IV SA/Wa 1159/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2018-09-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
rozgraniczenie nieruchomościwznowienie postępowaniazawieszenie postępowaniakodeks postępowania administracyjnegoprawo administracyjnenieruchomościgranice działekwycinka drzew

WSA w Warszawie uchylił postanowienie SKO o zawieszeniu postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego zezwolenia na wycinkę drzewa, uznając brak podstaw do zawieszenia.

Sprawa dotyczyła postanowienia SKO o zawieszeniu postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego zezwolenia na wycinkę drzewa. WSA w Warszawie uchylił to postanowienie, uznając, że postępowanie rozgraniczeniowe nie stanowiło zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie. Sąd podkreślił, że decyzja o wycince dotyczyła działki skarżących, a właściciel sąsiedniej nieruchomości nie miał statusu strony w tamtym postępowaniu, co wykluczało potrzebę wznowienia z powodu jego braku udziału.

Przedmiotem skargi było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego zezwolenia na wycinkę drzewa. Burmistrz zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy o rozgraniczenie nieruchomości, toczącej się przed Sądem Rejonowym. SKO podtrzymało tę decyzję, wskazując na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (zagadnienie wstępne). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie, uznając je za wydane z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd podkreślił, że instytucja zawieszenia postępowania powinna być interpretowana ściśle, jako wyjątek od zasady szybkości postępowania. Analizując dotychczasowe orzeczenia w sprawie, sąd stwierdził, że kwestia zasadności zawieszenia nie została dotychczas rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem. Sąd nie podzielił poglądu organów, że postępowanie rozgraniczeniowe stanowi zagadnienie wstępne dla sprawy o wznowienie postępowania dotyczącego zezwolenia na wycinkę drzewa. Wskazał, że sporna sosna znajdowała się na działce skarżących, a właściciel sąsiedniej nieruchomości nie miał statusu strony w pierwotnym postępowaniu, co wykluczało możliwość wznowienia postępowania z powodu jego braku udziału. Sąd podkreślił, że dane z ewidencji gruntów i budynków korzystają z domniemania prawdziwości, a samo toczenie się postępowania o rozgraniczenie nie podważa tego domniemania. W ocenie sądu, w realiach sprawy, przy posiadanych materiałach dowodowych i obowiązującym prawie, możliwe było merytoryczne rozpatrzenie podania o wznowienie postępowania. Sąd uchylił również postanowienie organu I instancji, uznając brak podstaw do zawieszenia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie rozgraniczeniowe nie stanowi zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego zezwolenia na wycinkę drzewa, jeśli sporne drzewo znajdowało się na działce skarżących, a właściciel sąsiedniej nieruchomości nie miał statusu strony w pierwotnym postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zawieszenie postępowania powinno być interpretowane ściśle. W tej sprawie, drzewo znajdowało się na działce skarżących, a właściciel sąsiedniej nieruchomości nie był stroną w pierwotnym postępowaniu, co wykluczało potrzebę wznowienia z powodu jego braku udziału. Dane z ewidencji gruntów korzystają z domniemania prawdziwości, a samo toczenie się postępowania rozgraniczeniowego nie podważa tego domniemania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne musi bezwzględnie wpływać na rozpatrzenie sprawy głównej.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Pomocnicze

u.o.p. art. 83 § § 1

Ustawa o ochronie przyrody

Usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, co do zasady, za zgodą (a tym bardziej na wniosek) właściciela nieruchomości.

k.c. art. 153

Kodeks cywilny

Dotyczy postępowania o rozgraniczenie nieruchomości.

p.g.k. art. 33 § ust. 3

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Przekazanie akt sprawy do sądu.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania sądu wiążą organy.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego postanowienia organu I instancji.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada zaufania do organów władzy publicznej.

Konstytucja RP art. 184

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Kontrola sprawowana przez sądy administracyjne.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada legalizmu.

k.p.a. art. 76 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Domniemanie prawdziwości danych z ewidencji gruntów.

k.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkości postępowania.

k.p.a. art. 110

Kodeks postępowania administracyjnego

Związanie organu wydaną decyzją.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie rozgraniczeniowe nie stanowi zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego zezwolenia na wycinkę drzewa. Właściciel sąsiedniej nieruchomości nie miał statusu strony w pierwotnym postępowaniu o zezwolenie na wycinkę drzewa, co wyklucza możliwość wznowienia postępowania z powodu jego braku udziału.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów oparte na konieczności rozstrzygnięcia postępowania rozgraniczeniowego jako zagadnienia wstępnego.

