedmiotowego drzewka." "Zastosowany w badaniach test serologiczny ELISA jest uznaną międzynarodową i powszechnie stosowaną metodą, pozwalającą na potwierdzenie obecności wirusa w tkankach roślin." "W przypadku PPV istnieje możliwość tzw. infekcji latentnej, tj. bez wystąpienia objawów chorobowych." "Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej nałożyło na nasz kraj obowiązek respektowania przepisów unijnych, a tym wypadku do przyjęcia w pełni założeń unijnego systemu nadzoru nad zdrowiem roślin, w tym również warunków fitosanitarnych." "art. 6 ust. 5 lit. c zawiera sformułowanie "przynajmniej wzrokową", co nie oznacza, że ustawodawca zabrania wprowadzania innych wymogów, które mogą być podejmowane w celu ustalenia prawidłowego i rzeczywistego wyniku, stosując osiągnięcia aktualnej wiedzy w tej dziedzinie."

Skład orzekający

Łukasz Krzycki

przewodniczący

Małgorzata Miron

członek

Marta Laskowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwalczania organizmów kwarantannowych, dopuszczalność badań laboratoryjnych w ochronie roślin, zgodność krajowych przepisów z prawem UE w obszarze fitosanitarnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykrycia wirusa PPV w szkółce roślin ozdobnych/owocowych; ogólne zasady stosowania badań laboratoryjnych i prawa UE mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony roślin i bezpieczeństwa żywnościowego, a także interpretacji przepisów UE. Choć nie jest to przypadek sensacyjny, stanowi przykład stosowania prawa w praktyce rolniczej.

Czy test laboratoryjny może zniszczyć szkółkę? Sąd rozstrzyga spór o wirusa szarki śliw.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 125/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Łukasz Krzycki /przewodniczący/
Małgorzata Miron
Marta Laskowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6165 Nasiennictwo i ochrona roślin uprawnych
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Miron, asesor WSA Marta Laskowska (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2007r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] listopada 2006r. nr [...] w przedmiocie ochrony roślin uprawnych - oddala skargę -
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa po rozpatrzeniu odwołania K. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. z dnia [...] września 2006 r., w sprawie wystąpienia czynnika chorobotwórczego Plum pox wirus - sprawcy ospowatości śliw (będącego organizmem kwarantannowym) i uznania za porażone drzewka z gatunku Prunus domestica rosnącego w szkółce stanowiącej część działki nr [...] o powierzchni 0,20 ha, będącej własności K. D. i w związku z tym określenia zakazu wprowadzania do obrotu i przemieszczania pozostałego materiału szkółkarskiego z rodzaju Prunus L, pochodzącego z porażonego miejsca produkcji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2006 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił następujący stan sprawy.
Wojewódzki Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. wydał decyzję, w której uznał za porażoną wirusem Plum pox wirus 1 sztukę drzewka Prunus Domestica na w/w działce i nakazał usunięcie wraz z korzeniami i spalenie porażonego drzewka śliwy oraz drzewek bezpośrednio z nim sąsiadujących w szkółce. Wojewódzki Inspektor nakazał także używanie w produkcji szkółkarskiej urzędowo kwalifikowanych podkładek i zrazów oraz zakazał wprowadzania do obrotu pozostałego materiału szkółkarskiego roślin żywicielskich wirusa PPV z rodzaju Prunus L. do czasu nie stwierdzenia przez okres 3 lat kalendarzowych występowania wirusa na roślinach znajdujących się w miejscu produkcji i na podatnych roślinach znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie tego miejsca.
Od powyższej decyzji K. D. złożył odwołanie wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji. Odwołujący K. D. kwestionował zastosowanie przez Wojewódzkiego Inspektora w K. decyzji niewłaściwej podstawy rozstrzygnięcia poprzez przyjęcie wyższego kryterium oceny zdrowotności, nie przewidziane dla roślin przeznaczonych do sadzenia z rodzaju
Prunus L. Zdaniem odwołującego się badanie laboratoryjne roślin przeznaczonych do sadzenia z w/w rodzaju nie ma umocowania prawnego, a tym samym decyzja oparta o ten wynik jest wadliwa.
Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia w/w decyzji wskazując, że analizy laboratoryjne prób liści przeprowadzone w Laboratorium Wojewódzkim jednoznacznie wykazały obecność wirusa ospowatości śliw w badanej próbie. Czynności w zakresie pobrania przedmiotowych prób i badań laboratoryjnych zostały przeprowadzone z zachowaniem ustalonych zasad postępowania i metodyki badań laboratoryjnych, sposób pobrania prób nie był przez stronę kwestionowany, o czym świadczy brak uwag i podpis złożony na protokole pobrania prób. Zastosowany w badaniach test serologiczny ELISA jest uznaną międzynarodową i powszechnie stosowaną metodą, pozwalającą na potwierdzenie obecności wirusa w tkankach roślin. Porażenie drzewka zostało w sposób jednoznaczny i wiarygodny określone, zgodnie z aktualnym stanem wiedzy naukowej w tym zakresie i gwarantowało właściwą ocenę stanu fitosanitarnego przedmiotowego drzewka.
Zakaz określony w decyzji wynika z ustanowionego w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (Dz.U. z 2004 r., Nr 11 poz. 94 ze zm.) warunku, aby rośliny, produkty roślinny lub przedmioty, które są szczególnie podatne na porażenie przez organizmy kwarantannowe, wprowadzane lub przemieszczane na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, spełniały wymagania specjalne określone przepisami prawa. W odniesieniu do roślin przeznaczonych do sadzenia określonych gatunków z rodzaju Prunus L. mają zastosowanie m.in. wymagania specjalne określone w pkt 16 lit. b) tiret drugie załącznik nr 4, Część A, Dział 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 marca 2004 r. w sprawie zapobiegania wprowadzaniu i rozprzestrzenianiu się organizmów kwarantannowych (Dz.U. Nr 61, poz. 571 ze zm), zgodnie z tym przepisem wymaganie specjalne w odniesieniu do wymienionych gatunków roślin z rodzaju Prunus L. można uznać za spełnione jeśli na wskazanych roślinach znajdujących się w miejscu produkcji i na podatnych roślinach znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie takiego miejsca, nie stwierdzono występowania wirusa Plum pox wirus, od czasu rozpoczęcia trzech ostatnich pełnych cykli wegetacyjnych. W związku z nie spełnieniem wymagań specjalnych określonych w w/w przepisie rośliny te nie
mogą być wprowadzane do obrotu handlowego, nie mogą być zaopatrzone w paszport roślin.
Organ odwoławczy nie zgodził się również ze stwierdzeniem zawartym w odwołaniu, że zastosowano wyższe kryterium zdrowotności roślin, aniżeli jest przewidziane dla roślin przeznaczonych do sadzenia, tzn. nieprawidłowo przeprowadzono badania laboratoryjne w celu stwierdzenia stanu zdrowotnościowego wytworzonych w szkółce roślin śliw, zgłoszonych do kwalifikacji. Plum pox wirus jest organizmem kwarantannowym wymienionym w pkt 7 tabeli D Załącznika nr II Cześć A Dział 2 w/w rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie roślin, podlega on obowiązkowi zwalczania, a obowiązek ten ciąży na posiadaczu gruntów, roślin uprawnych, produktów roślinnych i przedmiotów, na których dany organizm stwierdzono.
Ponadto zgodnie z załącznikiem 9 lit.C pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 marca 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego (Dz.U. Nr 59, poz. 565 ze zm.) materiał szkółkarski CAC spełnia wymagania jakościowe, gdy jest wolny od organizmów podlegających obowiązkowi zwalczania.
