IV SA/Wa 1109/15

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców na podstawie art. 184 ust. 1 w zw. z art. 100 ust. 1 pkt 1 i 181 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 z późn. zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatelkę B. A.M., dalej zwaną "skarżącą", "wnioskodawczynią", "cudzoziemką" od decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2014 r., orzekającej o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Stan sprawy przedstawiał sią następująco.

W dniu 8 października 2014 r. skarżąca wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wniosku podała, że do tej pory posiadała zezwolenie na pracę. Kolejny wniosek z dnia 4 czerwca 2014 r. został pozostawiony bez rozpoznania i w związku z tym obecnie nie posiada legalnego pobytu w Polsce. Chciałaby legalnie wyjechać z Polski i móc do niej wrócić, bez konsekwencji w postaci zakazu ponownego wjazdu.

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 181 ust. 1 w zw. z art. 100 ust. 1 pkt 1 i 104 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, odmówił skarżącej udzielenia wnioskowanego zezwolenia. W ocenie Wojewody [...] podane przez nią okoliczności nie przemawiają za udzieleniem zezwolenia na pobyt na podstawie art. 181 ust. 1 w/w ustawy o cudzoziemcach, gdyż jej sytuacja osobista nie wymaga jej dalszej obecności w Polsce, tym bardziej, że sama przyznała we wniosku, że powodem ubiegania się o udzielenie zezwolenia na pobyt jest potrzeba legalnego opuszczenie Polski.

Wojewoda podkreślił, że udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie wymienionego przepisu nie może wiązać się z uniknięciem negatywnych konsekwencji związanych z nielegalnym pobytem wnioskodawcy na terytorium Polski. Wskazał, że cudzoziemcy ubiegający się o zezwolenie na pobyt czasowy na podstawie art. 181 ust. 1 w/w ustawy powinni wykazać, że ich aktualna sytuacja życiowa wynikła niezależnie od nich i wymaga krótkoterminowej legalizacji pobytu w szczególnym trybie. Wojewoda stwierdził, że sytuacja taka nie występuje w niniejszej sprawie, gdyż zainteresowana nie wykazała okoliczności uniemożliwiających opuszczenie przez niej Polski, a wnioskowane zezwolenie ma jedynie umożliwić uniknięcie konsekwencji dotychczasowego, nielegalnego pobytu w Polsce.

Od powyższej decyzji Wojewody [...] skarżąca złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji w całości i udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Odwołanie nie zawierało uzasadnienia.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy zapadła wskazana na wstępie decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] stycznia 2014r.

Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podzielił stanowisko Wojewody [...], iż wobec Cudzoziemki nie zachodzą przesłanki, uzasadniające udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy w trybie art. 181 ust 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach. Wskazał, że zgodnie z tym przepisem zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na okoliczności wymagające krótkotrwałego pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej można udzielić cudzoziemcowi, który przebywa na tym terytorium, jeżeli:

1) jest obowiązany do osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej, lub

2) obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wymaga jego wyjątkowa sytuacja osobista, lub

3) obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wymaga interes Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z art. 184 udzielenia zezwolenia o którym mowa w art. 181 ust. 1 odmawia sią cudzoziemcowi w wypadkach o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt1 i 3-5 ustawy.

Skarżąca ostatni raz wjechała do Polski w dniu 16 stycznia 2014 r. w celu podjęcia pracy na podstawie wizy o symbolu D/05 wydanej w dniu 8 stycznia 2014r. przez konsula w M. z terminem ważności od dnia 15 stycznia 2014 r. do dnia 28 grudnia 2014 r. wydanej na 180 dni. 4 czerwca 2014 r. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie jej zezwolenia na pobyt czasowy uzasadniając wniosek wykonywaniem pracy. W związku z niedostarczeniem przez skarżącą dokumentów wniosek pozostawiono bez rozpoznania. Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych, postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] października 2014 r. został rozstrzygnięty odmownie a postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. Skarżąca nie opuściła kraju i oświadczyła że ma nowe pozwolenie na pracą i chce opuścić legalnie Polskę aby wystąpić do konsula w M. o nową wizę.