Godne uwagi sformułowania

"exceptiones non sunt extendendae" "Sprawy graniczne należą, jak uczy doświadczenie, do tej kategorii spraw, w których zainteresowani, choć może chodzić o drobne kawałki gruntu, angażują się mocno emocjonalnie, podchodząc też do tych spraw bardzo ambicjonalnie."

Skład orzekający

Anna Sękowska

przewodniczący

Grzegorz Rząsa

sprawozdawca

Aneta Dąbrowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia postępowania administracyjnego (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.) oraz kwestii statusu strony w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem o wznowienie postępowania administracyjnego i jego zawieszeniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje długotrwałe i skomplikowane postępowanie administracyjne, które wielokrotnie wracało na etapy proceduralne. Pokazuje też, jak sądy administracyjne interpretują przepisy dotyczące zawieszenia postępowania i zagadnień wstępnych.

Długotrwały spór o wycinkę drzewa: Sąd administracyjny uchyla zawieszenie postępowania po latach batalii proceduralnych.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
IV SA/Wa 1159/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-04-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Dąbrowska
Anna Sękowska /przewodniczący/
Grzegorz Rząsa /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Sygn. powiązane
I OSK 1709/19 - Wyrok NSA z 2022-11-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 97 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anna Sękowska Sędziowie: sędzia WSA Aneta Dąbrowska sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. K. i A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] października 2017 r., znak: [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz A. K. i A. K. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. (dalej również "Kolegium" lub "organ") z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] (dalej również: "zaskarżone postanowienie"). Postanowieniem tym Kolegium, po rozpoznaniu zażalenia A. K. na postanowienie Burmistrza Miasta S. (dalej również "Burmistrz" lub "organ I instancji") znak: [...] z dnia [...] października 2017 r., którym zawieszono postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta S. nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. do czasu rozstrzygnięcia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości, stanowiącej działki ewidencyjne o nr [...] i [...], obr. [...], położonych w S. przy u. [...] [...] i przy ul. [...] [...], toczącego się w sprawie o sygn. akt [...] w Sądzie Rejonowym w M. [...], utrzymało w mocy wskazane postanowienie Burmistrza.
II. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.
II.1. Burmistrz Miasta S. decyzją z dnia [...] listopada 2011 r.: 1. zezwolił A. K. oraz A. K., zam. [...] S. ul. [...] [...], na usunięcie jednego drzewa - sosny, o obwodzie pnia mierzonym na wysokości 130 cm wynoszącym 105 cm, usytuowanej na nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] [...], stanowiącej działkę ew. nr [...] obr. [...]; 2. ustalił, że usunięcie drzewa nie podlega opłacie na rzecz budżetu gminy.
II.2.1. Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Burmistrz postanowił wznowić postępowanie w sprawie dotyczącej zezwolenia na wycinkę drzewa na działce ewidencyjnej nr [...] obr. [...], stanowiącej własność A. K. oraz A. K. (dalej łącznie zwanych "skarżącymi"), w celu dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze strony K. F., zam. S., ul. [...] [...]. K. F. złożyła w dniu [...] lipca 2012 r. pismo, do którego załączył oświadczenie syna A. F., w imieniu którego wystąpił o wznowienie postępowania. Poinformował także, że podobne oświadczenie zostanie złożone przez jego córkę R. S. natychmiast po jej przyjeździe do Polski z zagranicy. Ponadto do pisma została dołączona kopia postanowienia sygn. akt [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. wydanego przez Sąd Rejonowy w M. [...] I Wydział Cywilny w sprawie o wydanie nieruchomości.
II.2.2. Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Burmistrz Miasta S. postanowił odmówić wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej zezwolenia na wycinkę drzewa na działce ewidencyjnej nr [...] obr. [...], stanowiącej własność A. K. oraz A. K., w celu dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze strony K. F..