Organ wskazał również, że szarka - choroba wywoływana przez Plum pox virus jest jedną z najgroźniejszych chorób drzew pestkowych. Porażone drzewa stanowią główne źródło infekcji, zarówno w obrębie tej samej plantacji, jak i dla roślin w ich sąsiedztwie. Obecnie nie istnieją żadne zabiegi pozwalające na skuteczne zwalczanie szarki, a jedyną metodą walki z chorobą jest niszczenie chorych drzewek, produkcja certyfikowanego zdrowego materiału nasadzeniowego, izolacja przestrzenna od innych nasadzeń śliw, brzoskwiń i moreli oraz zwalczanie mszyc i innych wektorów przenoszących wirusa.
Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. D.
Zaskarżając w całości decyzję Głównego Inspektora Ochrony i Nasiennictwa wniósł o jej uchylenie oraz utrzymanej nią w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa w K. z dnia [...] września 2006 r., zarzucając zaskarżonym decyzjom naruszenie pkt 16 lit. b) tiret drugie załącznik nr 4, Część A, Dział 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 marca 2004 r. w sprawie zapobiegania wprowadzaniu i rozprzestrzenianiu się organizmów kwarantannowych (Dz.U. Nr 61, poz. 571 ze zm.).
W uzasadnieniu skargi podniósł, że wskazana przez organy podstawa rozstrzygnięcia o uznaniu przedmiotowych roślin przeznaczonych do sadzenia za porażone PPV nie dopuszcza dokonywania oceny zdrowotności w sposób inny niż przez obserwację objawów PPV na roślinach. Zatem zastosowanie metody laboratoryjnej jest sprzeczne z w/w rozporządzeniem. Zdaniem skarżącego ustawodawca oddziela metody diagnozowania PPV w zależności od przeznaczenia roślin. Zdaniem skarżącego zastosowanie rygorystycznej metody oceny zdrowotności jest działaniem na szkodę producentów powodującym eliminację produkcji szkółkarskiej z rynku na trzy lata. Działania te są wykonywane od czasu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej i stanowią zapewne podstawę wydania licznych decyzji powodujących wykluczenie wielu producentów z rynku drzewek owocowych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skarżący złożył uzupełniająco pismo z dnia 17 marca 2007 r. ( data nadania w Urzędzie Pocztowym - 19 marca 2007 r.), w którym wskazał, że Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa naruszył zasady kontroli zdrowotności roślin, o których mowa w art. 6 Dyrektywy Rady 2000/29/E z dnia 8 maja 2000 w sprawie środków ochronnych przed wprowadzaniem do Wspólnoty organizmów szkodliwych dla roślin lub produktów roślinnych i przed ich rozprzestrzenianiem się we Wspólnocie, którego treść jednoznacznie wskazuje, że urzędowe badania przeprowadza się przynajmniej przez obserwację wzrokową z zastrzeżeniem szczególnych wymogów wymienionych w załączniku IV. Zdaniem skarżącego rośliny wytworzone w jego szkółce uznane zostały w wyniku badania laboratoryjnego za porażone chociaż stanowią materiał nasadzeniowy kategorii CAC bez widocznych objawów PPV. Zatem spełniają określone wymagania fitosanitarne i nie mogą stanowić źródła zakażeń innych drzew.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji (art.134 § 2 w/w ustawy).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do treści art. 3 ustawy o ochronie roślin Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa przeprowadza obserwacje i kontrole roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów w celu ustalenia występowania m.in: organizmów szkodliwych, szczególnie groźnych (...) zwanych "organizmami kwarantannowymi". W przypadku stwierdzenia wystąpienia organizmów szkodliwych lub podejrzenia ich wystąpienia wojewódzki inspektor ochrony roślin i nasiennictwa identyfikuje organizm szkodliwy i źródło jego pochodzenia oraz ocenia możliwości dalszego rozprzestrzeniania się organizmu szkodliwego i możliwości jego zwalczania.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy wskazać należy, że Wojewódzki Inspektor w K. stwierdził porażenie drzewka śliwy odmiany Valor przez wirus Plum pox virus (PPV) (próba oznaczona nr 1 wg protokołu 202/06) rosnącego w szkółce będącej własnością K. D., w miejscowości K., na działce oznaczonej nr [...]. Wg protokołu kontroli nr [...] jej przedmiotem była kontrola wytwarzania materiału szkółkarskiego, w związku z wnioskiem do
kwalifikacji. Z treści protokołu wynika, że szkółka produkuje kwalifikowany materiał szkółkarski oraz materiał szkółkarski kategorii CAC.
