IV SA/Wa 1183/14

IV SA/Wa 1183/14 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Dąbrowska
Katarzyna Golat
Łukasz Krzycki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
II OSK 448/15 - Postanowienie NSA z 2016-08-31
II OZ 880/14 - Postanowienie NSA z 2014-09-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Z. K. i L. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji - oddala skargę -
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymało w mocy orzeczenie Burmistrza M. z [...] stycznia 2014 r., którym odmówiono zmiany decyzji z [...] czerwca 2012 r. w zakresie ustalenia nowego terminu wykonania obowiązku przywrócenia stanu wody na działce.
Uzasadniając zaskarżoną decyzję organ administracji wskazał następujące uwarunkowania prawne i faktyczne, które uwzględnił orzekając w sprawie:
- decyzją z [...] czerwca 2012 r. nakazano p. L. i Z. K., właścicielom nieruchomości położonej w M. przy ul. [...] (działka ew. nr [...]) przywrócić w terminie do 31 października 2012 r. stan wody na tej działce, w tym kierunek odpływu wód szkodliwie wpływających na grunty sąsiednie; usunięcie zmian stanu wody na gruncie należało wykonać poprzez usunięcie nasypów z terenu działki i wyprofilowanie terenu zgodnie z jego ukształtowaniem przed wykonaniem nasypów,
- wnioskiem z 4 lutego 2013 r. p. L. i Z. K., zwrócili się o zmianę decyzji, w części dotyczącej terminu realizacji obowiązku (do 30 czerwca 2013 r.),
- organ I. instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zmiany decyzji,
- 14 marca 2013 r. wpłynęło pismo p. A. G. z prośbą o nakazanie realizacji obowiązku przywrócenia stanu wody na działce ew. nr [...] do 10 kwietnia 2013 r.; w związku ze zbliżającym się okresem roztopów, opadów deszczu jej działka nr [...] będzie ponownie zalewana przez blokowanie odpływu wód.
- decyzją z [...] kwietnia 2013 r. odmówiono zmiany decyzji w zakresie ustalenia nowego terminu wykonania obowiązku przywrócenia stanu wody na działce ew. nr [...],
- po rozpatrzeniu odwołania, organ II. instancji decyzją z [...] czerwca 2013 r. (sprostowaną postanowieniem z [...] sierpnia 2013 r.) uchylił wkazaną decyzje w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia,
- przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Burmistrz Miasta M. pismem z 9 października 2013 r. wezwał p. A. G. do zajęcia stanowiska w sprawie ustalenia nowego terminu wykonania obowiązku (do 30 czerwca 2013 r.); w odpowiedzi p. A. G. poinformowała, że nie wyraża zgody na ustalenie nowego terminu wykonania obowiązku,
- zawiadomieniem z 30 października 2013 r. organ I. instancji poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z zebranymi dowodami i materiałami,
- 19 listopada 2013 r. wpłynęło pismo p. L. i Z. K. z prośbą o zmianę terminu realizacji obowiązku – wskazano, że termin sierpień 2014 r. jest realną datą, w jakiej będą w stanie wyprofilować ponownie teren,
- pismem z 9 października 2013 r. ponownie wezwano p. A. G. do zajęcia stanowiska; w odpowiedzi poinformowała ona, źe nie wyraża zgody na ustalenie nowego terminu wykonania obowiązku - żąda natychmiastowego usunięcia nawiezionej ziemi,
- organ I. instacji odmówił zmiany decyzji z 2012 roku,
- odwołanie złożyli p. L. i Z. K., podnosząc merytoryczne zarzuty dotyczące decyzji 2012 roku,
- podstawę prawna zaskarżonej decyzji stanowi art. 155 K.p.a.; zgodnie z nim decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio,
- jedną z ważniejszych przesłanek zmiany decyzji jest zgoda stron (wyrażona w formie pisemnej); stanowi ona podstawową przesłankę stosowania art. 155 K.p.a. i nie może być ona dorozumiana ani domniemana, lecz musi być wyrażona w sposób wyraźny, jednoznaczny i niebudzący wątpliwości,
- z akt sprawy wynika, że organ I. instancji kilkukrotnie występował do p. A. G. o zajęcie stanowiska w sprawie zmiany terminu wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z 2012 roku; nie wyraziła ona zgody na wnioskowaną zmianę,
- w związku z niespełnieniem przesłanki uzyskania zgody strony postępowania brak jest podstaw prawnych do zmiany ostatecznej decyzji z 2012 roku,
- odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu, Kolegium wyjaśniło, że postępowanie prowadzone w trybie art. 155 K.p.a. nie ma na celu ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, zakończonej decyzją ostateczną; przedmiotem tego postępowania jest sprawdzenie, czy w sprawie nie zachodzi któraś z określonych w tym artykule przesłanek, przemawiających za uchyleniem lub zmianą decyzji; w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 155 K.p.a.; organy orzekające nie są uprawnione do oceny prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i prawa procesowego przy wydawaniu decyzji ostatecznych, podlegających weryfikacji (tak np. NSA w wyroku z 17 listopada 1999 r. o sygn. akt III SA 7972/98).
