IV SA/Wa 1123/18

IV SA/Wa 1123/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-10-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-04-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wójcik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne
Lasy
Sygn. powiązane
I OSK 71/21 - Wyrok NSA z 2022-10-28
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1161
art 28 ust 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Paweł Jastrzębski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2018 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu niezgodnego z prawem wyłączenia z produkcji leśnej gruntów leśnych. oddala skargę
Uzasadnienie
Dyrektor Generalny Lasów Państwowych decyzją z [...] lutego 2018r. Nr [...] działając na podsawie przepisów art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017., poz. 1257 z późn. zm., zwanej dalej kpa), w związku z art. 11 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2017r., poz. 1161 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Pana J. S. (zwanego w dalszej części Stroną), utrzymał w mocy decyzję nr [...] Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] (zwanego w dalszej części Dyrektorem RDLP) z [...] października 2016 r.. Decyzją tą orzeczono w sprawie wyłączenia gruntu leśnego z produkcji na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], obrębu ewidencyjnego nr [...], Gmina [...], stwierdzając, że wyłączenia dokonano z naruszeniem przepisów ustawy o ochronie gruntów leśnych oraz ustalającej sprawcy wyłączenia opłatę w wysokości dwukrotnej należności tj. w wysokości 18 371,69 zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Dyrektor RDLP, działając na podstawie art. 5 oraz art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie podejrzenia o wyłączenie gruntów leśnych z produkcji na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] w [...], niezgodnie z przepisami ww. ustawy.
W związku z powyższym, zlecił wizję terenową (z udziałem Strony), podczas której w dniu [...] października 2014 r. stwierdzono, że teren nielegalnego wyłączenia obejmuje części działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] i [...] - usunięto wierzchnią warstwy gleby, przesunięto masy ziemne, dokonano wykopów i niwelacji terenu (Strona uczestnicząca w wizji oświadczyła, że przeprowadzone prace miały służyć odtworzeniu duktu leśnego potrzebnego do wywozu drewna).
Jednak, Dyrektor RDLP ww. oświadczenie Strony uznał za niewiarygodne i zlecił uprawnionemu geodecie pomiar terenu leśnego, który podczas prac terenowych w dniu [...] stycznia 2016 r., podzielił umownie na dwie powierzchnie, nazwane:
a) "drogą", o cechach umożliwiających użytkowanie gruntu, jako drogi leśnej,
b) "nartostradą", o parametrach szerokości i spadku wykluczających wykorzystanie jako drogi leśnej, stanowiącą przedłużenie sąsiadującej z przedmiotowymi działkami trasy narciarskiej (nachylenie "nartostrady" określone przez geodetę wahało się w granicach 32,063-37,713%, gdzie zgodnie z wytycznymi wydanymi przez Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych dopuszczalne nachylenie drogi leśnej wynosi do 13%).
Dyrektor RDLP ustalił także termin rozpoczęcia użytkowania przedmiotowych gruntów, w sposób nieleśny. Stwierdził, że zostało rozpoczęte w 2013 r. Wykonywano wówczas prace ziemne oraz wykarczowano pnie podczas prowadzonej inwestycji realizowanej na sąsiednich działkach tj., nr [...]i [...], dla których sprawca uzyskał prawo władania na podstawie umów użyczenia zawartych z ich właścicielami - Panią I. H. i Panem L. M. (pisma z dnia 07 października 2013 r., oraz 01 maja 2013 r., z Panem R. H.).
Następnie, Dyrektor RDLP wezwał wszystkie Strony postępowania do pisemnego wypowiedzenia się w przedmiotowym temacie. Istotnym okazało się potwierdzenie Pana C. K. w piśmie z dnia 19 września 2016 r., oraz Państwo A. i. K. w piśmie z dnia 21 września 2016 r., że prace przeprowadzone na terenie objętym skarżoną decyzją zostały zlecone przez Stronę - Pana J. S., zleceniodawcy prac na sąsiednich działkach ewidencyjnych nr [...] i [...].
W następnej kolejności Dyrektor RDLP ustalił, że dla przedmiotowego obszaru wyłączonego z produkcji leśnej brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz ważnych decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (pismo Miasta [...]nr [...] z dnia [...]sierpnia 2016 r.).
