IV SA/Wa 1137/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę G. L. na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2007 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Prezesa Urzędu z dnia [...] stycznia 2005 r., które odmawiały wydania dokumentu potwierdzającego posiadanie obywatelstwa polskiego przez G. L. Skarżąca podnosiła, że jej rodzice, wyjeżdżając do Izraela w 1957 r., nie uzyskali indywidualnego zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego na izraelskie, a jedynie generalne zezwolenie wynikające z uchwały Rady Państwa nr 5/58 z 1958 r., które według niej nie mogło być samoistną podstawą do utraty obywatelstwa. Organy administracji argumentowały, że uchwała Rady Państwa stanowiła generalne zezwolenie, które rozciągało się na dzieci, a zatem G. L. utraciła obywatelstwo polskie. Sąd administracyjny oddalił skargę, opierając się na art. 153 P.p.s.a. i art. 170 P.p.s.a., zgodnie z którymi prawomocne orzeczenie sądu wiąże inne sądy i organy państwowe. Wskazał, że wcześniejszy wyrok WSA z dnia 30 marca 2006 r. (sygn. akt IV SA/Wa 490/05) oddalił skargę na decyzje w tej samej sprawie, co oznacza, że organ administracji był związany tą oceną prawną i nie mógł stwierdzić nieważności decyzji, która wcześniej została uznana za zgodną z prawem. Sąd podkreślił, że brak jest podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, a kwestia interpretacji uchwały Rady Państwa nr 5/58 nie jest jednoznaczna w orzecznictwie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWiążąca moc prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych dla organów administracji w postępowaniach nieważnościowych oraz kryteria rażącego naruszenia prawa.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z utratą obywatelstwa polskiego w okresie obowiązywania uchwały Rady Państwa nr 5/58.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchwała Rady Państwa nr 5/58 z dnia 23 stycznia 1958 r. w sprawie zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego osobom wyjeżdżającym na stały pobyt do Państwa Izrael, stanowiła wystarczające zezwolenie na zmianę obywatelstwa w rozumieniu art. 11 ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim, skutkujące utratą obywatelstwa polskiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała ta stanowiła generalne zezwolenie, które rozciągało się na dzieci pozostające pod władzą rodzicielską, co w połączeniu z nabyciem obywatelstwa izraelskiego skutkowało utratą obywatelstwa polskiego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uchwała Rady Państwa nr 5/58 była aktem stosowania prawa, który stanowił generalne zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego na izraelskie dla obywateli spełniających określone warunki, w tym dla dzieci pozostających pod władzą rodzicielską. W związku z tym, skarżąca utraciła obywatelstwo polskie.
Czy organ administracji publicznej może stwierdzić nieważność decyzji, która była już przedmiotem kontroli sądowej i została utrzymana w mocy prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji nie może stwierdzić nieważności decyzji, która była już przedmiotem kontroli sądowej i została utrzymana w mocy prawomocnym wyrokiem sądu, ze względu na związanie oceną prawną zawartą w wyroku sądu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 153 P.p.s.a. i art. 170 P.p.s.a., prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe. Oddalenie skargi na decyzję przez sąd administracyjny zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności tej decyzji, ponieważ sąd badał ją w pełnym zakresie, w tym pod kątem wad kwalifikowanych.
Czy naruszenie prawa, które opiera się na wykładni przepisów lub ich nieodpowiednim zastosowaniu, może być uznane za rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji?
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie prawa, które opiera się na wykładni przepisów lub ich nieodpowiednim zastosowaniu, nie może być uznane za rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa konieczna jest oczywistość naruszenia, charakter naruszonego przepisu oraz niemożliwe do zaakceptowania skutki. W sytuacji, gdy ocena naruszenia prawa opiera się na wykładni przepisów, nie można mówić o rażącym naruszeniu.
Przepisy (13)
Główne
Kpa art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Instytucja stwierdzenia nieważności jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami materialnoprawnymi.
u.o.p. art. 11 § ust. 1
Ustawa o obywatelstwie polskim
Obywatel polski tracił obywatelstwo, jeżeli spełnione zostały jednocześnie dwa warunki: uzyskanie zezwolenia władzy polskiej na zmianę obywatelstwa oraz nabycie obywatelstwa obcego.
P.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
P.p.s.a. art. 170
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.
Pomocnicze
Kpa art. 157 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 158 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.p. art. 11 § ust. 2
Ustawa o obywatelstwie polskim
Zezwolenie na zmianę obywatelstwa udzielone rodzicom rozciąga się na dzieci pozostające pod ich władzą rodzicielską.
u.o.p. art. 13
Ustawa o obywatelstwie polskim
O utracie obywatelstwa polskiego orzekała Rada Państwa.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych do kontroli działalności administracji publicznej.
P.p.s.a. art. 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd bada sprawę w granicach skargi, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji).
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego w sprawie dotyczącej tej samej decyzji wiąże organ administracji i uniemożliwia stwierdzenie jej nieważności. • Naruszenie prawa, które opiera się na wykładni przepisów, nie jest rażącym naruszeniem prawa.
Odrzucone argumenty
Uchwała Rady Państwa nr 5/58 nie mogła stanowić samoistnej podstawy do utraty obywatelstwa polskiego, gdyż ustawa wymagała indywidualnego zezwolenia. • Organ administracji nie uwzględnił w pełni stanowiska NSA w analogicznych sprawach.
Godne uwagi sformułowania
instytucja procesowa stwarzająca prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami materialnoprawnymi • nie można uznać, iż kontrolowane orzeczenie narusza prawo w stopniu "rażącym" • oddalenie prawomocne przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji
Skład orzekający
Agnieszka Wójcik
sprawozdawca
Alina Balicka
przewodniczący
Łukasz Krzycki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążąca moc prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych dla organów administracji w postępowaniach nieważnościowych oraz kryteria rażącego naruszenia prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z utratą obywatelstwa polskiego w okresie obowiązywania uchwały Rady Państwa nr 5/58.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii związanej z obywatelstwem i interpretacją przepisów z okresu PRL, a także podkreśla znaczenie prawomocności orzeczeń sądowych dla organów administracji.
“Prawomocny wyrok sądu administracyjnego zamyka drogę do stwierdzenia nieważności decyzji – lekcja dla organów administracji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.