II.2.3. W wyniku rozpatrzenia zażalenia na ww. postanowienie organ odwoławczy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
II.2.4. Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Burmistrz Miasta S. odmówił uchylenia decyzji Burmistrza Miasta S. nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., w sprawie dotyczącej zezwolenia na usunięcie jednego drzewa - sosny, usytuowanego na działce ewidencyjnej nr [...] obr. [...], stanowiącej własność A. K. oraz A. K. Od powyższej decyzji odwołanie złożył K. F., który działając w imieniu własnym i córki R. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
II.2.5. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zawiadomieniem z [...] lipca 2013 r. organ pierwszej instancji poinformował A. K. i A. K. o wyznaczeniu na dzień [...] sierpnia 2013 r. oględzin w sprawie. W tym samym dniu organ wystąpił również o uzupełnienie akt sprawy poprzez dołączenie do nich kopii umowy darowizny - aktu notarialnego rep. A Nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r. Powyższy dokument K. F. złożyła w Urzędzie Miasta S. w dniu [...] sierpnia 2013 r. Jeszcze przed jego dostarczeniem, działający z upoważnienia Burmistrza Miasta S. - Zastępca Burmistrza decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji Burmistrza Miasta S. nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. W toku postępowania odwoławczego organ pierwszej instancji przesłał dokumentację fotograficzną z oględzin, a także kopię postanowienia Nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., dotyczącego zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości położonej w S., przy ul. [...] [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...] w obrębie [...], uregulowanej w [...], stanowiącej własność A. K. i A. K. z nieruchomością sąsiednią położoną w S., przy ul. [...] [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka [...] w obrębie [...], uregulowaną w [...], stanowiącą własność R. S., do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy w M. [...] postępowania o wydanie nieruchomości (sygn. akt [...]), położonej na granicy nieruchomości objętych przedmiotem rozgraniczenia. Ponadto zostało przesłane pismo A. K. i A. K. z dnia [...] października 2013 r., z treści którego wynika, że wycofują one swój wniosek o rozgraniczenie nieruchomości.
II.2.6. Kolegium decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W dniu [...] stycznia 2014 r. do Urzędu Miasta S. wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego w M. [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., sygn. akt [...] oraz postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] maja 2013 r., sygn. akt [...]. W dniu [...] marca 2014 r. zostały przeprowadzone oględziny w sprawie wydanego zezwolenia na wycięcie drzewa z terenu działki nr ew. [...] obr. [...] (po podziale działka nr [...] i [...]). II.2.7. Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] działający z upoważnienia Burmistrza Miasta S. Zastępca Burmistrza zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzewa z terenu nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] obr. [...] (po podziale działki ew. nr [...] obr [...] i nr [...] obr. [...]) do czasu rozstrzygnięcia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości położonych w S. przy ul. [...] [...] i przy ul. [...] [...], toczącego się w Referacie Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami tamtejszego Urzędu. Zażalenie od powyższego postanowienia złożyła (w ustawowym terminie) R. S. podnosząc, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że decyzja Burmistrza z dnia [...] listopada 2011 r. zezwalająca A. K. i A. K. na usunięcie sosny była i jest nieuprawniona z uwagi na trwające w owym czasie długotrwałe procesy sądowe i jest nieuprawniona w związku z toczącym się postępowaniem rozgraniczeniowym. Powyższe zażalenie wraz z aktami sprawy zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego przy piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. W dniu [...] czerwca 2014 r. do Kolegium wpłynęło zażalenie A. K., która wskazała, że zaskarżone postanowienie rażąco narusza prawo, godzi w zasadę prostoty oraz szybkość postępowania, podważa zaufanie obywateli do organów państwa oraz wydanych rozstrzygnięć w sprawach zakończonych ostateczną decyzją administracyjną. Żaląca podniosła, że Kolegium nie uchyliło nigdy decyzji Burmistrza Miasta S. nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. Decyzja ta jest ostateczna oraz wykonana w 2012 r.