W laboratorium wojewódzkim przeprowadzono analizy laboratoryjne prób liści. W aktach sprawy znajduje się protokół zbiorczego pobrania prób liści ([...] z dnia [...] sierpnia 2006 r.) oraz wynik analizy ([...] z dnia [...] sierpnia 2006 r.). Z rezultatów badania wynika, że stosując metodę badań Elisa wykryto Plum pox virus.
Choroba szarka powodowana jest przez wirus ospowatości śliwy Plum pox virus. Objawy choroby są dość charakterystyczne, wymagają jednak potwierdzenia laboratoryjnego, zależą one jednak od gatunku, a nawet odmiany rośliny żywicielskiej, terminu infekcji oraz warunków środowiskowych: na liściach pojawiają się jasne plamy, linie i pierścienie oraz przebarwienia wzdłuż nerwów lub drobne chlorotyczne plamki, natomiast na owocach ciemniejsze części skórki (marmurkowe) oraz ślady ospowe, czyli nieregularne lub pierścieniowe wgłębienia na powierzchni owoców z towarzyszącym czerwonawym lub brązowym przebarwieniem miąższu, często dochodzącym do pestki.
W przypadku PPV istnieje możliwość tzw. infekcji latentnej, tj. bez wystąpienia objawów chorobowych (na skutek naturalnej tolerancji pewnych odmian lub gdy infekcja wystąpiła niedawno i koncentracja czynnika jest niska). Zwalczanie powinno polegać na usuwaniu roślin porażonych wraz z korzeniami i niszczenie je poprzez spalenie, testowaniu podejrzanych roślin i w przypadku wykrycia wirusa ich usuwaniu, nie używaniu do reprodukcji roślin z porażonej plantacji, a w rejonie porażenia należy zwracać szczególną uwagę na zwalczanie mszyc. Zakaz wyprowadzania materiału rozmnożeniowego podatnego na porażenie przez wirusa Plum pox virus z miejsca, w którym stwierdzono występowanie choroby, pozwala na szybkie wyeliminowanie porażonych roślin jako źródła nowych infekcji i zapobieżenie rozprzestrzenianiu się organizmu szkodliwego. PPV jest organizmem kwarantannowym wymienionym w pkt. 7 tabeli D Załącznika nr II, Część A, Dział 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 marca 2004 r. w sprawie zapobiegania wprowadzaniu i rozprzestrzenianiu się organizmów kwarantannowych
W tym miejscu należy przytoczyć przepisy materialne mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Przede wszystkim organ prawidłowo dokonał analizy art. 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin (Dz.U. z 2004r., Nr 11, poz. 94 ze zm.), z treści którego wynika, że organizmy kwarantannowe podlegają obowiązkowi
zwalczania i nie mogą być wprowadzane, przemieszczane, hodowane lub przechowywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W przypadku stwierdzenia lub podejrzenia wystąpienia organizmów kwarantannowych wojewódzki inspektor ustala:
1) zasięg ich występowania lub możliwego rozprzestrzenienia się lub
2) zasięg prawdopodobnego porażenia roślin, produktów roślinnych lub
przedmiotów, lub
3) źródło infekcji, lub
4) strefy, w których mogą być podjęte działania w celu zwalczania i zapobiegania
rozprzestrzenianiu się tych organizmów, lub
5) rośliny, produkty roślinne lub przedmioty porażone lub podejrzane o porażenie.