Organ uznał, że nie zaistniała okoliczność związana z zaistnieniem wyjątkowej sytuacji osobistej wymagającej obecności cudzoziemki w Polsce. Oceniając przedłożone przez nią zaświadczenie lekarskie od chirurga J.O. z którego wynika, że cierpi na nawracającą zakrzepicę żył głębokich kończyn dolnych, pozostaje pod stałą opieką chirurgiczną i wymaga przyjmowania leków oraz stwierdzające o przeciwskazaniach do długotrwałych podróży, organ stwierdził, że cudzoziemka może wybrać dogodny dla siebie środek transportu lub podróżować z przerwami tym bardziej, że odległość do jej kraju pochodzenia nie jest znaczna. Poza tym użycie w art. 181 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach słowa "może" wydać oznacza, że organ nie jest zobligowany w każdym wypadku do uwzględnienia wniosku. Ubieganie się cudzoziemca o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie może służyć mu wyłącznie w celu uniknięcia konsekwencji nielegalnego pobytu. Organ zakwestionował także zaświadczenie lekarskie jako uzyskane na potrzeby tej sprawy.

W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że nie ma podstaw do udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A.M., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego tj. art. 184 ust. 1 w zw. z art. 100 ust 1 pkt 1 i art. 181 ustawy o cudzoziemcach poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że nie znajduje sią w trudnej sytuacji osobistej oraz naruszenie prawa procesowego tj. art. 7, 8, 77, 80 K.p.a. poprzez ignorowanie istotnych w sprawie okoliczności, nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego i przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. Wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów tj. wniosku z 4 czerwca 2014 r. o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, wezwania z dnia 27 czerwca 2014 r. o usunięciu braków formalnych wniosku i z zawiadomienia z dnia 2 października 2014 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania.

Wniosła o uchylenie decyzji.

W uzasadnieniu skargi wskazała na: kategoryczne zalecenia lekarskie co do przeciwskazań do podróży na B., o czym organ wiedział bowiem złożyła zaświadczenie lekarskie, nie możność podróżowania samolotem z powodu braku środków finansowych. Poza tym stwierdziła, że gdyby jej wniosek z dnia 4 czerwca 2014 r. o zezwolenie na pobyt czasowy został pozostawiony bez rozpoznania wcześniej a nie dopiero 2 października 2014 r (doręczone 21 października), to mogłaby legalnie opuścić Polskę gdyż ważność wizy upływała 16 lipca 2014 r. Zwłoka organu w wydaniu rozstrzygnięcia nie może powodować negatywnych konsekwencji dla samej skarżącej tym bardziej, że wezwanie do usunięcia braków wniosku nie było prawidłowe. – co potwierdził Szef Urządu ds. Cudzoziemców w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2014 r. o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosków formalnych. (błąd dotyczył żądania informacji od starosty dokumentów dotyczących opłacania składek ZUS ponieważ przed złożeniem wniosku skarżąca przez 3 miesiące pracowała dla tego samego podmiotu i na tym samym stanowisku). Wniosek został zresztą uzupełniony z jednodniowym opóźnieniem. Niekompetencja urzędnika przyjmującego ten wniosek, bezpodstawne zastosowanie przez organ art. 64§ 2 K.p.a. oraz zwłoka w rozpoznaniu wniosku doprowadziły, w ocenie skarżącej, do jej wyjątkowej sytuacji osobistej. Skarżąca nie może ponosić odpowiedzialności za błędy urzędników a tego rodzaju zachowanie organu narusza zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w zaskarżonym akcie.

Pismem z 11 czerwca 2015 r. skarżąca podtrzymała zarzuty skargi podnosząc, w nawiązaniu do odpowiedzi na skargę, że pracownicy organu nie mają kompetencji do podważania i kwestionowania zaleceń lekarskich a organ powinien rozpoznać sprawę na podstawie wszystkich dowodów, czego nie uczynił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.

Kontroli Sądu podlegała decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014 r. o odmowie udzielenia A.M. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 181 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem zezwolenia na pobyt czasowy ze względu na okoliczności wymagające krótkotrwałego pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej można udzielić cudzoziemcowi, który przebywa na tym terytorium, jeżeli:

1) jest obowiązany do osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej, lub

2) obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wymaga jego wyjątkowa sytuacja osobista, lub

3) obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wymaga interes Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uwagi na dyspozycję art. 181 ust. 2, zezwolenie takie może być wydane jedynie na okres realizacji celu, ze względu na który zostało udzielone, nie dłuższy jednak niż 6 miesięcy, przy czym zezwolenia tego, można udzielić także, gdy okoliczności ubiegania się o to zezwolenie nie uzasadniają pobytu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące ( art. 181 ust. 3). Z powyższego wynika, że zamiarem ustawodawcy było legalizowanie w trybie art. 181 w/w ustawy wyłącznie krótkotrwałych pobytów cudzoziemców, którzy znaleźli się w wyjątkowych, niezależnie od nich sytuacjach.

W sprawie niniejszej bezsporne jest, że w dacie wystąpienia do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 181 ust. 1 ustawy, Cudzoziemka pozostawała w Polsce nielegalnie, ponieważ nie wyjechała z Polski przed upływem ważności wizy a jej wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy w związku z wykonywanie pracy organ pozostawił bez rozpoznania.

Za szczególną okoliczność uzasadniającą udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na podstawie w/w art. 181 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach nie może być uznana, jak trafnie przyjęły organy rozpatrujące przedmiotowy wniosek, próba uniknięcia konsekwencji dotychczasowego, nielegalnego pobytu w Polsce. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że jej nielegalny pobyt w Polsce powstał w rezultacie zdarzenia niezależnego od jego woli i dlatego spełnia obecnie warunki do udzielenia jej zezwolenia na podstawie art. 181 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Należy zauważyć, iż skarżący od Polsce przebywa od kilku lat i znane są jej procedury związane z uzyskiwaniem zezwolenia na zamieszkiwanie na czas oznaczony. Prawidłowo przyjęły organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie, że w chwili wydawania zaskarżonej decyzji nie było podstaw, aby uznać, że zaistniała wyjątkowa sytuacja uzasadniająca udzielenie jej zezwolenia na pobyt w Polsce do 6 miesięcy na podstawie art. 181 ust. 1 w/w ustawy o cudzoziemcach. Takiej okoliczności nie może stanowić fakt długiego okresu rozpoznawania jej wniosku z 4 czerwca 2014. R. Wskazać należy, że termin ważności wizy upływał, jak wskazuje skarżąca 16 lipca 2014 r. a jego złożenie nie gwarantowało przecież skarżącej jego pozytywnego rozpatrzenia. Pozostając w Polsce po tej dacie cudzoziemka powinna liczyć się z tym, że jej wniosek nie musi być rozpoznany pozytywnie. Podjęcie takiej a nie innej decyzji co do pozostania w kraju mimo upływu ważności wizy nie może obciążać organu, nawet przy wadliwości zobowiązania do uzupełnia braków formalnych wniosku, tym bardziej, że wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków został, postanowieniem szefa Urzędu ds. Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2014 r. ostatecznie nie uwzględniony.

Odnosząc się do kwestii związanej ze stanem zdrowia skarżącej, wskazać należy, że informację od lekarza złożyła 26 stycznia 2015 r., po wydaniu decyzji przez organ I instancji i otrzymaniu informacji w trybie art. 35 § 1 K.p.a.

Nie oceniając wartości dowodowej tego zaświadczenia, trudno sobie wyobrazić aby osoba która cierpi na nawracające zapalenie żył i wymaga stałego przyjmowania leków o swej chorobie dowiedziała się akurat w tym czasie. Nie trzeba być lekarzem aby wiedzieć że tego rodzaju choroba z uwagi na nawracające cechy nie była sytuacją nagłą i nie do przewidzenia. Dlatego trafnie w ocenie sądu organ przyjął, że zaświadczenie zostało złożone na potrzeby tej sprawy.

Sąd nie podziela także argumentów skargi o braku możliwości podróżowania z uwagi na stwierdzone u skarżącej dolegliwości. Skarżąca sama przyznała, że chciałby legalnie wyjechać z Polski po wizę, którą może uzyskać w konsulacie w M. co świadczy o tym, że stwierdzona choroba nie uniemożliwia w jej ocenie podróży do tego Miasta. Skoro może pojechać po wizę tym samym uważa, że jest zdolna do podróżowania (choćby z przerwami i autobusem).

Tym samym, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydając przedmiotową decyzję działał na podstawie przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, a w toku postępowania prawidłowo zgromadził i poddał wszechstronnej analizie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przez co zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. okazał się bezzasadny. Dowody na które skarżąca powołuje się w skardze były przedmiotem analizy organu, który je powołał i ocenił.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.