II.2.8. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], Kolegium uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. Skargę na ww. postanowienie złożyła R. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zapadłego przed organem odwoławczym.
II.2.9. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 21 listopada 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1802/14, uchylił zaskarżone postanowienie tutejszego Kolegium. Prawomocny wyrok został doręczony Kolegium w dniu [...] lutego 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. pismem z dnia [...] lutego 2015 r. zwróciło się do Burmistrza S. o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez nadesłanie informacji o toczącym się postępowaniu rozgraniczeniowym oraz dokumentacji w zakresie orzeczeń zapadłych przed Sądem Rejonowym w M. [...], jednocześnie przedłużając termin do rozpoznania sprawy do dnia [...] kwietnia 2015 r. W dniu [...] marca 2015 r. do akt sprawy wpłynęło pismo Burmistrza S., z treści którego wynika, iż postępowanie o rozgraniczenie będzie nadal prowadzone. Do pisma dołączono kopię postanowienia Sądu Rejonowego w M. [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., sygn. akt [...] wraz z kopią uzasadnienia oraz kopię postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] maja 2013 r., sygn. akt [...].
II.2.10. W oparciu o powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. postanowiło uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do WSA w Warszawie przez A. K.
II.2.11. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi A. K. wyrokiem sygn. akt IV SA/Wa 2174/15 z dnia 21 października 2015 r. oddalił skargę. Powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu [...] maja 2016 r.
II.3. Postanowieniem znak: [...] z dnia [...] października 2017 r. Burmistrz Miasta S. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego prawomocną decyzją Burmistrza Miasta S. nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. do czasu rozstrzygnięcia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości, stanowiącej działki ewidencyjne o nr [...] i [...], obr. [...], położonych w S. przy u. [...] [...] i przy ul. [...] [...], toczącego się w sprawie o sygn. [...] w Sądzie Rejonowym w M. [...]. Na powyższe postanowienie zażalenie w ustawowym terminie złożyła A. K. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że ani K. F. ani jego córka R. S. nie są stronami postępowania w sprawie o usunięcie drzew, bowiem nie są właścicielami nieruchomości oznaczonej jako działka o nr ewid. [...]. Z dokumentów znajdujących się w posiadaniu organu administracji publicznej w sposób jednoznaczny i niezaprzeczalny wynika, iż właścicielami tej nieruchomości są od lat A. K. i A. K. Drzewo (sosna) zostało wycięte ponad 6 lat temu (tj. w 2012 r.).
II.4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z [...] stycznia 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta S. znak: [...] z dnia [...] października 2017 r. Kolegium wyjaśniło, że podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W niniejszej sprawie Kolegium wskazało, że z treści uzasadnienia rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu znak: [...] z dnia [...] października 2017 r. wynika, że Burmistrz Miasta S. wystąpił w dniu [...] czerwca 2017 r. do Referatu Planowania Przestrzennego i Gospodarki Nieruchomościami o udzielenie odpowiedzi, na jakim etapie jest prowadzone postępowanie rozgraniczeniowe ww. nieruchomości, czy też postępowanie to zakończyło się, jeżeli tak, to w jakiej dacie i w jaki sposób oraz o nadesłanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie dotyczącej rozgraniczenia, o ile było wydane. Z uzyskanej odpowiedzi wynikało, że akta sprawy postępowania prowadzonego przez Burmistrza Miasta S. o rozgraniczenie nieruchomości położonych w S. przy ul. [...] [...] i [...] [...], dotyczące pasa gruntu, na którym rosło drzewo objęte decyzją z 2011 r. zezwalającą na usunięcie drzewa, zakończonego w administracyjnym toku sprawy wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. zostały przekazane na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 z późn. zm.; dalej: "p.g.k.") do Sądu Rejonowego w M. [...]. Do chwili obecnej postępowanie przed Sądem Rejonowym w M. [...] w sprawie [...] nie zostało zakończone. Ponadto, zgodnie ze wskazaniami Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w toku postępowania organ I instancji uzyskał poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię wyroku odrzucającego powództwo A. K. i A. K. o rozgraniczenie w sprawie [...], oraz kopię wyroku Sądu Rejonowego w M. [...] z dnia [...] lipca 2014 r., sygn. akt [...]. Organ wyjaśnił iż odstąpił od uzyskania oryginału przedmiotowego dokumentu, po analizie, iż dotyczy on powstałej po podziale nieruchomości o nr ewidencyjnym [...] obr. [...], na której nie znajdowało się drzewo usunięte na mocy zezwolenia Burmistrza Miasta S. Dodatkowo organ uzyskał sporządzoną w sprawie [...] opinię biegłego sądowego J. M., protokoły wznowienia znaków granicznych z dnia [...] lipca 2010 r. i [...] lutego 2013 r. Na tej podstawie, dokonując analizy dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy Kolegium uznało, iż rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej dotyczącej wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta S. nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie wydania zezwolenia na wycięcie drzewa uzależnione jest bezwzględnie od uprzedniego rozstrzygnięcia przez Sąd istotnej dla sprawy okoliczności prawnej stanowiącej przesłankę wydania decyzji, tj. postępowania rozgraniczeniowego, toczonego zgodnie z treścią przepisu art. 153 k.c.. Organ podkreślił również, że wniosek o rozgraniczenie nieruchomości wpłynął jeszcze przed złożeniem w dniu [...] listopada 2011 r. wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa, a do chwili obecnej postępowanie rozgraniczeniowe, dotyczące nieruchomości o numerach ewidencyjnych [...] i [...] w obrębie [...] nie zostało zakończone. Wobec powyższego organ stwierdził, że zasadne jest zawieszenie postępowania w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania administracyjnego. Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy rozstrzygnięcie Burmistrza z [...] października 2017 r. Kolegium uznało za prawidłowe. Kolegium zaznaczyło też, że rozpoznawanie niniejszej sprawy nie może się odbyć bez wyjaśnienia, że w sprawie dotyczącej zawieszenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego prawomocną decyzją Burmistrza Miasta S. nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., Kolegium wydało postanowienie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., w którym wskazało na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części i w związku z tym uchyliło zaskarżone postanowienie (nr [...] z dnia [...] maja 2014 r.) w całości. Postanowienie Kolegium z uwagi na wniesienie skargi przez A. K. podlegało kontroli Sądu, który w wyroku IV SA/Wa 2174/15 z dnia 21 października 2015 r. oddalającym skargę wskazał, iż "... przed wydaniem postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego należało dokonać dogłębnej analizy dostępnego w omawianym zakresie materiału dowodowego, ewentualnie go uzupełnić, czego dotychczas Burmistrz nie uczynił, i dopiero wówczas w przypadku uznania braku możliwości rozpoznania niniejszej sprawy podjąć stosowne rozstrzygnięcie. Dlatego też, organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe, w tym m.in. dokonać analizy materiałów zgromadzonych w ramach prowadzonego postępowania w przedmiocie rozgraniczenia, ustalić czy w jego zakres wchodzi spór dotyczący pasa gruntu, na którym posadzone było sporne drzewo, jakie znaczenie w kontekście miejsca posadzenia drzewa mają okoliczności podnoszone przez A. K. w treści jej pisma z dnia [...] marca 2015 r., w szczególności fakt wznowienia znaków granicznych. Ponadto organ I instancji winien mieć na uwadze okoliczności podnoszone w treści pisma R. S., które wpłynęło do organu po wydaniu decyzji w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzewa i poczynić ustalenia dotyczące postępowań sądowych, o których mowa w przedmiotowym piśmie a dotyczące spornego pasa gruntu, na którym znajdowało się przedmiotowe drzewo. Konkludując, winien zgromadzić stosowną dokumentację dowodową a następnie dokonać jej oceny i wówczas ewentualnie wydać postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania." Mając na uwadze powyższe oraz rozstrzygnięcie Kolegium organ pierwszej instancji, zdaniem Kolegium, przeprowadził postępowanie dowodowe, które ponad wszelką wątpliwość potwierdziło istnienie przesłanek do zawieszenia przedmiotowego postępowania. W szczególności w powyższej sprawie chodzi o fakt, iż Burmistrz Miasta S. akta sprawy dotyczące rozgraniczenia nieruchomości położonych w S. przy ul. [...] [...] i [...] [...], w zakresie pasa gruntu, na którym rosło drzewo objęte decyzją z 2011 r. zezwalającą na usunięcie drzewa, zakończone w administracyjnym toku sprawy wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2015 r. przekazał na podstawie art. 33 ust. 3 p.g.k. do Sądu Rejonowego w M. [...]. Z informacji organu wynika że do czasu wydania postanowienia postępowanie przed Sądem Rejonowym w M. [...] prowadzone pod sygn. akt [...] nie zostało zakończone. Odnosząc się natomiast do zarzutów prezentowanych w treści zażalenia organ odwoławczy wyjaśnił, że fakt iż sprawa usunięcia drzewa została rozstrzygnięta decyzją wydaną 6 lat wstecz, a także fakt, iż została ona wykonana, na obecnym etapie sprawy nie ma znaczenia. W chwili obecnej rozpatrywana kwestia dotyczy ustalenia, czy osoba wnosząca o wznowienie postępowania może być uznana za osobę legitymowaną do takiego działania. Do rozstrzygnięcia tego zagadnienia niezbędne jest zakończenie postępowania rozgraniczeniowego, które aktualnie jest prowadzone przez Sąd Rejonowy w M. [...] w sprawie sygn. akt [...]. Dlatego też zasadne jest stwierdzenie, że rozpatrzenie tej sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez ww. Sąd. Kolegium wyjaśniło również, że w sprawie niniejszej w przedmiocie wznowienia postępowania organ pierwszej instancji nie wydał jeszcze żadnego władczego rozstrzygnięcia. Twierdzenie zaś, że zawieszenie następuje w związku z wydaną uprzednio decyzją zezwalającą na usunięcie drzewa, nie ma żadnych podstaw prawnych. Ponadto Kolegium zwróciło uwagę, że orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadłe dotychczas w niniejszej sprawie nie potwierdzają zasadności zarzutów A. K. w wyżej prezentowanym zakresie. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 110 k.p.a. Kolegium wyjaśniło, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Związanie wynikające z powyższego przepisu nie jest bezwzględne, bowiem przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują postępowania nadzwyczajne, którym jest m. in. instytucja wznowienia postępowania.
III.1. Na powyższe postanowienie Kolegium skargę złożyły A. K. i A. K., zarzucając mu m. in. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego oraz formalnego, a nadto błędy w ustaleniach w przedmiocie stanu faktycznego, które mogły mieć wpływ na treść zaskarżanego postanowienia. Zarazem skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi skarżące wskazały, że oba organy administracji publicznej dysponują pełną dokumentacją pozwalająca z łatwością na rozpoznanie sprawy in meritum bez zbędnej zwłoki. Ich zdaniem dziwi fakt, iż inne organy administracji publicznej np. Starosta [...] poradziły sobie w identycznym stanie faktycznym z rozpoznaniem sprawy w swej istocie tożsamej (decyzja administracyjna z 2010 r. w przedmiocie podziału działki o Nr ewid. [...]). W zaistniałym stanie faktycznym oraz jurydycznym nie ma podstaw prawnych do wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., na którą to okoliczność wskazał organ administracji publicznej dokonując władczego rozstrzygnięcia w sprawie.
III.2. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
IV.1. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.).
IV.2. W sprawie niniejszej już dwukrotnie zapadły prawomocne wyroki WSA w Warszawie. Okoliczność ta wymaga podkreślenia już na wstępie, albowiem zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Analiza uzasadnień obu wydanych w sprawie wyroków (tj. w sprawie IV SA/Wa 1802/14 oraz IV SA/Wa 2174/15) prowadzi do wniosku, że Sąd dotychczas nie sfomułował wiążącej oceny prawnej co do zasadności zawieszenia przedmiotowego postępowania wznowieniowego z uwagi na toczące się postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące działek nr [...] i [...]. W szczególności w wyroku z dnia 21 listopada 2014 r. Sąd zwrócił uwagę, że organ "nie podał też własnej oceny co do tego, czy to rozgraniczenie stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody". Podobnie w wyroku z dnia 21 października 2015 r. wskazano, że: "odkładając wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w danej sprawie administracyjnej w czasie, poprzez zawieszenie postępowania, organ musi wykazać ponad wszelką wątpliwość, iż bez wyjaśnienia uprzedniego zagadnienia wstępnego nie jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zawisłej przed tym organem". Reasumując, kwestia zasadności zatasowania w przedmiotowej sprawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie została dotychczas rozstrzygnięta prawomocnym wyrokiem.