Kolejnym przepisem koniecznym do zastosowania w niniejszej sprawie jest art. 8 w/w ustawy. Z jego treści wynika, że w przypadku wystąpienia lub podejrzenia wystąpienia organizmów kwarantannowych, wojewódzki inspektor może, w drodze decyzji, na koszt podmiotu wskazać stosowne nakazy lub zakazy. Obowiązek zwalczania organizmu kwarantannowego, jakim jest ospowatość śliw oparty jest o zasady postępowania określone w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 marca 2004 r. w sprawie zapobiegania wprowadzaniu i rozprzestrzenianiu się organizmów kwarantannowych (Dz.U. Nr 61, poz. 571). Załącznik nr 4 w/w rozporządzenia, w części A określa wymagania specjalne, które powinny spełniać rośliny, produkty roślinne lub przedmioty wprowadzane na terytorium lub przemieszczane przez terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, zaś dział 2 szczegółowo określa rośliny, produkty roślinne lub przedmioty pochodzące z terytorium Rzeczpospolitej Polskiej lub Wspólnoty, pkt 16 lit. b) tiret drugie określa specjalne wymagania zdrowotnościowe dotyczące określonych roślin z rodzaju Prunus L. tzn. można je uznać za spełnione w odniesieniu do wirusa PPV, jeżeli na wskazanych roślinach znajdujących się w miejscu produkcji i na podatnych roślinach znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie takiego miejsca nie zaobserwowano objawów chorób wywołanych przez Plum pox virus od rozpoczęcia trzech ostatnich pełnych cykli wegetacyjnych. Treść powyższych przepisów nakładała wręcz obowiązek na Wojewódzkiego Inspektora do zastosowania takich środków fitosanitarnych, które wynikały z powyższego przepisu przywołanego rozporządzenia. Stwierdzenie występowania tego organizmu w roku bieżącym, wyklucza możliwość reprodukcji i
wprowadzania do obrotu roślin przeznaczonych do sadzenia z rodzaju Prunus L, rosnących w tej samej lokalizacji, co rośliny uznane za porażone, do czasu nie stwierdzenia ich przez kolejne trzy sezony wegetacyjne. Treść powyższego przepisu jest jednoznaczna, ustawodawca nie przewidział żadnych okoliczności, które powodowałyby możliwość skrócenia tego okresu, czy wręcz odstąpienia od jego wskazania.
W tym miejscu należy wskazać kolejne Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, z dnia 8 marca 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego (Dz.U. Nr 59, poz. 565). Zgodnie z załącznikiem 9 lit. C pkt 6 materiał szkółkarski kwalifikowany, jak i kategorii CAC musi spełniać te same wymagania fitosanitarne i jakościowe przy wprowadzaniu do obrotu, a tym samym podlega jednakowej kontroli fitosanitarnej i musi być wolny od organizmów podlegających obowiązkowi zwalczania.
W przypadku organizmu kwarantannowego, jakim jest PPV, w celu stwierdzenia, że rośliny są wolne od tego organizmu koniecznym było - jak w niniejszej sprawie - wykonanie badań laboratoryjnych. Organ prawidłowo przeprowadził badania laboratoryjne w celu stwierdzenia stanu zdrowotnościowego wytworzonych w szkółce roślin śliw, zgłoszonych do kwalifikacji, prawidłowo wybierając również metodę badania. W tym miejscu znów należy odnieść się do przepisu art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin urzędowe kontrole przeprowadza się:
1) regularnie u zarejestrowanych podmiotów oraz wyrywkowo w każdym innym
miejscu uprawy, wytwarzania, przechowywania, sprzedaży lub przemieszczania
roślin, produktów roślinnych lub przedmiotów;
2) w sposób ukierunkowany, jeżeli zostanie stwierdzone, że istnieje ryzyko
niespełnienia wymagań ustawy;
3) za pomocą oceny makroskopowej lub badań laboratoryjnych.