W skardze sformułowano ponownie zarzuty dotyczące decyzji zobowiązującej, z 2012 roku. Podniesiono, że jej wydanie było bezzasadne, wskazując, jakie argumenty – zdaniem skarżących - za tym przemawiają (wymieniono także zdarzania mające miejsce po wydaniu decyzji z 2012 roku). Naruszenie art. 155 K.p.a. upatrywano także w nieuwzględnieniu faktu, jakoby p. A. G., po wykonaniu przez zobowiązanych prac prowadzących do obniżenia terenu przy granicy z działką o nr ew. [...], uznała, że poczynione prace całkowicie ją satysfakcjonują, o czym nadmienił Skarżący w piśmie z 4 lutego 2013 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji.
W trakcie rozprawy (k. 99) p. L. K. nie kwestionował, że sąsiadka nie wyraziła zgody na zmianę decyzji z 2012 roku. Wskazywał też, że nie ma możliwości przekonania urzędników do swoich racji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa.
Trafna jest ocena organu, że - wobec braku zgody innej strony postępowania (p. A. G., wobec żądania której, nałożono na Skarżących stosowne obowiązki decyzją z 2012 roku) - uwzględnienie obecnie wniosku o zmianę orzeczenia ostatecznego nie było dopuszczalne. Rozwijanie argumentacji w tym zakresie jest niezasadne z uwagi na uprzednie szczegółowe zreferowanie stanowiska organu w tej kwestii.
Wypada jedynie powtórzyć za organem, że postępowanie w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji na zasadzie art. 155 K.p.a., o ile brak jest zgody wszytkach stron na jej zmianę, nie może dotyczyć oceny uprzednio wydanego orzeczenia. Niespełnienie warunku formalnego – zgody wszystkich stron (co w istocie w sprawie nie jest kwestionowane – p. A. G. nigdy nie wyraziła zgody na zmianę decyzji w oświadczeniu skierowanym do organu administracji) wyłącza możliwość oceny, czy merytorycznie zmiana decyzji jest możliwa – np., co od zakresu nałożonego obowiązku, także w kontekście terminu jego wykonania.
W tej sytuacji poza oceną sądu musi pozostawać szeroko rozwinięta argumentacja skargi, gdzie wywodzi się jakoby - co do zasady - nałożenie obowiązków na Skarżących było nieuprawnione a dokonane dotąd prace są wystarczające, z punktu widzenia zabezpieczania interesu innej strony postępowania. Wobec nie wyrażenia przez nią zgody na zmianę decyzji z 2012 roku, zagadnienia te, jako niemające znaczenia w danej sprawie, nie mogą być analizowane (patrz zasada legalizmu w działaniu administracji – art. 6 K.p.a.). W danym przypadku, w tym, upatrywać należy przyczyn, że - jak wskazywał Skarżący na rozprawie - nie ma możliwości przekonania urzędników do swoich racji.
Podkreślić trzeba, że ostateczne orzeczenie administracyjne może zostać wzruszone jedynie w granicach wskazanych w K.p.a. (art. 16 § 1), a przesłanki w tym zakresie, jako opisujące granice wyjątku od zasady, nie podlegają wykładni rozszerzającej.
Jednocześnie odnotować wypada, że eliminacji z obrotu decyzji dotkniętych określonymi wadami służą tryby stwierdzenia nieważności orzeczenia bądź wznowienia postępowania - przesłanki ich zastosowania wskazano w art. 145 § 1, art. 145a i 156 § 1 K.p.a. W ramach postępowań prowadzonych we wskazanych trybach ewentualne wyeliminowanie wadliwego orzeczenia z obrotu nie jest uzależnione od zgody innych stron postępowania. Kwestia, czy decyzja zobowiązująca z 2012 roku jest dotknięta wadą kwalifikowaną, w myśl wskazanych regulacji, wykracza poza granice niniejszej sprawy, zainicjowanej wnioskiem o zmianę decyzji, co byłoby możliwe tylko w myśl art. 155 K.p.a. (w danej sprawie bezspornie nie chodzi o decyzję, z której żadna strona nie nabyła prawa, w rozumieniu art. 154 K.p.a.. Procedując natomiast w przedmiocie wznowienia postępowania organ mógłby uchylić uprzednia decyzję i orzec na nowo w sprawie (art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.) bądź stwierdzić nieważność wadliwego orzeczenia (art. 158 § 1 K.p.a.), nie mógłby go natomiast zmienić.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.