IV SA/Wa 122/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. Sp. z o.o. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, która utrzymała w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nakładającą na spółkę obowiązek przeprowadzenia działań naprawczych. Obowiązek ten wynikał z wystąpienia szkody w środowisku w gatunku chronionym i chronionym siedlisku przyrodniczym chomika europejskiego, spowodowanej realizacją inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków wielorodzinnych. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania, w tym brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, dowolną ocenę materiału dowodowego oraz niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że doszło do szkody w środowisku, która miałaby znaczący negatywny wpływ na stan ochrony gatunku. Brak było wystarczających dowodów potwierdzających stan początkowy populacji chomika europejskiego na terenie inwestycji oraz jednoznacznego związku przyczynowo-skutkowego między działaniami spółki a szkodą. Sąd uznał zebrany materiał dowodowy za niewystarczający do wydania decyzji i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykazanie konieczności rzetelnego ustalenia stanu faktycznego i przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego przez organy administracji w sprawach dotyczących szkód w środowisku, zwłaszcza w kontekście gatunków chronionych. Podkreślenie znaczenia dowodu z opinii biegłego i zasady swobodnej oceny dowodów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ochroną chomika europejskiego i ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku. Kluczowe jest wykazanie 'znaczącego negatywnego wpływu' na stan ochrony gatunku lub siedliska.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organy ochrony środowiska wykazały w sposób niebudzący wątpliwości wystąpienie szkody w środowisku w gatunku chronionym (chomik europejski) i jego siedlisku, a także związek przyczynowo-skutkowy między działaniami inwestora a tą szkodą, uzasadniający nałożenie obowiązku przeprowadzenia działań naprawczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości wystąpienia szkody w środowisku ani związku przyczynowo-skutkowego, co czyni nałożenie obowiązku przeprowadzenia działań naprawczych przedwczesnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że materiał dowodowy zgromadzony przez organy był niewystarczający do ustalenia stanu początkowego populacji chomika europejskiego oraz znaczącego negatywnego wpływu działań inwestora na środowisko. Brak było jednoznacznych dowodów na zaistnienie szkody i przypisanie winy skarżącej spółce.
Czy organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i przeprowadziły postępowanie dowodowe, w tym rozważyły przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy dokonały dowolnej oceny materiału dowodowego i zaniechały przeprowadzenia niezbędnych dowodów, takich jak opinia biegłego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego, oceny dowodów i uzasadnienia decyzji. Organy nie ustaliły wyczerpująco stanu faktycznego, a zebrany materiał dowodowy był niewystarczający.
Czy inwestor realizujący inwestycję budowlaną, zgodną z pozwoleniem na budowę, może być uznany za odpowiedzialnego za szkodę w środowisku, jeśli nie posiadał wiedzy o występowaniu gatunków chronionych na danym terenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność za szkodę w środowisku wymaga wykazania bezprawności i winy podmiotu. Samo posiadanie pozwolenia na budowę nie wyklucza odpowiedzialności, ale organy muszą udowodnić naruszenie przepisów lub zaniedbanie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że organy muszą wykazać bezprawność i winę inwestora, a nie tylko fakt wystąpienia szkody. W tej sprawie nie wykazano, że inwestor działał bezprawnie lub z winy nieumyślnej, zwłaszcza w kontekście braku jednoznacznych informacji o występowaniu gatunku chronionego.
Przepisy (23)
Główne
ustawa szkodowa art. 15 § 1 pkt 2, ust. 2
Ustawa o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie
ustawa szkodowa art. 2 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo ochrony środowiska art. 6 § ust. 1 i 2
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Prawo ochrony środowiska art. 75
Ustawa Prawo ochrony środowiska
ustawa szkodowa art. 24 § ust. 1
Ustawa o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie
ustawa szkodowa art. 24 § ust. 4
Ustawa o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie
ustawa szkodowa art. 6 § pkt 11 lit. a
Ustawa o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie
ustawa szkodowa art. 6 § pkt 10
Ustawa o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 września 2016 r., w sprawie działań naprawczych
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 lipca 2019 r. w sprawie kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wykazały wystarczających dowodów na istnienie szkody w środowisku. • Organy nie wykazały związku przyczynowo-skutkowego między działaniami spółki a szkodą. • Organy nie przeprowadziły wszechstronnego postępowania dowodowego, w tym dowodu z opinii biegłego. • Ocena materiału dowodowego przez organy była dowolna, a nie swobodna.
Godne uwagi sformułowania
brak jest dowodów potwierdzających, że doszło do pogorszenia stanu lub funkcji populacji gatunku chronionego w odniesieniu do spornego terenu. • Ewentualna szkoda oraz jej wysokość nie zostały wykazane w realiach niniejszego postępowania. • Organy dokonały dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego.
Skład orzekający
Monika Barszcz
przewodniczący
Anna Sękowska
sędzia
Katarzyna Tomiło-Nawrocka
asesor (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykazanie konieczności rzetelnego ustalenia stanu faktycznego i przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego przez organy administracji w sprawach dotyczących szkód w środowisku, zwłaszcza w kontekście gatunków chronionych. Podkreślenie znaczenia dowodu z opinii biegłego i zasady swobodnej oceny dowodów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z ochroną chomika europejskiego i ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku. Kluczowe jest wykazanie 'znaczącego negatywnego wpływu' na stan ochrony gatunku lub siedliska.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ochrony rzadkiego gatunku zwierzęcia (chomik europejski) i konfliktu między inwestycją deweloperską a ochroną środowiska. Sądowe uchylenie decyzji podkreśla znaczenie prawidłowego postępowania dowodowego przez organy administracji.
“Deweloper wygrał z urzędnikami: sąd uchylił decyzję o karze za zniszczenie siedliska chomika.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.