Zatem, w oparciu o przepisy art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ustalił należność, w oparciu o cenę drewna obowiązującą na 2013 r., a więc w dacie rozpoczęcia nieleśnego sposobu użytkowania terenu przyjętą z komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłoszonego w [...] ., przyjmując typ siedliskowy lasu na podstawie załączonego do dokumentacji sprawy pisma Nadleśnictwa [...] (sygn. 2.222.1.2016 z dnia 29 sierpnia 2016 r.).
Mając na uwadze powyższe ustalenia, Dyrektor RDLP decyzją z dnia [...]października 2016 r., znak [...], objął 0,0219 ha gruntów leśnych wyłączonych z produkcji, określonych w operacie technicznym z dnia [...]stycznia 2015 r., jako "nartostrada", na działkach ewidencyjnych nr [...],[...] i [...], zgodnie z załączoną do dokumentacji sprawy inwentaryzacją oraz zestawieniem powierzchni zajętych pod roboty ziemne, sporządzonymi przez uprawnionego geodetę.
Jak wynika z dokumentacji, Dyrektor RDLP uwzględnił w prowadzonym postępowaniu materiał dowodowy m.in., pismo Nadleśnictwa [...], znak [...] z dnia [...]listopada 2013 r., informujące, że podczas wizji terenowej przeprowadzonej tego samego dnia stwierdzono prowadzenie prac ziemnych pod domniemaną trasę narciarską wyciągu "[...]'' w [...], ww. umowy użyczenia gruntu z dnia 07 października 2013 r., oraz z dnia 01 maja 2013 r., wyjaśnienia Strony złożone podczas wizji terenowej z dnia [...]stycznia 2015 r., oraz operat techniczny z tego samego dnia, sporządzony podczas wizji).
Strona niezadowolona z decyzji Dyrektora RDLP odwołała się do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych. Skarżonej decyzji zarzuciła:
• naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 oraz art. 11 kpa, poprzez prowadzenie postępowania w sposób godzący w zaufanie obywateli do władzy publicznej przejawiające się w braku wyjaśnienia przesłanek którymi kierował się Dyrektor RDLP przy załatwieniu sprawy,
• naruszenie przepisów art. 7 w zw. z art. 80 i art. 77 kpa, poprzez brak należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a następnienieuzgodnienie całości materiału dowodowego, a także dokonanie dowolnej oceny dowodów,
• naruszenie przepisów art. 107 § 1 oraz § 3 kpa, poprzez niezamieszczenie w decyzji klarownego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego przyjętego rozstrzygnięcia, a także niewskazanie faktów, które organ uznał za uzasadnione, dowodów, na których się oparł, przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, ponadto uzasadnienie prawne - nie wyjaśnia podstawy prawnej decyzji oraz nie przytacza przepisów prawa będących podstawą rozstrzygnięcia,
Rozpatrując odwołanie organ wskazał, że postępowanie w sprawie zostałowszczęte z urzędu. W ocenie organu Dyrektor RDLP zgromadził i właściwie ocenił dokumentację potwierdzającą fakt nielegalnego wyłączenia gruntów leśnych z produkcji. Nie można więc zgodzić się ze Stroną, że przedstawione fakty nie pozwalają na poznanie rzeczywistych przyczyn podjętej decyzji.
Natomiast, odnośnie zawartej w odwołaniu informacji tj., że WSA w Warszawie wstrzymał egzekucję po zaskarżeniu przez Stronę decyzji Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia [...]czerwca 2016 r., znak [...], utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora RDLP - znak [...], ustalającej Stronie opłatę karną za wyłączenie z produkcji 0,2207 ha gruntów leśnych wchodzących w skład działek ewidencyjnych nr [...]i [...] (czyli sąsiadujących z działkami nr [...],[...],[...] i [...]), stwierdzono, że co prawda obie sprawy opierają się w części na tym samym materiale dowodowym jednak sytuacja prawna tych działek jest odmienna. Otóż działki ewidencyjne nr [...],[...],[...] i [...], są objęte uproszczonym planem urządzenia lasu, w przeciwieństwie do wspomnianych już działek ewidencyjnych nr [...] i [...].
W związku z powyższym, Wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2017r., sygn. akt IV SA/Wa 2147/16, w sprawie zaskarżonej przez Stronę decyzji Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych nie wpływa na ustalenia organów w przedmiotowym postępowaniu.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pan J. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika.
Zdaniem Skarżącego w niniejszym postępowaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie:
• art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 oraz art. 11 k.p.a , poprzez prowadzenie postępowania w sposób godzący w zaufanie obywateli do władzy publicznej, przejawiające się w braku wyjaśnienia Stronie przesłanek, którymi kierował się organ przy rozstrzyganiu sprawy;
• art. 7 w zw. z art. 80 i art. 77 k.p.a - poprzez brak należytego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a następnie nieuwzględnienie całości materiału dowodowego, a także dokonanie dowolnej oceny dowodów;
• art. 107 § 1 oraz § 3 k.p.a poprzez niezamieszczenie w decyzji klarownego uzasadnienia faktycznego prawnego przyjętego rozstrzygnięcia; a także niewskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; ponadto uzasadnienie prawne nie wyjaśnia podstawy prawnej decyzji oraz nie przywołuje przepisów prawa będących podstawą rozstrzygnięcia;
• błąd w ustaleniach faktycznych prowadzący do nieuzasadnionego zastosowania art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, tj. bezpodstawne przyjęcie, iż działki nr [...],[...],[...],[...] stanowią grunty leśne.
W uzasadnieniu strona skarżąca przedstawiła stan faktyczny sprawy i wskazała, że w jej opinii zarówno sposób postępowania, jak też ustalenia Dyrektora Generaln Lasów Państwowych są całkowicie sprzeczne z rzeczywistością, a zaskarżona decyzja sprzeczna prawem, bowiem w niniejszej sprawie organ I instancji przyjął a priori, że miało miejsce wyłączenie z produkcji leśnej części działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...], a także zmiana przeznaczenia na potrzeby trasy narciarskiej, pomimo sprzeczności tezy z materiałem dowodowym oraz brakiem dowodów potwierdzających te okoliczności. Wynika to m.in. ze sprawozdania technicznego z dnia [...]stycznia 2015r., gdzie geodeta "Nowy sposób przeznaczenia terenu umownie nazwałem nartostrada (nart) oraz droga (Podział taki wynika z ustaleń jaki został ustalony ze Zleceniodawcą w terenie." Jednocześnie organ I instancji uznał, że działki nr [...],[...],[...],[...] zostały wyłączone produkcji leśnej, pomimo faktu, iż nie są one objęte miejscowym planem zagospoda przestrzennego oraz nie zostały wydane względem nich decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Taka kwalifikacja jest kwestionowana przez Skarżącego, a organ nie wskazał w żadnym zakresie, na jakich dowodach się oparł i dlaczego dał im wiarę, twierdząc iż we wskazanym miejscu był las w rozumieniu art. 3. ustawy o lasach.
W niniejszej sprawie organ I instancji nie poddał analizie, czy w ogóle na przedmiotowych działkach była jakakolwiek roślinność, a jeśli tak, to czy roślinność występująca na tym terenie spełniała definicję lasu. Ponadto, należy wskazać, iż działki nr [...],[...],[...],[...] nie są żadnym aktem przeznaczone do prowadzenia na nich produkcji leśnej.
Skarżący wskazał, iż zasadnicze dla sprawy okoliczności nie zostały wyjaśnione. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga brak wyjaśnienia okoliczności podnoszonej wielokrotnie przez Skarżącego w trakcie postępowania dotyczącego działek ewidencyjnych nr [...] i [...] w [...] (sygn. akt [...]). Skarżący w ww. postępowaniu wskazywał, iż dokonał odtworzenia duktu leśnego, uporządkował teren i usunął krzaki biorąc również pod uwagę czynniki sanitarne (zarażenie kornikiem) i przeciwpożarowe. Należy przy tym wskazać, iż odtworzenie duktu leśnego było konieczne dla ochrony infrastruktury wyciągu narciarskiego i stoku narciarskiego należącego do Skarżącego.
W niniejszej sprawie organ wyklucza możliwość korzystania z przedmiotowego terenu jako duktu leśnego - "Dyrektor RDLP mając na uwadze materiał dowodowy ( .. .) stwierdził, że zbadane przez geodetę nachylenie terenu wahające się w granicach 32,063-37-113%, wyklucza możliwość korzystania z przedmiotowego terenu jako drogi leśnej". Jednakże należy stwierdzić,że argument szerokości i nachylenia duktu w warunkach górskich jest całkowicie chybiony.
Organ przywołując ww. fakty nie wspomina o jakichkolwiek przepisach regulujących minimalne i maksymalne szerokości oraz nachylenia duktów w terenach górskich. Takie przepisy po prostu nie istnieją. To normalne, że w górach droga nie służy do zwykłego ruchu kołowego, poruszają się po niej specjalne maszyny do zrywki drzewa lub zwierzęta (konie) wykorzystywa w tak trudnym terenie.
Skarżący przytoczył stanowisko tut. Sądu z wyroku z dnia 18 stycznia 2017r. dotyczącym działek nr [...] i [...] (sygn. akt IV SA/W a 2147/16) - "jeżeli bowiem nieruchomości była wcześniej wykorzystywana jako dukt leśny do zwożenia drewna i nadal taki sam sposób może być i będzie wykorzystywana, to nie można mówić o przeznaczenia gruntów. Wykorzystywanie gruntu jako drogi leśnej służącej m.in. drzewa jest wykorzystaniem go zgodnie z celem produkcji leśnej. Wyłączenie z produkcji gruntu oznacza bowiem brak możliwości wykorzystania go zgodnie z przeznaczeniem leśnym. Wyłączenie musi mieć charakter trwały."
Wskazała, że skoro w niniejszej sprawie organ korzysta z materiału dowodowego zgromaczonego w pierwszej sprawie prowadzonej przeciwko Skarżącemu (tj. dotyczącej działek nr [...][...]), to uzasadnione jest, by Organ został zobowiązany przez tut. Sąd do dokonania analogicznych ustaleń do tych, które tut. Sąd wskazał w wyroku z dnia 18 stycznia 2017 r. (sy akt IV SAlWa 2147/16). Gwoli przypomnienia - "przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokona prawidłowych ustaleń faktycznych tj. przede wszystkim ustali jaka produkcja leśna prowadzona na obu działkach, jakie prace zostały przez skarżącego na tych działkach wykonane i czy doszło w związku z tym do wyłączenia gruntów z produkcji leśnej. W związku z tym będzie miał na uwadze wywody sądu zawarte w uzasadnieniu na temat wykorzystania jako duktu leśnego jako nie dającego podstaw do stwierdzenia o wyłączeniu z produkcji lesnej",
Dodatkowo, Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...]w decyzji z [...]września 2017 r. (decyzja dot. działek nr [...]i [...], umorzył postępowanie.
Zarzucił, że organ I instancji nie uwzględnił także wyjaśnień Państwa M. i M. P. (właścicieli dzi nr [...]i [...]), którzy wskazali na brak wiedzy, by na działkach stanowiących ich własność były dokonywane roboty ziemne. Jednakże organ I instancji przyjmuje, że na gruncie te prace były rzeczywiście wykonane. Wskazać należy, że właściciel gruntu ma zwykle najlepszą wiedzę nt. tego, co dzieje się na jego posesji.
Nadto organ wskazał, że przeprowadzenie robót na terenie objętym decyzją zostało z przez J. S., co wynika z pisma z dnia 19 września 2016 r. pochodzącego od C. K., a także pisma z dnia 21 września 2016 r. pochodzącego od Państwa A. i L. K.. Zauważenia wymaga, iż Organ przyjmuje, że wyjaśnienia niezgodne z jego wersją wydarzeń (wyjaśnienia Państwa P.) wynikają z niewielkiej powierzchni działki zajętej pod roboty. Natomiast wyjaśnieniom danym przez Pana C. K. i Państwa A. i L. K. daje już pełną wiarę, przy jednoczesnym przyjęciu, iż roboty były wykonywane na wskazanych przez nich działkach.
Reasumując, organ stwierdził rzekome wyłączenie z produkcji leśnej działek o nr [...], ) [...],[...],[...]oraz fakt, iż przeprowadzenie robót zlecił J. S. - jedynie na podstawie oświadczeń Pana C. K. oraz Państwa A. i L. K..
Ponadto, za datę rzekomego wyłączenia przyjęto rok 2013. Takie określenie momentu jest stanowczo zbyt mało precyzyjne, co powodować może podanie w wątpliwość rzetelności informacji, z których organ czerpał wiedzę na temat momentu rzekomego wyłączenia z produkcji gruntów leśnych.
Efektem wymienionych licznych uchybień, w ocenie Skarżącego był brak możliwości uczynienia zadość przez Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] normie prawnej zawartej w przepisie art. 11 kpa poprzez brak wyjaśnienia jakichkolwiek przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy.
Organ II instancji, dokonujący kontroli instancyjnej wydanej decyzji, wadliwie wykonał swój obowiązek, gdyż nie dostrzegł powyżej wskazanych uchybień Organu I instancji, a w konsekwencji utrzymał w mocy wadliwą decyzję wydaną po postępowaniu przeprowadzonym z naruszeniem przepisów prawa procesowego.
Skarżona decyzja organu II instancji ma charakter decyzji arbitralnej, która nie powinna była zapaść w demokratycznym państwie prawa.
Ponadtro organ I instancji w ramach niniejszego postępowania oparł się w dużej części na materiale dowodowym oraz ustalaniach postępowania zakończonego decyzją o sygn. akt [...]. W ramach niniejszego postępowania organ nie przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowania wyjaśniającego. Oparł swoje rozstrzygnięcie chyba li tylko na własnym przekonaniu, bez ustalenia podstaw faktycznych. Uznając za udowodnione okoliczności, którym znaczna część materiału dowodowego przeczyła wprost. W tym kontekście należy wskazać m.in. na wyjaśnienia Państwa M. i M. P. (właścicieli działek nr [...]i [...]którzy wskazali na brak wiedzy by na działkach stanowiących Ich własność były dokonywane roboty.
Brak dokładnego ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a następnie wybiórcza i dowolna ocena zgromadzonego materiału dowodowego powodują, iż wydane rozstrzygnięcie organu I instancji jest wadliwe, czego organ II instancji nie dostrzegł utrzymując to rozstrzygnięcie w mocy.
Nie bez znaczenia dla sytuacji prawnej strony jest również nie zamieszczenie zarówno w treści decyzji organu I instancji, jak i w decyzji organu II instancji obligatoryjnych elementów wymaganych przepisem art. 107 §1 i 3 kpa. W decyzji organu I instancji nie zostało zawarte żadne uzasadnienie faktyczne decyzji. Uzasadnienie prawne również jest całkowicie niewystarczające, bowiem nie pozwala stronie postępowania poznać rzeczywistych przycz podjęcia decyzji. W decyzji bowiem, zawarto jedynie stwierdzenie: "W przeprowadzonego postępowania ustalono, że wyłączenia gruntu leśnego z produkcji leśnej niezgodnie z przepisami cyt. Ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych". Natomiast w decyzji organu II instancji zawarto jedynie, iż Dyrektor RDLP zgromadził i właściwie dokumentację potwierdzającą fakt nielegalnego wyłączenia gruntów leśnych z produkcji. Organ odwoławczy nie ustosunkował się do poszczególnych zarzutów, nie ustosunkował się także poszczególnych dowodów wskazanych przez stronę.
Organ II instancji nie zamieścił zatem w decyzji klarownego uzasadnienia faktycznego i prawnego przyjętego rozstrzygnięcia. Ponadto nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, przyczyn, z powodu których innym dowodom odówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wadliwe jest również uzasadnienie prawne, gdyż brak wyjaśnia podstawy prawnej decyzji oraz nie przytacza ona przepisów prawa będących podstawą rozstrzygnięcia.
W sprawie w ocenie Skarżącego błędnie ustalono także stan faktycznych prowadzący do nieuzasadnionego zastosowania art. 28 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Organ I instancji popełnił bowiem błąd, gdyż ustalił, że działki nr [...],[...],[...],[...]są gruntami leśnymi. Opisane powyżej wydanej decyzji nie pozwalają Skarżącemu na ustalenie, dlaczego działki zostały potraktowaoe jako grunty leśne przeznaczone do produkcji leśnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalnie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 j.t.- dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak powołały to orzekające w sprawie organy jest art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych zwanej dalej "ustawa o ochronie gruntów". Przepis ten stanowi, iż w razie stwierdzenia, że grunty zostały wyłączone z produkcji niezgodnie z przepisami niniejszej ustawy, sprawcy wyłączenia ustala się opłatę w wysokości dwukrotnej należności.
Przepis art. 28 zamieszczony został w rozdziale 7 ustawy "Kontrola wykonania przepisów ustawy". Przedmiotem kontroli jest więc m.in. sprawdzenie przestrzegania przez podmioty korzystające z gruntu przeznaczonego na cele leśne zasad wynikających z tej ustawy.
Z zawartej w art. 4 pkt 11 ustawy o ochronie gruntów definicji legalnej przez wyłączenie gruntów z produkcji rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowania gruntów.
Wymagane przepisem art. 28 ust. 1 "stwierdzenie wyłączenia z produkcji" oznacza zatem konieczność ustalenia faktu polegającego na wprowadzeniu realnych zmian w istniejącej rzeczywistości - rozpoczęcia innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów. Dopiero ustalenie tego faktu daje podstawę do wydania decyzji w sprawie ustalenia opłaty.
W ocenie Sądu rozstrzygnięcie organu w niniejszej sprawie nie narusza, wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżącego art. 28 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Jak wynika bowiem z akt sprawy, RDLP w [...], na skutek powiadomienia przez Starostwo Powiatowe w [...], wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wycinki i prac ziemnych na działkach nr [...]i [...]obr. ew. [...][...]w gminie [...]. Podczas wizji terenowej stwierdzono jednak, że teren nielegalnego wyłączenia z produkcji leśnej obejmuje także sąsiednie grunty leśne - działki ewidencyjne nr [...],[...],[...],[...]., czyli działki objęte obecnie zaskarżona decyzją, a sprawcą ich wyłączenia jest J. S.. Na działkach tych wbrew zarzutom podniesionym w skardze, stwierdzono usunięcie wierzchnich warstw gleby wraz z runem i podrostem, przesunięto duże masy ziemne, dokonano wykopów i niwelacji terenu o pow. 0,0219 ha. (protokół oględzin).
Podkreślić należy, że objęte zaskarżoną decyzją działki, bez wątpienia stanowią grunty leśne. Wynika to z wypisu z rejestru gruntów, jak również z tego, że objęte są one uproszczonym planem urządzenia lasu na okres 1.01.2010 do 31.12.2019r.. W brew zarzutom skargi na rozstrzygniecie sprawy nie miało przy tym znaczenia, czy na powierzchni tych działek znajdowała się roślinność- drzewa, gdyż nawet pozbawienie gruntu roślinności, czy też brak zalesienia nie zmienia jego kwalifikacji jako lasu, skoro jest przeznaczony do produkcji leśnej. W tym przypadku o leśnym przeznaczeniu świadczy nie tylko zapis w ewidencji gruntów, ale też treść planu urządzenia lasu. Co więcej wbrew zarzutom skargi zgromadzony w sprawie materiał pozwalał organom na przyjęcie, że doszło do niezgodnego z przepisami prawa wyłączenia gruntu z produkcji leśnej, jak również, iż sprawcą tego wyłączenia jest skarżący oraz że nastąpiło to w 2013r. W tym miejscu należy wskazać, że dla ustalenia opłaty istotny jest rok wyłączenia, nie konkretna data (dzień , miesiąc). Zgodnie opłata ustalana została w oparciu o cenę drewna obowiązującą na cały rok 2013r. (Komunikat Prezesa GUS MP [...].).
Tym samym Sąd nie podzielił zarzutów skargi co do naruszenia w sprawie wskazanych w niej przepisów postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu w toku postępowania przeprowadzono szereg czynności skutkujących ustaleniem istotnych faktów, ich udokumentowaniem w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy w granicach kompetencji organu. Przeprowadzono kilkakrotnie oględziny w terenie zapewniając stronom możliwość uczestnictwa, co istotne dla rozstrzygnięcia sprawy dokonano inwentaryzacji i pomiarów geodezyjnych, wzywano strony do wyjaśnień i składania dokumentów, uzyskano dokumenty i wyjaśnienia od instytucji i urzędów właściwych w sprawie dokumentacji istotnej dla rozstrzygnięcia (Urząd Gminy w [...], Starosta [...], Nadleśnictwo [...]). Wszystkie ustalenia i dokumenty istotne dla sprawy zostały zatem zgromadzone w aktach administracyjnych i udostępnione stronom.
Ustaleniem niespornym (wynikającym z oświadczeń stron, umów użyczenia i dzierżawy) jest tym samym, że sprawcą działań na gruncie był skarżący jako, właściciel funkcjonującego na sąsiednich gruntach wyciągu i stoku narciarskiego. Bezzasadne są zarzuty skargi niespójności materiału dowodowego w tym zakresie. Skarżący podkreśla wagę wyjaśnień złożonych przez świadków M. i M. P., którzy (wg Skarżącego) nie potwierdzają sprawstwa J. S.. Tymczasem świadkowie ci oświadczają, że: "nie wykonywaliśmy żadnych prac ziemnych" (pismo z dn.2.06.2015r.) oraz "nie wiadomo nam o jakichkolwiek pracach wykonywanych na naszych działkach" (pismo z dn.23.09.2016r.) Z oświadczeń tych wynika zatem jedynie , że nie mają oni wiedzy, jakoby prace objęły ich działkę. Jest to zrozumiałe wobec faktu, że w przypadku gruntów leśnych działki nie mają zastabilizowanych granic w terenie, tak jak jest to w przypadku innych nieruchomości np. rolnych, czy budowlanych, gdzie granice są co do zasady uwidocznione. W tej sytuacji organ miał podstawy do uznania, za wiarygodne , spójne oświadczenia innych świadków (C., A. i L. K.), w których wskazano, że prace na terenie objętym skarżona decyzją zostały zlecone przez J. S., zleceniodawcy prac na sąsiednich działkach ewidencyjnych. Nr [...]i [...].
W sprawie na podstawie pomiaru w inwentaryzacji wykonanej przez uprawnionego geodetę ustalono także rozmiar prac i ich powierzchnię. W opracowaniu tym ustalono powierzchnie nazwana umownie drogami o parametrach umożliwiających użytkowanie gruntu jako drogi leśnej, oraz powierzchnie nazwana nartostradą o parametrach szerokości i spadku wykluczających wykorzystanie jako drogi leśnej, a stanowiącej przedłużenie sąsiedniego stoku narciarskiego. Podtrzymywane przez Stronę oświadczenie o rzekomym odtworzeniu starego duktu leśnego jak również błędnego uznaniu, że brak jest podstaw prawnych do uznania, że w przypadku dróg leśnych istnieją tak jak wskazał organ parametry szerokości i spadku terenu, które wykluczają wykorzystanie gruntu jako drogi leśnej, w ocenie Sądu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Objęte niniejszą sprawą działki
( w przeciwieństwie do działek Nr [...] i [...]- na które powołuje się skarżący), posiadają plan urządzenia lasu, w którym figurują jako działki zalesione, a nie np. inne związane z produkcją leśną. Tym samym twierdzenia skarżącego co do ich przeznaczenia pod drogę leśną są nieuzasadnione.
Wbrew twierdzeniom Skarżącego, w sprawie ustalono także, że części działek stanowią przedłużenie sąsiedniego stoku narciarskiego. Co więcej fakt zmiany sposobu użytkowania terenu został potwierdzony przez wszystkie osoby biorące udział w wizji terenowej w dn. [...].01.2015r. poprzez złożenie podpisów pod protokołem z tej czynności.
Podnieść zatem należy, że organy administracji publicznej przy rozstrzyganiu sprawy ograniczone są ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, w tym określoną w art. 7 k.p.a zasadą uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Zasada ta oznacza, że organ administracji, działający na podstawie przepisów prawa materialnego, jest obowiązany załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków.
Na uwagę zasługuje pogląd J. Ł., że na gruncie art. 7 k.p.a. trzeba przyjąć domniemanie załatwienia sprawy w sposób pozytywny dla strony (glosa do wyroku NSA z dnia 11 czerwca 1981 r., SA 820/81, OSPiKA 1982, z. 1-2, poz. 22). Granicą tego domniemania, zakładającego uwzględnienie słusznego interesu strony, jest kolizja tego interesu z interesem społecznym (wyr. NSA z dnia 18 stycznia 1995r., SA/Wr 1386/94, POP 1996, nr 6, poz. 181).
W świetle powyższego uznać należy, iż skoro w sprawie organ dokonał obliczenia powierzchni wyłączenia, zobligowany był wydać zaskarżoną decyzję.
Uregulowana w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej nakazuje organowi prowadzącemu postępowanie zebranie z urzędu lub na wniosek strony oraz rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób pozwalający na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Oczywiście chodzi tu o wyjaśnienie okoliczności faktycznych w takim stopniu, w jakim wymaga tego rozstrzygnięcie sprawy. Zasada ta jest podstawową regułą każdej nowoczesnej regulacji procesowej. Należy pamiętać, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny - chociaż jeszcze niewystarczający - prawidłowego jej rozstrzygnięcia. Zawsze bowiem niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy będzie prowadziło do wydania wadliwej decyzji.
Z art. 77 § 1 k.p.a. wynika bowiem obowiązek zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, którego realizacja ma miejsce na dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, polega on na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym decyzji. Ustosunkowanie się w nim tylko do pewnych dowodów, a pominięcie milczeniem innych - którym odmówiono wiarygodności - przesądza, że organ nie rozpatrzył wyczerpująco zebranego w sprawie materiału - por. wyrok NSA z 28 sierpnia 1981 r., SA/Wr 87/81, ONSA 1981, Nr 2, poz. 80. W uzasadnieniu organ nie może zatem pominąć jakiegokolwiek z przeprowadzonych w sprawie dowodów. Z taką sytuacją wbrew zarzutom skargi nie mieliśmy do czynienie w rozpoznawanej sprawie, organy wyjaśnił bowiem stronom, czym kierował się dokonując oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, mimo, że wyjaśnienia ta jako niekorzystne dla strony są przez nią kwestionowane. Należy jednak wskazać, że jeśli zaś chodzi o obowiązek dokonania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.), to nie można twierdzić, iż jakaś okoliczność została udowodniona, jeżeli w materiale dowodowym, utrwalonym w aktach sprawy, znajduje się dowód na jej potwierdzenie, a jednocześnie są w nim także dowody, które zaprzeczają tej okoliczności, jeżeli nie można przekonywająco tej sprzeczności wyjaśnić. Taki stan rzeczy wbrew twierdzeniom skarżącego nie istniał w sprawie.
Przy tym warto zaznaczyć, że dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów nie wystarcza stwierdzenie o wadliwości dokonanych ustaleń faktycznych, odwołując się do stanu faktycznego, który w przekonaniu skarżącego odpowiada rzeczywistości. Konieczne jest tu wskazanie przyczyn dyskwalifikujących postępowanie organu w tym zakresie.
Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, wszystkich tych obowiązków dopełnił organ administracji orzekający w niniejszej sprawie. Z uzasadnienia skargi wynika, że w ocenie jej autora organy administracyjne pominęły część materiału dowodowego, a przynajmniej nie przydały mu cech wiarygodności (chodzi tu o oświadczenia C., A. i L. K.). Opierając się na treści uzasadnienia tak sformułowanego zarzutu, można stwierdzić, że stanowi ono polemikę z ustaleniami organów administracyjnych, bez wskazania de facto dowodu, który został przez organ pominięty lub wadliwie oceniony. Ponadto należy jeszcze raz podkreślić, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracyjnym, ale obarcza także stronę, która w swym własnym, dobrze rozumianym interesie, powinna wykazywać należytą dbałość o przedstawienie odpowiednich i przekonujących środków dowodowych. Takich dowodów w niniejszej sprawie nie przedstawiono, co więcej zgromadzony przez organy materiał dowodowy pozwalał na stwierdzenia, że doszło do niezgodnego z prawem wyłączenia gruntów leśnych tj. zniwelowania ich w sposób uniemożliwiający produkcyjne wykorzystanie. W takim przypadku organ miał obowiązek ustalić opłatę na podstawie art.28 ust.1 ustawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a, oddalił skargę.