IV SA/Wa 1177/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzje sanitarne dotyczące uzgodnienia projektu stacji bazowej telefonii komórkowej z powodu naruszenia procedury wznowienia postępowania i błędnego uznania stron.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję GIS odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie uzgodnienia projektu stacji bazowej telefonii komórkowej. WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje, stwierdzając naruszenie procedury wznowieniowej przez organy administracji. Sąd wskazał, że organy błędnie odmówiły wznowienia postępowania, nie badając formalnych przesłanek i nieprawidłowo oceniając status strony. WSA nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem prawidłowej procedury.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego (GIS) odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie uzgodnienia projektu budowlanego stacji bazowej telefonii komórkowej. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że skarżący nie był stroną postępowania uzgodnieniowego. WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje organów niższych instancji, stwierdzając rażące naruszenie procedury wznowieniowej. Sąd podkreślił, że organy nie zbadały formalnych przesłanek wniosku o wznowienie, w tym terminu jego złożenia, oraz błędnie oceniły status strony. WSA wskazał, że ocena, czy skarżący był stroną postępowania, powinna nastąpić dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Sąd nakazał organom administracji ponowne rozpatrzenie sprawy, w tym ustalenie, czy skarżący posiadał przymiot strony oraz czy wniosek o wznowienie został złożony w ustawowym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej uchylił poprzedni wyrok WSA, wskazując na brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji naruszyły procedurę wznowieniową, odmawiając wznowienia postępowania bez przeprowadzenia wstępnej kontroli wniosku, w tym badania terminu jego złożenia i prawidłowej oceny przymiotu strony.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy administracji powinny najpierw wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, a dopiero w jego toku badać merytoryczne podstawy, w tym status strony. Odmowa wznowienia na etapie formalnym, bez zbadania terminu i przesłanek, jest niezgodna z przepisami k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.p.o.ś. art. 48 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 148 § par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.b. art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji naruszyły procedurę wznowieniową, odmawiając wznowienia postępowania bez przeprowadzenia wstępnej kontroli wniosku i prawidłowej oceny przymiotu strony. Stroną postępowania uzgodnieniowego mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji, jeśli inwestycja może wpływać na warunki higieniczne i zdrowotne.
Godne uwagi sformułowania
Ocena, czy zachodzą podstawy wznowienia, może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania. Procedura wznowieniowa wymaga najpierw wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, a dopiero potem merytorycznego badania sprawy. Dla uzyskania statusu strony postępowania 'uzgodnieniowego' wystarczy sama możliwość wpływu inwestycji na warunki higieniczne i zdrowotne.
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący-sprawozdawca
Alina Balicka
członek
Anna Szymańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja procedury wznowienia postępowania administracyjnego, ustalanie kręgu stron w postępowaniach uzgodnieniowych dotyczących inwestycji mogących wpływać na środowisko i zdrowie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uzgodnień sanitarnych dla stacji bazowej telefonii komórkowej, ale zasady proceduralne są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność procedury administracyjnej i znaczenie prawidłowego ustalenia stron postępowania, co jest kluczowe dla ochrony praw jednostki. Pokazuje też, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.
“Błąd proceduralny uchylił decyzje sanitarne. Kto jest stroną w sprawach środowiskowych?”
Dane finansowe
WPS: 440 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIV SA/Wa 1177/11 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2011-09-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-07-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Alina Balicka Anna Szymańska Grzegorz Czerwiński /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6139 Inne o symbolu podstawowym 613 Hasła tematyczne Ochrona środowiska Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2001 nr 62 poz 627 art. 48 ust. 4 Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 28, art. 148 par. 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2011 r. sprawy ze skargi P. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie środowiskowych uzgodnień 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] września 2008 r. znak [...], Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...]; 2. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego P. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] maja 2005 roku, Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. uzgodnił w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych projekt budowlany stacji bazowej telefonii komórkowej Nr [...] ul. [...] w B. przy ul. [...] na działce o nr ew. [...] na projektowanej wieży stalowej o wysokości [...] . Pismem z dnia 23 kwietnia 2007 roku P. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego wymienioną decyzją, wskazując jako przesłankę wznowieniową art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Decyzją z dnia [...] września 2008 roku, Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej własną decyzją z dnia [...] maja 2007 roku. W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził, że w postępowaniu o uzgodnienie projektu budowlanego nie występowały żadne inne strony poza inwestorem. Tym samym Zarząd Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w B. nie może być uznany za stronę tego postępowania. Skoro podmiot wnoszący o wznowienie postępowania nie mógł być stroną postępowania uzgodnieniowego, to nie może żądać wznowienia postępowania, powołując się na niemożność brania udziału w postępowaniu zwykłym. Od powyższej decyzji odwołanie złożył P. W odwołaniu podniesiono, że zgodnie z art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska, w brzmieniu na dzień wydania decyzji z dnia [...] maja 2005 roku, postępowanie w sprawie oddziaływania na środowisko stanowiło część postępowania zmierzającego do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Stronami tego postępowania powinny być wszystkie podmioty, które mogłyby być stronami w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Zdaniem odwołującego się spełnia on zaś wymogi uznania go za stronę postępowania. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 roku, Nr [...] Główny Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] września 2008 roku, podzielając wyrażone w niej stanowisko. Organ odwoławczy wskazał, że art. 48 ust. 4 nakładał na inwestora obowiązek uzgodnienia projektu budowlanego z Państwowym Inspektorem Sanitarnym przed wydaniem pozwolenia na budowę. Decyzja uzgadniając projekt stanowiła obligatoryjny załącznik do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Stroną tego postępowania był wyłącznie inwestor. Postępowanie w sprawie wydania tej decyzji nie było częścią postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Tym samym zarzut P., iż Związek, jako strona nie brał udziału w tym postępowaniu i żądanie wznowienia tego postępowania, jest nieuzasadnione. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P., podnosząc zarzuty naruszenia: 1. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie jest stroną mimo to, że decyzja dotyczy gruntu, do którego skarżącemu przysługuje tytuł prawny, 2. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę wznowienia postępowania na wniosek strony, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 3. art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska, w brzmieniu na dzień wydania decyzji uzgadniającej projekt budowlany stacji bazowej telefonii komórkowej poprzez błędne przyjęcie, że decyzja ta nie mieściła się w katalogu decyzji, których wydanie wymagało przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1456/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] września 2008 roku, znak [...], Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2008 roku nr [...] i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] marca 2007 r., nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że przeprowadzona w sprawie kontrola legalności wykazała, że zarówno zaskarżona jak i poprzedzające ją decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wskazał, że przedmiotem sprawy jest wznowienie postępowania administracyjnego. Jest to instytucja postępowania administracyjnego, uregulowana w art. 145-152 k.p.a., która umożliwia ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją administracyjną. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania można podzielić na dwie fazy. W pierwszej z nich bada się formalne podstawy wznowienia (zachowanie terminu do zgłoszenia żądania wznowienia postępowania oraz, czy wskazano jedną z przesłanek enumeratywnie wymienionych w 145 § 1 k.p.a. lub art. 145a k.p.a.), natomiast w drugiej organ po przeprowadzonym postępowaniu wydaje na podstawie art. 151 k.p.a. orzeczenie, którym: a) odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji (postanowienia), gdy ustali, że brak jest podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1 k.p.a. lub art. 145a k.p.a., b) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi wystąpienie podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1 k.p.a. lub art. 145a k.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, c) stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, gdy wystąpią przesłanki negatywne określone w art. 146 § 1 i 2 k.p.a. wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania. Złożenie podania o wznowienie postępowania administracyjnego wszczyna postępowanie wstępne w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. Na tym etapie organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. lub art. 145a k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a. lub art. 145a k.p.a., bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 k.p.a., organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. wydać decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) i przeprowadzić postępowanie zgodne z zasadami określonymi w art. 150 i 151 k.p.a. Ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna, gdyż ustalenie, czy zachodzą podstawy wznowienia, może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania. W przypadku wskazania przesłanki wznowienia, jako okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. organ rozpatrujący podanie nie bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, gdyż kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia, o jakim mowa w art. 149 § 2 k.p.a. Zdaniem Sądu, procedujące w sprawie organy administracji naruszyły powyżej opisaną procedurę wznowieniową, gdyż w ogóle nie przeprowadziły wstępnej kontroli wniosku Rodzinnego Ogrodu Działkowego. Organy administracji nie zbadały, czy wniosek został złożony w ustawowym terminie i nie wydały postanowienia o wszczęciu postępowania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. (wniosek oparty jest na ustawowej przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Dopiero bowiem po wszczęciu postępowania wznowieniowego organ administracji mógł merytorycznie zbadać, czy podmiot wnoszący podanie był stroną w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją. Sąd wskazał, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] marca 2007 roku, dokonał badania przymiotu strony podmiotu wnoszącego o wznowienie postępowania przed wszczęciem postępowania (a także przed zbadaniem czy wniosek został złożony w terminie) i na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania. Rozpoznający odwołanie od powyższej decyzji Główny Inspektor Sanitarny, nie stwierdził, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o wznowieniu postępowania, a jedynie na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 149 § 3 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na brak wyjaśnienia czy zainteresowany P. jest stroną niniejszego postępowania, czym sam naruszył przepisy proceduralne dotyczące wznowienia postępowania. Po ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] września 2008 roku ponownie, na podstawie art 149 § 3 i art. 150 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania powielając błędy z własnej decyzji z dnia [...] marca 2007 roku. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 roku Główny Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., nie stwierdzając uchybień przy jej wydaniu. Ponieważ wniosek o wznowienie postępowania oparty był o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. badanie, czy podmiot go składający ma interes prawny i był stroną w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, nie mogło nastąpić w fazie kontroli formalnej wniosku o wznowienie postępowania, a mogłoby mieć miejsce jedynie w trybie określonym w art. 150 i 151 k.p.a. to jest po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Oczywistym naruszeniem procedury wznowieniowej było niezbadanie przez organy administracji podstawowej kwestii, a mianowicie czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie. Tymczasem z samej treści wniosku o wznowienie postępowania wynika, iż Rodzinny Ogród Działkowy powziął wiadomość o kwestionowanej decyzji w odrębnym postępowaniu dotyczącym uzyskania pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, a więc wcześniej niż wszedł w jej posiadanie, natomiast samą decyzję doręczono na jego żądanie przy piśmie z dnia 5 grudnia 2005 roku. Zgodnie z treścią art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Informacja o wydanej decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.) nie musi pochodzić wprost od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie. Organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowien¡owego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnej. Wyrokiem z dnia 6 maja 2011 roku, sygn. akt II OSK 761/10 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Sanitarnego uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1456/09 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W przedmiotowej sprawie brak jest bowiem podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności przedmiotowych decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. z powodu rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego. Wynika to z tego, że w świetle art. 149 § 3 k.p.a. odmowa wznowienia postępowania następuje w formie decyzji, jeżeli wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne lub jeżeli uchybiono wymogom formalnym. Odmowa wznowienia może więc nastąpić z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Dlatego też może do niej dojść także, jeżeli w sposób oczywisty można z twierdzeń stron wyprowadzić wniosek o braku związku między podstawą wznowienia a treścią decyzji. Powodem tym nie może być jednak brak podstaw do wznowienia postępowania, gdyż prowadziłoby to do oceny przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o jego wznowieniu. Jeśli mogą być wątpliwości, co do legitymacji wnoszącego wniosek o wznowienie postępowania, czyli zachodzi potrzeba badania tej legitymacji na gruncie akt sprawy, to postępowanie powinno być wznowione w celu zbadania czy dana podstawa występuje. Oczywiście nie są to jednak przesłanki do stwierdzenia nieważności przedmiotowych decyzji organu Ii II instancji z powodu rażącego naruszenia prawa, tylko do ich ewentualnego uchylenia, co potwierdza także linia orzecznictwa NSA, np. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2008 r. sygn. akt II OSK 1949/06, Lex nr 437529, czy też wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1747/07, Lex nr 484887. Ponadto, jeżeli w tej sprawie, co nawet podnosi Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku, nie został jednoznacznie ustalony termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, to nie można jednoznacznie przesądzić czy postępowanie to powinno zostać wznowione czy też nie. Dlatego też brak ustalenia okoliczności zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest naruszeniem, które może (ale nie musi) mieć wpływu na wynik sprawy. Ponadto wybór jednej z możliwych interpretacji przepisu prawa, tj. w tej sprawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie może być oceniony, jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują bowiem łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Rozbieżność orzecznictwa w zakresie wykładni art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wyklucza więc uznanie, że doszło do rażącego naruszenia cytowanego przepisu. Po drugie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy podkreślić, że na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wznowienie postępowania może nastąpić tylko na wniosek strony, a nie z urzędu. Dlatego też na wstępnym etapie badania wniosku o wznowienie postępowania dokonuje się badania zarówno terminu do złożenia wniosku jak i przesłanek podmiotowych. W przypadku, gdy organ ustali, że wniosek został złożony po terminie bądź nie pochodzi od strony, wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Po pierwsze bowiem, zarówno brzmienie art. 145 § 1 pkt 4 jak i art. 147 k.p.a. wyraźnie wskazuje, że wznowione postępowanie toczyć się ma z udziałem strony, a nie wnioskodawcy, który za stronę się uważa. Oznacza to, że jeżeli na wstępnym etapie postępowania organ ustali, że podanie pochodzi od strony, to powinien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania (ale dopiero po jednoznacznym ustaleniu przesłanki podmiotowej). Następnie rozpoznając sprawę i ustalając, czy wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania (w tym przypadku przesłankę z pkt 4), nie bada już czy wnioskodawca jest stroną, bowiem to już ustalono, lecz czy wnioskodawca ten brał udział w postępowaniu, a jeżeli nie to, czy nastąpiło to bez jego winy. Dlatego też badanie, czy wnioskodawca jest stroną nie jest badaniem przesłanki z pkt 4, ponieważ badanie przesłanki wznowienia określonej w tym punkcie zawsze odnosi się do strony, jej udziału w sprawie i kwestii zawinienia. Ponadto dopiero w zależności od tych ustaleń wydaje jedną z decyzji określonych w art. 151. Co więcej, jeżeli z jakichkolwiek przyczyn okazałoby się po wznowieniu postępowania, że jednak wnioskodawca nie jest stroną, to powinno to skutkować umorzeniem postępowania wznowieniowego, ponieważ to postępowanie może zostać wszczęte i toczyć się wyłącznie z udziałem strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska, w brzmieniu obowiązującym na datę wydania przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego decyzji z dnia [...] maja 2007 roku, Nr [....] w zw. z art. 28 k.p.a. Z przytoczonego wyżej przepisu wynikało, że w sprawach dotyczących wydania decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane do przeprowadzenia uzgodnienia z organem ochrony środowiska oraz z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym zobowiązany jest wnioskodawca. Organy administracji, z faktu, że do przeprowadzenia uzgodnienia zobowiązany był wnioskodawca wywiodły pogląd, że stronami postępowania uzgodnieniowego był wyłącznie wnioskodawca. Pogląd ten, zdaniem Sądu, jest niezasadny. Okoliczność, iż postępowanie uzgodnieniowe było inicjowane przez wnioskodawcę nie oznacza, że tylko wnioskodawca jest stroną tego postępowania. Podstawowa definicja strony postępowania zawarta jest w art. 28 k.p.a. Z przepisu tego wynika, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Definicji strony wskazanej w tym przepisie nie stosuje się jeśli ustawodawca w ustawie szczególnej odmiennie określi krąg podmiotów, którym przysługuje status strony postępowania. Przykładowo w art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane ustawodawca wskazał, że stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Także w art. 185 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska ustawodawca wskazał, że stronami postępowania o wydanie pozwolenia są prowadzący instalację oraz, jeżeli w związku z eksploatacją instalacji utworzono obszar ograniczonego użytkowania, władający powierzchnią ziemi na tym obszarze. Przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska, w brzmieniu obowiązującym na datę wydania przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego decyzji z dnia [...] maja 2007 roku takiej autonomicznej definicji strony postępowania nie zawierały w odniesieniu do spraw związanych z wydaniem decyzji wydawanych na podstawie art. 48 ust. 4 tejże ustawy. Taka inwestycja, jak stacja bazowa telefonii komórkowej, może bowiem wpływać na warunki higieniczne i zdrowotne na sąsiednich nieruchomościach oraz na nieruchomościach, które z terenem inwestycji nie graniczą. Stroną postępowania w sprawie o wydanie decyzji uzgadniającej w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych projekt budowlany stacji bazowej telefonii komórkowej, zdaniem Sądu, mogli być właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji. W wyjątkowych wypadkach stronami postępowania o wydanie decyzji uzgadniającej wymagania higieniczne i zdrowotne mogli być właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości, które nie graniczyły bezpośrednio z terenem inwestycji. Mogła też zaistnieć sytuacja, że właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości sąsiedniej nie mógł być stroną postępowania o wydanie decyzji uzgadniającej w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych projekt budowlany stacji bazowej telefonii komórkowej. Nie ma precyzyjnie określonych kryteriów, kiedy właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji jak również właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości, które nie sąsiadują bezpośrednio z terenem inwestycji będą mogli być uznani za stronę postępowania o wydanie decyzji uzgadniającej w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych projekt budowlany stacji bazowej telefonii komórkowej. W ocenie Sądu uznać należy, że będą to właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości, nad nieruchomościami których znajdować się będzie pole elektromagnetyczne o wartościach przekraczających wartości prawnie dopuszczalne. Z raportu oddziaływania na środowisko wynika, że w otoczeniu stacji przebywanie ludzi będzie podlegało ograniczeniom w zasięgu do 29,89 m od anten nadawczych. Właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości znajdujących się w odległości 29,89 m od anten nadawczych. W ocenie Sądu, dla uzyskania statusu strony postępowania "uzgodnieniowego" wystarczy sama możliwość wpływu inwestycji na warunki higieniczne i zdrowotne. Ocena, czy w danym konkretnym przypadku wpływ taki rzeczywiście ma miejsce powinna zostać dokonana w postępowaniu administracyjnym z udziałem zainteresowanego podmiotu. Ustalenie, czy P. rzeczywiście posiadał przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] maja 2007 roku, Nr [...], zdaniem Sądu, wymaga poczynienia przez organy administracji dodatkowych ustaleń faktycznych. Z akt sprawy nie wynika bowiem, gdzie znajduje się nieruchomość należąca do P. oraz w jakiej odległości nieruchomość ta znajduje się od anten nadawczych. Jedynie w odwołaniu [...] z dnia 12 grudnia 2005 roku (potraktowanego następnie, jako wniosek o wznowienie postępowania) zawarta jest enigmatyczna informacja, że inwestycja oddalona jest o 5 metrów od granicy ROD [...]. Informacja ta nie została jednak w jakikolwiek sposób zweryfikowana. Źródłem tego zaniechania było oczywiście przyjęcie przez organy administracji założenia, że stroną postępowania w sprawie zakończonej wydaniem przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. decyzji z dnia [...] maja 2007 roku, Nr [...] był wyłącznie inwestor. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracji powinny ustalić w stosunku do jakich nieruchomości tytuł prawny przysługuje P. oraz w jakiej odległości nieruchomości te znajdują się od anten nadawczych stacji bazowej telefonii komórkowej. Dopiero poczynienie tych ustaleń pozwoli stwierdzić, czy P. przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonej wydaniem przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. decyzji z dnia [...] maja 2007 roku, a w konsekwencji, czy byłby podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją. Podkreślić jednak należy, że nawet jeżeli ustalone zostanie, że P. jest podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, to nie oznacza to automatycznie obowiązku wznowienia postępowania. Organ administracji będzie bowiem zobowiązany do ustalenia, czy wniosek o wznowienie postępowania złożony został w terminie, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Dotychczas kwestia ta nie była badana przez organy administracji, gdyż odmawiając wznowienia postępowania organy powoływały się na dalej idącą przesłankę tej odmowy, to jest brak posiadania przymiotu strony przez podmiot składający wniosek o wznowienie. Zgodnie z treścią art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zaznaczyć należy, iż powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji. Wystarczające jest uzyskanie przez stronę informacji o wydaniu decyzji. W odwołaniu z dnia 12 grudnia 2005 roku (potraktowanym następnie, jako wniosek o wznowienie postępowania) P. zawarł twierdzenie, zna podstawie którego można przypuszczać, że brał udział w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Organy administracji powinny zapoznać się z aktami sprawy tego postępowania w celu ustalenia, czy przedstawiciel P. zapoznawał się z nimi, czy w aktach znajdowała się informacja o decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] maja 2007 roku, Nr [...] oraz czy w doręczanych Związkowi w tym postępowaniu pismach i decyzjach znajdowała się informacja o wydaniu tejże decyzji. Ma to bowiem istotne znaczenie dla ustalenia, czy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wskazany w art. 148 § 2 k.p.a. został przez Związek zachowany. To, czy oddziaływanie inwestycji wystąpi wyłącznie w miejscach praktycznie niedostępnych dla ludzi, jak to stwierdziły organy administracji, jest zagadnieniem, które może być przedmiotem oceny przez organ administracji we wznowionym postępowaniu i być ewentualnie podstawą odmowy uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] maja 2007 roku. Okoliczność ta nie może być natomiast podstawą odmowy wznowienia postępowania. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zaistniała konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego także wcześniej wydanych decyzji, to jest decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] maja 2008 roku, Nr [...] oraz Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [....] marca 2007 roku, Nr [...]. Wniosek o wznowienie postępowania powinien być bowiem rozpatrzony przez organy administracji od początku. Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI