IV SA/Wa 1119/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi spółki "W." Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) z dnia [...] lutego 2020 r. o wymierzeniu administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 199 796 zł za wprowadzanie w 2009 r. ścieków do rzeki [...] z naruszeniem warunków pozwolenia wodnoprawnego. Organ I instancji pierwotnie nałożył karę w wysokości 257 919 zł, którą GIOŚ utrzymał w mocy. WSA w Warszawie uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenie art. 130 § 1 Kpa oraz błędną interpretację art. 305a ust. 1 Poś. NSA oddalił skargę kasacyjną, ale potwierdził naruszenie art. 130 § 1 Kpa, jednocześnie korygując interpretację art. 305a ust. 1 Poś, wskazując, że brak wymaganych pomiarów jest podstawą do nałożenia kary. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, GIOŚ wymierzył niższą karę, przyjmując okres oceny spełniania warunków pozwolenia od 10 września 2009 r. do 9 września 2010 r. Skarżąca spółka podniosła szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów postępowania (brak pełnego zebrania dowodów, nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego), naruszenie prawa materialnego (przedawnienie kary na podstawie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, niezastosowanie przepisów Kpa dotyczących odstąpienia od wymierzenia kary, stosowanie nieobowiązujących przepisów wykonawczych, podwójne ukaranie, naruszenie zasady proporcjonalności). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając zarzuty za bezzasadne. Sąd podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA, brak wymaganych pomiarów wielkości emisji jest traktowany jako przekroczenie warunków korzystania ze środowiska, co stanowi podstawę do wymierzenia kary. Sąd odrzucił argumenty dotyczące przedawnienia, wskazując na zastosowanie art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej i prawidłowe ustalenie terminu powstania obowiązku podatkowego. Sąd uznał również, że przepisy Kpa dotyczące odstąpienia od wymierzenia kary nie miały zastosowania ze względu na przepisy przejściowe. Podobnie, zarzuty dotyczące stosowania przepisów wykonawczych uznano za niezasadne, wskazując na zasadę trwałości rozstrzygnięć administracyjnych i właściwe zastosowanie przepisów przejściowych. Sąd potwierdził, że wymierzenie kary pieniężnej za brak pomiarów było obligatoryjne, a zarzut podwójnego ukarania (grzywna i kara pieniężna) został oddalony w oparciu o uchwałę NSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych za naruszenie warunków pozwoleń wodnoprawnych, w szczególności w kontekście braku wymaganych pomiarów oraz przepisów przejściowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale jego kluczowe tezy dotyczące domniemania przekroczenia norm w przypadku braku pomiarów mają szersze zastosowanie w sprawach ochrony środowiska.
Zagadnienia prawne (6)
Czy brak wymaganych pomiarów wielkości emisji ścieków może być traktowany jako przekroczenie warunków korzystania ze środowiska, stanowiące podstawę do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak wymaganych pomiarów wielkości emisji jest traktowany jako przekroczenie warunków korzystania ze środowiska, co stanowi podstawę do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na stanowisku NSA, zgodnie z którym art. 305a ust. 1 pkt 2 Prawa ochrony środowiska tworzy domniemanie przekroczenia warunków korzystania ze środowiska w przypadku nieprzeprowadzenia wymaganych pomiarów, co jest podstawą do nałożenia kary.
Czy administracyjna kara pieniężna za naruszenie warunków pozwolenia wodnoprawnego może być wymierzona po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku gdy podmiot nie przedkłada wyników pomiarów, zastosowanie znajduje art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, a decyzja ustalająca karę może być doręczona przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Sąd uznał, że obowiązek podatkowy powstał z końcem roku 2010, a decyzja została doręczona przed upływem 5 lat.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że z uwagi na brak przedłożenia wyników pomiarów, termin przedawnienia wynosi 5 lat, a nie 3 lata. Obowiązek podatkowy powstał z końcem roku 2010, a decyzja została doręczona przed upływem tego terminu.
Czy przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące odstąpienia od wymierzenia kary (art. 189c, 189g Kpa) mają zastosowanie do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji Kpa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie mają zastosowania do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji, zgodnie z art. 16 tej nowelizacji.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 16 nowelizacji Kpa, który stanowi, że do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, z pewnymi wyjątkami. Ponadto, przepisy te mają charakter materialnoprawny i nie obejmują stosowania przepisów Działu IVa Kpa.
Czy wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej za brak pomiarów ścieków jest dopuszczalne, gdy przepisy wykonawcze regulujące sposób naliczania kar uległy zmianie lub utraciły moc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stosuje się przepisy dotychczasowe, zgodnie z przepisami przejściowymi zawartymi w ustawach nowelizujących.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 545 ust. 3a pkt 1 Prawa wodnego, który stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy dotyczących administracyjnych kar pieniężnych stosuje się przepisy dotychczasowe. Rozporządzenie z 2005 r. stanowiło wykonanie upoważnienia ustawowego.
Czy nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za brak pomiarów ścieków jest dopuszczalne, gdy w okresie od 2009 do 2012 roku nie przeprowadzono kontroli i nie stwierdzono naruszenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak kontroli nie oznacza braku naruszenia, a stwierdzenie przekroczenia następuje na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 299 ust. 1 pkt 2 Poś stanowi podstawę do stwierdzenia przekroczenia na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot. Brak przedłożenia wyników pomiarów jest naruszeniem, a brak kontroli nie jest równoznaczny z prawidłowym wywiązywaniem się z obowiązków.
Czy wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej za brak pomiarów ścieków, połączone z wcześniejszym wymierzeniem grzywny za to samo wykroczenie, narusza zasadę ne bis in idem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasada ne bis in idem nie znajduje zastosowania, ponieważ kary są wymierzane na podstawie różnych przepisów (odpowiedzialność karna vs. administracyjna).
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę NSA, zgodnie z którą reguła ne bis in idem nie ma zastosowania, gdy dwie formy karne są wymierzane na podstawie odrębnych przepisów (wykroczenie vs. odpowiedzialność administracyjna).
Przepisy (39)
Główne
Poś art. 305a § 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Poś art. 299 § 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Poś art. 298 § 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Poś art. 305 § 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
OP art. 68 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
OP art. 68 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Rozporządzenie z 2005 r. art. 9 § 4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi
Pomocnicze
PPSA art. 1 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Poś art. 149 § 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Poś art. 340 § 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
PrW art. 545 § 3a
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
PrW art. 493 § 34
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Nowelizacja KPA art. 16
Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw
Kpa art. 130 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 78 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 189g § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 189c
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie z 2006 r. art. 7 § 2
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego
Rozporządzenie z 2006 r. art. 2 § 1
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego
Rozporządzenie z 2006 r. art. 8 § 1
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego
Ustawa z 2014 r. art. 19 § 3
Ustawa z dnia 30 maja 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw
Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska art. 2 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska
Kpa art. 16 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 8 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 8 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wymaganych pomiarów wielkości emisji ścieków jest równoznaczny z przekroczeniem warunków korzystania ze środowiska. • Termin przedawnienia kary pieniężnej wynosi 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, a nie 3 lata. • Przepisy przejściowe Kpa i Prawa wodnego wyłączają zastosowanie nowych przepisów dotyczących odstąpienia od wymierzenia kary oraz stosowania przepisów wykonawczych. • Wymierzenie kary pieniężnej za brak pomiarów jest obligatoryjne. • Zasada ne bis in idem nie ma zastosowania do kar wymierzanych w postępowaniu administracyjnym i karnym.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (brak pełnego zebrania dowodów, nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego). • Naruszenie prawa materialnego (przedawnienie kary, niezastosowanie przepisów Kpa, stosowanie nieobowiązujących przepisów wykonawczych). • Podwójne ukaranie za ten sam czyn. • Naruszenie zasady proporcjonalności i podważenie zaufania do organów władzy.
Godne uwagi sformułowania
brak wymaganych pomiarów wielkości emisji jest podstawą niewzruszalnego domniemania faktycznego • odstąpienie od prowadzenia pomiarów jest jednoznaczne z przekroczeniem norm • kara ma za zadanie zapewnienie należytej ochrony środowiska naturalnego • brak kontroli nie jest równoznaczny z prawidłowym wywiązywaniem się z warunków pozwolenia
Skład orzekający
Joanna Borkowska
przewodniczący sprawozdawca
Kaja Angerman
sędzia
Anna Sękowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych za naruszenie warunków pozwoleń wodnoprawnych, w szczególności w kontekście braku wymaganych pomiarów oraz przepisów przejściowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, ale jego kluczowe tezy dotyczące domniemania przekroczenia norm w przypadku braku pomiarów mają szersze zastosowanie w sprawach ochrony środowiska.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska – odpowiedzialności za naruszenie warunków pozwoleń wodnoprawnych. Kluczowe jest rozstrzygnięcie dotyczące interpretacji przepisów w przypadku braku wymaganych pomiarów, co jest częstym problemem w praktyce.
“Brak pomiarów ścieków to jak przyznanie się do winy? WSA wyjaśnia zasady nakładania kar.”
Dane finansowe
WPS: 199 796 PLN
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.