W niniejszej sprawie badania laboratoryjne przedstawionego materiału szkółkarskiego potwierdziły wystąpienie wirusa ospowatości śliw. Na marginesie podkreślić należy, że sposób pobrania prób do badań laboratoryjnych nie był przez stronę kwestionowany. Skarżący nie zgłaszał zastrzeżeń oraz uwag, również podpisał się na protokole pobrania prób.
Zgodzić należy się ze stwierdzeniem zawartym w zaskarżonej decyzji, że porażenie drzewka zostało w sposób jednoznaczny i wiarygodny określone, zgodnie z aktualnym stanem wiedzy naukowej i gwarantowało właściwą ocenę stanu fitosanitarnego przedmiotowego drzewka, a zastosowany w badaniach test serologiczny ELISA jest powszechnie stosowaną metodą badawczą, pozwalającą na potwierdzenie obecności wirusa w tkankach roślin. Obowiązujące metodyki pobierania prób i badań laboratoryjnych opierają się na zasadzie zapewnienia najwyższego, możliwego do osiągnięcia przy aktualnej, najnowocześniejszej wiedzy oraz poziomu prawdopodobieństwa wykrycia infekcji.
W Unii Europejskiej postanowienia dyrektyw fitosanitarnych tworzą tzw. system zdrowotności roślin. Ideą przewodnią tego systemu jest, aby materiał roślinny w pełni spełniający wymagania zdrowotności i jakości mógł być swobodnie przemieszczany w obrębie Wspólnego Rynku, poprzez wewnętrzne granice UE i podlegał minimalnej ilości zakazów, ograniczeń i formalności. Standardy zdrowotności i jakości materiału roślinnego zostały ujednolicone we wszystkich krajach UE, ponieważ zapisy dyrektyw fitosanitarnych UE znajdują odzwierciedlenie w przepisach krajowych państw członkowskich. Podstawową dyrektywą dotyczącą zagadnień fitosanitarnych jest Dyrektywa Rady Nr 2000/29/EWG z 8 maja 2000 r. w sprawie działań ochronnych w celu zapobiegania przenikaniu na teren Wspólnoty organizmów szkodliwych dla roślin lub produktów roślinnych oraz zapobiegania rozprzestrzenianiu tych organizmów w obrębie Wspólnoty. Przepisy obowiązujące w UE wymagają, aby w każdym państwie członkowskim działała jednolita służba odpowiedzialna za wdrażanie i realizację stosowanych postanowień w dziedzinie zdrowia roślin.
Postanowienia zawarte w w/w Dyrektywie zostały przeniesione na grunt Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 marca 2004 r. w sprawie zapobiegania wprowadzaniu i rozprzestrzenianiu się organizmów kwarantannowych. Odnosząc się wskazanego w skardze zarzutu, że od czasu wstąpienia Polski do Unii Europejskiej działania służb powodują wykluczenie polskich producentów z rynku drzewek owocowych, to wskazać należy, że przystąpienie Polski do Unii Europejskiej nałożyło na nasz kraj obowiązek respektowania przepisów unijnych, a tym wypadku do przyjęcia w pełni założeń unijnego systemu nadzoru nad zdrowiem roślin, w tym również warunków fitosanitarnych.
Odnosząc się do zarzutu, że zdaniem skarżącego podstawową metodą badawczą wskazaną w w/w Dyrektywie jest metoda wzrokowa to wskazać należy, że art. 6 ust. 5 lit. c zawiera sformułowanie "przynajmniej wzrokową", co nie oznacza, że ustawodawca zabrania wprowadzania innych wymogów, które mogą być podejmowane w celu ustalenia prawidłowego i rzeczywistego wyniku, stosując osiągnięcia aktualnej wiedzy w tej dziedzinie.
Analiza akt postępowania administracyjnego i wydana w tej sprawie decyzja wskazuje, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego.
Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.