IV.3. W następnej kolejności należy przypomnieć, że instytucja zawieszenia postępowania (art. 97 – 103 k.p.a.) tamuje tok tego postępowania. Tym samym, zawieszenie postępowania wpływa zawsze negatywnie na realizację ogólnej zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.). Jako wyjątek od zasady, przesłanki zawieszenia postępowania winny być interpretowane ściśle (exceptiones non sunt extendendae). Zasada szybkości postępowania stanowi również istotny element prawa do dobrej administracji, związanego z zasadą zaufania do działań organów władzy publicznej (art. 2 Konstytucji RP).
IV.4.1. Jako podstawę zawieszenia postępowania orzekające organy przyjęły art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., czyli wystąpienie zagadnienia wstępnego. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przyjąć należy, że zagadnienie wstępne musi wpływać na rozpatrzenie sprawy głównej. Zatem chodzi tu o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie głównej, od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie pozytywnej lub negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Organ administracji publicznej oceniając wystąpienie przesłanek skutkujących zawieszeniem postępowania nie może się zatem kierować przewidywaniami jaki będzie wynik merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa, jest możliwe rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji administracyjnej (por. np. wyrok NSA z 12 maja 2009 r., I OSK 441/09 oraz wyrok NSA z 13 stycznia 2016 r., I OSK 1699/14 – CBOSA).
IV.2. Przenosząc te ustalenia na grunt niniejszej sprawy należy przypomnieć, że w podaniu o wznowienie postępowania jako podstawę wznowienia postępowania podano art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Organ rozpoznający podanie wznowienie postępowania zobowiązany jest w takim przypadku w pierwszej kolejności ustalić, czy na datę wydania decyzji, której dotyczy to podanie, wnoszący podanie (jego poprzednik prawny) winien mieć status strony. Następnie, w razie pozytywnego rozstrzygnięcia tej kwestii, organ winien zadbać, czy osoba ta nie brała bez własnej winy udziału w postępowaniu. Ocena, czy wnoszącemu podanie o wznowienie przysługiwał status strony w postepowaniu zwykłym musi być dokonana z uwzględnieniem regulacji prawnomaterialnych, w oparciu o które wydano decyzję ostateczną, a także istniejącego wówczas stanu faktycznego (w sprawie niniejszej nie chodzi bowiem o przesłankę pojawienia się nowych faktów lub dowodów – art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). W świetle obowiązującego w dniu 24 listopada 2011 r. brzmienia art. 83 § 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220, z późn. zm., dalej: "u.o.p."), usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, co do zasady, za zgodą (a tym bardziej na wniosek) właściciela nieruchomości. Właściciel nieruchomości sąsiedniej nie miał statusu strony w postępowaniu o wyrażenie zgody na wycinkę drzewa, albowiem decyzja ta nie wpływała bezpośrednio na zakres jego prawa własności. Orzekające w sprawie organy doszły do wniosku, że zainicjowanie w dniu [...] lutego 2011 r. postępowania rozgraniczeniowego między działkami [...] oraz [...] stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania o wznowienie postępowania w sprawie zgody na uśnięcie drzewa z działki nr [...], zakończonego wskazaną na wstępie decyzją Burmistrza z [...] listopada 2011 r. Sąd nie podziela tego poglądu Kolegium. Po pierwsze, wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego nie jest jeszcze równoznaczne z dokonaniem rozgraniczenia. Po drugie, w realiach niniejszej sprawy nie powinno budzić wątpliwości, że sporna sosna była zlokalizowana na terenie działki nr [...]. Świadczy o tym w szczególności załącznik graficzny do decyzji Burmistrza z [...] listopada 2011 r. Działka nr [...], wedle treści księgi wieczystej [...], stanowiła wówczas i stanowi obecnie współwłasność skarżących. W świetle treści tej księgi wieczystej oraz danych z ewidencji gruntów i budynków, sporna sosna była zlokalizowana na nieruchomości będącej własnością skarżących. Potwierdza to zresztą znajdująca się w aktach sprawy decyzja o rozgraniczeniu z [...] listopada 2015 r. (k. 360 akt administracyjnych), gdzie jako granice prawną wskazano punkty 292-456-298. Według tych właśnie punktów dokonano również wznowienia znaków granicznych w 2013 r. (k. 355-352 akt administracyjnych). Załącznik graficzny do decyzji Burmistrza z [...] listopada 2011 r. nie pozostawia tym samym wątpliwości, że wycięta w 2012 r. sosna znajdowała się w granicach ewidencyjnych działki nr [...]. W sprawie nie mamy zatem do czynienia z sytuacją, gdy w chwili wydawania decyzji o wyrażeniu zgody na usunięcie drzewa nie było jasności, na jakiej działce ewidencyjnej znajduje się drzewo objęte wnioskiem. Właściciel sąsiedniej nieruchomości stanowiącej działkę [...] (obecnie jest nią uczestniczka R. S.), nie miał zatem statusu strony w postępowaniu o wyrażenie zgody na usunięcie tego drzewa, skoro nie legitymował się tytułem własności do działki nr [...]. Ergo, nie mógł być pozbawiony czynnego udziału w tym postępowaniu. Należy podkreślić, że dane w zakresie granic nieruchomości wynikające z ewidencji gruntów i budynków mają charakter deklaratoryjny i nie wyłączają oczywiście prowadzenia postępowania o rozgraniczenie. Równocześnie jednak nie można tracić z pola widzenia, że są to dokumenty urzędowe, korzystające z domniemania prawdziwości stwierdzonych w nim danych (art. 76 § 1 k.p.a.). Samo toczenie się postępowania o rozgraniczenie tego domniemanie jeszcze nie podważa. Przeciwna wykładnia godziłaby w bezpieczeństwo obrotu prawnego dotyczącego nieruchomości (art. 2 Konstytucji RP). Dopiero prawomocna decyzja o rozgraniczeniu lub prawomocne postanowienie sądu mogą podważyć rzeczone domniemanie. Przy czym należy pamiętać, że postanowienie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości ma charakter konstytutywny, a nie deklaratoryjny. Innymi słowy, orzeczenie to określa władczo stan granic nieruchomości na dzień orzekania o rozgraniczeniu (por. np. uzasadnienie uchwały 7 sędziów SN z 30 października 2014 r., III CZP 48/14, OSNC 2015/3/27; wyrok WSA w Bydgoszczy z 11 sierpnia 2009 r., II SA/Bd 406/09 oraz wyrok WSA w Warszawie z 13 kwietnia 2016 r., IV SA/Wa 3876/15 - CBOSA). Reasumując, w realiach niniejszej sprawy, w świetle posiadanych przez organy materiałów dowodowych i obowiązującego prawa, jest możliwe merytoryczne rozpatrzenie podania o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Burmistrza z [...] listopada 2011 r.
IV.3. Rozpoznając sprawę ponownie, Burmistrz będzie miał na uwadze wskazane wyżej oceny prawne. Sąd uznał, że zasadne jest zastosowanie w sprawie art. 135 p.p.s.a. i uchylenie również postanowienia organu I instancji. W świetle bowiem wykładni przyjętej w niniejszym wyroku, brak było w sprawie podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
IV.4. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi polegających w istocie na kwestionowaniu racjonalności prowadzenia postępowania o wznowienie postępowania w sprawie zgody na usunięcia drzewa, które zostało, zgodnie z ostateczną decyzją administracyjną z [...] listopada 2011 r., wycięte sześć lat temu, należy przypomnieć, że sądy administracyjne orzekają nie w oparciu o względy celowości, ale legalności (art. 1 § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 184 Konstytucji RP). Również organy administracji publicznej w swym postępowaniu zobowiązane są stosować zasadę legalizmu (art. 6 k.p.a.). Ograniczyć się w takim przypadku można tylko do stwierdzenia, że okoliczności niniejszej sprawy zdają się potwierdzać trafność i aktualność następującego spostrzeżenia Sądu Najwyższego zawartego w postanowieniu z dnia 15 kwietnia 2011 r. (III CSK 256/10, www.sn.pl): "Sprawy graniczne należą, jak uczy doświadczenie, do tej kategorii spraw, w których zainteresowani, choć może chodzić o drobne kawałki gruntu, angażują się mocno emocjonalnie, podchodząc też do tych spraw bardzo ambicjonalnie".
IV.5. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi w wysokości [...] zł.
IV.6. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI